GÜNDEM
Giriş Tarihi : 27-07-2020 15:16   Güncelleme : 27-07-2020 15:34

Terminal ve işletme binalarında pandemi tedbirleri

TMMOB Makina Mühendisleri Odası bünyasınde oluşturulan, iklimlendirmetesisat, tesis yönetim, klinik mikrobiyoloji kuruluşlarından oluşan ve hekimleri de kapsayan ''İklimlendirme Teknik Kurulu'' yeni bir çalışmayı daha kamuoyu ile paylaştı.

Terminal ve işletme binalarında pandemi tedbirleri

Havaalanları terminal ve işletme binalarında pandemi tedbirleri başlığıyla yayınlanan çalışma Sağlık Bakanlığı Pandemi Bilim Kurulu ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tavsiyelerine ilave olarak uygulanmak üzere paylaşılıyor.

Kurul öncelikle mevcut binaların pandemi şartları düşünülerek tasarlanmamış olduğunu ve buna uygun mekanik tesisat (sıhhi ve iklimlendirme) ile donatılmadığını belirterek, bu binaların pandemi döneminde mevcut halleriyle kullanımı yüksek risk taşımaktadır uyarısında bulunuyor. Buradaki öneriler; ilgili meslek kuruluşlarının, uzmanların ve bilim adamlarının uyarılarına rağmen kullanıma açılan bu mekanlarda bulaş riskini en aza indirmeye yöneliktir hatırlatmasının yapıldığı çalışma şu şekilde:

GENEL KURALLAR

  1. Havaalanlarındaki tüm hava perdeleri kapalı konumda tutulmalıdır.

  2. Yolcu, personel, VIP, mal girişi vb. kapalı alanlara giriş yapılan tüm kapılarda hijyenik paspaslar yerleştirilmelidir. Bu paspasların sürekli biçimde etkin olması sağlanmalı, denetlenmeli ve kayıt altına alınmalıdır.

  3. Tüm terminal giriş kapıları fotoselli otomatik açılıp kapanır olmalıdır.

  4. Tüm giriş kapılarında termal kameralarla vücut sıcaklığı ölçümü yapılmalıdır.

  5. Havaalanlarına yolcu ve personel dışında girişler yasaklanmalıdır. Bakım ve onarım amaçlı girişlerde, ilgili birime önceden başvurarak izin alınmalıdır.

  6. Terminale ilk girişlerdeki, steril güvenlik alanlarına girişlerdeki ve varsa uçak biniş (boarding) alanlarındaki tüm güvenlik röntgen (X ray) cihazlarının bantları, güvenlik masaları ve eşyaların bırakıldığı tepsiler mutlaka sürekli olarak manuel, tercihan otomatik biçimde her seferinde steril halde tutulmalı ve ayakkabı konulmaması sağlanmalıdır. Bebek malzemesi, mama gibi eşyalar X ray cihazından geçirilmek üzere tek kullanımlık poşetlere konularak Bebek Eşyası Tepsisi yazılı özel tepsilere konulmalıdır. Ayakkabısını çıkaran yolculara mutlaka ayak koruyucu galoş verilmeli ayakkabısız yere basmamaları sağlanmalıdır. Eğer güvenlik nedeni ile ayakkabılar mutlaka çıkarılmalı ise ayakkabılar tek kullanımlık naylon poşet içinde ve Ayakkabı Koyma Tepsisi yazılı özel ve ayrı renkte sepetlere konularak röntgen cihazından öylece geçirilmelidir. Yan kapıdan geçecek puset tekerlekli araba vb. arabalar çocuk ve yaşlı durumları göz önünde tutularak özel ve daha zararsız doz ve biçimde sterilize edilerek geçirilmelidir. Röntgen cihazında insanların yığılıp kalabalıklaşmaları mutlaka önlenmelidir. Bu amaçla optik-sesli otomatik denetleyici ve uyarıcı cihazlar konulmalı ve hatta bant durdurularak güvenlik elemanlarına sırayı tekrar fiziki mesafe kurallarına uygun biçime getirmeleri için süre tanınmalıdır. Havaalanında insanı tarayan özel camlı kabinler kullanılıyorsa hava kalitesi mutlaka kontrol edilmeli ve uygun şartlara getirilmelidir.

  7. Röntgen (X ray)’lerden geçen bagajlar için UV-C’ler kullanılabilir. Ancak ulusal ve uluslararası standartlara uygun olmak, belgelenmiş olmak ve insan sağlığına zarar vermeyecek şekilde tedbir alınmak kaydıyla, virüsleri yok edecek şekilde gerekli süre ve şiddette uygulanmak koşulu ve insan cildi ile gözüne ulaşmayacak korumalı bölümlerde kullanılmalıdır.

  8. Kimlik, bilet ve bagaj kontrol noktaları girişlerinde eldiven dağıtıcı dispenserler bulundurulmalıdır.

  9. Biniş kartlarında elektronik giriş (check-in) ve QR Code uygulamasına geçilmesi ve özellikle pandemi döneminde bu uygulamanın zorunlu olması önerilir. Yolcunun bunu uygulayacak imkanları olmaması halinde kendi kendine giriş (self check-in) makinelerinin kullanılması önerilir.

  10. TC kimlik kartı ve pasaportunu uzaktan temassız okutulacak sistemler kullanılmalıdır. Giriş (check-in) bankosu, pasaport kontrol bankosu ve uçağa geçiş kapılarında temassız okuma-kontrol sistemlerinin kullanımına geçilmesi önemle önerilir.

  11. Araç kiralama, bilet satış, yeme içme, gümrüksüz satış (duty free) ve tüm alışveriş alanlarında temassız pos cihazı bulundurulması zorunlu olmalıdır. Havaalanlarında pandemi sürecinde zorunlu olmadıkça nakit para kullanılmaması tavsiye edilir.

  12. Pandemi yönetim kurulu tarafından oluşturulan temizlik planı ve periyotları görevlilerce kontrol edilmelidir. Kendi kendine giriş (self check-in) makinaları, asansör butonları, merdiven kenarlıkları, yürüyen bant kenarlıkları vb. gibi çok temas edilen yüzeyler temizlik planında belirtilen sıklıkta dezenfekte edilmeli ve kayıt altına alınmalıdır. Kiosk, ATM makinaları gibi mekanların bitişiğine tek kullanımlık steril edici alkollü ıslak mendil dispenserları konulmalıdır.

  13. Bagaj taşıma arabaları için havaalanının kapasitesine uygun sayıda görevliler istihdam edilmeli ve bagajlar el tutma yüzeyi dezenfekte edilerek teslim edilmelidir.

  14. Çok çıkışlı terminal binalarında gelen yolcunun en kısa mesafeden ayrılması için gereken planlama yapılmalıdır.

  15. Yurtdışından gelen ve yolculuk esnasında hastalanan yolcular için, pasaport işlemleri tamamlanıp sağlık kuruluşuna ulaşımı sağlanana kadar bekleyeceği özel izolasyon alanı oluşturulmalıdır. Mümkünse bu izolasyon alanına direk pistten giriş yapılabilir olmalıdır. Bu alanın kendine özgü ve amacına uygun havalandırma ve basınç sistemi olmalıdır. İklimlendirme Teknik Kurulu’nun Hastanelerin Klima ve Havalandırma Tesisatlarında Alınacak Önlemler ve Hijyenik Yapılar ve Hastaneler Komisyonu yönergelerine uyulmalıdır. Uçuş sayısı çok yoğun olmayan havaalanları için ambulansta bekleme esasına göre de düzenleme yapılabilir. Bu mahaller negatif basınçta tutulmalı ve sağlık görevlileri için çalışma alanları belirlenmelidir.

  16. Terminale uçaktan veya dışarıdan gelen ve giden yolcuların termal kamera ile ateşleri ölçülmeli, yüksek çıkan yolcular emişi ve üflemesi HEPA filtreli karantina odalarına/kabinlerine alınmalı, sağlık personelinin testleri sonrası gerekli sağlık kurumlarına sevk yapılmalı ve yolcu bu alanı boşalttıktan sonra mahal/kabin dezenfekte edilmelidir. Bu mahaller negatif basınçta tutulmalı ve sağlık görevlileri için çalışma alanları belirlenmelidir.

  17. Terminaller ile ilişkili terminal içi otel ve dinlenme salonları ile çocuk bakım odaları vb. genel kullanım mahallerinde İklimlendirme Teknik Kurulu’nun Mevcut AVM’lerde Pandemi Tedbirleri ve Mevcut Otellerde Pandemi Tedbirleri’nde belirtilen diğer kurallara uyulmalıdır.

GENEL VE ORTAK HUSUSLAR

  1. Havaalanlarında bulunan Fan-coil, VRV-VRF, Isı Pompası, Split Klima iç üniteleri vb. gibi iç hava sirkülasyonu yapan cihazlar kullanılmayacak veya aşağıdaki tedbirler alınarak çalıştırılacaktır.

  2. Mevcut cihaz ve sistemlerde,

  1. HEPA Filtre kullanılarak, hava sirkülasyon yönleri kontrol edilerek, bulaş riski minimum seviyede tutulacak şekilde bu cihazlar kullanılabilir. HEPA filtre kullanılması durumunda fan basıncı kontrol edilmeli ve gerekli önlemler alınmalıdır. Ayrıca gürültü seviyesi gürültü yönetmeliği şartlarını sağlamalıdır.

  2. Sistemlerde UV-C lambalar aşağıdaki koşulların tamamı sağlanarak kullanılabilir:

  • Ulusal ve uluslararası standartlara uygun olmalıdır.

  • İnsan sağlığına zarar vermeyecek şekilde tedbirler alınmış olmalıdır.

  • Virüsleri yok edecek şekilde gerekli süre ve şiddette uygulanmalıdır.

  • Kullanılacak lambaların ışınım maruziyet şiddeti ve maruziyet süresi konusunda yapılan bilimsel çalışmaların takibi sonrası belgelenmiş olmalıdır.

UV-C lambaların kullanımı halinde;

  • Üretici firmanın önerdiği lamba etkin kullanım ömrü için takip prosedürü oluşturulmalıdır.

  • Lamba ömrü zaman saati ile izlenmeli, etkinlik süresi dolanlar değiştirilmeli ve atık prosedürüne uygun olarak uzaklaştırılmalıdır.

  1. Mahal tipi hava temizleme cihazları ulusal ve uluslararası standartlara uygun olmak ve virüsleri yok edecek şekilde hava hızları uygulanmak koşulu ile hava sirkülasyon yönleri kontrol edilerek bulaş riskini minimum seviyede tutacak şekilde kullanılabilir. Mekan havasının saatteki değişimi miktarları proje literatürlerindeki değerlere göre belirlenmelidir.

  2. Dönüş iç havasıyla çalışan cihazların; santraldan gelen şartlandırılmış %100 taze hava ile veya dışarıdan alınan şartlandırılmamış %100 taze hava ile çalıştırılmasına izin verilebilir. Bu uygulamalarda mahal iç havasını almayacak şekilde düzenleme yapılmış ve gerekli tüm önlemler alınmış olmalıdır.

  3. Su akışkanlı sistemlerde kış sezonunda cihazların kapatılması durumunda tesisatın donmasına karşı gerekli önlemler alınmalıdır.

  1. İçeride çalışan bulunmayan (Server odası, UPS odaları vb.) mekanlardaki iç üniteler çalıştırılmaya devam edilebilir.

  2. Havalandırma tesisatlarında mümkün olduğunca hava türbülansının az olacağı çözümlere gidilmelidir. Mümkün ise üstten üfleme, yer seviyesine yakın yerlerden emiş yapılması hava türbülansını önleyecektir.

  3. Daha çok yolcu bekleme alanlarında ve yüksek hacimli mahallerde tercih edilen jet nozulların üfleme yönleri yolcuların üzerine değil karşıya üfleme yapılacak şekilde düzenlenmelidir.

  4. Santrallerde yapılan değişikliklere bağlı olarak ısıtma soğutma sistemlerinin ve pompa sistemlerinin pandemi senaryosu dahilinde yeterliliği kontrol edilmelidir. Yetersizlik durumunda gerekli önlemler alınmalıdır.

  5. Klima cihazı bulunmayan mekanlarda hız anahtarlı, gerekiyorsa % 100 taze hava alınacak ve % 100 bağımsız egzoz yapılacak şekilde; CO2 sensörlü, çift fan sistemi ile cebri havalandırma yapılmalıdır. Taze hava girişine kış için kanallı tip fan ve elektrikli ısıtıcı tavsiye edilir.

  6. Tuvalet aspiratörleri 7/24 kesintisiz çalıştırılmalıdır. Tuvaletlerde negatif basınç sağlanmalıdır. Tuvaletlere mümkün olduğunca egzoz havasının % 80’i kadar taze hava verilmelidir. Tuvalet egzoz atışları kesinlikle taze hava emişine karışmamalıdır. Tercihen tuvalet şaftlarında dikey atışlı fanlar kullanılmalıdır.

  7. Tuvaletlerde el temasını önlemek için lavabo bataryaları, pisuar muslukları, sıvı sabunluklar el değmeden (fotoselli, dizden, ayakla kumandalı olarak) çalışacak şekilde olmalıdır. Kapılar el değmeden açılacak şekilde çalışmalıdır. Hava ile çalışan el kurutma sistemleri kapatılmalı ve kağıt havlular kullanılmalıdır. Klozetlerde tek kullanımlık klozet örtüleri kullanılmalıdır (mümkünse el değmeden otomatik değişen tipler). Tuvalet kabinlerine mutlaka dezenfektan ve tuvalet kağıdı konulmalı ve sık sık kontrol edilmelidir.

  8. Tuvaletlerde, sifonu çekmeden önce klozet kapakları kapatılmalıdır. Klozet kapağı kapatılmadan sifonun çalışmayacağı bir düzenek yapılması tavsiye edilir. Toplu kullanım alanlarına bu konuda kullanım talimatları asılmalıdır.

  9. Alaturka tuvaletlerde özel hijyen tedbirleri alınmalı veya klozetlerle değiştirilmeli, bunlar yapılamıyorsa kullanıma kapatılmalıdır.

  10. Yer sifonlarına sürekli su ilave edilmeli, süzgeçlerin kuru kalması engellenmelidir. Görevli tanımı yapılmalı ve takip kartları oluşturulmalıdır.

  11. Abdest alma mahallerinin en büyük risk taşıyan alanlar olması ve insan sirkülasyonunun fazla olması nedeniyle bu mahaller; sosyal mesafeye uygun olarak paravanlarla ayrılmalı, fotoselli bataryalar kullanılmalı ve kullanılan suyun başka kişilere bulaşmasıyla ilgili gerekli tüm tedbirler alınmalı, aksi halde pandemi süresince kapalı tutulmalıdır.

  12. Mescitler 4 m2’de 1 kişi olacak şekilde ve tek kullanımlık seccade vb. kişisel ibadet malzemeleri ile kullanılmalıdır. Aksi durumda zeminlerin halı olması ve el, ayak, yüz vb. temasların yüksek riski nedeniyle mescitler kullanılmamalıdır. Saatte en az 5 değişim esasına göre taze hava verilmesi ve egzoz yapılması sağlanmalı veya saatte en az 5 değişim esasına göre seçilmiş hava temizleme cihazları kullanılmalıdır.

  13. Tesiste gri su sistemi varsa; toplanan hatlar gri su sistem tankına değil kanalizasyona gönderilmelidir. Gri su ile beslenen hatlara temiz su hattından by-pass hattı çekilmelidir. Veya gri su sisteminin çıkışında eğer yoksa UV-C lamba hücresi vb. dezenfeksiyon sistemi eklenmelidir. Bina otomasyon sisteminde servis alma süresi kayıt altında tutulmalı ve servis zamanı alarm verecek şekilde senaryo oluşturulmalıdır.

  14. Pandemi sürecinde uzun süre kapalı olan ve ara verilerek değişik zamanlarda çalıştırılan sistemlerde olası diğer bakteri ve mantar risklerine dikkat çekilmelidir. Su depoları, soğutma kuleleri, rezervuar gibi alanlarda uygun önlemler alınmalı, tesisat temizliklerinin yapılması önerilmelidir.

  15. Havaalanlarında açık otopark alanları; Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından belirlenen standartlardaki kişi kapasitesine göre yeterli ise kapalı otoparklara araç alınmamalıdır. Eğer açık otopark alanı yeterli değil ve kapalı otopark kullanılacak ise giriş kısmına şartnamesine uygun olarak araç dezenfeksiyon havuzu tesis edilmelidir. Kapalı otoparkta egzost aspiratörleri sürekli çalıştırılmalıdır.

  16. Otoparklara verilen iç mahal egzoz çıkışları var ise bu atış hatları dış ortama kadar taşınmalıdır.

GİRİŞ (CHECK-IN) BANKOLARI VE BEKLEME SALONLARI

  1. Yolcu ile teması en aza indirmek için banko üzeri 1 metre yükseklikte plexiglas veya muadili malzemeden şeffaf koruyucu siperlikler yapılmalıdır.

  2. Kimlik, pasaport ve bilet kontrolü için temassız okuma sistemleri oluşturulmalıdır. Ayrıca fiziki mesafeyi de koruyacak şekilde dizayn edilmiş tutma aparatları kullanılması tavsiye edilir.

  3. Banko sayısının artırılması, ancak açık bankoların bir açık, bir boş şeklinde planlanması önerilir

  4. Bagaj teslim alınması esnasında mutlaka eldiven kullanılmalıdır.

  5. Yolcuların biniş ve bagaj biletleri verilirken dezenfektan kullanımı konusunda uyarılmalıdır.

  6. Biletlerin ve kimliklerin UV-C ile ya da ozon ile dezenfekte edilebilecekleri kimlik dezenfekte otomatları oluşturulmalıdır.

  7. Yolcuların beklemeleri esnasında yer işaretlemeleri ile fiziki mesafe kuralları korunmalıdır.

  8. Bekleme alanlarındaki oturma düzeninde bir koltuğun boş, bir koltuğun dolu olması esas alınarak fiziki mesafenin korunmasına yönelik önlemler alınmış ve işaretlemeler yapılmış olmalıdır.

  9. Büyük terminallerde uzun gecikmeler ve gece seferleri için yolcu gereksinimi ve konforu için düşünülmüş olan yatak-koltuk sistemleri hemen kaldırılmalıdır.

  10. El teması olmayan dezenfektan otomatları, kişisel koruyucu ekipman teminine yönelik otomatlar oluşturulmalıdır.

 İDARİ BİRİMLER-OFİSLER

  1. Tek kişilik bireysel kullanım olan ofis hacimlerinde fan coil, VRV-VRF /Isı pompası vb. iç ünite cihazları dezenfeksiyon işlemi yapılarak çalıştırılabilir. Dezenfeksiyon işlemi işletme ve bakım komisyonu tarafından belirleneceği şekilde yapılmalıdır.

  2. Ofis hacmini kullanıcısı dışında temizlik, servisi vb. kişilerin odaya girmesi durumunda dezenfeksiyon işlemi mutlaka yeniden yapılmalıdır.

  3. Oda içerisinde döşemede halı kaplama var ise kolay temizlenebilir ve silinebilir parke/seramik vb malzemelerle değiştirilmesi önerilir.

  4. Açık ofislerde fan coil, VRV-VRF /Isı pompası vb. iç ünite cihazlarının kullanım koşulları D1 Maddesi 1,2,3.şıklarında belirtildiği şekildedir.

  5. Havaalanlarındaki ofis ve benzeri mahallerde daha önce İklimlendirme Teknik Kurulu Mevcut Ofislerde Pandemi Tedbirleri yönergesinde belirtilen kurallara uyulmalıdır.

 UÇAĞA GEÇİŞ KAPILARI VE YOLCU KÖPRÜLERİ

  1. Uçaklara geçilen yolcu köprülerinin yeterli havalandırılması ve normal iklimlendirme koşulları sağlanmalı, gerekiyorsa gerekli düzenleme, tadilat veya eklemeler yapılmalıdır. Yolcu köprülerinde kullanılan özel klima sistemlerinin [PCA (Pre-conditioned air)] pandemi bulaşına ve yayılımına karşı getirilen tüm klimatik ve taze hava önlemlerini alacak şekilde ve HEPA filtreli olarak % 100 taze havayla çalışması sağlanmalıdır. Eğer köprülerde özel klima sistemler (PCA) kullanılmıyorsa saatte en az 5 değişim esasına göre seçilmiş hava temizleme cihazları kullanılabilir (D1.2c. maddesi kuralları geçerlidir).

  2. Yolcu köprüleri kullanılmadığı zamanlarda düşük çalışma rejiminde, kullanılacağı zamanlarda tam yükte ve % 100 taze havalı olmak üzere sürekli olarak havalandırılma yapılmalıdır.

  3. Köprü kullanılmadığı zamanlarda çift varlık sensörlü UV-C’li sistem veya HEPA filtreli hava temizleme cihazları ile iç ortam havasının temizlenmesi önerilir.

  4. Özellikle uzun uçuşlarda kabin nemi % 20’lere kadar indiğinden park halindeki uçak kabinlerinin pandemiye karşı müsaade edilen en uygun bağıl nem oranı olan % 40-60 olarak sağlanmalıdır. Uçuşlarda bağıl nemin % 60 RH değerde başlaması sağlanmalı ve nemlendirme cihazları ve nem kontrol sistemleri eklenmelidir.

  5. Yolcu köprüsü girişlerine veya kapıdan otobüse geçiş noktalarına steril paspaslar konulmalıdır.

  6. Köprüye giriş kapılarında, köprüde ve uçak girişlerinde yolcu yığılmalarının önüne geçmek için gerekli önlemler alınmalıdır.

  7. Köprüde fiziki mesafenin korunması için gerekli önlemler alınmalıdır.

D5- YURTDIŞI GELEN YOLCU PASAPORT İŞLEMLERİ

  1. Yolcu ile teması en aza indirmek için banko üzeri 1 metre yükseklikte plexiglas veya muadili malzemeden şeffaf koruyucu siperlikler yapılmalıdır.

  2. Kimlik, pasaport ve bilet kontrolü için temassız okuma sistemleri oluşturulmalıdır. Ayrıca fiziki mesafeyi de koruyacak şekilde dizayn edilmiş tutma aparatları kullanılması tavsiye edilir.

  3. Banko sayısının artırılması, ancak açık bankoların bir açık, bir boş şeklinde planlanması önerilir.

  4. Uçaktan çıkışta kontrollü çıkış sağlanarak yığılmaların önüne geçilmesi için yer hizmetleri ve uçuş ekibi koordineli çalışmalıdır.

  5. Pasaport sıralarında yer işaretlemesi yapılarak fiziki mesafenin korunması sağlanmalıdır.

 

YEME İÇME–DİNLENME–BEKLEME ALANLARI (RESTORAN-KAFETERYA-CIP/VIP SALONLARI-PERSONEL YEMEKHANELERİ)

  1. Bu alanlara girişte otomatik sensörlü veya pedallı tip el dezenfektan makinaları bulundurulmalıdır.

  2. Yeme içme dinlenme ve bekleme alanlarında basılı menüler kaldırılmalıdır. QR Code’lu masa ve mobil uygulamaları ile müşteriye menü sunulması ya da digital ekrandan seçim yapılması gibi teknolojik uygulamalara geçilmesi önerilir.

  3. Yeme içme dinlenme ve bekleme alanlarında kullanılan malzemeler tek kullanımlık steril kapalı paketlerde sunulmalıdır. Bu paketlerde çatal-bıçak-tabak, tuz, baharat, el silme mendilleri, kürdan, bardak vb. malzemeler bulunmalıdır. Tuzluk, peçetelik, kürdanlık vb. gibi eşyalar masalardan kaldırılmalıdır. Tepsi kullanılıyorsa her kullanımdan sonra sterilize edilmelidir.

  4. Bu alanların çapraz oturma ve fiziki mesafe kurallarına uygun hale geldiği pandemi kurulu tarafından oluşturulan denetleme ekipleri tarafından kontrol edilmeli, kurallara uymayan işletmeler hakkında uyarı, ikaz ve havaalanı güvenlik birimlerinin devreye sokulması yoluyla yaptırım uygulanmalıdır.

  5. Açık büfeler iptal edilmelidir.

  6. İkramlar kişisel koruyucu ekipmanlarla donanımlı servis personeli aracılığıyla yapılmalıdır.

  7. Bu alanlardaki ıslak mekanlar ve bebek bakım alanları için genel tuvaletlerde uyulması gereken kurallar geçerlidir.

ALIŞVERİŞ ALANLARI-DÜKKANLAR-GÜMRÜKSÜZ MAĞAZALAR (FREE SHOP)

  1. Alışveriş alanlarında bulunabilecek yolcu sayısı 10 m2’ye 1 kişi olacak şekilde planlanmalıdır.

  2. Maske ve fiziksel mesafe konusunda uyarı spotları görünür biçimde yerleştirilmelidir.

  3. Kişisel koruyucu ekipmanlar için atık kumbaraları oluşturulacak ve yönlendirme işaretleri ve tabelalarla bu kumbaralara yolcuların erişimi kolaylaştırılacaktır.

  4. Free shoplarda kozmetik malzemelerin test edilmesine ve tadım yapılmasına izin verilmemelidir.

  5. Free shoplarda satış görevlileri bulundurulacak, isteilendiğiniz ürün satış görevlisinden temin edilecek ve satılacak mallara yolcu teması engellenecektir.

  6. Yolculardan temassız ödeme yapılması istenecektir. Ödeme noktalarında yolcular arasındaki mesafe en az 1,5 metre olacak şekilde fiziksel mesafe kurallarına göre yer işaretlemeleri yapılacaktır.

  7. Havaalanlarındaki ofis ve benzeri mahallerde İklimlendirme Teknik Kurulu’nun Mevcut AVM’lerde Pandemi Tedbirleri yönergesine uyulmalıdır.

BAGAJ HİZMETLERİ

  1. Bagajlar teslim edilip uçağa giderken UV-C lambaları vb. yöntemler kullanılarak dezenfekte edilecektir.

  2. Bagajların elle veya bantla aktarımı ile uçağa yükleme boşaltma işlemlerini el temasıyla yapan personelin günlük sağlık kontrollerinin yapılması ve kayıt edilmesi, el teması sırasında uygun kişisel koruyucu kıyafet kullanılması, maske ve/veya siperlik takılması, el dezenfeksiyonlarının yapılması sağlanmalıdır.

  3. Taşıma arabalarını aynı görevlilerin kullanması esasına göre düzenleme yapılmalıdır. Aynı personelin hep aynı aracı kullanarak, ancak her taşıma sonrası aracını dezenfekte ederek taşıma yapması sağlanmalıdır.

  4. Bagaj taşıma konveyörlerinin günlük olarak dezenfekte edilmesi sağlanmalıdır.

  5. Bagajların konveyörden taşıma arabalarına alındığı ve taşındığı alanlar ile depolar genellikle karanlık ve nemli ortamlardır. Virüsün yaşamak için tercih ettiği bu kriterlerin ortadan kaldırılması gerekir.

  6. Bu alanlarda havalandırma yoksa en az 5 değişim/saat esasına göre havalandırma yapılmalı ve mahal % 20 negatif basınçta tutulmalıdır.

  7. Havalandırma tesisatı planlanırken tasarımcının belirleyeceği % 100 taze havalı klima santrali, % 100 taze havalı rooftop cihazı veya uygun ısı geri kazanım cihazlarıyla havalandırma sağlanmalıdır.

  8. Eğer bu alanlarda havalandırma sistemleri varsa uygunluğu kontrol edilmeli, yoksa yeni düzenlemeye gidilmelidir.

  9. Yer hizmetleri personelinin dinlenme zamanlarında fiziki mesafe kurallarına uygun dinlenme alanları oluşturulmalıdır.

  10. Pandemi sürecinde uçuş sayıları azalmaktadır. Personelin de buna bağlı olarak dönüşümlü çalışmasının sağlanması önerilir.

MUTFAKLAR

  1. Egzoz aspiratörlerinin çalışması esnasında, egzoz debisinin % 80’i oranında taze hava takviyesi yapılmalıdır. Egzoz aspiratörü ile taze hava aspiratörü eş zamanlı çalıştırılacak şekilde önlem alınmalıdır.

  2. Mahallerden çekilen egzoz ile yakın bir yerden mutfak hava beslemesi yapılıyorsa egzoz hattı mutfaktan çıkarılarak uygun şartlarda atmosfere atılmalıdır.

  3. Pişirme ünitelerinin davlumbaz sistemlerinde çift cidarlı davlumbazlar kullanılması önerilir.

  4. Mutfak klima santrali ayrı olarak planlanmış olmalıdır. % 100 taze havalı olarak çalışacak bu klima santrali sürekli çalıştırılmalıdır.

  5. Pişirme ünitelerinin üzerindeki davlumbazlar her gün kullanımı bittikten sonra ilgili bakanlık pandemi yönergelerine göre dezenfekte edilmelidir.

  6. Cihazların önlerinde paslanmaz çelikten tavalı ve sifonlu ızgaralar olmalıdır.

  7. Sebze ve meyveler elle değil sebze yıkama makinası ile yıkanmalıdır.

  8. Mutfak –personel giyinme alanları–personel duş-WC alanları-depolar– mutfak ana giriş kapısı ile diğer mahallerden ayrılmış olmalıdır. Bu alana giriş kapıları kart okumalı hermetik kapılarla değiştirilmeli ve yetkilendirilmiş personel dışındaki kişilerin girişleri engellenmelidir.

  9. Mutfak girişinde hijyenik paspas oluşturulmalıdır.

  10. Servis alanında eğer yoksa garson el yıkama alanı oluşturulmalı ve diz kontrollü ya da ayaktan kumandalı fotoselli su ve sabun dağıtıcı otomatiklerle donatılmış olmalıdır.

  11. Ürünlerin hazırlanması ve servisi esnasında kullanılan malzemelerin bulaşıkları mutlaka bulaşık makinasında minimum 60˚C’de yıkanmalıdır.

  12. Mutfak personel üniformaları ve ayakkabı/terlikler günlük olarak minimum 60˚C sıcak suda temizlenmelidir.

  13. Soyunma kabinlerinde çift varlık sensörlü UV-C lambalarla önlem alınmalıdır.

ASANSÖR–YÜRÜYE MERDİVEN VE YÜRÜME BANTLARI

  1. Zorunlu olmadıkça asansöre binilmeyip mümkünse merdiven kullanılmalıdır.

  2. Asansörlerde taşınan insan sayıları azaltılmalıdır. 1 m2’ye 1 kişi olmak üzere kullanılmalıdır. Aile kullanımında bu sayı iki katına çıkarılabilir.

  3. Asansör kabini bekleme halindeyken gerekli ayarlamalar yapılarak kabin kapılarının açık olacak şekilde beklemesi sağlanmalıdır. Asansörün beklediği katta binanın dış havaya açılan kapısı veya penceresi varsa açık tutulmalıdır. Bekleme halinde iken varlık sensörü ile çalışan UV-C ile dezenfeksiyon yapılıyorsa kapılar kapalı tutulmalıdır.

  4. Asansör kuyusu mümkünse üstten havalandırılıp mümkün olan en alt kottan egzoz edilmelidir. Kuyu boşluğunun en alt kotunda denk gelen katında dış havaya bağlantı yapılarak egzoz fanı ile atış yapılmalıdır.

  5. Asansör kuyusunda kabinden geri kalan alan;

  1. Kabin taban alanından % 50 oranında veya daha küçükse ve asansör kuyusu dibinden taze hava alınabiliyorsa kabin içi fanlara gerek kalmadan emme basma tulumba gibi çalışacak kabinin yarattığı etki ile kuyu sürekli taze hava ile beslenebilir. Kabin içinde alt ve üst menfezlerin olması veya fan boşluğunun olması bile yeterli olabilir.

  2. Kabin taban alanından % 50 veya daha fazlası kadar büyükse üstten basılacak fanın basıncı aşağıya inişte sıkışan hava basıncına göre daha fazla olmalıdır.

  1. Kabin içine mümkünse hava yukarıdan basılıp aşağıdan toplanmalıdır.

  2. Kabin taze hava fanının önüne Hepa filtre takılması önerilir.

  3. Asansör kuyularının bakım ve temizliği sağlanmalı, bakım periyodunda kuyu temizliği kayıt altına alınmalıdır. İşlem şekli ve süreci İklimlendirme Teknik Kurulu tarafından yayımlanan bakım ve işletme prosedürlerine göre belirlenmelidir.

  4. Kuyu diplerinde oluşacak nem ve su birikintisi için süzgeç pis su pompası vb. tesisatlar oluşturularak önlem alınmalı ve zeminin kuru kalması sağlanmalıdır.

  5. Yürüyen merdivenlerin ve yürüme bantlarının elle tutulan siyah plastik tutunma şeritleri UV-C sistemleri ile sürekli steril edilmelidir. Bu amaçla UV-C lambaları bu bantlar alt kısımdan geri dönerken ve dışarı sızmayacak pozisyonda ve gerekli sterilizeyi yapacak kapasitede kullanılmalıdır.

YER HİZMETLERİ VE ULAŞIM ARAÇLARI

  1. Uçaktan terminale geçiş için kullanılan yer hizmetleri yolcu otobüslerinde şoför ve yolcular mutlaka maske takmalıdır.

  2. Araçların doluluk oranı İklimlendirme teknik Kurulu ‘’Karayolları Taşıma Araçlarında Pandemi Önlemleri’’ metni doğrultusunda azaltılmalı fiziki mesafe kurallarına uyulmalıdır.

  3. Yolcuların temas ettiği yüzeyler her yolcu transferinden sonra düzenli olarak dezenfekte edinmelidir.

  4. Araçlarda kişisel hijyeninin kolaylıkla sağlayabilmesi için el teması olmayan tipte dezenfektan bulundurulmalıdır.

  5. Apron açığında park etmiş otobüslere ilişkin denetim ve sterilizasyon, yolcu sayısı gibi önemli konular, bu arabaların klima sistemleri şehir içindeki ulaşıma oranla daha ciddi ve pandemde güvenli hale getirilmelidir. Yolcu sayısı çok kısıtlanmalı gerekirse otobüs ve otobüs servis sayısı pik yolcu gün ve saatlerine göre arttırılmalıdır.

  6. Hasta veya engellilerin taşınmasında kullanılan şöförlü elektrikli arabalar da her kullanımdan sonra tümüyle dezenfekte edilmelidir.

ATIK YÖNETİMİ

Havaalanlarında maske, eldiven, siperlik gibi kişisel koruyucu ekipman atıklarının yönetimi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 07.04.2020 tarih ve 2020/12 sayılı genelgesi gereklilikleri ve aşağıdaki bilgiler doğrultusunda düzenleme yapılmalıdır.

  1. Otoparklarda ve iç mekanlardaki giden yolcu bekleme alanları-uçak bekleme kapı alanları, yeme içme alanları gibi ortak alanlarda gri renkli, pedallı ya da fotoselli üzerinde “MASKE-ELDİVEN ATIK KUMBARASI” ibaresi yazılı olan atık kumbarası oluşturulmalıdır.

  2. Bu kumbaraların üzerine “MASKE-ELDİVEN DIŞINDA ÇÖP ATMAYINIZ” şeklinde uyarı yazısı bulunmalıdır.

  3. Kumbaranın içerisinde mutlaka siyah, kalın plastikten, dayanıklı ve sızdırmaz çöp poşeti geçirilmiş olmalıdır.

  4. Kumbara havaalanı temizlik görevlileri tarafından sürekli olarak kontrol edilmeli ve içerisinde ¾ oranında doluluk olduğunda ağzı sıkıca tesisin kapalı alanında ya da açık alanda oluşturulacak olan geçici atık deposuna taşınmalıdır.

  5. Geçici atık deposu kapalı bir alan ise mutlaka en az 10 değişim/saat esas alınarak cebri olarak veya oluşturulacak bir menfezle doğal olarak havalandırılmalıdır.

  6. Bu atıklar geçici atık deposunda en az 72 saat ağzı sıkıca kapalı şekilde bekletilmeli ve daha sonra belediyelerin çöp alma hizmetlerine evsel atık kapsamında teslim edilir. Eğer geçici atık deposunda 72 saat bekletilemiyorsa tıbbı atık statüsünde uzaklaştırılmalıdır.

  7. Sorumlu temizlik görevlileri kişisel koruyucu ekipman kullanmalıdır.

  8. Atık kumbarası da her boşaltımdan sonra dezenfekte edilmelidir.

  9. Atık yönetimi konusunda çöp alma işlemini gerçekleştiren kurum ve kuruluşlarla bu hususlarda işbirliği sağlanmalıdır.

 

 

NELER SÖYLENDİ?
@
NAMAZ VAKİTLERİ
HAVA DURUMU
Gazete Manşetleri
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA