Tamamlanan çalışmaların ardından cephelerde bulunan iş iskeleleri kaldırılırken Haydarpaşa Garı'nın özgün mimari detayları yeniden görünür hale geldi.

Böylece, İstanbul'un en önemli simge yapılarından biri olan tarihi gar, yıllar sonra yeniden kentin silüetindeki güçlü görünümüne kavuştu.

Döneminin seçkin mimari eserleri arasında yer alan Haydarpaşa Garı'nda restorasyon çalışmalarının yanı sıra güçlendirme, teşhir-tanzim ve çevre düzenleme uygulamaları da eş zamanlı olarak sürdürülüyor. Tarihi yapının tamamını kapsayan çalışmalarla gar binasının özgün karakterinin korunarak geleceğe taşınması hedefleniyor.

Alanında uzman ekipler tarafından yürütülen çalışmalar, tarihi yapının tüm bileşenlerini kapsayacak şekilde titizlikle devam ediyor.

Haydarpaşa Garı'nda devam eden restorasyon, güçlendirme ve çevre düzenleme çalışmalarının tamamlanmasının ardından alanın kültür ve sanat odaklı yeni bir yaşam alanı olarak İstanbullularla buluşturulması planlanıyor.

- Kaldırılan korkuluklar yeniden yerine monte edilecek

Restorasyon çalışmaları sırasında Haydarpaşa Garı'nın bazı balkon korkulukları ve bağlantılı mimari elemanlarında detaylı incelemeler yapıldı. Uzun yıllar boyunca denizden gelen tuz, nem ve hava koşullarına maruz kalan bu bölümlerde yıpranma, çatlaklar ve malzeme kayıpları tespit edildi.

Daha sağlıklı ve kontrollü bir şekilde onarılabilmeleri için yerlerinden sökülerek atölye ortamına taşınan korkulukların temizlik, bakım, konservasyon ve gerekli onarım çalışmaları sürdürülüyor.

Çalışmalar tamamlandığında korkuluklar özgün formu ve tarihi özellikleri korunarak yeniden yerlerine monte edilecek. Eksik veya zarar görmüş bölümler ise yapının özgün malzemesi ve mimari karakteriyle uyumlu şekilde tamamlanacak.

Koruma Kurulu tarafından onaylanan projeler doğrultusunda ve uzman ekiplerin gözetiminde yürütülen uygulamalarla, Haydarpaşa Garı'nın tarihi dokusu korunarak gelecek nesillere eksiksiz şekilde aktarılması amaçlanıyor.

- "Eşsiz mirası özgün kimliğini koruyarak geleceğe taşıyoruz"

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy da çalışmalara ilişkin sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Haydarpaşa Garı'nda yürütülen kapsamlı restorasyon çalışmalarında önemli bir aşamanın daha geride bırakıldığını belirtti.

Marmara Denizi'ne bakan üç cephede restorasyon ve konservasyon çalışmalarını tamamlayarak iskeleleri kaldırdıklarını aktaran Ersoy, "İstanbul'un simge yapılarından Haydarpaşa, yıllar sonra yeniden tarihi silüetteki yerini almaya başladı. Bu eşsiz mirası özgün kimliğini koruyarak geleceğe taşıyor, tamamlandığında İstanbul'a yeni bir kültür ve sanat alanı kazandıracak projeyi kararlılıkla sürdürüyoruz." ifadelerini kullandı.

Son 24 saatte Gazze'deki hastanelere 7 ölü ve 6 yaralının getirildiği kaydedildi.

Gazze'de ateşkesin yürürlüğe girdiği 10 Ekim 2025'ten bu yana İsra*l'in saldırılarında 992 kişinin yaşamını yitirdiği, 3 bin 144 kişinin yaralandığı, enkaz altından ise 784 kişinin cansız bedeninin çıkarıldığı ifade edildi.

İsra*l'in Ekim 2023'ten bu yana Gazze Şeridi'ne düzenlediği saldırılarda toplam can kaybının 73 bin 3'e, yaralı sayısının 173 bin 252'ye yükseldiği bildirildi.

Gazze Şeridi'nde enkaz altında hâla binlerce cenazenin bulunduğu belirtiliyor.

Açıklamada, sınava ilişkin bilgiler veren ÖSYM Başkanı Prof. Dr. Bayram Ali Ersoy, 20 Haziran Cumartesi günü saat 10.15'te yapılacak YKS'nin birinci oturumu olan Temel Yeterlilik Testine (TYT) 2 milyon 425 bin 628 adayın başvurduğunu belirtti.

Ardından 21 Haziran Pazar günü saat 10.15'te yapılacak YKS'nin ikinci oturumu olan Alan Yeterlilik Testlerine (AYT) 1 milyon 627 bin 960 adayın katılacağını aktaran Ersoy, aynı gün saat 15.45'te gerçekleşecek üçüncü oturum olan Yabancı Dil Testine (YDT) ise İngilizceden 195 bin 51, Arapçadan 4 bin 178, Almancadan 2 bin 550, Rusçadan 941, Fransızcadan 919 olmak üzere toplam 203 bin 639 adayın katılacağını bildirdi.

Bu yıl 921 bin 248 adayın YKS'ye ilk kez başvurduğuna işaret eden Ersoy, "665 bin 113 aday ikinci kez, 447 bin 67 aday üçüncü kez, 198 bin 904 aday dördüncü kez, 193 bin 296 aday ise beş ve daha fazla kez sınava başvuruda bulunmuş durumda." ifadesini kullandı.

- En genç aday 16, en yaşlı aday 87 yaşında

Ersoy, adayların okul türleri ve öğrenim durumlarına değinerek, adayların 978 bin 408'inin Anadolu lisesi, 514 bin 809'unun meslek lisesi, 294 bin 52'sinin açık öğretim lisesi, 186 bin 800'ünün imam hatip lisesi, 104 bin 273'ünün fen lisesi mezunlarının oluşturduğunu, 347 bin 286 adayın ise diğer lise türlerinden sınava başvurduğunu kaydetti.

Sınavın en genç adayının 16, en yaşlı adayının ise 87 yaşında olduğunu, 50 yaş ve üzeri 20 bin 158 adayın başvuruda bulunduğunu dile getiren Ersoy, "2026-YKS'ye başvuranların 1 milyon 324 bin 509'unu kadın, 1 milyon 101 bin 119'unu erkek adaylar oluşturdu. Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen 34 yaş üstü kadın kontenjanından yararlanmak isteyen aday sayısı ise 83 bin 741 oldu." bilgisini paylaştı.

Ersoy, şehit ve gazi yakınları ile gazilerin sınav, başvuru hizmet ve yerleştirme ücretlerinden muaf olduğunu, bu kapsamda 10 bin 880 adayın sınav ücretinden muaf tutulduğunu vurguladı.

2026 yılı Mayıs ayında merkezi yönetim bütçe giderleri 1 trilyon 384,4 milyar TL, bütçe gelirleri 1 trilyon 86,2 milyar TL ve bütçe açığı 298,2 milyar TL olarak gerçekleşti.

Ayrıca, faiz dışı bütçe giderleri 1 trilyon 255,5 milyar TL ve faiz dışı açık ise 169,3 milyar TL olarak gerçekleşti.

2026 yılı Ocak-Mayıs döneminde merkezi yönetim bütçe giderleri 7 trilyon 334,7 milyar TL, bütçe gelirleri 6 trilyon 277,7 milyar TL ve bütçe açığı 1 trilyon 57 milyar TL olarak gerçekleşti.

Ayrıca, faiz dışı bütçe giderleri 6 trilyon 72,1 milyar TL ve faiz dışı fazla ise 205,6 milyar TL olarak gerçekleşti.

Erakçi, mutabakatın uygulanması konusunda ABD'nin sorumluluğuna dikkati çekerek, İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırıları ve bölgedeki istikrarsızlaştırıcı eylemlerinin tamamen durdurulması gerektiğini vurguladı.

Bölgesel gelişmelerde yakın istişare ve işbirliğinin sürdürülmesinin önemine değinen Erakçi, barış ve istikrarın korunması için diplomatik çabaların güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Erakçi ayrıca, ateşkesin sağlanması, gerilimin azaltılması ve bölgede istikrar ile güvenliğin tesisine yönelik çabalarından dolayı Irak ve Mısır'a teşekkür etti.

Sanayi üretimi yıllık %6,0 arttı

Sanayinin alt sektörleri (2021=100 referans yıllı) incelendiğinde, 2026 yılı Nisan ayında madencilik ve taş ocakçılığı sektörü endeksi bir önceki yılın aynı ayına göre %2,8 azaldı, imalat sanayi sektörü endeksi %6,8 arttı ve elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektörü endeksi %1,8 arttı.

Sanayi üretim endeksi yıllık değişimleri (%), Nisan 2026

Sanayi üretimi aylık %3,7 arttı

Sanayinin alt sektörleri incelendiğinde, 2026 yılı Nisan ayında madencilik ve taş ocakçılığı sektörü endeksi bir önceki aya göre %0,8 arttı, imalat sanayi sektörü endeksi %4,4 arttı ve elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektörü endeksi %2,8 azaldı.

Sanayi üretim endeksi aylık değişimleri (%), Nisan 2026

Sanayi üretim endeksi değişim oranları (%), Nisan 2026

İnşaat maliyet endeksi yıllık %28,58 arttı, aylık %2,73 arttı

İnşaat maliyet endeksi, 2026 yılı Nisan ayında bir önceki aya göre %2,73 arttı, bir önceki yılın aynı ayına göre %28,58 arttı. Bir önceki aya göre malzeme endeksi %3,75 arttı, işçilik endeksi %1,03 arttı. Ayrıca bir önceki yılın aynı ayına göre malzeme endeksi %27,75 arttı, işçilik endeksi %30,02 arttı.

İnşaat maliyet endeksi yıllık değişim oranı(%), Nisan 2026

Bina inşaatı maliyet endeksi yıllık %27,11 arttı, aylık %2,44 arttı

Bina inşaatı maliyet endeksi, bir önceki aya göre %2,44 arttı, bir önceki yılın aynı ayına göre %27,11 arttı. Bir önceki aya göre malzeme endeksi %3,39 arttı, işçilik endeksi %0,93 arttı. Ayrıca bir önceki yılın aynı ayına göre malzeme endeksi %25,68 arttı, işçilik endeksi %29,53 arttı.

Bina inşaatı maliyet endeksi yıllık değişim oranı(%), Nisan 2026

Bina dışı yapılar için inşaat maliyet endeksi yıllık %33,41 arttı, aylık %3,65 arttı

Bina dışı yapılar için inşaat maliyet endeksi, bir önceki aya göre %3,65 arttı, bir önceki yılın aynı ayına göre %33,41 arttı. Bir önceki aya göre malzeme endeksi %4,84 arttı, işçilik endeksi %1,40 arttı. Ayrıca bir önceki yılın aynı ayına göre malzeme endeksi %34,26 arttı, işçilik endeksi %31,78 arttı.

Bina dışı yapılar için inşaat maliyet endeksi yıllık değişim oranı(%), Nisan 2026

İnşaat maliyet endeksi yıllık değişim oranları(%), Nisan 2026

İnşaat maliyet endeksi aylık değişim oranları(%), Nisan 2026

Ücretli çalışan sayısı yıllık %2,0 arttı

Sanayi, inşaat ve ticaret-hizmet sektörleri toplamında ücretli çalışan sayısı 2026 Nisan ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %2,0 arttı. Ücretli çalışan sayısı bir önceki yılın aynı ayında 15 milyon 662 bin 751 kişi iken, 2026 yılı Nisan ayında 15 milyon 968 bin 711 kişi oldu.

Ücretli çalışanların alt detaylarına bakıldığında; 2026 Nisan ayında ücretli çalışan sayısı yıllık olarak sanayi sektöründe %2,4 azaldı, inşaat sektöründe %6,8 arttı ve ticaret-hizmet sektöründe %3,4 arttı.

Ücretli çalışanlar, Nisan 2026
(Bin kişi)

Ücretli çalışanların sektörlere göre dağılımı, Nisan 2026

Ücretli çalışan sayısı aylık %0,5 arttı

Sanayi, inşaat ve ticaret-hizmet sektörleri toplamında ücretli çalışan sayısı 2026 Nisan ayında bir önceki aya göre %0,5 arttı.

Ücretli çalışanların alt detaylarına bakıldığında; 2026 Nisan ayında ücretli çalışanlar aylık olarak sanayi sektöründe %0,3 arttı, inşaat sektöründe %1,1 arttı ve ticaret-hizmet sektöründe %0,5 arttı.

Ücretli çalışanların aylık değişim oranları (%), Nisan 2026

Ücretli çalışanların sektörlere göre aylık değişim oranları (%), Nisan 2026

Mutabakat zaptının yalnızca diplomasinin değil, aynı zamanda İran'ın çatışma sürecindeki askeri kazanımlarının da bir sonucu olduğunu belirten Garibabadi, "Saldırıyı başlatan düşman, kötü niyetli hedeflerinin hiçbirine ulaşamadı ve İslam Cumhuriyeti savaşta önemli zaferler elde etti" dedi.

İran'ın temel taleplerinin ve pozisyonunun tamamının mutabakat metnine dahil edildiğini belirten Garibabadi, anlaşmanın tam metninin cuma günü yapılacak resmi imzanın ardından kamuoyuyla paylaşılacağını kaydetti.

Garibabadi, İranlı yetkililerin imza töreni öncesinde de ayrıca kamu yayın organları aracılığıyla anlaşmanın çeşitli boyutlarını ve kazanımlarını kamuoyuna anlatacağını söyledi.

İRAN’A YÖNELİK YAPTIRIMLAR MÜZAKERE SÜRECİNDE ELE ALINACAK

İranlı diplomat, mutabakat zaptının imzalanmasının ardından başlaması beklenen 60 günlük müzakere sürecinde İran'a yönelik birincil ve ikincil yaptırımlar da dahil olmak üzere tüm yaptırımların tamamen kaldırılması ile Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Yönetim Kurulu kararlarının sonlandırılması gibi başlıkların ele alınacağını ifade etti.

Nükleer konunun da müzakerelerin bir parçası olacağını belirten Garibabadi, görüşmelerin ancak ABD'nin savaşı sona erdirme, ablukayı kaldırma ve dondurulan İran varlıklarını serbest bırakma yönündeki taahhütlerini yerine getirmesinin ardından başlayacağını söyledi.

LÜBNAN DAHİL TÜM CEPHELERDE ÇATIŞMA SONA ERECEK

Öte yandan İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi, Tahran ile Washington arasında "savaşı sona erdirmeye yönelik müzakereler" kapsamında hazırlanan mutabakat zaptı metninin aylar süren yoğun görüşmelerin ardından önceki gün itibarıyla tamamlandığını duyurdu.

Konseyden yapılan açıklamada, Lübnan da dahil olmak üzere tüm cephelerdeki askeri operasyonlar ve çatışmaların pazar gecesi itibarıyla derhal ve kalıcı olarak sona ereceği belirtildi. Açıklamada İran'a yönelik deniz ablukasının derhal ve tamamen kaldırılacağı ifade edildi.

Mutabakat zaptının 19 Haziran'da resmi olarak imzalanmasının planlandığı belirtilen açıklamada, arabuluculuk çabalarından dolayı Pakistan ve Katar'a teşekkür edildi.

NE OLMUŞTU?

ABD ve İsrail 28 Şubat’ta İran’a saldırarak aylarca süren İran savaşını başlattı. Nisan ayında ABD ve İran arasında Pakistan aracılığıyla yapılan görüşmeler kapsamında iki haftalık ateşkes ilan edildi, ardından ABD ateşkesi süresiz olarak uzattı. Böylece karşılıklı abluka ve saldırılar sürse de İran savaşı sıcak çatışmanın durduğu bir aşamaya girdi.

ABD Başkanı Donald Trump, gece saatlerinde İran ile anlaşmanın tamamlandığını doğrulayarak, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılacağını ve ABD'nin deniz ablukasının kaldırılacağını duyurmuştu.

Brent petrolün varil fiyatı, bugün saat 09.26 itibarıyla kapanışa göre yaklaşık yüzde 4,42 azalarak 83,47 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili de yüzde 5,05 düşüşle 80,59 dolardan alıcı buldu.

Fiyatlardaki düşüşte, ABD ile İran arasındaki savaşı sona erdirmeye ve Hürmüz Boğazı'ndan geçişleri yeniden başlatmaya yönelik mutabakat etkili oldu.

Cuma günü ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik planlanan askeri saldırıları askıya aldığını ve kapsamlı bir barış anlaşmasının imzalanabileceğini açıklamasının ardından petrol fiyatları yaklaşık yüzde 5 gerilemişti.

Fiyatlardaki düşüş, anlaşmanın sağlandığının duyurulmasıyla derinleşti. Brent petrolün varil fiyatı, sabahın erken saatlerinde cuma günkü kapanışa göre yüzde 4,9 düşüşle 83,05 dolara kadar inerken, WTI petrolün varil fiyatı da yüzde 5,7 azalışla 80,01 dolara kadar geriledi.

Böylece Brent petrol 6 Mart'tan, WTI ise 10 Mart'tan bu yana en düşük seviyelerini gördü.

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı paylaşımda, "yoğun görüşmelerin ardından" ABD ile İran arasında barış anlaşmasına varıldığını duyurdu. Şerif, her iki tarafın da "Lübnan dahil tüm cephelerde askeri operasyonların derhal ve kalıcı olarak sona erdirildiğini ilan ettiğini" belirterek, anlaşmanın resmi imza töreninin 19 Haziran'da İsviçre'de düzenleneceğini bildirdi.

Trump da sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, İran ile yapılan barış anlaşmasının tamamlandığını, Hürmüz Boğazı'nın "ücretsiz olarak" açılarak ABD Donanması'nın ablukasının derhal kaldırılacağını açıkladı. Trump, 19 Haziran'da anlaşmanın imzalanmasıyla birlikte boğazın açılacağını, mayınların temizleneceğini ve petrol akışının yeniden başlayacağını belirtti.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi ise ABD ile anlaşmaya varıldığını doğrulayarak, mutabakat zaptının 19 Haziran'da İsviçre'de imzalanmasından sonraki 60 günlük süre içerisinde yaptırımlar, nükleer program ve ekonomik kalkınma mekanizması gibi konuların müzakere edileceğini kaydetti. Anlaşmanın Lübnan'ı da kapsadığını belirten Garibabadi, 19 Haziran'daki imza töreninden önce anlaşma metninin kamuoyuna açıklanacağını belirtti.

Öte yandan, mutabakata dair New York Times'a konuşan Trump, İran ile anlaşmanın Hürmüz Boğazı'nda "kalıcı olarak ücretsiz geçiş" sağlayacağını savunarak, İran'ın ABD ile nihai bir nükleer anlaşmaya varamaması halinde ise Tahran'a yönelik askeri saldırıları yeniden başlatacağını belirtti.

Brent petrolde teknik olarak 85,28 doların direnç, 82,46 doların ise destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.

“OYUN HAKKI TEMEL BİR ÇOCUK HAKKIDIR”

Raporda, Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’ne atıf yapılarak oyunun çocuklar için yalnızca bir eğlence değil; fiziksel, zihinsel, duygusal ve sosyal gelişimi destekleyen temel bir hak olduğu vurgulandı. Hızlı kentleşme, yoğun yapılaşma, trafik baskısı ve güvenlik kaygılarının çocukların serbestçe oyun oynayabileceği alanları daralttığına dikkat çekildi.

MAHALLELER ARASINDA PARK EŞİTSİZLİĞİ

Araştırmalara dayandırılan raporda, parkların her mahallede eşit düzeyde bulunmadığı ve özellikle nüfus yoğunluğu yüksek bölgelerde çocuk başına düşen oyun alanı miktarının oldukça düşük olduğu belirtildi. Bu durumun çocukların oyun hakkına erişiminde ciddi eşitsizlikler oluşturduğu ifade edildi.

Raporda öne çıkan başlıca sorunlar şu şekilde sıralandı.

• Oyun ekipmanlarının eski ve bakımsız olması,
• Gölgelik alan, temiz tuvalet, içme suyu ve oturma alanı gibi temel ihtiyaçların yetersizliği,
• Yetersiz aydınlatma ve güvenlik sorunları,
• Parkların yoğun araç trafiğine yakın konumlanması,
• Engelli çocuklara uygun erişim ve ekipman eksikliği

ENGELLİ ÇOCUKLAR İÇİN ERİŞİLEBİLİRLİK SORUNU

Raporda, engelli çocukların kullanımına uygun park sayısının oldukça sınırlı olduğuna dikkat çekildi. Birçok parkta erişim rampalarının bulunmaması ve oyun ekipmanlarının engelli bireylerin kullanımına uygun tasarlanmamış olması nedeniyle çocukların eşit kullanım hakkının kısıtlandığı belirtildi.

“ÇOCUK DOSTU ŞEHİRLER HERKES İÇİN DAHA YAŞANABİLİR ŞEHİRLERDİR”

Saadet Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve Sosyal İşler Başkanı Av. Sinan Tekin, rapora ilişkin yaptığı değerlendirmede şu ifadeleri kullandı:

“Bir şehrin gerçek değeri, çocuklarına sunduğu yaşam kalitesiyle ölçülür. Çocuklarımızın güvenle oynayabildiği, ailelerin huzurla vakit geçirebildiği şehirler inşa etmek hepimizin sorumluluğudur. Oyun hakkı temel bir çocuk hakkıdır ve yerel yönetimler bu hakkı koruyacak somut adımları atmak zorundadır.”

“Bugün birçok mahallede çocuklarımız güvenli ve nitelikli oyun alanlarına erişimde zorluk yaşıyor. Park dağılımındaki eşitsizlikler, bakım eksiklikleri ve erişilebilirlik sorunları kabul edilemez bir tablo ortaya koyuyor. Özellikle engelli çocuklarımızın da eşit şekilde yararlanabileceği kapsayıcı park düzenlemeleri artık bir tercih değil, zorunluluktur.”

“Saadet Partisi olarak belediyecilik anlayışımızın merkezine insanı, aileyi ve sosyal adaleti koyuyoruz. Çocuk dostu şehirler, aslında herkes için daha yaşanabilir şehirlerdir. Çocukların güvenle oynayabildiği bir şehirde aileler huzurlu, toplum daha güçlü olur.”

BELEDİYELERE ÇAĞRI: ÇOCUKLARIN SESİ PLANLAMANIN MERKEZİNDE OLMALI

Raporda, belediyelerin 2025-2029 stratejik planlarında çocuklara yönelik hedefler bulunsa da bu hedeflerin çoğunlukla sosyal yardım ve eğitim hizmetleriyle sınırlı kaldığı; çocukların mekânsal ihtiyaçları ve oyun hakkına ilişkin somut, ölçülebilir hedeflerin yetersiz olduğu belirtildi.“Çocukların park tasarımlarında ve kent planlama süreçlerinde söz sahibi olması hâlâ yaygın bir uygulama değil.”Bu kapsamda raporda belediyelere şu çağrılar yapıldı:

1. Her mahallede çocukların kolayca ulaşabileceği güvenli parklar oluşturulması,
2. Mevcut parkların bakım, temizlik ve güvenliğinin düzenli şekilde sağlanması,
3. Engelli çocuklar için erişilebilir ve kapsayıcı oyun alanlarının yaygınlaştırılması,
4. Çocukların kent planlama süreçlerine katılımını sağlayacak mekanizmaların oluşturulması,
5. Çocuk dostu şehir anlayışının kurumsal bir politika haline getirilmesi.

ULUSLARARASI ÖRNEKLER İNCELENDİ

Raporda ayrıca Danimarka, Hollanda, Almanya ve İsveç gibi ülkelerdeki çocuk dostu şehir uygulamalarına da yer verildi. Bu ülkelerde çocukların kent yaşamının aktif paydaşları olarak görüldüğü, park tasarımlarında çocukların görüşlerinin alındığı ve yaya öncelikli alanların geliştirildiği ifade edildi.

Saadet Partisi Sosyal İşler Başkanlığı’nın raporunda, çocuk dostu bir kent oluşturmanın yalnızca park sayısını artırmakla mümkün olmadığı; önemli olanın tüm çocukların güvenle ulaşabileceği, ihtiyaçlarına uygun, bakımlı ve kapsayıcı oyun alanları oluşturmak olduğu vurgulandı. “Çocukların kent yaşamında daha görünür olması ve karar süreçlerine katılması, daha adil ve yaşanabilir şehirlerin kurulmasına katkı sağlayacaktır.” Raporda, çocukların oyun hakkının korunmasının yalnızca çocukların refahı açısından değil; daha adil, sağlıklı ve yaşanabilir kentlerin inşası açısından da kritik önemde olduğu ifade edildi.

İran ile anlaşmanın Hürmüz Boğazı'nda "kalıcı olarak ücretsiz geçiş" sağlayacağını savunan Başkan Trump, İran'ın ABD ile nihai bir nükleer anlaşmaya varamaması halinde ise Tahran'a yönelik askeri saldırıları yeniden başlatacağını belirtti.

Trump, İran'a düzenlediği saldırılar ve Tahran'ın boğazı kapatmasının akabinde uygulanan deniz ablukasının, Orta Doğu'yu ABD'nin lehine yeniden şekillendirdiğini ileri sürdü.

Yeni mutabakatın İran'ın "nükleer silah geliştirememesini veya satın alamamasını" güvence altına alacağını savunan Trump, anlaşmanın eski Başkan Barack Obama döneminde, 2015'te İran ile imzalanan anlaşmadan daha iyi olduğu değerlendirmesinde bulundu.

Trump, İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini 20 yıl süreyle askıya alması meselesini hala müzakere ettiklerine ancak 15 yıllık süreci de kabul edebileceğine işaret etti. Başkan Trump, İran'ın kapasitesinin "askeri amaçlara asla hizmet edemeyecek" düşük düzeyde uranyum zenginleştirmeyle sınırlı tutulacağını aktardı.

- İran ile mutabakat Netanyahu'ya rağmen sağlandı

Trump, İran ile mutabakatın İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun itirazlarına rağmen sağlandığına işaret etti.

Başkan Trump, İran ile mutabakata yaklaşılan bir dönemde İsrail'in Beyrut'a saldırısını eleştirerek bunun "yaşanmaması gerektiğini" vurguladı.

Netanyahu için "Çok zor bir adam." diyen Trump, "Dürüst olmak gerekirse, bunu yaptığımız için bize çok şükran duymalı. Zira İran'ın nükleer silahı olsaydı İsrail iki saat bile ayakta kalamazdı." ifadelerini kullandı.

Muharrem Ayının Önemi Nedir?

Kelime anlamı itibariyle haram kılınan, yasaklanan, kutsal olan, saygı duyulan anlamlarına gelen Muharrem ayı savaşmanın haram kabul edildiği dört aydan biridir. Zilkade, Zilhicce, Muharrem ve Recep dört haram aydır. Muharrem ise Hicri takvim sıralamasına göre bunların birincisidir. Oruç ibadeti ve aşure ikramlarıyla kıymetlenen, haram aylardan biri ve hicri yıl başlangıcı olması hasebiyle Muharrem ayı İslamiyet’te oldukça önemlidir.

Peygamber Efendimiz (S.A.V) hadis-i şerifinde “Şüphesiz ki, zaman döndü, dolaştı Allah’ın gökleri ve yerleri yarattığı gündeki şekline geldi. Sene on iki aydır, bunlardan dördü haramdır ki üçü peş peşedir, bunlar da Zilkade, Zilhicce, Recep ve Muharremdir.” buyurmuştur. Hz. Ömer’in halifeliği devrinde 638 yılında Resul-i Ekrem’in Mekke’den Medine’ye hicretinin resmi takvim başlangıcı olarak kabul edilmesiyle muharrem hicri yılın ilk ayı olarak belirlenmiştir.

Arap hükümdarları yeni yılın ilk gününe saygı gösterir ve tebrikleri kabul etmek üzere törenler düzenlerlerdi. Osmanlılar döneminde de muharrem ayında devlet erkânı padişahın huzuruna çıkarak yeni yılı tebrik eder ve padişahtan “muharremiyye” denilen hediyeleri alırlardı.

Muharrem 'Allah’ın Ayı' Neden Denilir?

Muharrem ayı, hadislerde “Şehrullah el-Muharrem” yani “Allah’ın ayı Muharrem” olarak anılmıştır. Hz. Peygamberimiz (S.A.V), "Ramazan’dan sonra en faziletli oruç, Allah’ın ayı olan Muharrem ayında tutulan oruçtur" buyurmuştur.

Bu ifade, Muharrem’in Allah Teâlâ (c.c) katındaki değerini ve faziletini vurgulayan özel bir nispetlendirmedir. İslam âlimleri, bu unvanın Muharrem ayının ibadet, tevbe ve salih amellerle değerlendirilmesi gereken mübarek zamanlardan biri olduğuna işaret ettiğini belirtir.

Muharrem Ayında Neler Yapılmalıdır?

Muharrem ayı Hicri takvimde sene başı olması nedeniyle bir Müslüman’a geçtiği yılın muhasebesini yaptırır. Şuurlu bir Müslüman, geride bıraktığı yılda ne yaptığını, vaktini nerede harcadığını, sorumluluklarını ne kadar yerine getirdiğini sorgular. Her şeyden önce tövbe ve istiğfar etmelidir. Zilhicce ayının son gününü oruçlu geçirip sene sonu duasını yaparak yeni hicri seneye umutlarla, dualarla ve oruçla girmelidir. Nitekim yeni senenin ilk gününü oruçlu ve şükür içinde geçirmek bereketli olacaktır.

Ayrıca mübarek gün ve gecelerde kaza namazları olanların öncelikle kaza namazları uygundur. Kur’an-ı Kerim okumak ve anlamak, dini eserlerden istifade etmek, zikir ve salavatla meşgul olmakta unutulmamalıdır. Muharrem ayı duası ilk gece kılınan namazların ardından edildiği gibi ay içinde de zikir ve ibadetlerin ardından dua edilebilir.

Muharrem Ayı İle İlgili Hadis-i Şerifler

Hürmet edilen manasına gelen Muharrem ayı. İslam takviminin ilk ayı olduğu gibi önemli hadiselerle birlikte hadis-i şeriflerde zikredilmiştir. Hadislerin büyük oranı oruç tutulmasının sevabı ile ilgilidir. Muharrem ayı ile ilgili hadisler aşağıdaki gibi sıralanabilir.

Peygamber Efendimiz (S.A.V) şöyle buyurmuştur: “Ramazan’dan sonra en faziletli oruç, Allah’ın ayı olan Muharrem’de tutulan oruçtur. Farz namazlardan sonra en faziletli namaz da gece namazıdır.” (Müslim, Sıyâm, 202-203 [1163]).

Hz. Peygamberimiz (S.A.V) "Muharrem ayı Allah’ın ayı" diye nitelendirilmiştir (Müslim, Sıyâm, 202-203 [1163]).

Allah Resulü (S.A.V) diğer bir Hadis-i Şerif'te şöyle buyurmuştur: “Âşûrâ günü orucunun önceki yılın günahlarına keffâret olacağını zannederim.” (Müslim, Sıyâm, 196-197 [1162]) buyurmuştur.

Muharrem Ayında Yapılacak Zikir ve Tesbihler
Muharrem Ayı, İslam takvimine göre Hicri yılın ilk ayıdır ve dini açıdan büyük bir öneme sahiptir. Muharrem ayında zikir yapmak, Allah'ı (c.c.) anmak ve O'na olan sevgi ve bağlılığı ifade etmek, Allah Resulüne salat ve selamda bulunmak (S.A.V) güzel bir ibadet şeklidir. Zikir, kişinin Allah ile olan bağını güçlendiren, ruhunu arındıran ve huzur veren manevi bir uygulamadır.

Muharrem ayında yapılabilecek bazı zikirler şunlardır:

Kelime-i Tevhid: "Lâ ilâhe illallah, Muhammedun Rasûlullah." İslam'ın temel inancını ifade eden bu zikir, Allah'ın birliğini ve Hz. Muhammed'in peygamberliğini ilan eder. “Allah'tan başka ilah yoktur, Muhammed Allah'ın elçisidir” anlamına gelmektedir.

Salavat-ı Şerife: "Allahümme salli alâ Muhammedin ve alâ âli Muhammed." Sevgililer sevgilisi Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed'e (S.A.V) salavat getirmek, sevap kazandırır ve manevi bağışlama sağlar.

Subhanallah, Elhamdülillah, Allahu Ekber: Allah'ı (c.c) yüceltmek, O'na şükretmek ve O'nun yüceliğini anmak için bu zikirleri tekrar etmek yaygındır.

Ayet-el Kürsi: "Allahu lâ ilâhe illâ hüve'l-Hayyü'l-Kayyûm..." Bu ayet, Allah'ın yüceliğini ve güçlülüğünü anlatır ve sık sık okunması önerilir.

"Allah, O Allah’tır. O, yegâne hak mâbuddur ki O’ndan başka İlâh yok, yalnız O; daima yaşayan, duran, tutan, her an bütün hilkat üzerinde hâkim, Hayy ü Kayyum ancak O’dur. Ne gaflet basar O’nu, ne uyku. Göklerde, yerde ne varsa hepsi O’nundur. Kimin haddine ki izni olmaksızın O’nun yanında şefaat edebilsin? Allah, yarattıklarının işlediklerini, işleyenlerini, geçmişlerini, geleceklerini bilir. Onlar ise O’nun bildiklerinden yalnız dilediği kadarını kavrayabilir; başka bir şey bilemezler. O’nun kürsüsü, ilmi bütün gökleri ve yeri kucaklamıştır ve bunların koruyuculuğu, bunları görüp gözetmek kendisine bir ağırlık da vermez. O, öyle ulu, öyle büyük ve yücedir."

Tesbihat: Subhanallah, Elhamdülillah, Allahu Ekber gibi kelimeleri belirli sayılarda tekrar ederek yapılan zikirlerdir.

Muharrem Ayı Duası: İlk Gece ve İlk Gün Duaları
“Bütün hamdler, âlemlerin Rabbi olan Allah’a aittir. Salât ve selâm, Efendimiz Muhammed’in ve âl-i ashabının tamamının üzerine olsun.

Ey Allah’ım! Sen Ebedî’sin, Kadîm’sin (başlangıcın ve sonun yoktur)! Hayy’sın, Kerîm’sin (hakikî hayat sahibi de, kerem sahibi de ancak Sensin)! Hannân’sın, Mennân'sın (son derece acıyan ve çokça lütuflarda bulunan Rabbimizsin)!

İşte bu yeni senedir! Ben bu sene Senden dilerim ki beni kovulmuş şeytandan ve onun dostlarından koruyasın, kötülüğü çokça emreden bu nefse karşı bana yardım edesin ve beni Sana yaklaştıran amellerle meşgul edesin.

Ey kerem sahibi! Ey celâl ve ikrâm sahibi! Ey acıyanların en merhametlisi! Rahmetinle kabul eyle!

Allah-u Teâlâ, Efendimiz ve peygamberimiz Muhammed (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)’e, âl-i ashabının ve Ehl-i Beyt’inin tamamına salât ve selâm eylesin.”

10 Muharrem ve Kerbela

Son peygamber Hazreti Muhammed'in torunu Hazreti Hüseyin ve ehlibeytten 72 kişinin şehit düştüğü "Kerbela olayı", İslam dünyasında asırlardır Müslümanların dinmeyen ortak acılarından biri olarak yer tutuyor

661

Uzun süren siyasi mücadeleler sonucu halifelik makamını ele geçiren Muaviye, Hazreti Hasan'ın şehadetinden sonra "halifelik" makamının saltanata dönüştürülmesi adına oğlu Yezid için halktan biat almaya başladı. Fakat Hazreti Hüseyin bu durumu kabullenmedi.

680

Muaviye'nin ölümünden sonra yerine geçen oğlu Yezid, ilk iş olarak Hazreti Hüseyin'in biatını almak istedi

Hazreti Hüseyin, biat ettirilmesine yönelik baskılar artırılınca durumun kötüye gideceğini anlayarak, aile fertleriyle Mayıs 680'de Mekke'ye doğru hareket etti
Mekke'ye gelen Kufeliler ise Hazreti Hüseyin'i şehirlerine davet ederek, Emevilere karşı birlik oluşturmayı teklif etti.

Hazreti Hüseyin daha önce hem babası Hazreti Ali'ye hem de ağabeyi Hazreti Hasan'a karşı ihanetlerine şahit olduğu Kufelilerin samimiyetlerini anlamak için amcasının oğlu Müslim bin Akil'i Kufe'ye gönderdi.

Kufe'de 18 bin kişi, Müslim'in Önünde Hazreti Hüseyin'e biat etti. Ancak daha sonra Kufeliler, Emevilerin Müslim'i öldürmesine göz yumdu Son gelişmelerden haberdar olamayan Hazreti Hüseyin, aile fertleriyle Kufe'ye doğru yola çıktı

Hazreti Hüseyin yolda Müslim'in başına gelenleri haber aldı. Fakat Müslim'in oğullarının, babalarının intikamını almak istemelerini söylemesi üzerine yoluna devam etti.

Kufe Valisi Ubeydullah bin Ziyad'ın bin askerle gönderdiği Hürr bin Yezid, kafilenin yola devam etmesine izin vermeyerek, Hazreti Hüseyin'e validen yeni bir emir gelinceye kadar Kufe ile Medine arasında bir yol takip etmesini söyledi.

Bunun üzerine Fırat Nehri kenarındaki Kerbela Çölü'ne önce Hazreti Hüseyin, sonra Ömer bin Sa'd ulaştı.

Kufe Valisi Ubeydullah, Ömer'e, Hazreti Hüseyin'den Yezid adına biat almasını, aksi halde suyla bağlantısının kesilmesini emretti Hazreti Hüseyin ve yanındakiler, biat teklifini kabul etmedi Hazreti Hüseyin ile beraberindeki 32 atlı ve 40 piyade, bölgede kurulan çadırda savaş hazırlıklarını tamamladı

Hazreti Hüseyin ve beraberindekiler ile Yezid taraftarları, Kerbela'da karşı karşıya geldi

Kerbela'da Hazreti Hüseyin, çocukları Ali el-Ekber, Cafer ve Abdullah ile beraberindekiler şehit edildi.

Kerbela, Muharrem ayının onuncu gününe denk gelmektedir.

Uçum, Anadolu Ajansı'na yazdığı makalede şu ifadelere yer verdi:

Yeniden erken seçim ve baskın seçim gibi konular gündeme getirilmeye çalışılıyor. Başkanlık sistemine geçildikten sonra her fırsatta erken seçim konusunu öne çıkarmaya çalışanları gördük. Erken seçim tartışmasını ne zaman deneseler bu tartışma hep sonuçsuz kaldı. Buna rağmen vazgeçmiyorlar. Bu sebeple yeni sistemde erken seçim tartışmalarına tekrar göz atmak isabetli olabilir.

- Parlamenter sistem ezberinden kurtulamamak

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçişi sağlayan 24 Haziran 2018 seçimlerini takiben yapılan 31 Mart 2019 yerel seçimlerinden sonra da bir "erken seçim" tartışması gündeme taşınmaya çalışılmıştı.

O zamanki tartışmalar sırasında "parlamenter sistem tecrübesiyle başkanlık sisteminde erken seçim beklentisine girmenin gerçekçi olmadığını" defalarca ifade etmiştik. Nitekim 18 Haziran 2023’te yapılması gereken seçimler bayram ve mevsim koşulları sebebiyle bir ay kadar geriye alınarak 14 Mayıs 2023’te yapıldı. Yani bazılarının beklediği gibi ve anlamına uygun bir "erken seçim" gerçekleşmedi. Seçimler teknik sebeplerle bir ay kadar geriye alınmakla birlikte normal döneminde yapıldı.

Bu tecrübeye rağmen 14 ve 28 Mayıs 2023 tarihlerinde gerçekleşen Meclis ve Cumhurbaşkanı seçimlerini takiben yapılan 31 Mart 2024 yerel seçimlerinden sonra da "erken seçim" tartışması yine gündeme getirildi. O tartışmadan da bir sonuç çıkmadı.

Şimdi de muhalefet yine bir erken seçim tartışması açmaya çalışıyor. Bunun da tutmayacağı açık ancak konunun doğru anlaşılması için anayasal sistemi bir kez daha hatırlamakta fayda var.

- Anayasal sistem

Öncelikle belirtelim ki anayasal sistemde erken seçim kavramı yok. Gerek cumhurbaşkanı gerekse meclis beş yıllık sabit süreyle seçiliyor.

Ancak bu süre her iki kurum açısından da garanti sabit süre değil esnek sabit süredir çünkü bu süre içerisinde meclis veya cumhurbaşkanı seçimlerin yenilenmesi kararı verebilir. Bunun siyasi ve toplumsal sonucunun adı "erken seçim" olabilir. Ama hukuki anlamı ve adı seçimlerin yenilenmesidir.

Bu durumda konuyu eski sistemin kavramı olan "erken seçim" adıyla tartışınca doğal olarak eski sistemdeki erken seçim tecrübelerinin gerekçeleriyle meseleye bakılıyor. Bu da yeni sisteme tamamen yabancı ve eskimiş argümanlarla bir seçim tartışmasına sebebiyet veriyor.

Bu nedenle tartışma "seçimlerin yenilenmesi" kavramı üzerinden yapılmalı ve soru, "seçimlerin yenilenmesi hangi sosyal, siyasi, ekonomik ve hukuki koşullarda olabilir" diye sorulmalıdır. Aksi takdirde bağlamında ve doğru bir tartışma yapılamaz.

Dolayısıyla işin hukuki ve olgusal boyutuna bakmak seçimlerin yenilenmesi kararının nasıl verileceği ve sonuçlarının neler olacağını değerlendirmek gerekir.

- Seçimlerin yenilenmesi

Seçimlerin yenilenmesi kararını cumhurbaşkanı verebilir. Birinci döneminde bu kararı verdiğinde kalan süresinden feragat etmiş olur. Ayrıca yeniden aday olacaksa seçilme konusunda siyasi ve sosyal riski göze alır. Bir cumhurbaşkanı ikinci döneminde seçimlerin yenilenmesi kararı verirse bu sefer de hem kalan süresinden feragat eder hem de bir daha aday olamaz. O zaman cumhurbaşkanı tarafından seçimlerin yenilenmesini istemek ancak son derece olağanüstü koşullarda ve başka bir çarenin kalmadığı hallerde istisnaen yani son çare olarak verilebilecek bir karardır.

Seçimlerin yenilenmesi kararını meclis verecekse 360 milletvekilinin (3/5 oranın) bu kararı vermesi gerekir. Elbette bu kararı verecek milletvekilleri de yeniden seçilmek isterlerse kararı verirken siyasi ve sosyal riskleri göze almak zorundadır. Buna göre meclisin bu kararı vermesi de nitelikli çoğunluk gerektirdiğinden ve bunun içinde ancak olağanüstü şartlarda bir mutabakat sağlanabileceğinden istisnai bir durum olacaktır. Eski sistemde basit çoğunlukla verilebilen erken seçim kararlarının bile belli şartlarla ve zorluklarla alınabildiği gözetildiğinde, yeni sistemde bunun ne kadar zor ve son derece istisnai olacağı daha iyi anlaşılabilir.

- Şu aşamada Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) seçimlerin yenilenmesi kararını vermesini beklemek gerçekçi değil

Genel olarak içinde bulunduğumuz dönemde dünyada ve bölgedeki tüm gelişmelere rağmen Türkiye, siyasal sistemin işleyişi açısından olağanüstü bir durum içinde değildir. Ayrıca meclis ve hükümeti yenilemeyi gerektiren istisnai bir koşul da yoktur. Tam tersine bölgedeki durum, savaş koşulları, Terörsüz Türkiye’ye geçiş süreci gibi son derece önemli sebeplerle bugün Türkiye’yi "erken seçim" gündemiyle meşgul etmeye çalışmak ciddi sorun olur. Bu nedenle bugün karşılığı olabilecek bir erken seçim tartışması gerçekçi değildir.

Bu durumda 2028’e kadar olağanüstü şartlar ve istisnai durumlar oluşmadığı sürece "erken seçim" tartışması somut bir gündem olamaz ve soyut tartışmadan öteye gidemez.

Bununla birlikte bilindiği üzere Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın bir kez daha aday olması için yeni anayasaya veya anayasa değişikliğine ihtiyaç yoktur. Mevcut anayasada zaten bu konuda imkan vardır. İstisnai adaylık dediğimiz bu imkan TBMM’nin 7 Mayıs 2028’de yapılması gereken genel seçimlerden belli bir süre önce alabileceği seçimlerin yenilenmesi kararıyla devreye girer.

Örneğin 2027 yılının son çeyreğinde veya 2028’in başlarında TBMM en az 360 milletvekilinin oyuyla seçimlerin yenilenmesi kararı alırsa ve Cumhurbaşkanı Erdoğan da tercih ederse son kez aday olur.

Daha önce defalarca ifade ettiğimiz gibi Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın gerek kapsamlı birikimi gerekse etkili ve dünya ölçüsündeki liderliğiyle bir dönem daha dış ve iç süreçlerde Türkiye’ye hizmet etmesi ülkenin ihtiyacıdır. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın aday olması ve seçilmesi, yüzyılı aşkın süredir devam eden Cumhuriyetimizin kuruluşunu tamamlamak bakımından tarihi eşikte olduğumuz bu dönemde Türkiye’ye büyük katkı yapar.

İşin özü, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın yeniden cumhurbaşkanı olmaya ihtiyacı yoktur ama Türkiye’nin bir kez daha Cumhurbaşkanı Erdoğan’a ihtiyacı vardır.

Ülke liderliği birikimi, dünyadaki güçlü ve birçok konuda öncü siyasi etki açısından Türkiye’nin büyük bir değeri olan Cumhurbaşkanı Erdoğan’a, 2028 seçimlerinde son kez adaylık yolu açmak TBMM'nin seçimlerin yenilenmesi kararı vermesi açısından gerekli koşul olarak sayılabilir ve sayılmalıdır. Cumhur İttifakı'nın bu konuda kararlılık göstereceği hem MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin daha önce yaptığı açıklamalarla hem de AK Parti yetkililerinin beyanlarıyla şimdiden bellidir. Mecliste bu yönde güçlü bir eğilim oluşabileceği de öngörülebilir. Ancak olağan gidişatta bu hususun 2027'nin sonlarından önce gündeme gelmesi beklenen bir durum olarak gözükmüyor. Dolayısıyla bu konunun da henüz zamanının gelmediği açıktır.

- Bir ihtimal olarak önümüzdeki seçimlerin 16 Nisan 2028 Pazar günü yapılması

2027'nin son çeyreği ila 2028'in ilk çeyreğini oluşturan altı aylık periyotta seçimlerin yenilenmesi konusunun seçimlerin hangi günde yapılacağına odaklanacağı öngörülebilir. Olası günlerden biri de 16 Nisan 2028 Pazar günüdür.

Önümüzdeki genel seçimlerin 16 Nisan 2028 Pazar günü yapılması için TBMM’nin 28. Dönemin son yasama yılında normal seçim günü olan 7 Mayıs 2028'den önce uygun bir zamanda seçimlerin yenilenmesi kararı alması yeterlidir. TBMM bu kararı aldığında zaten Cumhurbaşkanı Erdoğan mevcut anayasa gereği istisnai adaylıktan yararlanarak son kez aday olma hakkına sahip olur.

Önümüzdeki dönemde yapılacak genel seçimlerden bir yıl öncesinde süreye ilişkin herhangi bir yasal değişiklik olmazsa, Cumhurbaşkanı Seçim Kanunu'na göre seçimlerin yenilenmesi kararından sonra gelen altmışıncı günü takip eden ilk pazar günü seçim yapılır. Buna göre TBMM, 2028'de 9 Şubat ila 15 Şubat’a gelen günlerden herhangi birinde seçimlerin yenilenmesi kararını alırsa seçim, Kanun gereği 16 Nisan 2028 Pazar günü yapılır.

TBMM’nin böyle bir kararı alması halinde Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin kabul edildiği referandumun günü olan 16 Nisan’da yani referandumun on birinci yıl dönümünde genel seçimlerin yapılması güçlü bir sembolik mana da taşır.

İktidar açısından Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin üçüncü seçimlerinin referandum günü yapılması sistemin teyidine ilişkin anlam ifade eder.

Muhalefet bakımından ise eleştirdikleri Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin halk tarafından kabul edildiği gün genel seçimleri yapmak sistemin muhasebesi açısından imkan sağlar.

Ayrıca birçok başka yönden de önümüzdeki genel seçimlerin 16 Nisan 2028 günü yapılması en uygun seçenek olabilir. Ancak bu sadece bir öneridir. Elbette bu konuda takdir de nihai karar yetkisi de TBMM'dedir.

[Mehmet Uçum, Cumhurbaşkanı Başdanışmanı ve Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili'dir.]

Ekonomim'in haberine göre, toplantıda yeni dönemin yol haritası kapsamlı şekilde ele alınacak.

YENİ DÖNEM HEDEFLERİ MASADA

Kampın ana gündemini yeni dönem hedefleri oluşturacak. Bu kapsamda yeni anayasa çalışmaları, “terörsüz Türkiye” süreci, ekonomi politikaları ve seçim hazırlıkları değerlendirilecek. Ayrıca iç ve dış politika, güvenlik başlıkları ile küresel gelişmeler de toplantıda ele alınacak.
Bakanların ayrı ayrı sunum yapacağı kampta, NATO Zirvesi öncesi dış politika ve güvenlik başlıklarının da öne çıkması bekleniyor.

MİLLETVEKİLİ RAPORLARI DEĞERLENDİRİLECEK

Kurban Bayramı süresince sahada vatandaşla bir araya gelen milletvekillerinin hazırladığı raporlar da kamp kapsamında değerlendirilecek. Vatandaşların AK Parti’ye yönelik güven düzeyi, beklentileri ve şikayetleri toplantının önemli başlıkları arasında yer alacak.

SAHA ÇALIŞMALARI VE ANKET SÜRECİ

Meclis’in temmuz sonunda tatile girmesinin ardından AK Parti’nin ağustos ayında saha çalışmalarına ağırlık vereceği öğrenildi. Parti yöneticileri ve milletvekilleri, vatandaşlarla bir araya gelerek anketlerle görüş ve beklentileri yeniden ölçecek.

“Terörsüz Türkiye” hedefi kapsamında yasal düzenleme hazırlıkları sürerken, sürecin tamamlanma aşamasına geldiği mesajının seçmene aktarılması planlanıyor.

Yeni anayasa çalışmaları da partinin öncelikli başlıkları arasında yer alıyor. AK Parti’nin 2027’nin ilk aylarında Meclis gündemine taşımayı planladığı yeni anayasa için sahada “neden yeni bir anayasa gerekiyor?” sorusu üzerinden kamuoyu çalışması yapılacağı ifade ediliyor.

SGK verilerine göre işyerinde ücretli çalışan kişiler (4/a) Mart 2026 itibariyle, bir önceki yıl aynı aya göre 385,6 bin kişi, bir önceki aya göre ise 54,9 bin kişi arttı. Bu kapsamda çalışan toplam kişi sayısı da 16 milyon 672 bin kişiye çıktı. Özel sektörde ağırlıklı olarak aralık ve ocak aylarında emeklilik yoğunlaştığı için, yılsonlarındaki istihdam sayısında hızlı düşüşler gözleniyor. Memurların kapsandığı 4/c statüsünde çalışanlarda da artış sürüyor. Mart ayı itibariyle toplam bu statüde çalışan sayısı, bir önceki yıl aynı aya göre 38 bin kişi, bir önceki aya göre 14.2 bin kişi artarak 3 milyon 688.5 bin kişiye ulaştı. Memurlar, genellikle yaş sınırına kadar çalışmayı sürdürdüğü için emeklilik hızı görece diğer çalışanlara kıyasla daha yavaş seyrediyor. 2025 sonuna göre memur sayısında azalış görülmedi.

EYT’li çalışan 2 milyonun üstünde

Mart ayı itibariyle emekli olup da çalışmaya devam eden kişi sayısı, 2025 yılı sonuna göre 606 kişi azalmakla birlikte, 2 milyon 149 bin kişiyle, 2 milyon sınırının üzerinde kalmaya devam etti. Özellikle EYT düzenlemesinin ardından çok sayıda kişi emekli olduktan sonra kayıtlı ya da kayıtsız çalışmayı sürdürdü. EYT düzenlemesi öncesi bu kapsamda çalışan kişi sayısı 946 bin kişiyken, düzenleme yılı olan 2023 sonunda 1.9 milyon kişiye, 2024’te ise 2.1 milyon kişiye ulaştı.

Tüm kategorilerde çalışan sayısı 25,5 milyonu aştı

Halen prim ödeyenler ve emekli olup da çalışmasını sürdürenler dahil tüm kategorilerde çalışan sayısı 2026 Mart ayı itibariyle 25 milyon 525 bin kişi oldu. Toplam kayıtlı çalışanlar Mart ayı itibariyle 2025 sonuna kıyasla 347.7 bin kişi azalış gösterdi. Emekli olup çalışmayı sürdüren kişi sayısındaki yavaş değişim dikkate alındığında, EYT’nin etkisinin geçmişe kıyasla azaldığı, emekli olanların önemli bir kısmının kayıtlı çalışmayı devam ettirmediği sonucu çıkıyor. Diğer yandan bu kişilerin kayıt dışı çalışması olgusu da bulunuyor.

Beştepe'de yapılacak olan Kabine Toplantısı'nda ABD ile İran arasındaki savaşın sona erdirilmesi için yürütülen diplomatik trafik ele alınacak.

Ankara'nın ev sahipliği yapacağı ve 7-8 Temmuz 2026 tarihlerinde gerçekleştirilecek olan tarihi NATO Zirvesi için yürütülen hazırlıklar kapsamlı şekilde değerlendirilecek. Başkentin fiziki altyapısından en üst düzey güvenlik tedbirlerine kadar geniş bir yelpazedeki stratejik çalışmalar masaya yatırılacak.

Orta Doğu'daki Gelişmeler Değerlendirilecek

Kabinenin dış politika ajandasında küresel dengeleri doğrudan etkileyen Orta Doğu'daki son gelişmeler önemli bir yer tutacak. Özellikle ABD, İsrail ve İran hattındaki son askeri ve diplomatik hareketlilik ile olası küresel anlaşma süreçleri çok boyutlu olarak analiz edilecek.

Gazze ve Doğu Akdeniz Masada

Toplantıda Gazze'deki dramın son bulması ve insani durumun hızla iyileştirilmesine yönelik atılacak yeni adımlar konuşulacak. Ateşkes ihlallerinin önlenmesi, bölgede kalıcı istikrarın ve barışın sağlanması amacıyla Türkiye'nin yürüttüğü mekik diplomasisi ve diplomatik girişimler masaya yatırılacak.

Terörsüz Türkiye Sürecinde Son Durum

"Terörsüz Türkiye" hedefi doğrultusunda atılan adımlar ele alınacak. Terör örgütü PKK'nın silah bırakma sürecine ilişkin sahadaki son gelişmeler ve aktörlerin pozisyonları kapsamlı şekilde değerlendirilecek.

2+1 ve 3+1 konutların satışa sunulacağı kampanya kapsamında vatandaşlar diledikleri büyüklükteki konutu tercih edebilecek.

Konutların satışları 15 Haziran Pazartesi günü başlayacak ve 17 Temmuz'a kadar sürecek.

Başvuru bedeli alınmayacak

Başvuru bedeli alınmaksızın satışa sunulacak konutlar, Türkiye Halk Bankası AŞ ve T.C. Ziraat Bankası AŞ aracılığıyla doğrudan satış yöntemiyle vatandaşlara sunulacak.

Kampanyada ikametgah, gelir, ön başvuru ve kura şartı aranmayacak. Başvuru sahiplerinin T.C. vatandaşı olması, 18 yaşını doldurmuş bulunması ve kendisi ile eşinin üzerine kayıtlı konut bulunmaması gerekecek.

Konutların bir bölümü hemen teslim projelerden oluşuyor

Evler vatandaşlara 3 farklı ödeme seçeneğiyle sunulacak. Buna göre, ilk seçenekte konut seçimini yapan alıcılar peşin alımlarda yüzde 25 indirimden yararlanabilecek.

İkinci seçenekte yüzde 50 peşinat ödenmesinin ardından kalan tutar için 72 ay vade uygulanacak, ayrıca yüzde 8 indirim imkanı sağlanacak.

Üçüncü seçenekte ise yüzde 50 peşinatın yarısı sözleşme aşamasında, kalan yarısı 12 ay sonra yani 30 Haziran 2027'ye kadar ödenecek. Kalan bedel için de 60 ay vade imkanı sunulacak. Sözleşmenin imzalanmasının ardından peşinat ve taksit ödemeleri başlayacak.

Vatandaşlar tercih ettikleri ödeme modeline göre peşinatlarını ilgili banka şubelerine yatırarak Gayrimenkul Satış Sözleşmesi'ni imzalayabilecek.

Konutların satış fiyatları ve koşullarına ilişkin detaylar ilgili banka şubeleri ile TOKİ'nin internet sitesinde duyurulacak.

Ayrıca konutların bir bölümünü hemen teslim projeler oluşturuyor. Hemen teslim edilmeyecek konutların ise sözleşme tarihinden itibaren 48 ay içinde teslim edilmesi planlanıyor.

En fazla konut Bursa'da

Kampanya kapsamında en fazla konut Bursa'da satışa sunulacak. Bursa'da 2 bin 190, Ankara'da 2 bin 62, Hatay'da 1238, Kahramanmaraş'ta 1073 ve Malatya'da 1000 konut satışa çıkarılacak.

Projenin yer aldığı iller ve konut sayıları şöyle:

"Afyonkarahisar 395, Ağrı 118, Aksaray 219, Amasya 68, Ankara 2 bin 62, Antalya 46, Ardahan 14, Artvin 30, Aydın 310, Balıkesir 213, Batman 588, Bayburt 172, Bilecik 206, Bingöl 88, Bitlis 262, Burdur 269, Bursa 2 bin 190, Çanakkale 108, Çankırı 83, Çorum 157, Denizli 319, Düzce 130, Edirne 127, Erzincan 37, Erzurum 21, Eskişehir 565, Giresun 38, Gümüşhane 44, Hakkari 86, Isparta 176, İzmir 306, Karabük 127, Karaman 120, Kars 48, Kastamonu 28, Kayseri 104, Kırıkkale 85, Kırklareli 139, Kırşehir 220, Kocaeli 433, Konya 998, Kütahya 127, Manisa 115, Mardin 452, Mersin 272, Muğla 97, Muş 147, Nevşehir 317, Rize 5, Sakarya 20, Samsun 684, Siirt 294, Sivas 203, Şırnak 275, Tekirdağ 424, Tokat 61, Van 161, Yozgat 216, Zonguldak 19, Elazığ 61, Gaziantep 7, Hatay 1238, Kahramanmaraş 1073, Malatya 1000."

Görüşmede, Trump’ın Netanyahu'ya İran ile anlaşma konusunda kararlı olduğunu ve bu gece imzalanabileceği bilgisini paylaştığı kaydedildi.

Öte yandan İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz’ın da ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ile telefonda görüştüğü aktarıldı.

ABD Başkanı Trump, İsrail'in Beyrut'a düzenlediği saldırının İran ile anlaşmayı geciktirdiğini ancak imza töreninin "önümüzdeki birkaç saat içinde gerçekleşeceğini" söylemişti.

İsrail ordusu, pazar günü Lübnan'ın başkenti Beyrut'un Dahiye bölgesine hava saldırısı düzenlemişti.

Trump, İran ile yapılan barış anlaşmasının tamamlandığını duyurdu

Trump, sosyal medya hesabından açıklama yaptı.

İran İslam Cumhuriyeti ile yapılan anlaşmanın tamamlandığını belirten Trump, şöyle devam etti:

"Herkese tebrikler. Hürmüz Boğazı'nın ücretsiz olarak açılmasını ve aynı zamanda ABD Donanması ablukasının derhal kaldırılmasını tam olarak onaylıyorum."

Trump, "Dünyanın gemileri, motorlarınızı çalıştırın. Petrol aksın." ifadelerini kullandı.

Tüm dünyanın uzun süredir ihtiyaç duyduğu bu haberin bölgede kalıcı huzur ve güven ortamının tesisine vesile olmasını yürekten temenni ettiğini kaydeden Erdoğan, şu değerlendirmelerde bulundu:

"İmzaların atılacağı güne kadarki süreçte gerilimi tırmandıracak söylem, tahrik ve eylemlerden kaçınılması ve olası sabotajlara karşı dikkatli olunması gerektiğinin altını önemle çiziyorum. Bu neticenin alınmasında ABD ve İran liderlikleri başta olmak üzere müstesna ara buluculuk gayretleri için Pakistan'a teşekkür ediyorum. Ayrıca Katar ve Suudi Arabistan'ın diplomatik girişimlere sağladıkları desteği takdirle karşıladığımı ifade etmek istiyorum. Türkiye olarak bölgemizde barışın, istikrarın ve huzurun tesisine yönelik her türlü çabayı desteklemeye, diplomasi ve uluslararası hukuk temelinde kalıcı çözümlere katkı sunmaya devam edeceğiz."

Süveyrika, Muveyhiye ve Haze bölgelerinde gerçekleştirilen çalışmalar sonucunda toplam 1774 arkeolojik buluntu belgelendi.

Araştırmalarda 156 yeni arkeolojik alan kayıt altına alınırken; 461 İslami yazıt, 34 Semudi yazıtı, 1259 kaya resmi, 11 taş yapı, 3 tarihi saray ve yapı kalıntısı, 2 tarihi kervan yolu ile 4 kuyu tespit edildi.

Miras Kurumu, söz konusu buluntuların İslam’ın erken dönemlerine, özellikle Hazreti Osman öncesi döneme uzanan tarihi sürece ışık tuttuğunu ve Arap Yarımadası’nın kültürel mirasının anlaşılmasına katkı sağladığını belirtti.

Araştırmalarda ortaya çıkarılan en dikkat çekici buluntular arasında Kur’an-ı Kerim’den ayetler içeren kaya yazıtları ve Hazreti Ömer’in adını taşıyan erken dönem yazıtlar yer aldı.

Buluntular arasında yer alan bir yazıtta, "Allah Ömer bin Hattab’ın bu dünyada ve ahirette dostudur. Allah’tan başka ilah yoktur." ifadelerinin bulunduğu aktarıldı.

Yazıtın Hicazi hatla yazıldığı ve "İbrahim" isimli kişi tarafından kaleme alındığı belirtildi.

Kurum tarafından paylaşılan görsellerde ayrıca, Nisa Suresi’nin 58. ayetine ait şu ifadelerin yer aldığı yazıtlar da tespit edildi:

"Allah size, emanetleri mutlaka ehline vermenizi ve insanlar arasında hükmettiğiniz zaman adaletle hükmetmenizi emreder."

Uzmanlar, bu tür yazıtların Kur’an ayetlerinin İslam’ın en erken dönemlerinde yazılı olarak kullanıldığını göstermesi açısından önemli olduğunu ifade etti.

Erken dönem İslami yazıtlar ve kaya resimleri

Keşifler arasında erken dönem İslami yazıtların yanı sıra çok sayıda kaya resmi ve farklı dönemlere ait izler de yer aldı.

Miras Kurumu, bu buluntuların İslam devletinin ilk yıllarına ilişkin dini, kültürel ve toplumsal hafızayı günümüze taşıyan önemli belgeler olduğunu vurguladı.

Kurum açıklamasında, "Mehd bölgesindeki her taş bir hatıra taşımakta, her yazıt ise İslam devletinin ilk günlerine uzanan tarihten bir hikayeyi korumaktadır." ifadelerine yer verildi.

Açıklamada ayrıca, "Bugün geçmişimizin sırlarını ortaya çıkarıyor ve onları gelecek nesillere aktarıyoruz." denildi.

Suudi yetkililer, keşiflerin erken İslam tarihi, Arap yazı geleneği ve bölgenin medeniyet mirasına önemli katkılar sunduğunu, arkeolojik çalışmaların ise sürdüğünü bildirdi.