TBMM Grup Başkanlığı tarafından hazırlanan "Çerçeve Kanun Teklifi", meclis sunumu öncesinde AK Parti Grubu içerisinde imzaya açıldı.

Grup Başkanı Abdullah Güler imzasıyla yayımlanan duyuruda, "Grup Başkanlığımızca 'Çerçeve Kanun Teklifi'ni tüm milletvekillerimizin eksiksiz imzalamaları kararı alınmıştır." ifadesine yer verildi. Duyuruda, teklifin TBMM’deki Grup Yönetim Kurulu salonunda imzaya açıldığı belirtildi.

Sürecin yol haritası netleşiyor

Milletvekillerinin, hazırlanan kanun teklifini yarın saat 17.00'ye kadar imzalamaları gerekiyor. İmza sürecinin tamamlanmasının ardından, teklifin kısa süre içerisinde TBMM Başkanlığına sunulması ve komisyon aşamasına gelmesi öngörülüyor.

Söz konusu "Çerçeve Kanun Teklifi"nin, terörle mücadeleden sosyal entegrasyona kadar geniş bir yelpazede hukuki güvenceler ve uygulama esaslarını içermesi bekleniyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın "menzile varmak üzereyiz" mesajıyla işaret ettiği sürecin en önemli ayağını oluşturan bu düzenleme ile Türkiye'nin terör gündeminden tamamen çıkarılması hedefleniyor.

AK Parti'nin hazırladığı 18 maddelik 18 yaş altı suçlulara yönelik düzenlemenin Meclis Genel Kurulu'nda görüşülmesi bekleniyor.

Teklifle, 18 yaş altındaki tüm suçlularda cezaların üst sınırı artacak. 15-18 yaş grubundaki suçlularda üst sınır, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda 27 yıla, müebbet hapis gerektiren suçlarda 18 yıla çıkacak. Failler için artık 'Suça sürüklenen çocuk' yerine 'Adli Süreçteki Çocuk' tanımı kullanılacak.

Terörsüz Türkiye hedefinde sona doğru

Terörsüz Türkiye için yapılacak yasal düzenleme de Meclis'in gündeminde...

10-12 maddeden oluşması planlanan kanun teklifine nihai şeklin verilmesi için çalışmalar sürüyor. Teklif, tek seferlik ve süreli olacak; genel af niteliği taşımayacak. Kanunlaşma sürecinin Meclis tatile girmeden tamamlanması öngörülüyor.

TBMM okul saldırılarını araştırıyor

Meclis, Kahramanmaraş ve Şanlıurfa'daki okul saldırılarını araştırmayı da sürdürüyor. Araştırma Komisyonu 16'ncı toplantısında Kamu Denetçiliği Kurumu, Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu ve Kişisel Verileri Koruma Kurumu yetkililerinin sunumlarını dinleyecek.

Öğretim üyelerinden, yaş haddini dolduracakları tarihten önce başvurmuş olup sözleşme tarihi itibarıyla öğretim üyesi kadrolarında bulunanlardan yükseköğretim kurumlarınca belirlenen bölüm ve programlarda görevlerinde kalmalarında fayda görülenler, yükseköğretim kurumunun görüşü ve Yükseköğretim Kurulunun kararı ile emeklilik yaş hadlerini doldurdukları tarihten itibaren, yetmiş beş yaşını geçmemek üzere emeklilik veya yaşlılık aylığı bağlanıncaya kadar ikişer yıllık sürelerle sözleşmeli olarak çalıştırılabilecek. Bu fıkra kapsamında çalıştırılacak sözleşmeli öğretim üyesi sayısını bölüm, program veya yükseköğretim kurumları itibarıyla sınırlandırmaya ve uygulamanın hizmet gerekleri ve akademik kriterlere uygun yürütülmesi amacıyla gerekli belirlemeleri yapmaya Yükseköğretim Kurulu yetkili olacak.

Kanunla, sözleşmeli öğretim üyesi istihdamının sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla yaş haddinden sözleşmeli öğretim üyesi olarak çalışan öğretim üyelerinin kadrolu öğretim üyesi olarak çalışmaktayken var olan özlük haklarının, sözleşmeli öğretim üyesiyken de devamı ve her iki statüdeki öğretim üyeleri arasında fiili çalışmaya bağlı ödemeler yönünden uygulama birliğinin sağlanması hüküm altına alınıyor.

Türk Cumhuriyetleri ve Akraba Topluluklarındaki yükseköğretim kurumlarından resmi davet alan öğretim elemanlarına 3 yılı aşmamak ve bütün özlük hakları saklı kalmak üzere üniversite yönetim kurulunun kararı ve Milli Eğitim Bakanlığının onayıyla aylıklı izin verilebilecek. Uluslararası andlaşmalarla kurulan üniversitelerde ve Yükseköğretim Kurulunun taraf olduğu protokoller gereği ikili andlaşmalarla yurt dışındaki yükseköğretim kurumları bünyesinde açılan programlarda bu süre 5 yıla kadar uzatılabilecek.

Düzenlemeyle, azami öğrenim süresi sonunda kayıtlı olduğu öğretim kurumundan mezun olabilmek için intörnlük eğitimi dönemi hariç son sınıf öğrencilerine, başarısız oldukları veya alamadıkları teorik veya uygulamalı bütün dersler için iki ek sınav veya tekrar hakkı verilecek.

Bu öğrencilerden teorik veya uygulamalı derslerden başarılı olmuş ancak uygulamalı eğitime veya intörnlük eğitimine başlamamış veya eğitimini tamamlamamış ya da başarısız olanlara, uygulamalı veya intörnlük eğitimlerini tamamlama imkanı tanınacak. Azami öğrenim süresini dolduran ara sınıf öğrencilerine ek sınav hakkı verilmeyecek.

Uygulamalı eğitim ve intörnlük eğitimine ilişkin esasları belirlemeye Yükseköğretim Kurulu yetkili olacak.

Kişisel emek ve birikimine dayanmayan, başkaları tarafından ücret karşılığında veya ücretsiz olarak üretilmiş yayın ve çalışmalarını atama, yükselme, unvan ve derece kazanılmasında kullananların yanı sıra bu fiilleri başkaları adına yapanlara veya bu fiillere aracılık edenlere yönelik de meslekten çıkarma cezası uygulanacak.

- Disiplin soruşturmasına yönelik düzenlemeler

Kanun'da yapılan değişiklikle, disiplin soruşturmasına, soruşturmanın yürütülmesi ile ifade ve savunma haklarının kullanılmasına ilişkin usul ve esaslar, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı dikkate alınarak yeniden düzenlenecek. Böylece hukuki güvenlik ve belirlilik ilkeleri ile hukuki dinlenilme hakkının sağlanması amaçlanıyor.

"Disiplin soruşturması, ifade alma ve savunma hakkı" başlıklı hükme göre, disiplin soruşturmasında ifade ve savunmada soruşturmacı tarafından soruşturulana gönderilecek ifadeye davet yazısında hakkındaki iddiaların neler olduğu açıkça belirtilerek 7 günden az olmamak üzere verilecek süre içerisinde ifadesinin alınacağı ve bu süre içerisinde sözlü veya yazılı ifade verilmediği takdirde dosyadaki mevcut deliller kapsamında işlem tesis edileceği bildirilecek. Soruşturmacı toplanan deliller kapsamında teklifte bulunacak.

Disiplin cezası vermeye yetkili makam tarafından soruşturulana gönderilen savunmaya davet yazısında teklife esas alınan eylemin neden ibaret olduğu ve bu eyleme karşılık gelen disiplin cezasının ne olduğu ile 7 günden az olmamak üzere verilecek sürede savunmasını yapması gerektiği bildirilecek. Davet yazısında ayrıca soruşturulana, savunmasını verilen sürede yapmadığı takdirde savunma hakkından vazgeçmiş sayılacağı ve mevcut delillere göre hakkında karar verileceği aktarılacak. Savunmaya davet yazısında, soruşturulana savunma hakkını kullanmadan önce soruşturma evrakını inceleyebileceği bildirilecek.

Tıpta uzmanlık mevzuatına göre yan dal uzmanlığı bulunan öğretim üyeleri ve araştırma görevlileri için ek ödeme tavan oranı, Sağlık Bakanlığında görev yapan emsallerinin aldığı ödeme oranına uygun hale getirilecek.

Kanun'un ilgili hükümleri uyarınca ortak araştırma merkezlerinde görevlendirilen öğretim elemanları, kendi üniversitelerinde yürütülen döner sermaye faaliyetlerine olan katkıları da dikkate alınarak ilgili mevzuat kapsamında ek ödemeden yararlanmaya devam edecek. Yürütülen proje gelirlerinden alınan dayanıklı taşınırlar koordinatör üniversitenin envanterine kaydedilerek proje kapsamında ortak uygulama ve araştırma merkezi üniversitelerine tahsis edilebilecek. Proje tamamlandığında dayanıklı taşınırların kurumlar arası bedelsiz devirle hangi yükseköğretim kurumuna verileceğine ortak uygulama ve araştırma merkezi yönetim kurulunca karar verilecek. Koordinatör üniversite değişikliğinde ortak uygulama ve araştırma merkezinin borç, alacak ve nakit bakiyeleri, yeni koordinatör üniversiteye devredilecek.

Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu kapsamında birlikte kullanımdaki sağlık tesislerinin bir önceki yıl gayrisafi hasılatının yüzde 2,5'i dikkate alınarak ilgili üniversitelerin bünyesinde yürütülen bilimsel araştırma projelerinin desteklenmesi amacıyla o yıla ait merkezi yönetim bütçesinde gerekli ödenek ilgili üniversite bütçesine tahsis edilecek. Birlikte kullanımdaki bir sağlık tesisinin birden fazla üniversite ile protokol akdetmiş olması halinde ise yüzde 2,5 oranı, üniversitelerin birlikte kullanımdaki sağlık tesisinde görevlendirdiği öğretim elemanı sayısıyla orantılı şekilde bölünerek hesaplanacak. Bu kapsamda yürütülecek işlemlere ilişkin usul ve esaslar Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığının uygun görüşü alınarak Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek.

Yükseköğretim kurumlarında hazırlık dahil bütün sınıflarda intibak, ön lisans, lisans tamamlama, lisans ve lisansüstü öğrenimi görürken belli sebepler dışında ilişiği kesilenlerden daha önce "öğrenci affından" faydalanmayanlar, başvuruda bulunması halinde 2026-2027 eğitim öğretim yılında öğrenimlerine başlayabilecek.

TBMM Genel Kurulunda kabul edilen öğrenci affına ve yükseköğretime ilişkin düzenlemeleri içeren Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'la, devlet veya vakıf ayrımı yapılmaksızın kanunla kurulan yükseköğretim kurumları, eğitim ve öğretime Yükseköğretim Kurulu'nun (YÖK) kararıyla başlayacak. Eğitim ve öğretime başlayan akademik birimler, sonradan ortaya çıkan sebeplerle ve ilgisine göre fakülte, enstitü ve yüksekokullar cumhurbaşkanı kararı ile konservatuvar, meslek yüksekokulu, uygulama ve araştırma merkezi gibi akademik birimler ise YÖK kararı ile kapatılabilecek.

Vakıf yükseköğretim kurumlarına uygulanacak idari yaptırım ve önlemlerle ilgili olarak kanuni düzenleme yapılıyor. Bu kapsamda, vakıf yükseköğretim kurumlarına fiil ve işlemlerinin ağırlık derecesine göre hangi şartlarda, uyarma veya uyarma ve düzeltme isteme, yeni akademik birim kurma ve/veya program açma taleplerinin askıya alınması, öğrenci kontenjanının kısıtlanması veya öğrenci alımının durdurulması, faaliyet izninin geçici olarak durdurulması ve faaliyet izninin kaldırılması önlemleri ve yaptırımları uygulanabileceği belirleniyor.

Faaliyet izninin geçici olarak durdurulması yaptırımının uygulanmasına yol açan gerekçeleri kurucu vakfın 3 yıl içinde ortadan kaldıramaması, bu durumun süreklilik arz ettiğinin anlaşılması hallerinde kaçınılmaz olarak vakıf yükseköğretim kurumunun faaliyet izni kaldırılacak.

Vakıf yükseköğretim kurumunun ve kurucu vakfın mali yapısının, eğitim ve öğretim faaliyetlerini sürdüremeyecek kadar bozulması ve bu durumun süreklilik arz etmesi halinde, vakıf yükseköğretim kurumu, faaliyet izni kaldırılarak garantör veya YÖK'ün uygun bulacağı aynı ildeki bir devlet üniversitesine devredilecek. Garantör üniversite, faaliyet izni kaldırılan vakıf yükseköğretim kurumunun öğrencilerinin eğitim ve öğretim maliyetini, devraldığı öğrenci ücretleri ile teminat hesabından karşılayacak, ayrıca kamu kaynağı kullanmayacak.

Yükseköğretim kurumları yönetim kurulları, masrafları Teknoloji Transfer Ofisleri (TTO) sermayesinden karşılanmak şartıyla Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamındaki hizmet buluşlarının hak sahipliğinin TTO adına devrine karar verebilecek. Bu durumda yükseköğretim kurumunun ilgili mevzuattan doğan hak ve yükümlülükleri TTO'ya ait olacak. TTO, kendi adına tescil edilen haklardan elde edilen gelirin 3'te birini söz konusu hakları devreden yükseköğretim kurumu döner sermayesine, 3'te birinden az olmayacak tutarı ise buluşu yapana ödemekle yükümlü olacak, kalan tutar TTO'ya kalacak. Döner sermayeye aktarılan bu tutarlardan hazine payı hariç herhangi bir kesinti yapılamayacak ve bu tutarlar Kanun'da belirtilen giderler için kullanılacak. Bu düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten önce hak sahipliği yükseköğretim kurumları bünyesinde olan buluş ve başvurular hakkında da bu madde hükümleri uygulanacak.

- Yükseköğretim kurumları ortak ofis kurabilecek

Birden fazla yükseköğretim kurumu ortak bir ofis kurmak için başvurabilecek. Bu durumda yerleşkesinde veya ortağı olduğu teknoloji geliştirme bölgesinde ofis kurulan yükseköğretim kurumu, başvuruda muhatap kurum olarak belirtilecek. Ofis faaliyetlerine katkı sağlayacağı değerlendirilen diğer tüzel kişiler ofise sermaye koymak koşuluyla ortak olabilecek. Ofis, öz sermayesini veya gelirlerini kullanarak üretilen bilgi ve yapılan buluşların ticarileşmesi için yatırım yapabilecek veya kamu ve özel sektör şirketleri ile ortaklıklar kurabilecek.

Türkiye'deki devlet yükseköğretim kurumları, cumhurbaşkanı kararıyla yurt dışında yerleşke, akademik birim, program ve bu kapsamda ihtiyaç duyulan diğer tesisleri kurabilecek. Bu düzenleme uyarınca kurulan yurt dışı birimlerinin ihtiyacı olan akademik ve idari personel, kendi üniversitesinden veya Türkiye'deki yükseköğretim kurumlarından görevlendirme suretiyle veya mahallinden sözleşmeli ya da saat başı ücret karşılığında ilgili Kanun'daki hükümler uygulanarak çalıştırılabilecek.

Türkiye'deki yükseköğretim kurumlarından görevlendirme suretiyle çalıştırılacak olanlar dışındaki personelin nitelikleri, ücretleri, seçim esas ve usulleri, görev yerleri ve süreleri, azami sözleşme süresi, izinleri, yurt dışındaki görevlerinin sona erdirilmesi ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esaslar cumhurbaşkanı kararıyla belirlenecek.

Üniversitenin yurt dışındaki faaliyetlerinden elde edilen gelirlerin tutulacağı hesaba, yapılacak harcamalara, üniversite bütçesinden aktarılacak kaynağa, hesabın muhasebeleştirilmesi ve denetimine ilişkin usul ve esaslar Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığının uygun görüşü alınarak ilgili üniversite tarafından belirlenecek.

Kanunla, anket uygulaması, veri toplama gibi akademik değerlendirme içermeyen katkılar hariç olmak üzere, kişisel emeği ve akademik birikimi dışında ücretli veya ücretsiz olarak, kısmen yahut tamamen başkalarına yazdırdığı tez, makale, kitap veya yaptırdığı proje gibi çalışmalarla ön lisans, lisans veya lisansüstü diploma derecesi ya da akademik ünvan alan kişiler, üniversite öğretim mesleğinden çıkarılacak, bu yolla kazanılan akademik derece ve ünvanlar geri alınacak.

Bu kapsamdaki yayın veya çalışmaları ücretli ya da ücretsiz olarak, kısmen yahut tamamen başkaları adına yapan, üreten veya bunlara aracılık eden kişilere 5 bin günden 10 bin güne kadar adli para cezası verilecek. Fiilin, meslek edinen kişilerce işlenmesi halinde verilecek adli para cezası 10 bin günden az 20 bin günden fazla olmayacak. Bu yayın ve çalışmaları kullanmak suretiyle diploma derecesi veya akademik ünvan alan kişilere 5 bin günden 10 bin güne kadar adli para cezası verilecek.

Bu suçtan dolayı tüzel kişilere, Türk Ceza Kanunu'nun ilgili hükümleri uygulanacak.

Yurt dışında bulunan bir eğitim kurumu adına hareket ederek mevzuata aykırı bir şekilde Türkiye'de ön lisans, lisans ya da lisansüstü program açanlar veya bu programları yürütenler 2 yıldan 4 yıla kadar hapis ve 100 günden 1000 güne, mevzuata aykırı olarak Türkiye'de yükseköğretim kurumu açanlar veya işletenler 2 yıldan 4 yıla kadar hapis ve 100 günden 1000 güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılacak. Bu kapsamda, yasaklanan kurum ve fiillerin tanıtımını yapanlara, 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve 50 günden 500 güne kadar adli para cezası verilecek.

Türk veya yabancı yükseköğretim kurumlarına ait diploma, mezuniyet belgesi veya sertifika belgesini sahte olarak düzenleyen ve düzenletenler Türk Ceza Kanunu'nun "resmi belgede sahtecilik" hükmüne göre cezalandırılacak.

Kanunla, tıp fakültesi olan ve kendisine ait hastanesi bulunmayan vakıf yükseköğretim kurumlarına yönelik düzenleme yapılıyor. Belirlenen sürede hastane açamayan üniversitelere, mülkiyeti veya süresi 30 yıldan az olmamak üzere irtifak hakkına sahip olduğu uygun taşınmaz üzerinde yapacağı hastane inşaatına imar iptali veya yargı süreci gibi zorunlu sebeplerle henüz başlayamayan ya da başladığı inşaatı henüz bitiremeyenler ile bu hüküm kapsamındaki uygun hastanenin mülkiyetinin veya süresi 30 yıldan az olmamak üzere irtifak hakkı, işletme hakkı ve ruhsatının devralınması süreçlerine başlamış ancak devir süreçlerini tamamlayamamış olanlara bu süreçleri tamamlamaları için 30 ay ek süre verilecek. Bu sürelerin sonunda gerekli şartları sağlamayan tıp fakültelerinin öğrencileri YÖK tarafından garantör üniversiteye veya belirlenecek bir devlet üniversitesine intikal ettirilecek.

- Öğrenci affı

Kanunla, yükseköğretim kurumlarında hazırlık dahil bütün sınıflarda intibak, ön lisans, lisans tamamlama, lisans, lisansüstü öğrenimi gören öğrencilerden bu kanunun daha önce bu kapsamda tanıdığı haklardan yararlanmamış olmak kaydıyla, kendi isteğiyle ilişikleri kesilenler dahil, terör suçu ile kasten öldürme suçlarından, işkence suçundan, eziyet suçundan, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçundan mahkum olanlar ile sahte belge sebebiyle kaydı iptal edilenler ile kayıt sırasında sahte belge verenler ile Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun "Manevi, mali veya bağlantılı haklara tecavüz" başlığındaki suçlar ile terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı nedeniyle ilişiği kesilenler hariç, her ne sebeple olursa olsun ilişiği kesilenler ile bir programı kazanarak kayıt yapma hakkı elde ettikleri halde kayıt yaptırmayanlar bu düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 4 ay içinde ilişiklerinin kesildiği veya kayıt hakkı kazandıkları yükseköğretim kurumuna başvuruda bulunmaları şartıyla belirlenen esaslara göre 2026-2027 eğitim öğretim yılında öğrenimlerine başlayabilecek.

Daha önce farklı bir öğrenim düzeyinde bu düzenlemenin tanıdığı haklardan yararlanılmış olması, başka bir öğrenim düzeyinde bu madde hükümlerinden yararlanmaya engel teşkil etmeyecek.

Yeniden öğrenime başlayanların askerlik ertelemeleri Askeralma Kanunu'nun "Erteleme" başlıklı hükmündeki usul ve esaslara göre yapılacak. Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihte askerlik görevini yapmakta olanlar terhislerini takip eden 2 ay içinde ilgili yükseköğretim kurumuna başvurmaları halinde bu düzenlemede belirtilen haklardan yararlandırılacak.

Bu düzenlemede yer alan hükümlerden yararlanarak ayrıldığı yükseköğretim kurumuna kayıt yaptıranlardan ÖSYS/YKS puanı giriş yılı itibarıyla aynı veya farklı bir diploma programının aynı türden taban puanına sahip olanlar, bu programlardan birine yatay geçiş talebinde bulunabilecek. Bu kapsamda farklı bir diploma programından yatay geçişle kabul edilecek öğrenci sayıları, ilgili programa kayıtlı öğrenci sayısı ve üniversitenin fiziki koşulları dikkate alınmak suretiyle belirlenecek. Buna ilişkin usul ve esaslar yükseköğretim kurumları senatolarınca belirlenecek.

Bu düzenlemeden yararlanıp bir yükseköğretim kurumunda öğrenci statüsü kazananlar, başvurmaları halinde Anadolu Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi bünyesindeki açık öğretim ön lisans veya lisans düzeyindeki eşdeğer programlara yatay geçiş yapabilecek. Bu düzenlemenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye YÖK yetkili olacak.

Anayasa uyarınca özel kanun hükümlerine tabi olan Polis Akademisi ile buna bağlı eğitim-öğretim kurumları, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi ile buna bağlı eğitim-öğretim kurumları, Milli Savunma Üniversitesine bağlı harp okulları, astsubay meslek yüksekokulları ve enstitüler ile Milli Savunma Bakanlığı, Polis Akademisi, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı nam ve hesabına başka yükseköğretim kurumlarında öğrenim görmekteyken kendi isteğiyle veya başka sebeplerle ilişiği kesilen öğrenciler hakkında bu madde hükümleri uygulanmayacak.

Kanun'un "Kurumlara dönüş" başlıklı hükmünde belirtilen koşulları taşıyan ve 67 yaşını dolduran tıpta ve diş hekimliğinde uzmanlık mevzuatına göre uzman olup devlet yükseköğretim kurumlarında çalışmış öğretim üyeleri, 3 yıl içinde ihtiyacı olan bir yükseköğretim kurumuna başvurmaları halinde sözleşmeli olarak çalıştırılabilecek.

Teklifle, daha önce üniversitelerle ilişiği kesilen tüm öğrencilere yeniden eğitim hakkı verilecek.

Teorik derslerde başarılı olmuş ancak aday hekimliğe geçiş yapamamış öğrencilerin de okula dönüşleri mümkün olabilecek. Vakıf üniversitelerindeki tam burslu öğrenci oranlarını artırmaya yönelik düzenlemeler yapılacak. Tecrübeli akademisyenlerin bilim dünyasına katkılarının devam edebilmesi amacıyla da emeklilik yaş haddi 67'den 72'ye çıkarılacak.

18 yaş altı suçlularda hapis cezası artıyor

YÖK Kanun teklifinin Genel Kurul aşamasının tamamlanması halinde 18 yaş altı suçlulara yönelik düzenleme gündeme alınacak. Teklifle, 18 yaş altındaki tüm suçlularda cezaların üst sınırı artacak. 15-18 yaş grubundaki suçlularda üst sınır, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda 27 yıla, müebbet hapis gerektiren suçlarda 18 yıla çıkacak. Failler için artık 'Suça sürüklenen çocuk' yerine 'Adli Süreçteki Çocuk' tanımı kullanılacak.

Öte yandan, Terörsüz Türkiye için yapılacak yasal düzenleme Meclis'in gündeminde. Kanun teklifine nihai halinin verilmesi için çalışmalar sürüyor. Kanunlaşma sürecinin Meclis tatile girmeden tamamlanması öngörülüyor.

KANUN TEKLİFİNİN ÜÇÜNCÜ MADDESİ TEKLİFTEN ÇIKARILDI

Genel Kurul'da teklifin 3'üncü maddesi verilen önergeyle metinden çıkarıldı. Teklifin 3'üncü maddesi, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'na eklenmesi öngörülen ek 9'uncu madde kapsamında, Kültür ve Turizm Bakanlığına yapılacak başvurular ile Bakanlıkça sunulacak hizmetlerden ücret alınmasını düzenliyordu. Madde ayrıca, koşullu erişim sağlayan medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar ile internet platform işletmecilerinden 5224 sayılı Sinema Filmlerinin Değerlendirilmesi ve Sınıflandırılması ile Desteklenmesi Hakkında Kanun kapsamında sinema destekleri için yapılacak kesintilerin döner sermaye geliri olarak kaydedilmesini öngörüyordu.

DÖNER SERMAYE DÜZENLEMESİNDE DEĞİŞİKLİK

Teklifin 4'üncü maddesi de AK Parti'nin önergesiyle yeniden düzenlendi. Kabul edilen önergeyle, 2252 sayılı Kanun'un 5'inci maddesinin birinci fıkrasına, 2863 sayılı Kanun kapsamında Kültür ve Turizm Bakanlığına yapılacak başvurular ve Bakanlıkça sunulacak hizmetler karşılığında alınacak her türlü hizmet bedelinin döner sermaye geliri sayılmasına ilişkin bent eklendi. Önergenin gerekçesinde ise, 5224 sayılı Sinema Filmlerinin Değerlendirilmesi ve Desteklenmesi Hakkında Kanun kapsamındaki desteklerin Kültür ve Turizm Bakanlığı döner sermaye geliri olarak kaydedilmesini öngören düzenlemenin madde metninden çıkarılmasının amaçlandığı belirtildi.

ÜCRET TARİFESİNDE DEĞİŞİKLİK

Teklifin 5'inci maddesi de AK Parti'nin önergesiyle değiştirildi. Kabul edilen önergeyle, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'na eklenen (1) sayılı ücret tarifesinde düzenlemeye gidildi. Buna göre, korunan alanlarda tevhid, ifraz ve yoldan ihdas gibi uygulama taleplerine ilişkin ücretler yeniden belirlendi; tarifedeki 12'nci sıra çıkarıldı ve mevcut 13'üncü sırada yer alan "trampa" ibaresi tarifeden çıkarıldı. Ayrıca, 3'üncü derece arkeolojik sit alanlarında tespit ve sit irdelemesine yönelik sondaj kazısı, yeni yapılanma amaçlı sondaj kazısı ile jeoradar çalışması başvurularına ilişkin ücretler de yeniden düzenlendi.

Ardından TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş'un imzasını taşıyan tezkereler Genel Kurul'un onayına sunuldu.

Tezkerelerle, Adalet, Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji, Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm, Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor, Milli Savunma, Kamu İktisadi Teşebbüsleri, Dijital Mecralar, Çevre, Tarım, Orman ve Köyişleri, Güvenlik ve İstihbarat, Dışişleri, Avrupa Birliği Uyum, Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler ile İçişleri komisyonlarının, TBMM'nin tatilde ve ara vermede bulunduğu dönemde çalışabilmesine ilişkin talepler kabul edildi.

Program, saat 12.30'da TBMM Camisi'nde şehitler ve hayatını kaybeden gaziler için okutulacak Mevlid-i Şerif ile başlayacak. Ardından TBMM 15 Temmuz Şehitler Anıtı ile Ana Bina Şeref Holü'ndeki Anı Taşı'na karanfil bırakılacak.

Program kapsamında TBMM Şeref Holü'nde "15 Temmuz Milli İradenin Zaferi Dijital Gösterim Sergisi", Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından hazırlanan "15 Temmuz'un 10. Yılı Anısına Sanata Teşvik ve Sanatla Yaşam Sergisi" ile Basın İlan Kurumu'nun "15 Temmuz Manşetleri Gazetecilik Atölyesi Sergisi"nin açılışı da yapılacak.

Anma programı, Meclis Tören Salonu'nda düzenlenecek "15 Temmuz Anma Töreni" ile devam edecek. Törende, TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın katılımcılara hitap etmesi bekleniyor.

Şehr-i Nuh olan Şırnak'ta bulunmaktan duyduğu memnuniyeti dile getiren Kurtulmuş, Kur'an-ı Kerim'de bildirilen Hazreti Nuh'un kıssasının dersler çıkaracak en önemli kıssalardan olduğunu söyledi.

Hazreti Nuh'un burada karaya oturan gemisinin sadece fiziki bir gemiden ibaret olmadığını, bir kurtuluş nişanesi ve kurtuluş adresi olduğunu belirten Kurtulmuş, "Hazreti Nuh'un Gemisi'ne binenler, sadece tufandan değil, aynı zamanda tuğyandan da yani Rabb'e karşı isyandan da kurtulmuş olan insanlardır. Dolayısıyla Hazreti Nuh'un kıssasının içerisinde öğrettiklerini anlayarak, özümseyerek ve o yolda ilerleyerek Allah'ın izniyle her türlü zorluklardan, her türlü meşakkatten uzaklaşacağız." şeklinde konuştu.

Hazreti Nuh'un, Hazreti İbrahim'in, Hazreti Musa'nın, Hazreti İsa'nın ve Hazreti Muhammed'in getirdiği risalete onları görmeden inandıklarını belirten Kurtulmuş, "Ne mutlu sizlere ki Hazreti Nuh'un ayak izlerinin olduğu, onun Rabb'ine yakardığı bir beldede, onun izini sürerek, onun getirdiği inanca sahip olarak yaşıyorsunuz. Allah bu topraklara kıyamete kadar Hazreti Nuh'un, Hazreti İbrahim'in, Hz. Musa'nın, Hazreti İsa'nın ve Hazreti Muhammed'in izinden yürüyen nice insanların gelmesini ve burada yaşamalarını nasip etsin." diye konuştu.

Kurtulmuş, Şırnaklı ve Cizrelilerin bu güzel beldeye hep beraber sahip çıktıklarını dile getirerek, Hazreti Nuh'un Gemisi'nin indiği yer olarak rivayet edilen bölgeye yürüyerek giden insanların olduğunu görmekten de memnuniyeti duyduğunu belirtti.

Herkesin dualarının kabul olması temennisinde bulunan Kurtulmuş, bütün peygamberlerin öğretilerinin başında gelenin, "vahdet" olduğunu ifade etti.

Kurtulmuş, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Hazreti Nuh'un Gemisi'nden de fevkalade önemli mottolar elde ettik. Orada da sabrı, hikmeti, dayanışmayı, kurtuluşu, yeniden dirilmeyi öğrendik. Cenab-ı Allah Kur'an-ı Kerim'de diyor ki, 'Ey inananlar, Allah'ın ipine sımsıkı sarılın, ayrılmayın, bölünmeyin, parçalanmayın, hep beraber Allah'ın kulları olarak Allah'ın ipine sarılın.' Allah'ın ipine sarılmak hiç şüphesiz mecazi bir anlamdır. Hakka, hakikate sarılmak demektir. İnsafa, vicdana, adalete, merhamete, insanlığa sarılmak demektir. Allah'ın ipine sımsıkı sarılmak demek, yanındaki kardeşini, etnik kökeni ne olursa olsun, ailesi, soyu sopu ne olursa olsun, anasının dili ne olursa olsun Allah'ın kulu ve Müslüman kardeşi olarak kabul etmektir, her bir Müslüman kardeşini en az kendisi kadar aziz olarak bilmektir. Allah'ın ipine inşallah hep beraber sımsıkı sarılacağız, kardeşliğe sarılacağız, birliğe, beraberliğe sarılacağız. Çünkü bu ülkede yaşayan milletimizin 86 milyon tamamının birbirinden ayrısı gayrısı yoktur. Geçmişimiz birdir, geleceğimiz birdir, kaderimiz birdir, bugünümüz de birdir. Bizi bizden ayıracak hiçbir şey yoktur. Örfümüz, adetimiz, kullandığımız kelimeler, cümlelerimiz, yasımız, düğünümüz, halayımız birdir. Bu kadar çok birliğin içerisinde vahdetle, birlik içerisinde Allah'ın ipine, kardeşliğe sarılarak çok daha güçlü olacağız."

- "80 bin varil seviyesini aşmış bir petrol üretimiyle Şırnak Gabar şenlenmiş oldu"

Geçen yıl Şırnak Gabar'da petrolün çıkartıldığı bölgede 40'a yakın milletvekiliyle törene katıldıklarını anlatan Kurtulmuş, şöyle devam etti:

"Çok şükür bugün 80 bin varil seviyesini aşmış bir petrol üretimiyle Şırnak Gabar şenlenmiş oldu. O dağlarda bir zamanlar bırakın petrol çıkarmayı, insanların piknik yapması, yürümesi, oradan geçmesi bile mümkün değildi. Çok şükür bugün buradayız. Şehr-i Nuh'ta, Nuh Aleyhisselam'ın manevi gölgesinde, Nuh Aleyhisselam'ı anma törenlerindeyiz. On binlerle ifade edilecek kardeşimiz bu törenlere katıldı. Allah ömür ve imkan verirse yukarıda direklerini gördüğünüz cami, inşallah önümüzdeki sene burada kutlayacağımız törenlerle açılacak. Allah ömür verirse önümüzdeki sene burada yapacağımız törenleri de Türkiye Büyük Millet Meclisinin tam himayesine alarak bundan sonraki yıllarda da geleneksel olarak devam etmesini sağlayacağız."

- "Bu dağlarda, bu ovalarda, bu şehirlerde kardeşlik türküleri söyleyeceğiz"

Bu dağlarda artık deflerden yasların, ağıtların seslerinin yükselmeyeceğini, anaların gözyaşlarıyla iniltilerinin türkülere, ağıtlara karışmayacağını ifade eden Kurtulmuş, "Bu dağlarda, bu ovalarda, bu şehirlerde, Türkiye'nin her bir karışında sadece ve sadece kardeşlik türküleri söyleyeceğiz, halaylar çekeceğiz, birliğimizi ifade edeceğiz, dirliğimizi ifade edeceğiz." dedi.

Kurtulmuş, bu dağların artık barışın, kardeşliğin, insanlığın, huzurun ve geleceğin inşa edileceği topraklar olacağını vurguladı.

Geçen yaz TBMM'de kurulan ve başarılı müzakereler sonucu raporlaştırılan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonunun çalışmaları hakkında bilgi veren Kurtulmuş, komisyon raporunda bütün partilerin ittifakıyla bir yol haritasının ortaya konulduğunu belirtti.

Kurtulmuş, "Şimdi Allah'ın izniyle bu yaz ayları bitmeden bu raporun gereği olan işler yapılacak. Terör örgütünün silahlarını tamamen bırakması, tasfiyesiyle birlikte Türkiye Büyük Millet Meclisinde çıkarılacak yasalarla birlikte artık bu iş tamamen geride kalacak, bu ülkede birlik ve beraberlik hakim olacak." açıklamasında bulundu.

Hazreti Nuh'u anma töreninin 1984'ten bu yana kutlanamadığını, o günden bu yana binlerce vatan evladının şehit olduğunu ifade eden Kurtulmuş, bu memlekette eline başkalarının ürettiği silahlar ve bombalar tutuşturulanların gencecik yaşta dağlara salındığını ve dağlarda birçoğunun öldüğünü söyledi.

Kurtulmuş, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Kürt'ün de Rabb'i bir, Türk'ün de Rabb'i bir. Kürt'ü Türk'ten ayırt eden hiçbir kültürel ve inanç özelliği yok. Artık bizim Kürt Ahmet ile Türk Mehmet yan yana aynı okulun sınıfında olacak, aynı fabrikada çalışacak, aynı ülkenin evladı olacak, hep beraber daha ileriye hazırlanmak için mücadele edecek.

Selahaddin Eyyubi'nin çocuklarını, Kılıçarslan'ın, Alparslan'ın çocuklarından ayırt eden hiçbir şey yoktur. Ahmed-i Hani'nin, Molla Ahmed-i Cezeri'nin, Fakiyi Teyran'ın fikirleriyle Yunus Emre'nin, Mevlana Celaleddin'in fikirleri arasında bir harf miktarı farklılık yoktur. Böylesine büyük bir birliği ve beraberliği elin oğlunun ekmeğine yağ sürmek için hiçbir şekilde kaybetmeyeceğiz. Kardeşliğimizi, birliğimizi, beraberliğimizi, dirliğimizi gözümüzün içi gibi koruyacağız. Biz bir oldukça, birlikte oldukça, hep beraber kardeşlikle kalplerimiz yoğruldukça Allah'ın izniyle bir daha inanıyorum ki bu memleketin hiçbir yerinde hiçbir evladı terörle karşılaşmayacak, hiçbir insanımız terörün mağduru asla olmayacak."

Gelecek dönemde çok daha güçlü gelişecek Şırnak'ta kardeşliği, barışı, birlikte yaşamanın iradesini hep beraber ortaya koyacaklarını ifade eden Kurtulmuş, "Allah birliğimizi, dirliğimizi daim etsin. Allah bu ülkeyi, bu ülkenin her karışında var olan manevi önderlerin gösterdiği istikamette Şehr-i Nuh'un evlatlarına, Hazreti Nuh Aleyhisselam'ın ve yanındaki bir avuç müminin gösterdiği istikamette yürümeyi nasip etsin diyorum." diye konuştu.

Kurtulmuş'un konuşmasının ardından Diyanet İşleri Başkanı Safi Arpaguş tarafından dua okundu, barışın sembolü olarak ellerde zeytin dallarıyla güvercin uçuruldu.

Törenin ardından Grup Tillo konser verdi.

- Notlar

TBMM Başkanı Kurtulmuş, Cudi Dağı'na gelişinde askeri törenle karşılandı.

Tören, Hz. Nuh'un Gemisi'nin indiği yer olarak rivayet edilen tarihi taş kalıntıları arasındaki açık alanda öğle namazı kılınmasıyla başladı.

TBMM Başkanı Kurtulmuş, buradaki alanda beraberindekilerle saf tutarak namaz kıldı, dua etti.

Kurtulmuş'un, namazın ardından yapımı süren Sefine Hz. Nuh Nebi Camisi inşaatına temsili olarak tuğla koymasının ardından Diyanet İşleri Başkanı Arpaguş dua etti.

Törende, Diyanet İşleri Başkanı Arpaguş, Şırnak Valisi Birol Ekici, TBMM İdare Amiri ve AK Parti İstanbul Milletvekili Hasan Turan, MHP Grup Başkanvekili Erkan Akçay, TBMM Adalet Komisyonu Başkanı ve AK Parti İstanbul Milletvekili Cüneyt Yüksel, TBMM Güvenlik ve İstihbarat Komisyonu Başkanı ve AK Parti Kocaeli Milletvekili Veysal Tipioğlu, AK Parti Şırnak Milletvekili Arslan Tatar, AK Parti Diyarbakır Milletvekili Suna Kepolu Ataman, AK Parti İstanbul Milletvekili Yıldız Konal Süslü, AK Parti Mardin Milletvekili Faruk Kılıç, AK Parti Siirt Milletvekili Mervan Gül, HÜDA PAR Gaziantep Milletvekili Şehzade Demir, İçişleri Bakan Yardımcısı Ali Çelik, Milli Eğitim Bakan Yardımcısı Celile Eren Ökten, Van Jandarma Asayiş Kolordu Komutanı Tümgeneral Ünsal Bulut, Şırnak Jandarma Komutanı Tümgeneral Zafer Tombul, Şırnak Belediye Başkanı Mehmet Yarka, Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin, Şırnak Emniyet Müdürü Volkan Sazak, siyasi partiler ile sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri, kanaat önderleri, şehit aileleri ve gaziler ile vatandaşlar katıldı.

1984 yılında kesintiye uğrayan ve terörün sona ermesinin ardından 2021 yılında yeniden düzenlenmeye başlanan Hz. Nuh'u Anma Töreni'nin, bu yıl dördüncüsü gerçekleştirildi.

EN DÜŞÜK EMEKLİ AYLIĞINA ARTIŞ İÇİN ENFLASYON ORANI BEKLENİYOR

Torba ekonomi paketinde, en düşük emekli maaşlarının artırılmasına ilişkin düzenleme de yer alacak. Emeklilerin maaş artış oranları için gözler TÜİK’in 3 Temmuz’da açıklayacağı haziran ayı enflasyon oranına çevrildi. Böylece yılın ilk 6 ayına ilişkin enflasyon oranı da belli olacak. En düşük emekli aylığı olan 20 bin liraya yapılacak artış için yasal düzenleme yapılması gerekiyor. Bu yasal düzenlemenin, şu anda üzerinde çalışılan ekonomi paketinde yer alması öngörülüyor.

TBMM’de son yapılan düzenlemeyle en düşük emekli aylığı SSK ve Bağkur’lular için 1 Ocak 2026 itibarıyla 20 bin TL olarak belirlenmişti. SSK ve Bağ-Kur ile memur ve memur emeklilerine yapılan zam oranları birbirinden farklılık gösteriyor. En düşük emekli aylığına yapılacak zam oranının henüz belirlenmediği, bu iki kesimden hangisine yüksek zam yapılacaksa o oranın esas alınması planlanıyor. En düşük emekli aylığına "refah payı" artışı yapılıp yapılmayacağı ise henüz netleşmedi.

İDARİ PARA CEZALARINA İLİŞKİN DÜZENLEME YAPILACAK

AK Parti’nin hazırlıklarını sürdürdüğü ekonomi paketinde, Karayolları, Devlet Hava Meydanları İşletmeleri ve Sivil Havacılıkla ilgili maddeler yer alacak. İdari para cezalarına ilişkin düzenlemeler öngörülen pakette, önümüzdeki sonbahar aylarında yürürlüğe girmesi gereken hükümlere yer verilecek.

YURT DIŞINDA ASKERLİK YAPAN ÇİFTE VATANDAŞLARA MUAFİYET

AK Parti yurt dışında yaşayıp bulunduğu ülkede askerlik görevini yerine getiren çifte vatandaşların Türkiye'de askerlikten muaf tutulmasına yönelik yapılması için çalışma yürütüyor. AK Partili yetkililer, "Bu konuda talep var. Şu anda üzerinde konuşuluyor. Bazı ülkelerde askerlik yok. Dolayısıyla konu üzerinde çalışılacak" ifadelerini kullandı. "Bedelli askerlik" uygulaması olduğunun hatırlatılması üzerine yetkililer, "Bedelli veya kısa dönem fark etmiyor. Çifte vatandaşsa ve bulunduğu ülkede askerlik yapmışsa, 'iki ülkede neden askerlik yapayım' gibi bir durum ortaya çıkıyor. Henüz bu konu üzerinde çalışılıyor" diye konuştu. Bu konudaki çalışmanın netleşmesi halinde düzenlemenin önergeyle şu anda TBMM Genel Kurulu'nda görüşülmekte olan TSK ile ilgili kanun teklifine eklenebileceği veya torba kanun teklifinde yer alabileceği belirtildi Ekonomiyle ilgili torba kanun teklif taslağına son şeklinin verilerek bu hafta TBMM’ye sunulması planlanıyor.

ÖĞRENCİ AFFI TEKLİFİ DE SUNULACAK

Öte yandan, AK Parti uzun süredir üzerinde çalışılan, üniversitelerden atılanların eğitimlerine dönebilmelerine yönelik "öğrenci affı" ile ilgili teklifi de sunma aşamasına geldi. Yükseköğretim Kanunu’nda değişiklikler öngören ve 30 civarında maddeden oluşacak kanun teklifi taslağında, son kanunun çıktığı 2022’den sonra üniversitelerden atılanların yeniden üniversitelere dönebilmesine ilişkin hükümler yer alıyor. Bu kapsamda, yasal süresi içinde mezun olamayıp son sınıftan atılanların yeniden eğitimlerine devam etmelerine de imkan sağlanacak.

AK Parti, hem ekonomiyle ilgili torba kanun teklifinin hem de öğrenci affına ilişkin kanun teklifinin cuma günü TBMM Başkanlığı'na sunulmasını, böylece komisyonda görüşülmesi için gerekli yasal sürenin tamamlanmasını ve gelecek hafta NATO Zirvesi nedeniyle çalışmayacak olan TBMM'de zirveden sonra tekliflerin görüşmelerine başlanmasını planlıyor.

Teklifle, Askeralma Kanunu kapsamında askerlik hizmetini yapanlar hariç olmak üzere, Silahlı Kuvvetlerden her ne sebeple olursa olsun ayrılan subaylar, Kanun'da yer alan istisnalar dışında muvazzaf olarak tekrar Silahlı Kuvvetler hizmetine alınamayacak.

Milli Savunma veya İçişleri bakanlıklarının nam ve hesabına tıp ve diş hekimliği fakültelerinde okutularak subaylığa nasbedilenler yükümlülük süresini tamamlamadan mahkeme veya disiplin kurulu kararına dayanılarak ilişiği kesilenler ile tabi olduğu mevzuat uyarınca istifa edenler, hesaplanacak süre boyunca diş hekimliği ya da hekimlik mesleklerini icra edemeyecek.

Sözleşmeli erbaş ve er olarak en az 7 hizmet yılını doldurarak ayrılanlardan nitelik belgesi olumlu olanlar, kamu kurum ve kuruluşlarının infaz ve koruma memuru, çarşı ve mahalle bekçisi, orman muhafaza memuru, idari gözetim personeli, koruma ve güvenlik görevlisi, zabıta memuru, itfaiye eri, şoför ve destek personeli kadro ve sözleşmeli pozisyonlarına kontenjan ve atama izinleri dahilinde atanabilecek.

Sözleşmeli erbaş ve erlerin uzman erbaşlığa geçirilmelerine ilişkin usul, esas ve şartlara yönelik değişikliğe göre, fiziki yeterlilik ve değerlendirme testi ile yazılı ve/veya mülakat sınavlarında başarılı olma şartı aranacak.

"12. Yargı Paketi"

Genel Kurul'da, kamuoyunda "12. Yargı Paketi" olarak bilinen Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi de ele alınacak.

Bu düzenlemeyle Danıştay'daki daire sayısının 10'a düşürülmesine yönelik 23 Temmuz 2026'da sona erecek süre 4 yıl daha uzatılacak.

İdare mahkemelerinde tek hakimle çözümlenecek davaların kapsamı genişletilecek.

Hakimlik ve savcılık mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulması halinde uyarma cezası verilecek.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin hükümler, işkence ve eziyet suçları ile kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği ve Anayasa'nın "Kişinin dokunulmazlığı, maddi ve manevi varlığı" başlıklı 17'nci maddesi kapsamında kötü muamele kabul edilebilecek suçlar hakkında uygulanmayacak.

Türk Borçlar Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu'na göre faiz ödenmesi gereken hallerde, miktarı sözleşme ile tespit edilmemişse bu ödeme yıllık, TCMB'nin önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde 80'i üzerinden yapılacak.

Yargıtay ceza dairelerinin yargı yeri belirlenmesi ve görevsizlik kararları hariç olmak üzere tüm kararlarına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, resen veya istem üzerine dosyanın kendisine teslim edildiği tarihten itibaren 3 ay içinde Ceza Genel Kuruluna itiraz edebilecek.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu kapsamında duruşmalar arasındaki süre 3 aydan daha uzun olamayacak.

"IBAN mağdurları"na düzenleme

Kamuoyunda "IBAN mağdurları" olarak bilinen haksız menfaat için banka hesap bilgilerini başkalarıyla paylaşanlarla ilgili düzenleme yapılacak. Dolandırıcılık ile nitelikli dolandırıcılık suçlarına iştirakin, kendisine veya başkasına haksız bir menfaat sağlamak amacıyla, kendisine veya başkasına ait bankaya veya kredi kartı gibi ödeme araçlarını ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcıları veya kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdinde bulunan hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgileri veya araçları başkasına vermek fiili ile sınırlı olması halinde verilecek ceza yarı oranında indirilecek.

Şanlıurfa ve Kahramanmaraş'ta okullarda meydana gelen olaylar ile çocukların dijital ortamlarda karşılaştıkları riskler ve olumsuz etkilerin tüm yönleriyle ele alınarak araştırılması, çözüm önerileri geliştirilmesi ve benzer olayların önlenmesi için alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla kurulan Meclis Araştırma Komisyonu toplanacak.

Dilekçe Komisyonu ile İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Üyelerinden Oluşan Karma Alt Komisyon gündemindeki konuları görüşecek.

Salı ve çarşamba günleri, Meclis'te grubu bulunan siyasi partilerin grup toplantıları gerçekleştirilecek.

Karma Komisyona, CHP Mersin Milletvekili Ali Mahir Başarır, CHP Diyarbakır Milletvekili Mustafa Sezgin Tanrıkulu, CHP İstanbul Milletvekili Namık Tan, CHP Şanlıurfa Milletvekili Mahmut Tanal, CHP Manisa Milletvekili Selma Aliye Kavaf, CHP Kocaeli Milletvekili Harun Özgür Yıldızlı, CHP Rize Milletvekili Tahsin Ocaklı, CHP Gaziantep Milletvekili Hasan Öztürkmen, İyi Parti Kocaeli Milletvekili Lütfü Türkkan ve Bağımsız İstanbul Milletvekili Selim Temurci'nin dosyaları sevk edildi.

CHP'li Tanal hakkında 2 dosya bulunuyor.

Dünyanın insanlık tarihin en önemli kırılma noktalarından birinden geçtiğine dikkati çeken Kurtulmuş, "Şunu çok rahatlıkla söyleyebiliriz. Eski dünya yıkılıyor, çözülüyor, bu yaşadıklarımızsa yeni bir dünyanın doğum sancılarıdır. Bu çerçevede özellikle iki kutuplu sistemin geride kalması, ardından tek kutuplu sistemin geride kalmasıyla birlikte önümüzde yeni bir dönemin sayfaları sonuna kadar açılıyor." diye konuştu.

Dünyadaki yeni sistemin en belirgin vasıflarından birinin "çok kutupluluk" olacağının aşikar olduğunu anlatan Kurtulmuş, bu çerçevede çok büyük bir potansiyele sahip İslam dünyasına dünyanın geleceğinde fevkalade önemli roller düştüğünü ve İslam dünyasının önünde çok büyük fırsatlar açıldığını vurguladı.

TBMM Başkanı Kurtulmuş, şöyle konuştu:

"Sahip olduğumuz bu önemli fırsatların, yaşadığımız dönemin şartlarını da iyi değerlendirerek farkına varmak ve gereğini yerine getirmek durumundayız. 2 milyarı aşkın nüfusu, 57 üye ülkesiyle Birleşmiş Milletler'den sonra dünyanın en önemli uluslararası teşkilatına sahip olan yapısı, yer altı ve yerüstü kaynakları, muhteşem bir ekonomik kalkınma potansiyeli ve genç nüfusuyla birlikte İslam dünyası yeni dönemin, yeni kurulacak olan dünya sisteminin önemli güç merkezlerinden birisi olmaya adaydır ve bu istikamette çalışmalarımızı yoğunlaştırmak durumundayız. Bunun için öncelikle kendimizin, gücümüzün farkına varmamız lazım ve özgüven içerisinde geleceğe hazırlanmamız gerekir."

Kurtulmuş, birlik ve kardeşliğin tesisi için çalışmalar yapmanın mecburiyetine işaret ederek, "Aksi takdirde bu büyük zaafla, İslam dünyasının hemen her yerinin fevkalade büyük tehditlerle karşı karşıya kalacağı açıktır. Mezhebi, etnik, siyasi ve fikri farklılıklarımızı aramızda bir gerilim ve çatışma vesilesi değil, tam tersine ümmetin zenginliğinin kaynağı olarak görmek ve ona göre hareket etmek mecburiyetindeyiz." ifadelerini kullandı.

İslam dünyasının, dünyada yaşanan büyük kırılmalar ve gerilimler karşısında ortak stratejiler geliştirme mecburiyetinde bulunduğunu dile getiren Kurtulmuş, bu dönemde hiçbir ülkenin tek başına bir kurtuluş reçetesine sahip olmasının mümkün olmayacağını söyledi.

Kurtulmuş, "Nasıl gelişeceğimize, bu süreçten nasıl başarıyla çıkacağımıza odaklandığımız ortak kalıcı stratejiler geliştirmek ve bu stratejiler çerçevesinde de ortak projelere seferber olmak mecburiyetindeyiz." dedi.

İslam dünyasının sahip olduğu maddi ve manevi kaynak zenginliğine dikkati çeken Kurtulmuş, bütün bunların ortak bir akılla ve ortak hedefler çerçevesinde kullanılarak ümmetin tamamının yararlanacağı bir hale dönüştürülmesinin önemini vurguladı.

-"Siyasi, kurumsal ve fikri reformların İslam ülkelerinin en temel meselelerinden birisidir"

TBMM Başkanı Kurtulmuş, yeni dönemde eski ezberlerle yol almanın mümkün olmadığına işaret ederek, şunları söyledi:

"Eski ezberlerin baştan ayağa değişmek zorunda olduğu, yeni birtakım yaklaşımları hayata geçirmek için uzun uzun da vaktimizin olmadığı bir dönemin başındayız. Onun için diyorum ki İslam dünyasının A'dan Z'ye topyekun bir reform sürecine ihtiyacı vardır. Reformdan kastım, aslımızdan kopmak, köklerimizden uzaklaşmak, İslami değerleri bir kenara bırakmak değil, tam tersi Hazreti Peygamber ve Asrı Saadet'in bize gösterdiği ölçüde yeniden değerlerimizle buluşarak, değerlerimizi asrın idraki içerisinde yeniden üretmek mecburiyetidir. Bu çerçevede özellikle siyasi, kurumsal ve fikri reformların İslam ülkelerinin en temel meselelerinden birisi olduğunun altını çizmek isterim."

Bu reformların ana fikrinin "adalet", "ehliyet", "şura" ve "hesap verebilirlik prensibi" şeklinde dört ana sütun üzerinde yükselmesi gerektiğini dile getiren Kurtulmuş, "Bu prensipler üzerinde gelişecek olan İslam ülkeleri arasında işbirliği ve geleceği birlikte kurma iradesi, Allah'ın izniyle dünyaya da yol gösterecek yeni bir dönemin başlangıcı olacaktır." diye konuştu.

Kurtulmuş, yıkılan uluslararası sisteminin yerine yeni, adil, hakkaniyetli ve insani bir küresel sistem kurma mecburiyetinin de İslam ülkelerinin üzerinde bir borç şeklinde durduğunu belirterek, "Bunun için çalışacak, yeni bir sistemin bütün dünyaya teklif edilmesi için el birliğiyle gayret edeceğiz." dedi.

- "Filistin, insaf ve vicdan sahibi bütün insanların ortak bir meselesi olmuştur"

Filistin meselesinin gelecek dönemde İslam dünyası için ortak bir çaba ve gaye olduğunu belirten Kurtulmuş, "Filistin, sadece Müslümanların değil, insaf ve vicdan sahibi bütün insanların ortak bir meselesi olmuştur. Filistin'de yaşanan insanlık tarihinin gördüğü en büyük soykırıma karşı dünyanın hemen her yerinde vicdan ve insaf sahibi insanlar ayağa kalkmakta, hesap sormaya başlamaktadırlar. İnşallah Filistin meselesini sonuna kadar götüreceğiz." ifadelerini kullandı.

Kurtulmuş, başkenti Kudüs olan nehirden denize kadar özgür bir Filistin devleti için mücadeleyi sürdüreceklerini, Filistin halkına tarihi boyunca en büyük zulmü yapan Binyamin Netanyahu ve çetesinden de uluslararası mahkemeler başta olmak üzere hesap sorulması için de bütün imkanları sefer edeceklerini kaydetti.

TBMM Başkanı Kurtulmuş, Filistin meselesinin İslam dünyasını birleştiren, insaf ve vicdan sahibi bütün insanların da ortak hareket etmesini sağlayan önemli bir mesele olduğunu belirtti.

- ABD ile İran arasındaki müzakereler

ABD ile İran arasındaki müzakerelere de değinen Kurtulmuş, şunları kaydetti:

"İsviçre'de ABD ile İran arasında yapılan müzakerelerde olumlu bir noktaya gelinmiş olmasını da takdirle karşıladığımızı ifade etmek istiyorum. Ümit ederiz ki bu anlaşmaya sadık kalınır, bu müzakereler sonuna kadar olumlu bir şekilde seyreder ve İran'a karşı tahmil edilen Amerika ve İsrail tarafından yüklenen bu savaş artık ilanihaye sona erdirilerek tam manasıyla bir barış ortamı temin edilir. Bu süreçte başta İsrail'in siyonist rejimi olmak üzere bazı unsurların bu süreci provoke etmemesi için de olağanüstü dikkatli davranılması gerektiğinin altını çizmek istiyorum.

Ayrıca Amerika ile İran arasındaki müzakerelerin önemli bir parçası olarak gördüğümüz Lübnan'daki İsrail saldırganlığının da sona erdirilmesinin hayati bir önem taşıdığını ifade etmek istiyorum. Lübnan Lübnanlılarındır, Filistin Filistinlilerindir. Bu ülkelerin üzerinde İsrail'in hiçbir hakkı olmamıştır, bundan sonra da olmayacaktır. Bir kere daha İslam İşbirliği Teşkilatının Parlamento Birliği'nin 20. toplantısında buradan deklare etmek istiyoruz ki İsrail'deki siyonist rejim ne kadar arz-ı mevud denilen asla uygulanamayacak vadedilmiş topraklar fikrine sahip olursa olsun bölge halkları vadedilmiş topraklar fikrine asla fırsat, prim vermeyecektir. Çünkü biliyoruz ki Tanrı hiçbir toprağı, hiçbir din, ırk mensubuna vadetmemiştir. Dediğim gibi, Suriye Suriyelilerindir, İran İranlılarındır, Lübnan Lübnanlılarındır ve Filistin Filistinlilerindir."

Kurtulmuş, siyonist İsrail rejiminin saldırganlığına karşı bütün İslam ülkelerinin ortak bir şuurla hareket etmesinin zorunlu olduğunu söyledi.

- "Azerbaycan ile Ermenistan arasında sürdürülen barış müzakerelerini takdirle karşılıyoruz"

Kafkaslar'daki gelişmelere de dikkati çeken Kurtulmuş, şöyle konuştu:

"Azerbaycan'ın Karabağ toprakları yaklaşık 30 yılı aşkın hukuksuz bir şekilde Ermeniler tarafından işgal edildi. Azerbaycan'ın büyük bir başarıyla kazandığı zaferin sonucunda bu topraklar azat oldu ve şimdi yeni bir dönemin kapıları Kafkaslar'da da açıldı. Azerbaycan ile Ermenistan arasında sürdürülen ve önemli bir başarı sağlanan barış müzakerelerini de takdirle karşıladığımızı, Kafkaslar'daki bu barış sürecinin sonuna kadar yanında ve destekçisi olduğumuzu ifade ediyorum ve ümit ediyorum ki ABD- İran barışında olduğu gibi Kafkaslar'da da Azerbaycan ve Ermenistan arasında kalıcı, nihai bir barış olur ve kıyamete kadar bu topraklar da barışın ve esenliğin hüküm sürdüğü bir bölge olur."

Komisyon'un, 6 bölüm ve 691 sayfadan oluşan raporunun sunuş bölümünde değerlendirmelerde bulunan Durgut, çocuk suçluluğunu adli bir mesele olmanın ötesinde bireysel, ailesel, çevresel ve yapısal boyutları olan çok katmanlı bir toplumsal olgu olarak ele aldıklarını belirterek, çocukları suça sürükleyen risk faktörlerinin aileden okula, akran çevresinden mahalleye, dijital dünyadan kamu politikalarına uzanan geniş bir etkileşim ağı içinde değerlendirildiğini ifade etti.

Durgut, Komisyon'un çalışma sürecinin, çok paydaşlı, disiplinler arası ve saha temelli bir yaklaşımla şekillendiğini, 20 komisyon toplantısının yanı sıra kurumsal pratikleri ve mevcut işleyişi yerinde analiz etmek amacıyla 8 çalışma ziyareti gerçekleştirildiğini aktardı.

Çocuk kapalı infaz kurumu ve çocuk eğitim evlerinde bulunan 4 bin 989 çocuktan oluşan evrenden, tabakalı rastgele örnekleme yöntemiyle seçilen 610 çocukla kesitsel türde bir araştırma da gerçekleştirildiğini anlatan Durgut, şunları kaydetti:

"Çocuk hükümlü ve tutukluların suça sürüklenmelerine yol açan bireysel, ailevi ve çevresel/sistemsel risk faktörleri tespit edilmiştir. Yürütülen çalışmalarla elde edilen bulgular kurumlar arası koordinasyon ihtiyacını, erken müdahale mekanizmalarının önemini, yerel düzeyde geliştirilen iyi uygulamaların yaygınlaştırılmasını ve suçu önlemede çocuğu merkeze alan bütüncül politikaların gerekliliğini açık biçimde göstermiştir. Komisyon çalışmaları, çocuk suçluluğunun çok boyutlu yapısının anlaşılmasına katkı sağlamış, politika geliştirme süreçlerinde bütüncül, disiplinler arası ve uygulama temelli yaklaşımların önemini ortaya koymuştur."

Raporda, Türkiye'de suça sürüklenen çocuklara ilişkin resmi istatistikler ve akademik çalışmalara da yer verildi.

Çocuk suçluluğunun uzun yıllara yayılan yükseliş eğilimi gösterdiği belirtilen raporda, çocuk ve ergenlerin karıştığı adli olaylara ilişkin araştırmaların genel seyir itibarıyla artış yönünde geliştiği bildirildi.

TÜİK verilerine göre, isnat edilen suç nedeniyle güvenlik birimlerine gelen veya getirilen çocukların karıştığı olay sayısının 2015'te 133 bin 829 iken 2024'te 202 bin 785'e yükseldiği kaydedilen raporda, "Buna göre son 10 yıllık dönemde çocukların karıştığı olay sayısında yaklaşık yüzde 51,5 oranında artış meydana gelmiştir. Bu artış, çocukların adli sistemle temasının yaygınlaştığını ortaya koymaktadır." ifadesine yer verildi.

Çocukların karıştığı olaylar içerisinde en yüksek payı oluşturan yaralama suçlarına ilişkin olay sayısının 2015'te 45 bin 850 iken 2024'te 81 bin 875'e yükselerek yaklaşık yüzde 78,6 oranında artığına dikkat çekilen raporda, 2024 yılı itibarıyla çocukların karıştığı her üç olaydan birinden fazlasının yaralama suçuyla bağlantılı hale geldiği, yaralama suçlarındaki bu yükselişin, çocuklar arasındaki şiddet eğiliminin ve çatışma davranışlarının geçmiş yıllara kıyasla daha belirgin bir görünüm kazandığını gösterdiği paylaşıldı.

Verilerin, çocuk suçluluğunun niteliğinde meydana gelen değişimin en güçlü göstergelerinden birinin şiddet eksenli suçlardaki artış olduğunu ortaya koyduğu aktarılan raporda, "Şiddet eğilimindeki yükselişe eşlik eden bir diğer önemli gelişme ise uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanma, satın alma ya da satma suçlarında yaşanan artıştır. Söz konusu suç türüne ilişkin olay sayısı 2015'te 7 bin 545 iken 2024'te 16 bin 563'e ulaşmış ve yüzde 119,5 oranında yükselmiştir. 10 yıllık süreçte iki kattan fazla artış gösteren bu tablo, çocukların bağımlılık riskiyle daha erken yaşlarda karşı karşıya kaldığını ve suç çevreleriyle temas ihtimalinin güçlendiğini göstermektedir." görüşüne yer verildi.

Öneriler
Raporda, Komisyon'un, çocukların suça sürüklenmesini önlemeye yönelik politika ve uygulamaların çok boyutlu, önleyici, koruyucu ve rehabilite edici bir anlayışla ele alınmasına ilişkin hazırlanan tespit ve önerilere de yer verildi.

Komisyon'un, 6 konu ve 34 ana başlıkta sunduğu önerilerden bazıları şöyle:

- Okul öncesi ve ilkokul düzeyinde tüm çocuklar için suça sürüklenmeye karşı bireysel risk faktörlerine yönelik psikososyal tarama programları zorunlu hale getirilmeli.

- Kendine ve topluma zarar verme riski olan davranım sorunları, antisosyal ve madde bağımlılığı olan çocuklar için -acil durumlarda sonradan hakim kararı almak şartıyla- rızaya bağlı olmayan zorunlu yatış ve tedavi imkanı düzenlenmesi için mevzuat düzenlemesi yapılmalı.

- Risk altında bulunan ailelere yönelik psikolojik danışmanlık, sosyal hizmet yönlendirmesi ve kriz müdahale alanında destek sağlayacak erişilebilir ve etkin yerel hizmet modelleri güçlendirilmeli.

- Ekonomik yoksunluk nedeniyle risk altında bulunan ailelere yönelik istihdam destekleri ve gelir artırıcı programlar güçlendirilmeli.

- Çocukların suç işleme saatlerinin çoğunlukla 15.00-17.00 arasında olması sebebiyle, ebeveyn izlemini artırmak için çalışma hayatı düzenlemeleri yapılarak ebeveynlerin çocuklarıyla geçirdiği zamanı artıracak esnek çalışma modelleri teşvik edilmeli.

- Dezavantajlı ve riskli bölgelerdeki okullar öncelikli olmak üzere, çocuk suçluluğunun önlenmesi için tüm okullarda kendi koşullarına özgü "Güvenli Okul Planı" geliştirilmeli ve önlemler güçlendirilmeli.

- Öğrenci sayısına bakılmaksızın, her okula bir rehber öğretmen/okul psikolojik danışman normu sağlanmalı.

- Okul içinde mahrem alanlar hariç, hiçbir kör nokta kalmayacak şekilde tüm okullarda kamera sistemi kurulmalı. Okul girişlerinde kartlı geçiş sistemine geçilmeli ve öğrenci giriş-çıkış verileri e-Okul sistemiyle entegre edilmeli.

- Halihazırda yönetmelikle düzenlenen öğrenci disiplin süreçleri, kanun düzeyinde düzenlenmeli.

- Alternatif bir eğitim modeliyle çocukların okul terkini önleyici bir rolü olan MESEM sistemi güçlendirilmeli.

- Suç unsurlarının paylaşımının ve yayılmasının önlenmesi için dijital ortamda, içerik üretimi ve paylaşım süreçlerinin algoritmik sorumluluk bağlamında denetlenmesi ve düzenlenmesi güçlendirilmeli.

- Bağımlılıkla mücadele politikalarında ceza, infaz, rehabilitasyon, adli yönlendirme ve entegrasyon boyutları yeniden yapılandırılmalı.

- Geleneksel medya ve dijital mecralarda çeteleşme, mafya ve bahis kültürüne dair tema ve yayınların önlenmesi ve denetlenmesi sağlanmalı.

- Çocuk adalet sistemi mevzuatına ilişkin kavramsal çerçeve ve terminoloji gözden geçirilmeli, "suça sürüklenen çocuk" kavramı yerine "adli süreçteki çocuk" ifadesi kullanılmalı.

- Cezanın bireyselleştirilmesi ilkesini ve toplumsal adaleti güçlendirmek için yaş gruplarına göre değişen oranda ve zorunlu uygulanan ceza indirimlerinin, kasten öldürme ve netice sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçları bakımından 12-15 ve 15-18 yaş aralıklarında, hakimin takdirine bırakılabileceği yönünde yasal değişiklik yapılmalı. Bu kapsamda Türk Ceza Kanunu'nun (TCK) 31'inci maddesinin ikinci fıkrasında 12-15 yaş grubu çocuklar için yaş küçüklüğüne ilişkin öngörülen hapis cezalarının ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlarda 15 yıl olan üst sınırının 18 yıla, müebbet hapis cezası gerektiren suçlarda 9 yıldan 11 yıla kadar olan hapis cezasının 10 yıldan 12 yıla kadar, süreli hapis cezaları için belirlenen 7 yıl olan üst sınırının 9 yıla artırılması gerektiği değerlendirilmektedir. Yine aynı maddenin üçüncü fıkrasında 15-18 yaş grubu çocuklar için yaş küçüklüğüne ilişkin öngörülen hapis cezalarının ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlarda 24 yıl olan üst sınırının 27 yıla, müebbet hapis cezası gerektiren suçlarda 12 yıldan 15 yıla kadar olan hapis cezasının 15 yıldan 18 yıla kadar, süreli hapis cezaları için belirlenen 12 yıl olan üst sınırının 15 yıla artırılması gerektiği kanaatine varılmaktadır.

- Mevcut çocuk infaz rejiminin caydırıcılığının düşük düzeyde olmasından ve cezasızlık algısı oluşturmasından dolayı, çocuk hükümlülerin suç ayrımı yapılmaksızın doğrudan çocuk eğitimevine gönderilmesi yerine infaza kapalı ceza infaz kurumunda başlanarak iyi halli olduğunun tespiti halinde çocuk eğitimevine naklini öngörecek yasal düzenleme yapılmalı.

- Ceza infaz kurumundan tahliye olan çocukların yeniden suça sürüklenmesini önlemek için güçlü bir takip ve destek sistemi kurulmalı.

- Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Yönetmeliğin 66'ncı maddesinde düzenleme yapılarak, silah ruhsatı alma yaşına benzer şekilde poligonlara giriş bakımından da 21 yaşını doldurma şartının getirilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.

Başkanlık için yarış, mevcut Sayıştay Başkanı Metin Yener ile Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı Bütçe Genel Müdürü Bahtiyar Sazlık arasında geçecek.

Sayıştay Başkanlığı için TBMM Başkanlığı'na 12 kişi başvuruda bulundu. Ancak adaylardan birinin başvuru şartlarını taşımadığı tespit edilince seçim süreci 11 aday üzerinden yürütüldü.

Plan ve Bütçe Komisyonu bünyesinde oluşturulan Ön Seçim Komisyonu'nda yapılan oylama sonucunda aday sayısı ikiye indirildi. Komisyonun belirlediği Metin Yener ve Bahtiyar Sazlık'ın isimleri Genel Kurul'a bildirildi.

Yeni Sayıştay Başkanı, TBMM Genel Kurulu'nda yapılacak gizli oylamayla seçilecek. Başkanın belirlenebilmesi için, TBMM üye tamsayısının dörtte birinin bir fazlasından az olmamak kaydıyla toplantıya katılan milletvekillerinin salt çoğunluğunun oyu gerekecek.

Mevzuata göre bir kişi en fazla iki kez Sayıştay Başkanı seçilebiliyor. Başkanın görev süresi ise beş yıl olarak uygulanıyor. Görev süresi sona eren başkan, yeni başkan göreve başlayıncaya kadar görevini sürdürüyor. Ayrıca görevden ayrılan başkan, boş kadro şartı aranmaksızın Sayıştay üyesi olarak görevine devam ediyor ve boşalan ilk üyelik kadrosu kendisine tahsis ediliyor.

Genel Kurul'daki oylamada salt çoğunluğun desteğini alan aday, önümüzdeki beş yıl boyunca Sayıştay Başkanlığı görevini yürütecek.

Hükmedilen tutarın ödenmesine ilişkin alacaklı veya vekilinin idareye yazılı şekilde banka hesap numarasını bildirerek yapacağı başvuru tarihinden itibaren en geç 1 ay içinde ilamda belirtilen alacağın ilamda belirtildiği şekilde varsa ödeme tarihine kadar işleyecek faizi ve diğer ferileriyle birlikte ödenmediği takdirde ilamlı icra takibi yapılabilecek. Bu başvuru yapılmaksızın doğrudan doğruya ilamlı icra yoluna başvurulamayacak.

Aynı Kanun'daki diğer bir değişiklikle, tüm maliklerin miras yoluyla edindikleri ve mirasçılar dışında üçüncü kişilerin mülkiyet hakkının bulunmadığı taşınmazlar bakımından ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmesi halinde yapılacak açık artırmalarda birinci artırma sadece malik olan mirasçılar arasında yapılacak. Sadece malik olan mirasçılar arasında yapılacak bu artırma usulü bir defaya mahsus olmak üzere uygulanacak.

Elektronik satış portalında yapılacak ilanda da düzenlemelere gidilecek. Buna göre, elektronik satış portalında yapılacak ilanda satış talep eden ve artırmaya katılmak isteyen alacaklı, en geç artırma süresinin bitiminden önceki iş günü mesai bitimine kadar satışı yapan icra dairesine müracaat etmesi halinde alacağın teminatı karşıladığı miktar kadar kendisinden teminat alınmayacağı, açık artırmalarda Hazine'nin teminat göstermekten muaf olduğu belirtilecek.

Ayrıca söz konusu ilanda elektronik satış portalında verilecek tekliflerin haczedilen malın muhammen kıymetinin yüzde 50'si, ortaklığın satış suretiyle giderilmesinde birinci artırmanın sadece malik olan mirasçılar arasında yapıldığı durumlarda muhammen kıymetin yüzde 100'ü, ikinci artırmada ise muhammen kıymetin yüzde 50'si ile o malla güvence altına alınan ve satış isteyenin alacağına rüçhanı olan alacakların toplamından hangisi fazla ise bu miktarı ve ayrıca bu miktara ilave olarak paraya çevirme ve paylaştırma masraflarını geçmesi gerektiği yer alacak.

İlanda, ihale alıcısının en yüksek teklifi verip de süresi içinde ihale bedelini yatırmaması halinde, alınan teminatın iade edilmeyip öncelikle satış masraflarından mahsup edileceği, kalan miktarın icra dosyaları bakımından alacaklarına mahsuben hak sahiplerine ödeneceği, süresi içinde ihale bedelini yatırmayan ihale alıcısının satış isteyen alacaklı olması durumunda, muhammen bedelin yüzde 10'unun kendi alacağından mahsup edileceği ve bu satış için yapılan masrafın kendisi üzerinde bırakılarak borçluya yüklenmeyeceği, ortaklığın satış suretiyle giderilmesinde en yüksek teklifi verip de ihale bedelini süresi içinde yatırmayan ihale alıcısından alınan teminatın kendisine iade edilmeyerek satış masrafları mahsup edildikten sonra paydaşlara payları oranında ödeneceği, süresi içinde ihale bedelini yatırmayanın paydaş olması durumunda ise alınan teminatın tamamının diğer pay sahiplerine payları oranında ödeneceği, ayrıca en yüksek teklifi verip de süresi içinde ihale bedelini yatırmayan ihale alıcısına, teklif ettiği bedelin yüzde 5'i oranında satışı yapan icra dairesince veya satış memurunca idari para cezası verileceği, verilen bu cezanın Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uyarınca tahsili için tahsil dairesine bildirileceği de bulunacak.

Noterlik Kanunu'ndaki değişiklikle, noterlik evrak ve defterleri mahkeme, sulh ceza hakimliği ve cumhuriyet başsavcılıklarınca veya resmi daireler tarafından yahut konusu da belirtilmek suretiyle noterlikte soruşturmaya yetkili kılınan kimselerce incelenebilecek.

Mahkeme, sulh ceza hakimliği veya cumhuriyet başsavcılığı tarafından, noterlik evrakının aslının istenmesi halinde ilgili noter, evrakın bir örneğini çıkarıp aslına uygunluğunu onaylayacak. Noter, onayladığı örneği yerinde saklayacak ve evrakın aslını ilgili merciye gönderecek.

Mahkeme, sulh ceza hakimliği, cumhuriyet başsavcılığı veya soruşturmaya yetkili kılınan resmi daire tarafından noterlik evrakının onaylı bir örneğinin istendiği durumlarda, noter istenilen evrakın aslını elektronik ortamda taramak ve güvenli elektronik imzayla imzalamak suretiyle oluşturduğu onaylı örneği ilgili merciye elektronik ortamda gönderecek. Elektronik ortamda gönderme imkanı bulunmayan durumlarda evrakın aslına uygunluğunu onaylayarak onaylı örneği ilgili merciye iletecek. Yapılan işlemler için yevmiye numarası verilmeyecek, posta masrafı ve yol masrafı hariç olmak üzere harç, vergi, değerli kağıt ücreti dahil herhangi bir ücret alınmayacak.

Danıştay Kanunu'ndaki değişiklikle, 2016'dan itibaren 10 yıl içinde Danıştay'daki daire sayısının 10'a düşürülmesine yönelik 23 Temmuz 2026'da sona erecek süre 4 yıl daha uzatılacak. Ayrıca Danıştay daire sayısının azalmayacak olması dolayısıyla boşalan her iki üyelik için bir üye seçimi yapılması uygulamasından da 23 Temmuz 2030'a kadar vazgeçilecek.

- İdare mahkemelerinde tek hakimle çözümlenecek davalar

Teklifle, Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'da düzenlemeye gidiliyor. Buna göre, idare mahkemelerinde tek hakimle çözümlenecek davaların kapsamı genişletilecek.

Düzenleyici işlemlere karşı açılanlar hariç, konusu 486 bin lirayı aşmayan idari işlemlere karşı açılan iptal davaları ve tam yargı davaları, ilköğretim, ortaöğretim ve yükseköğretim öğrencileri hakkında tesis edilen uzaklaştırma ve ilişik kesme sonucunu doğuranlar hariç disiplin cezası ile sınıf geçme, not tespiti, yurt, kredi ve burs işlemlerine karşı açılan davalar, kamu görevlileri hakkında tesis edilen geçici görevlendirme, yolluk, lojman ve izin işlemlerine karşı açılan davalar, kamu görevlilerine verilen uyarma cezasına karşı açılan davalar, mesleki faaliyeti geçici veya sürekli olarak engelleyenler hariç olmak üzere kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının üyeleri hakkında verdiği disiplin cezalarına karşı açılan davalar, 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun'un uygulanmasından doğan davalar, idare mahkemesi hakimlerinden biri tarafından çözümlenecek. Ayrıca 486 bin lirayı aşmayan davalar, vergi mahkemesi hakimlerinden biri tarafından karara bağlanacak.

İdari Yargılama Usulü Kanunu'ndaki değişiklikle, bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin yaptığı inceleme sonunda, kararı hukuka uygun bulursa, kararın sonucu hukuka uygun olmakla birlikte gösterilen gerekçeyi doğru bulmaz veya eksik bulursa kararın gerekçesini değiştirerek, karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak istinaf başvurusunun reddine karar verecek.

Bölge idare mahkemesi, ilk inceleme üzerine verilen kararlar ile usule ilişkin verilen diğer nihai kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulması, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hakim tarafından bakılmış olması, dilekçenin reddine karar verilmesi gerekirken bu karar verilmeksizin dava hakkında karar verilmesi, dosyanın eksik veya yanlış hasımla tekemmül ettirilerek karar verilmesi, talep hakkında karar verilmemesi yahut eksik hükümle karar verilmesi, keşif veya bilirkişi incelemesi yaptırılması gerektiği halde yaptırılmadan karar verilmesi, duruşma yapılması gerektiği halde duruşma yapılmadan karar verilmesi hallerinde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine kesin olarak karar verecek.

Ancak bölge idare mahkemesi, keşif veya bilirkişi incelemesi yaptırılması ile duruşma yapılması gerektiği halde duruşma yapılmadan karar verilmesi hallerinde eksikliği kendisi gidererek karar verebilecek. Bu düzenlemeler dışında kararın kaldırılarak dosyanın, kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilemeyecek.

İdari Yargılama Usulü Kanunu'ndaki diğer bir düzenlemeyle, temyizle ilgili belirlenen davalar dışında kalan davalarda bölge idare mahkemesinin istinaf kanun yolu incelemesinde ilk derece mahkemesi kararını kaldırması üzerine yeniden verdiği kararlar, tebliğinden itibaren 30 gün içinde Danıştay'da temyiz edilebilecek. Ancak, idare ve vergi mahkemelerinde tek hakimle görülen davalarda, Çiftçi Mallarının Korunması Hakkında Kanun'un uygulanmasından kaynaklanan davalarda, Taşınmaz Mal Zilyedliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun'un uygulanmasından kaynaklanan davalarda, Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun uygulanmasından kaynaklanan davalarda, sadece vekalet ücreti ve yargılama giderlerine ilişkin verilen kararlarda kaldırma kararı üzerine yeniden bir karar verilmiş olsa dahi temyiz yoluna başvurulamayacak.

Konusu 270 bin lirayı aşıp 920 bin lirayı aşmayan vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan ve istinaf kanun yolu incelemesinde kaldırma kararı üzerine yeniden karar verilen davaların temyiz edilmesine ilişkin hüküm yürürlükten kaldırılacak.

Adli Tıp Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'daki değişiklikle, adli tıp ihtisas kurulu başkan ve üyeliklerine atanmak için en az tıpta veya diş hekimliğinde uzmanlık belgesi ya da alanında doktora derecesi almış olmak şartı aranacak. Adli tıp ihtisas kurulu başkan ve üyeleri ile adli tıp grup başkanları ve adli tıp ihtisas dairesi başkanlarının görev süresi 4 yıl olacak. Yeni atanan veya görevlendirilenler göreve başlayıncaya kadar süresi dolanların görevi devam edecek.

- Hakim ve savcı yardımcılarının eğitim süreçleri

Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararları doğrultusunda Hakimler ve Savcılar Kanunu'nda düzenlemelere gidilecek. Buna göre, adli yargı hakim ve savcı yardımcıları ile idari yargı hakim yardımcılarına ilgisine göre, Anayasa ve insan hakları hukuku, ceza hukuku, özel hukuk, idare hukuku, vergi hukuku ve usul hukuku alanları ile duruşma yönetimi, karar ve gerekçeli karar yazımı, adalet hizmetlerinin yönetimi ve denetimi, uluslararası kuruluşlar ve sözleşmeler, sık karşılaşılan davalar ve kişisel gelişim konularında eğitim verilecek. Yazılı sınavlarda eğitim verilen konulardan soru sorulacak ve 100 tam puan üzerinden değerlendirilecek. Sonuçlar yazılı sınav kurulunca tutanağa bağlanacak ve Türkiye Adalet Akademisine teslim edilecek.

Sözlü sınavda hakim ve savcı yardımcısının, eğitim konularına ilişkin mevzuat, içtihat ve uygulama bilgisi, mesleki yeterliliği, hukuki meseleleri kavrama, çözme ve ifade etme yeteneği, özgüveni, temsil kabiliyeti ve davranışlarının mesleğe uygunluğu, Türkçeyi etkin bir şekilde kullanma becerisi ile genel kültür ve yetenek düzeyi değerlendirilecek.

Hakimler ve Savcılar Kanunu'ndaki diğer bir düzenlemeyle, hakimlik ve savcılık mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulması halinde uyarma cezası verilecek.

Teklifle, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda, Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un "Kanuni Faiz"e ilişkin maddesi yeniden düzenleniyor. Buna göre, Türk Borçlar Kanunu ile Türk Ticaret Kanunu'na göre faiz ödenmesi gereken hallerde, miktarı sözleşme ile tespit edilmemişse bu ödeme yıllık, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde 80'i üzerinden yapılacak. Söz konusu oran, 30 Haziran günü önceki yılın 31 Aralık günü uygulanan reeskont oranından 5 puan veya daha çok farklı ise yılın ikinci yarısında 30 Haziran günü belirlenen oranın yüzde 80'i geçerli olacak.

Düzenlemeyle, Türk Medeni Kanunu'nun taşınırların satılmasını içeren hükmünde değişikliğe gidiliyor.

Buna göre, vesayet altındaki kişinin menfaati gerektirirse değerli şeylerin dışındaki taşınırlar, vesayet makamının vereceği talimat uyarınca, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi'ne entegre elektronik satış portalında açık artırma ile satılacak. Bu hüküm, yayımı tarihinden itibaren üç ay sonra yürürlüğe girecek.

Teklifle, söz konusu kanunun taşınmazların satılmasını içeren hükmünde de değişikliğe gidiliyor. Buna göre, satış, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi'ne entegre elektronik satış portalında açık artırmayla yapılacak ve ihale, vesayet makamının onamasıyla tamam olacak. Onamaya ilişkin kararın ihale gününden başlayarak 10 gün içinde verilmesi gerekecek. Bu hüküm, yayımı tarihinden itibaren üç ay sonra yürürlüğe girecek.

Teklifle, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda, Ceza Muhakemesi Kanunu'nun "Genetik inceleme sonuçlarının gizliliği"ni içeren hükmünde değişikliğe gidiliyor.

Buna göre, inceleme sonuçları kimlik bilgilerinden arındırılmış şekilde mahsus bir sisteme kaydedilecek ve bir örneği dosyasında delil olarak saklanmak üzere soruşturma veya kovuşturma makamına gönderilecek. Sisteme kaydedilen ve dosyada delil olarak saklanan bilgiler, kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz süresinin dolması, itirazın reddi, beraat veya ceza verilmesine yer olmadığı kararının verilip kesinleşmesi hallerinde derhal, diğer hallerde mahkeme kararının kesinleşmesinden itibaren 20 yıl geçmesiyle cumhuriyet savcısının huzurunda yok edilecek ve bu husus dosyasında muhafaza edilmek üzere tutanağa geçirilecek.

Bilgisi sisteme kaydedilen kişi bu süre içinde kişisel verinin saklanmasını gerektiren amacın ortadan kalkması veya haklı bir nedenin bulunması halinde hakim veya mahkemeden bu bilgilerin silinmesini talep edebilecek.

Bu madde uyarınca sisteme kaydedilen bilgiler, yürütülmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma kapsamında maddi gerçeğin ortaya çıkarılması amacıyla mahkeme, hakim veya cumhuriyet savcısı kararıyla kullanılabilecek.

Sisteme kaydedilen bilgiler, yürütülmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma kapsamında maddi gerçeğin ortaya çıkarılması amacıyla mahkeme, hakim veya cumhuriyet savcısı kararıyla kullanılabilecek. Mahkeme veya hakim kararlarına karşı itiraz yoluna, cumhuriyet savcısının kararına karşı ise sulh ceza hakimliğine başvurulabilecek.

İnceleme sonuçlarının mahsus sistemde kaydedilmesi, saklanması ve imhası ile bu kayıtlardan yararlanmaya ilişkin esas ve usuller, Adalet Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı tarafından müştereken çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek.

- Çözümü yapılan metinler derhal imha edilecek

Teklifle, Kanun'un "Bilgisayarlarda, bilgisayar programlarında ve kütüklerinde arama, kopyalama ve el koyma" hükmünde değişikliğe gidiliyor.

Buna göre, bir suç dolayısıyla yapılan soruşturmada somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı ve başka surette delil elde etme imkanının bulunmaması halinde, hakim veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde cumhuriyet savcısı tarafından şüphelinin kullandığı bilgisayar ve bilgisayar programları ile bilgisayar kütüklerinde arama yapılmasına, bilgisayar kayıtlarından kopya çıkarılmasına, bu kayıtların çözülerek metin haline getirilmesine karar verilecek.

Cumhuriyet savcısı tarafından verilen kararlar, 24 saat içinde hakim onayına sunulacak. Hakim, kararını en geç 24 saat içinde verecek. Sürenin dolması veya hakim tarafından aksine karar verilmesi halinde çıkarılan kopyalar ve çözümü yapılan metinler, derhal imha edilecek.

Bilgisayar, bilgisayar programları ve bilgisayar kütüklerine şifrenin çözülememesinden dolayı girilememesi veya gizlenmiş bilgilere ulaşılamaması ya da işlemin uzun sürecek olması halinde çözümün yapılabilmesi ve gerekli kopyaların alınabilmesi için bu araç ve gereçlere el konulabilecek.

Şifrenin çözümünün yapılması ve gerekli kopyaların alınması halinde, el konulan cihazlar gecikme olmaksızın iade edilecek. Bilgisayar veya bilgisayar kütüklerine el koyma işlemi sırasında sistemdeki bütün verilerin yedeklemesi yapılacak.

Alınan yedekten bir kopya çıkarılarak şüpheliye veya müdafiye verilecek ve bu husus tutanağa geçirilerek imza altına alınacak.

Bilgisayar veya bilgisayar kütüklerine el koymaksızın da sistemdeki verilerin tamamının veya bir kısmının kopyası alınabilecek. Kopyası alınan veriler kağıda yazdırılarak bu husus, tutanağa kaydedilecek ve ilgililer tarafından imza altına alınacak.

Bu tedbirin uygulanması suretiyle elde edilen veriler, adli emanette saklanacak ve korunması için gerekli tedbirler alınacak. Bu veriler, kovuşturmaya yer olmadığı kararı veya mahkeme kararının kesinleşmesinden itibaren 15 yıl sonunda cumhuriyet savcısının huzurunda yok edilecek ve bu husus, dosyasında muhafaza edilmek üzere tutanağa geçirilecek. İlgililer, bu süre içinde verilerin saklanmasını gerektiren amacın ortadan kalkması veya haklı bir nedenin bulunması halinde hakim veya mahkemeden verilerin silinmesini talep edebilecek.

- Hükmün açıklanması ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması

Teklifle, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda, Ceza Muhakemesi Kanunu'nun "Hükmün açıklanması ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması" hükmü yeniden düzenleniyor.

Buna göre, sanığa yüklenen suçtan dolayı yapılan yargılama sonunda hükmolunan ceza, 2 veya daha az süreli hapis veya adli para cezası ise mahkemece, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilecek. Uzlaşmaya ilişkin hükümler saklı olacak. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, müsadereye ilişkin hükümler hariç, kurulan hükmün sanık hakkında bir hukuki sonuç doğurmamasını ifade edecek.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilmesi için sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkum olmamış bulunması, mahkemece, sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları göz önünde bulundurularak yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaate varılması, suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi gerekecek.

Açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen hükümde mahkum olunan hapis cezası ertelenemeyecek ve kısa süreli olması halinde seçenek yaptırımlara çevrilemeyecek.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının verilmesi halinde sanık, 5 yıl süreyle denetime tabi tutulacak. Denetim süresi içinde kişi hakkında kasıtlı bir suç nedeniyle bir daha hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilemeyecek. Bu süre içinde bir yıldan fazla olmamak üzere mahkemenin belirleyeceği süreyle, sanığın denetimli serbestlik tedbiri olarak; bir meslek veya sanat sahibi olmaması halinde, meslek veya sanat sahibi olmasını sağlamak amacıyla bir eğitim programına devam etmesine, bir meslek veya sanat sahibi olması halinde, bir kamu kurumunda veya özel olarak aynı meslek veya sanatı icra eden bir başkasının gözetimi altında ücret karşılığında çalıştırılmasına, belli yerlere gitmekten yasaklanmasına, belli yerlere devam etmek hususunda yükümlü kılınmasına ya da takdir edilecek başka yükümlülüğü yerine getirmesine karar verilebilecek. Denetim süresi içinde dava zaman aşımı duracak.

Belirtilen koşulu derhal yerine getiremediği takdirde sanık hakkında mağdura veya kamuya verdiği zararı denetim süresince aylık taksitler halinde ödemek suretiyle tamamen gidermesi koşuluyla da hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilebilecek.

Denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmediği ve denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklere uygun davranıldığı takdirde açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan kaldırılarak davanın düşmesi kararı verilecek.

Denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlemesi veya denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklere aykırı davranması halinde mahkeme hükmü açıklayacak. Ancak mahkeme, kendisine yüklenen yükümlülükleri yerine getiremeyen sanığın durumunu değerlendirerek cezanın yarısına kadar belirleyeceği bir kısmının infaz edilmemesine ya da koşullarının varlığı halinde hükümdeki hapis cezasının ertelenmesine veya seçenek yaptırımlara çevrilmesine karar vererek yeni bir mahkumiyet hükmü kurabilecek. Açıklanan veya yeni kurulan hükme itiraz edilebilecek. İtiraz mercisii ancak bu fıkradaki koşullarla sınırlı olarak bir değerlendirme yapabilecek.

Kanunda yer alan istinaf yoluna başvurulamayacağına ilişkin hükümleri saklı kalmak üzere, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına karşı istinaf yoluna başvurulabilecek.

Bölge adliye mahkemesi tarafından verilen kararlar hakkında kanunda yer alan temyize ilişkin hükümler uygulanacak.

Kanunda yer alan istinaf yoluna başvurulamayacağına ilişkin hükümleri saklı kalmak üzere, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının ilk derece mahkemesi sıfatıyla bölge adliye mahkemesi veya Yargıtay tarafından verilmesi halinde temyiz yoluna gidilebilecek. İstinaf ve temyiz yolunda karar ve hüküm, usul ve esasa ilişkin hukuka aykırılıklar yönünden incelenecek.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı, bunlara mahsus bir sisteme kaydedilecek. Bu kayıtlar ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak cumhuriyet savcısı, hakim veya mahkeme tarafından istenmesi halinde bu maddede belirtilen amaç için kullanılabilecek.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin hükümler, işkence ve eziyet suçları ile kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği ve Anayasa'nın "Kişinin dokunulmazlığı, maddi ve manevi varlığı" başlıklı 17. maddesi kapsamında kötü muamele kabul edilebilecek suçlar hakkında uygulanmayacak.

Kamuoyunda "12. Yargı Paketi" olarak bilinen kanun teklifine göre, Yargıtay ceza dairelerinin yargı yeri belirlenmesi ve görevsizlik kararları hariç olmak üzere tüm kararlarına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, resen veya istem üzerine dosyanın kendisine teslim edildiği tarihten itibaren 3 ay içinde Ceza Genel Kuruluna itiraz edebilecek

Kamuoyunda "12. Yargı Paketi" olarak bilinen Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'yle, Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı doğrultusunda, Ceza Muhakemesi Kanunu'nda değişikle gidiliyor. Kaçak sanık hakkında kovuşturma yapılabilecek ancak daha önce sorgusu yapılmamış ise mahkumiyet ve ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilemeyecek. Güvenlik tedbirine karar verilmesi halinde kaçak sanık, savunma hakkını kullanmak istediğini belirterek bizzat hazır bulunmak kaydıyla yargılamanın yenilenmesini talep edebilecek.

Yargıtay ceza dairelerinin yargı yeri belirlenmesi ve görevsizlik kararları hariç olmak üzere tüm kararlarına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, resen veya istem üzerine, dosyanın kendisine teslim edildiği tarihten itibaren 3 ay içinde Ceza Genel Kuruluna itiraz edebilecek. Sanığın lehine itirazda süre aranmayacak. İstem, sanık veya sanık adına kanun yoluna başvurma hakkı olanlar ile katılan, katılma isteği karara bağlanmamış ya da katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş bulunanlar tarafından yapılacak.

Teklifle, Türk Borçlar Kanunu'nda değişiklik yapılıyor. Buna göre, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ile ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplar nedeniyle, zarar görenin veya destekte bulunan kişinin kazancının bilindiği döneme ilişkin hesaplanan tazminat miktarının toplamına haksız fiil veya zarar doğuran olayın meydana geldiği tarihten, zarar görenin veya destekte bulunan kişinin kazancının bilinemediği döneme ilişkin hesaplanan tazminat miktarının toplamına ise karar tarihinden itibaren kanuni faiz işletilecek.

Çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ile ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplara bağlı tazminatlar için ifa amacıyla tahkikat başlayıncaya kadar ödenen bedel, ödeme tarihine göre belirlenecek tazminat miktarından oransal olarak mahsup edilecek.

- Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na yönelik değişiklikler

Teklif, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'ndaki "Belirsiz alacak davası" başlıklı hükmü yürürlükten kaldırıyor.

Alacağın sadece bir kısmının dava edildiği durumlarda talep konusu, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilecek. Bu durumda zamanaşımı, artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılacak.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda yapılan değişikliğe göre, duruşmalar arasındaki süre 3 aydan daha uzun olamayacak. İşin niteliği gereği bilirkişi incelemesinin uzaması veya istinabe yoluyla tahkikat işlemlerinin yürütülmesi gibi zorunlu hallerde, hakim gerekçesini belirterek daha uzun bir süre belirleyebilecek.

Ses ve görüntü nakledilmesi yoluyla bulundukları yerden duruşmaya katılmasına karar verilenler hakkında, ikrar, yeminin edası, davanın geri alınmasına muvafakat, davadan feragat, davayı kabul ile sulh olma halleri hariç olmak üzere, elle atılan imzaya ilişkin hükümler uygulanmayacak. Bu hüküm, düzenlemenin yayımı tarihinden itibaren 3 ay sonra yürürlüğe girecek.

Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda Kanun'un "Davaların birleştirilmesi" başlıklı hükmünde yapılan değişikliğe göre, ilk davanın açıldığı mahkeme birleştirme kararının kesinleşmesinden itibaren bununla bağlı olacak.

Teklife göre, aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde görülmekte olan davalar yönünden verilen birleştirme kararına karşı sadece istinaf yoluna başvurulabilecek. İlk derece mahkemelerince verilen ayırma kararlarına karşı istinaf yoluna, bölge adliye mahkemelerinin birleştirme ve ayırma kararları hakkında ise temyiz yoluna, ancak hükümle birlikte gidilebilecek. Bu husus tek başına, bölge adliye mahkemesinde hükmün kaldırılarak esastan incelenme, Yargıtay'da ise bozma sebebi teşkil etmeyecek.

Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda Kanun'da yapılan değişiklikle, bölge adliye mahkemesinin yaptığı inceleme sonucunda istinaf başvurusunun kısmen veya tamamen kabul edilerek yeniden esas hakkında verilen karar, miktar veya değeri itibarıyla ilgili hükümde belirtilen parasal sınırın üzerinde olması halinde temyiz edilebilecek. Bu kararın, miktar veya değerinin belirtilen parasal sınırı geçmemesi halinde temyiz yoluna başvurulamayacak.

Teklifle Kanun'da yapılan değişikliğe göre, bölge adliye mahkemelerinin ilk derece mahkemesi sıfatıyla verdiği kararlar hariç olmak üzere, ilk derece mahkemelerinin sadece görevsiz veya yetkisiz olduğu gerekçesiyle bozma kararı verilemeyecek.

- Geçiş hükümleri

Kanun teklifiyle geçiş hükümleri de düzenleniyor. Buna göre, İcra ve İflas Kanunu'nda yer alan ve düzenlemeyle belirtilen taşınmazlara yönelik hükümdeki değişiklikler, teklifin yürürlüğe girdiği tarihten önce ilanı yapılmış açık artırmalar hakkında uygulanmayacak, değişiklikten önceki hükümlerin uygulanmasına devam edilecek.

Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'daki idare mahkemeleri hakimlerine yönelik hüküm, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra açılan davalar bakımından uygulanacak.

İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda değişikliğe gidilen Danıştay'a temyiz başvurusuna ilişkin hüküm, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra bölge idare mahkemelerince verilen kararlar hakkında uygulanacak. Bu tarihten önce bölge idare mahkemelerince verilen kararlar hakkında, bu düzenlemeyle yapılan değişikliklerden önceki hükümler geçerli olacak.

Adli Tıp Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'daki değişiklikle adli tıp ihtisas kurulu başkan ve üyeliklerine atanmak için gereken şartların düzenlenmesine ilişkin hükümde, görev süresi belirlenen adli tıp ihtisas kurulu başkan ve üyeleri ile adli tıp grup başkanları ve adli tıp ihtisas dairesi başkanlarından kanun teklifinin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla 4 yıl veya daha fazla süreyle görev yapmış olanların görevleri sona erecek, 4 yıldan daha az süreyle görev yapmış olanlar kalan süreyi tamamlayacak. Bu hüküm kapsamında görev süresi sona erenler, yerlerine atama veya görevlendirme yapılıncaya kadar görevine devam edecek.

Türk Medeni Kanunu'nda vasinin görevleri arasında yer alan taşınırların ve taşınmazların satışına yönelik hükümler, açık artırma suretiyle satışına karar verilip de bu değişikliklerin yürürlüğe girdiği tarihten önce ilanı yapılmış açık artırmalar hakkında uygulanmayacak. Bu açık artırmalar bakımından değişiklikten önceki hükümlerin uygulanmasına devam edilecek.

Ceza Muhakemesi Kanunu'nda Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı'nın itiraz yetkisine yönelik düzenleme, hükmün yürürlüğe girdiği tarihten sonra teslim edilen dosyalar hakkında uygulanacak, yürürlüğe girdiği tarihten önce teslim edilmiş olan dosyalar hakkında önceki hükümlerin uygulanması sürdürülecek.

Türk Borçlar Kanunu'nda tazminata yönelik düzenleme, söz konusu değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten sonra meydana gelen haksız fiiller veya zarar doğuran olaylar hakkında uygulanacak. Bu değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce meydana gelen haksız fiiller veya zarar doğuran olaylar bakımından değişiklikten önceki hükümlerin uygulanmasına devam edilecek.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda belirsiz alacak davasına ilişkin yürürlükten kaldırılan hüküm, yürürlükten kaldırılma tarihinden önce açılan davalar bakımından uygulanacak.

İlk 13 maddesi kabul edilen teklifle, Emniyet Genel Müdürlüğü eğitim ve öğretim kurumlarına girişte aranan sağlık şartlarını taşımadıkları gerekçesiyle eğitim ve öğretim kurumlarından ilişiği kesilenlerden yargı kararına istinaden eğitim ve öğretime devam ederek mezun olan ve polis memuru veya polis amiri rütbesiyle Emniyet Hizmetleri Sınıfı'na atanan, daha sonra sağlık sebeplerine dayanan yargı kararı gereğince devlet memurluğundan ilişiği kesilmiş olanlar, Genel İdare Hizmetleri Sınıfı'ndaki ünvanlara atanabilecek.

Basın İlan Kurumu Yönetim Kurulunca, gazete, dergi ve internet haber sitelerine, bu Kanunda öngörülen vasıfları taşımamaları veya ödevleri yerine getirmemeleri halinde ihlalin niteliği, ağırlığı ve süresi gözetilerek 1 günden 10 güne kadar resmi ilan ve/veya reklam kesme müeyyidesi uygulanmasına karar verilecek.

Taksi ile yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunanlardan bu faaliyetlerinden kaynaklanan hasılatlarının tamamını, elektronik ücret toplama sistemleri olmaksızın kullanma zorunluluğu getirilen taksi mali cihazla tespit ve belgelendirmek suretiyle elde edenler de talep etmeleri halinde tespit edilen kazançları üzerinden vergilendirilecek.

İl özel idareleri ve belediyeler ile bunlar tarafından kurulan mahalli idare birliklerine ait taşınmazların satış bedeli peşin veya taksitle ödenebilecek.

Sayıştay başkanı belli olacak

Gerçek usulde gelir vergisi mükelleflerinin sahip oldukları taksi, dolmuş, minibüs ve umum servis araçlarına ait ticari plakaların devri KDV'den istisna olacak.

Genel Kurulda, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda belirlenen 2 aday arasından Sayıştay Başkanlığı için seçim yapılması da bekleniyor.

Sayıştay Başkanı Metin Yener ile Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı Bütçe Genel Müdürü Bahtiyar Sazlık arasında yapılacak seçimde, TBMM üye tamsayısının dörtte birinin 1 fazlasından az olmamak kaydıyla toplantıya katılanların salt çoğunluğunun oyu aranacak.

İki adaydan biri, Genel Kurulda yapılacak gizli oylamayla Sayıştayın yeni başkanı olacak.

Partilerin grup toplantıları yapılacak

Şanlıurfa ve Kahramanmaraş'ta okullarda meydana gelen olaylar ile çocukların dijital ortamlarda karşılaştıkları riskler ve olumsuz etkilerin tüm yönleriyle ele alınarak araştırılması, çözüm önerileri geliştirilmesi ve benzer olayların önlenmesi için alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla kurulan Meclis Araştırma Komisyonu toplanacak.

Salı ve çarşamba günleri, Meclis'te grubu bulunan siyasi partilerin grup toplantıları gerçekleştirilecek. Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan, partisinin TBMM Grup Toplantısı'nda milletvekillerine hitap edecek.

TBMM Genel Kurulu’nda görüşülmekte olan 26 maddelik torba kanun teklifinin 13 maddesi kabul edilmişti. TBMM’de geçen perşembe günü bu teklifin görüşmelerine ara verilip Suudi Arabistan’ın Türkiye’de enerji santralleri kurmasına ilişkin hükümetler arası anlaşmanın görüşmelerine geçilmiş, anlaşmanın oylanması sırasında muhalefet yoklama talep etmişti. Yoklama sırasında AK Partili 79 vekilin salonda olmadığı halde salondaymış gibi pusula gönderdiği belirtilmiş ve muhalefetin tepkisi üzerine oylamaya geçilemeden Genel Kurul kapatılmıştı. Bu hafta anlaşmanın Genel Kurul’da görüşülüp görüşülmeyeceği merak ediliyor.

Emniyet ve basınla ilgili düzenlemeler içeren kanun teklifinin görüşmelerinin bu hafta tamamlanması halinde, Uzman Erbaş Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nin görüşmelerine başlanması öngörülüyor.

TBMM Genel Kurulunda bu hafta, görev süresi 25 Haziran’da sona erecek Sayıştaş Başkanı’nın yerine yeni başkan seçilmesi bekleniyor. Plan ve Bütçe Komisyonu’nda geçen hafta yapılan seçimde, mevcut Başkan Metin Yener’in yanı sıra Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı Bütçe Genel Müdürü Bahtiyar Sazlık aday olarak belirlenmişti.

ARAŞTIRMA KOMİSYONUNDA EĞİTİMLE İLGİLİ KURULUŞLAR SUNUM YAPACAK

TBMM’de bu hafta Şanlıurfa ve Kahramanmaraş’taki okul saldırılarını araştırmak üzere kurulan komisyonda, Türk Eğitim Derneği (TEDMEM), Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Derneği, İlke İlim Kültür Eğitim Vakfı ile Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı temsilcileri sunum yapacak.

Dilekçe Komisyonu ile İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Üyelerinden Oluşan Karma Komisyonda, bu hafta Kamu Denetçiliği Kurumunun kararlarına olumlu yönde cevap veren bazı kamu kurum ve kuruluşlarının üst düzey temsilcileri dinlenecek.

AK PARTİ 12. YARGI PAKETİNİ SUNMAYA HAZIRLANIYOR

AK Parti, hazırlıkları uzun süredir devam eden 12. Yargı Paketi’ni bu hafta TBMM’ye sunmaya hazırlanıyor.

Teklifte, ağırlıklı olarak “yargının etkin ve verimli işlemesine yönelik” düzenlemeler öngörülüyor. Bu kapsamda davaların daha kısa sürece sonuçlanması amacıyla hukuk yargılamalarında ön inceleme duruşmalarının ses ve görüntü nakledilmesi yoluyla yapılabilmesi, Yargıtay tarafından, bölge adliye mahkemeleri hariç, ilk derece mahkemelerinin sadece görevsiz veya yetkisiz olduğu gerekçesiyle bozma kararı veremeyeceğine yönelik hükümlerin yer alması planlanıyor. Duruşmalar arası sürenin 3 aydan fazla olmaması hedefleniyor.

Pakette Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilen maddelere ilişkin maddelerin yer alması planlanıyor. Bu düzenlemeler arasında, kanuni faiz oranının yüzde 24 yerine Merkez Bankası'nın belirlemiş olduğu reeskont oranının yüzde 80’ine karşılık gelen yüzde 31 üzerinden belirlenmesi; iki duruşma arasındaki sürenin en fazla üç ay olması; kaçak sanığa bizzat mahkemede hazır bulunması kaydıyla yargılamanın yenilenmesini talep etme hakkı; suç soruşturması kapsamında ilgililerden alınan kan, saç, tırnak gibi örneklerin sonuçlarının ne kadar süreyle saklanacağı ve Türkiye Adalet Akademisi tarafından verilecek eğitim ve sınavlarla ilgili hükümler bulunuyor.

Pakette kamuoyunda “IBAN mağdurları” olarak bilinen, hesaplarını başkanlarına kullandıran ancak farkında olmadan dolandırılanlara düzenlemenin yer alması bekleniyor. Bu durumdakilere "nitelikli dolandırıcılık" yerine yeni suç tanımı yapılması planlanıyor.

GRUP TOPLANTILARI

TBMM’de salı ve çarşamba günleri partilerin grup toplantıları yapılacak.

TBMM’de, mutlak butlan kararının ardından yaşanan gelişmeler nedeniyle son üç haftadır olduğu gibi bu hafta da gözler CHP’nin grup toplantısında olacak. CHP grup toplantısı geçen hafta yapılmamıştı. CHP Sözcüsü Müslüm Sarı, geçen hafta düzenlediği basın toplantısında soru üzerine, bu hafta salı günü grup toplantısının gerçekleştirileceğini açıklamıştı.

AK Parti Genel Başkanı ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan çarşamba günü AK Parti grup toplantısında konuşacak.

Gelecek hafta TBMM Başkanlığına sunulması beklenen kanun teklifiyle, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın açıkladığı 4. Yargı Reformu Strateji Belgesindeki hedef ve faaliyetlere yönelik düzenlemelere gidilecek.

Teklifle yargılamaların hızlandırılması, usul ekonomisinin sağlanması ve makul sürede yargılanma hakkının daha etkin biçimde temini amacıyla Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda yapılacak değişikliğe göre hukuk yargılamalarında duruşmalar arası süre 3 aydan fazla olamayacak.

İşin niteliği gereği bilirkişi incelemesinin uzaması veya istinabe yoluyla tahkikat işlemlerinin yürütülmesi gibi zorunlu hallerde hakim gerekçesini belirterek daha uzun süre belirleyebilecek.

Yargıda, bilişim teknolojilerinin sağladığı faydalardan daha fazla yararlanılması amacıyla e-Duruşma sisteminin kapsamı genişletilecek, ön inceleme duruşmaları da e-Duruşma ile yapılacak.

Türk Ceza Kanunu'ndaki değişiklikle ise haksız menfaat için hesap bilgilerini başkalarıyla paylaşmak müstakil suç olarak düzenlenecek ve hapis cezası verilecek. Yeni suç ihdası dolayısıyla hesap bilgilerini başkalarıyla paylaşanlar ve bu hesapları dolandırıcılıkta kullanılanlar "nitelikli dolandırıcılık" yerine yeni suç kapsamında cezalandırılacak.

Yargılamaların makul sürede sonuçlandırılması amacıyla bölge adliye mahkemelerinin ilk derece mahkemesi sıfatıyla verdiği kararlar hariç olmak üzere, ilk derece mahkemelerinin sadece görevsiz veya yetkisiz olduğu gerekçesiyle Yargıtay'ın bozma kararı veremeyeceğine yönelik düzenleme yapılacak.

Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararları doğrultusunda, hukuki boşlukların doldurulması amacıyla bazı kanunlarda değişiklik yapılacak.

Karma Komisyona, CHP Grup Başkanı Özel, İYİ Parti Grup Başkanvekili Çömez, CHP Erzincan Milletvekili Mustafa Sarıgül, CHP Çanakkale Milletvekili İsmet Güneşhan, CHP Zonguldak Milletvekili Eylem Ertuğ Ertuğrul, CHP Sivas Milletvekili Ulaş Karasu, CHP Aydın Milletvekili Süleyman Bülbül, CHP İstanbul Milletvekili Cemal Enginyurt, CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay, İYİ Parti Afyonkarahisar Milletvekili Hakan Şeref Olgun, Yeni Yol Partisi Ankara Milletvekili Mesut Doğan ve TİP İstanbul Milletvekili Ahmet Şık'ın dosyaları sevk edildi.

Özel ve Sarıgül'e ait 2'şer dosya bulunuyor.

Kararda, Anayasa’nın 93’üncü maddesi ile TBMM İçtüzüğü’nün 5’inci maddesi uyarınca Meclisin çalışmalarına devam etmesine karar verildiği belirtildi.

TBMM’nin çalışma süresinin uzatılmasına ilişkin karar, 17 Haziran tarihli Resmi Gazete’de yayımlandı.