KÜLTÜR - SANAT
Giriş Tarihi : 19-02-2021 04:59   Güncelleme : 19-02-2021 05:26

Konya’da çocuk bayramı gibi yaşanan bir kandil geleneği: Şivlilik

Konya’da yüzyıllardan bu yana sürdürülen Şivlilik geleneği, bu yıl korona virüsü salgını sebebiyle gerçekleştirilemedi. Regâib Kandillerinde bir çocuk bayramı havasında gerçekleşen Konya’ya mahsus bu gelenek, yüz yıllardır yaşatılıyor.

Konya’da çocuk bayramı gibi yaşanan bir kandil geleneği: Şivlilik

(Fotoğraflar: Şivlilik Belgeseli / Yönetmen Abdullah Mert)

Konya’da üç ayların ilk kandili olan Regâib Kandili’nde çocuklar tarafından gerçekleştirilen ve her yaştaki insanı ve şehrin tamamını etkileyen “Şivlilik” geleneği, adeta mübarek günleri karşılayan bir çocuk bayramı havasında geçiyor.

Şivlilik hazırlıkları, Regâib Kandili’nden birkaç gün önce başlıyor. Yetişkin erkekler, çocuklara dağıtacakları şekerlemeleri; gofret, çikolata, bisküvi gibi atıştırmalıkları satın alıyor, hanımlar da pişirecekleri hamur işi kızartma olan “bişi”ler için hazırlık yapıyorlar.

Kandil gecesinden bir gün önce, müsait bir meydanda bir ateş yakılıyor. Çocuklar, ateşin etrafında toplanıyor, sohbet ediyor, şakalaşıyor, ateşin üzerinden atlayarak eğleniyorlar.

Ayrıca, sokaklarda fener alayı düzenleniyor. Fenerini eline alan çocuklar, akşam karanlığında ışıl ışıl yanan fenerleriyle, Regaib Kandili’nin ve Şivlilik gününün yaklaştığını haber veriyorlar.



Kandil sabahı çocuklar, erkenden kalkıp kapı kapı dolaşarak, “Şivli şivli şişirmiş / Erken kalkan pişirmiş / İki çörek, bir börek / Bize namazlık gerek” manisini okuyorlar ve hep birlikte “şivliliiiik!” diye bağrışıyorlar. Bu çağrı üzerine kapıyı açan ev sahibi, daha önceden hazırladığı şekerlemeleri, kuruyemişleri, çikolataları veya (köylerde) yumurtaları, çocukların ellerinde tuttukları poşetlere ya da küçük torbalara koyuyor. Bu şekilde grup grup şivlilik toplayan çocuklar, daha sonra kendi gruplarıyla birlikte bir yere oturup, topladıkları şekerlemeleri, kuruyemişleri yiyor, sohbet edip oynuyorlar.



Regâib Kandili’nin akşamında da yetişkinler, akşam namazı kılındıktan sonra bir araya geliyor, “bişi” yiyip dua ediyorlar.

Şivlilik geleneği, kandilden birkaç gün öncesinden başlayarak, şehirde büyük bir canlanmaya sebep oluyor. Şekerleme ve atıştırmalık ürünler satan esnafın işleri maddî gelir bakımından canlanırken, çocukların ve fener alayının oluşturduğu bayram havası da insanlara neşe veriyor, herkesi mutlu ediyor.

Yazar Duran Çetin, bu geleneğin kaynağı hakkında bilgi verirken, bir rivayeti anlatıyor. Çetin’in anlattığına göre, 800’lü, 900’lü yıllarda yaşamış olan Ebubekir Şivli isimli zat, bir gece Hz. Muhammed’le ilgili bir rüya görür. Duyduğu mutluluktan dolayı, gecenin sabahında “Şivlii, şivliii, şivliii” diye sevinç nidaları atarak, komşularına gördüğü rüyayı anlatır. Komşular da onun verdiği bu müjdeye karşılık kendisine bir yiyecek olarak bir hediye verir. Bu kutlama, daha sonra bir geleneğe dönüşür.

Şivlilik geleneği, son yıllarda Konya belediyeleri tarafından düzenlenen eğlence programlarıyla da sürdürülüyor.

NELER SÖYLENDİ?
@
NAMAZ VAKİTLERİ
HAVA DURUMU
Gazete Manşetleri
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA