IEM Kulaklık Nedir?

IEM, İngilizce "In-Ear Monitor" ifadesinin kısaltmasıdır; Türkçe'de kulak içi monitör olarak da bilinir. Standart kulak içi kulaklıklardan farklı olarak, IEM kulaklık modelleri çok daha gelişmiş sürücü teknolojileri, daha dengeli bir frekans tepkisi ve güçlü bir pasif gürültü izolasyonu sunar. Kulağın kanalına tam oturan ergonomik yapısı sayesinde dış ortam sesleri büyük ölçüde engellenir; bu da hem sahnede hem stüdyoda hem de oyun masasında odaklanmayı maksimum düzeye taşır.

Profesyonel müzisyenler tarafından yıllarca yalnızca sahne monitörü olarak kullanılan IEM kulaklık teknolojisi, artık günlük kullanıcılara, yayıncılara ve rekabetçi oyunculara da kapılarını açmış durumda. Kompakt tasarımı, yüksek ses kalitesi ve gürültü izolasyon kapasitesiyle IEM kulaklıklar, giderek daha geniş bir kullanıcı kitlesinin gözdesi hâline geldi.

IEM Kulaklığın Avantajları Nelerdir?

Üstün Gürültü İzolasyonu

IEM kulaklıkların en önemli özelliklerinden biri pasif gürültü izolasyonudur. Farklı boyutlarda sunulan silikon veya köpük kulak uçları, dış ortam seslerini minimum seviyeye indirerek sesi olduğu gibi aktarır. Bu sayede konser alanında ya da gürültülü bir ofiste bile hiçbir detayı kaçırmadan dinleme deneyimi yaşanabilir.

Detaylı ve Dengeli Ses Performansı

IEM kulaklık sürücü teknolojileri, birbirinden farklı frekans aralıklarını son derece hassas biçimde yönetir. Dinamik sürücüler güçlü bas performansı sunarken; balanced armature (denge) sürücüler, daha nüanslı ve ince ayrıntıların hissedildiği bir ses sahnesi oluşturur. Çoklu sürücülü hibrit modeller ise bu iki dünyanın en iyi özelliklerini birleştirerek bas, mid ve tiz frekansları ayrı ayrı ele alan, katmanlı bir dinleme deneyimi sunar.

Ergonomi ve Uzun Süreli Kullanım Konforu

Saatler süren oyun maratonları veya uzun yayın seansları sırasında kulak yorgunluğu ciddi bir sorun hâline gelebilir. IEM kulaklıklar, hafif ve kompakt yapıları sayesinde uzun süreli kullanımda bile konforlu bir deneyim sunar. Kulağa sabit oturan tasarımları sayesinde hareket sırasında dahi stabil bir kullanım sağlanır; yani ister maraton koşusunda ister rekabetçi bir FPS oyununda, kulaklık yerinden oynamaz.

Kablolu ve Kablosuz Seçenekler

Gecikmesiz ses iletimi isteyen kullanıcılar için kablolu IEM kulaklık modelleri vazgeçilmez bir tercih olmaya devam etmektedir. Özellikle canlı performanslarda ve rekabetçi oyunlarda anlık ses iletimi büyük önem taşır. Bununla birlikte, teknolojinin gelişmesiyle birlikte kablosuz IEM seçenekleri de popülerlik kazanmıştır. Düşük gecikmeli Bluetooth bağlantısı ve uzun pil ömrüyle donatılan bu modeller, hareket özgürlüğü arayanlar için ideal bir çözüm sunar.

Doğru IEM Kulaklık Nasıl Seçilir?

IEM kulaklık seçimi, kullanım amacına ve kişisel tercihlere göre değişir. Sahne performansı için doğal ve dengeli bir ses imzası olan modeller tercih edilirken, oyun ve yayıncılık için yüksek çözünürlüklü ve düşük gecikmeli seçenekler öne çıkar. Günlük müzik dinleme için ise bütçe ile ses imzası arasındaki dengeyi iyi kurgulamak gerekir.

Bunun yanı sıra empedans değeri de göz ardı edilmemesi gereken teknik bir parametredir. Kulaklığın empedansı, kullandığınız kaynakla uyumlu olmalıdır. Aksi takdirde istenen ses hacmi ve kalitesi elde edilemez. Sürücü sayısı ve türü ise kişisel ses zevkini doğrudan etkileyen diğer önemli kriterlerdir.

Meyer Gaming: IEM Kulaklıkta Güvenilir Adres

Türkiye'de ses ekipmanları alanında güvenilir bir kaynak olarak öne çıkan Meyer Gaming, geniş ürün yelpazesiyle dikkat çekmektedir. SIMGOT, 7HZ, Moondrop, Kiwi Ears, Tangzu ve KEFINE gibi dünya genelinde ses topluluklarının yakından takip ettiği markaların en güncel modellerine Meyer Gaming üzerinden kolayca ulaşmak mümkündür.

Giriş seviyesinden amiral gemisi modellere uzanan geniş bir fiyat aralığında sunulan bu ürünler; detaylı ses ayrımı, güçlü bas performansı ve berrak tiz yapısıyla kullanıcı beklentilerini karşılayacak şekilde özenle seçilmiştir. Hafta içi saat 15:00'a kadar verilen siparişlerin aynı gün kargoya verilmesi ve 2 yıllık garanti kapsamı da Meyer Gaming'i güvenilir kılan önemli unsurlar arasındadır.

İster 1.000 TL'nin altında giriş seviyesi bir model arıyor olun, ister amiral gemisi düzeyinde bir Hi-Fi deneyime adım atmaya hazır olun; ihtiyacınıza en uygun IEM kulaklık modelini Meyer Gaming'de bulabilirsiniz.

Sesi Hissetmenin En Saf Yolu

IEM kulaklık teknolojisi, yalnızca profesyonellere değil; sese gerçek anlamda değer veren herkese hitap eder. Doğru modeli doğru kaynaktan satın almak ise uzun vadeli memnuniyetin temelidir. Meyer Gaming'in titizlikle derlediği IEM kulaklık kategorisi, Türkiye'deki ses tutkunlarına dünya standartlarındaki markaları ve modelleri kapılarına kadar getirmektedir. Kulağınız hak ettiği sesi bulmayı bekliyor; keşfetmek için şimdi tam zamanı.

https://meyergaming.com/iem-kulakliklar

Geçen aylarda jeopolitik gelişmelerin belirleyici olduğuna dikkati çeken Karahan, başta enerji ve ulaştırma hizmet fiyatlarında olmak üzere, savaşın etkilerinin hissedildiğini söyledi.

Fatih Karahan, şubat sonunda başlayan ABD/İsrail ile İran arasındaki savaşın enerji fiyatlarını kesin şekilde artırdığını, Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasının küresel enerji arzı açısından risk oluşturduğunu belirterek "Savaş, dezenflasyon sürecini olumsuz etkilese de kararlılığımızı değiştirmiyor. Önümüzdeki dönemde de tüm para politikası araçlarını temel amacımız olan fiyat istikrarı doğrultusunda kullanmaya devam edeceğiz." diye konuştu.

Petrol fiyatlarındaki oynaklığın son dönemde azalsa da halen tarihsel ortalamasının üzerinde olduğunu dile getiren Karahan, endüstriyel metal ve tarımsal emtialar kaynaklı olarak enerji dışı fiyatların da arttığını ifade etti.

TCMB Başkanı Karahan, enerji fiyatlarına bağlı olarak manşet enflasyonun küresel ölçekte yükseldiğine, bu duruma küresel anlamda para politikalarının ilk tepkisinin sınırlı olduğuna işaret ederek "Gelişmiş ülkelerde daha önce beklenen faiz indirimlerinin ötelendiğini görüyoruz. ABD Merkez Bankasının (Fed) yıl boyunca politika faizini değiştirmeyeceği fiyatlanırken Avrupa Merkez Bankasının (ECB) ise yılın ikinci yarısında politika faizini artırması bekleniyor. Bundan sonraki süreçte savaşın gelişimini enerji nakliyatındaki aksamaların boyutu ve süresi belirleyici olacak." değerlendirmelerinde bulundu.

- "2026'da cari açığın milli gelire oranı uzun dönem ortalamasının altında gerçekleşecek"

Fatih Karahan, sıkı para politikalarının hedeflenen sonucu olarak, talep kompozisyonunda dengeli seyrin devam ettiğini bildirerek 2025'te tüketimin büyümeye katkısının 2023'e kıyasla belirgin olarak gerilediğini, yatırımların katkısının ise devam ettiğini söyledi.

Türkiye'nin ekonomik göstergelerine ilişkin bilgi veren Karahan, "Küresel ticarette jeopolitik koşullardaki zorluklara rağmen geçen ay ihracatta artış, ithalatta ise azalış gerçekleşti. Yüksek fiyatlar nedeniyle enerji ithalatının artmasına karşın, altın ve enerji hariç ithalatta düşüş gözlendi. Böylelikle dış ticaret açığı nisan ayında ilk çeyreğe kıyasla geriledi." ifadelerini kullandı.

TCMB Başkanı Karahan, cari açığın yılın ilk çeyreğinde, dış ticaret ve hizmetler dengesindeki görünüme bağlı olarak arttığını, milli gelire oran olarak tarihsel ortalamaların altında kalmayı sürdürdüğünü söyledi.

Savaşın enerji fiyatlarında tetiklediği hızlı yükselişin, mart ayındaki enerji ithalatında belirgin artışa neden olduğunu aktaran Karahan, bir önceki çeyreğe göre gerileyen altın ithalatının cari dengeye pozitif katkı verdiğine dikkati çekti.

Fatih Karahan, korumacı önlemlerin halihazırda küresel talep üzerinde oluşturduğu aşağı yönlü risklere, jeopolitik riskler ve enerji fiyatlarındaki artışın faaliyeti sınırlayıcı ikincil etkileri kaynaklı riskler de eklendiğini belirterek, "Bu gelişmeler yılın geri kalanında dış ticaret açığı üzerinde yukarı yönlü baskıyı artırıyor. 2026'da cari açığın milli gelire oranının uzun dönem ortalamasının altında gerçekleşeceğini öngörüyoruz. Bununla birlikte jeopolitik gelişmelerin seyri her iki yönde de belirsizlik içeriyor." diye konuştu.

- "Enflasyon temel mal ve hizmet gibi gruplarda yavaşladı"

Nisan itibarıyla yıllık tüketici enflasyonun yüzde 32,4 seviyesinde gerçekleştiğini hatırlatan Karahan, Mayıs 2024'te ulaşılan zirveyle kıyaslandığında, enflasyonda belirgin bir düşüş yaşandığını ancak enflasyonun yüksek seyrini koruduğunu ifade etti.

TCMB Başkanı Karahan, enflasyonun yakın dönemdeki seyrini değerlendirmek için ana eğilim göstergelerine başvurduklarına dikkati çekerek sözlerini şöyle sürdürdü:

"Yıllık enflasyon, geçmiş dönem artışları bünyesinde barındırdığından, yakın dönem görünümü yeterince yansıtmayabiliyor. Göstergelerin son 3 aylık ortalamaları enflasyonun ana eğiliminde bir miktar yükselişe işaret ediyor. Nitekim yılın ilk 4 ayındaki fiyat artışlarına baktığımızda, geçen yıla kıyasla enflasyonun temel mal ve hizmet gibi çekirdek gruplarda yavaşladığını, ancak gıda ve enerjide yükseldiğini görüyoruz."

Nisan ayı tüketici enflasyonunun seyrinde enerji, gıda ve giyim fiyatlarının öne çıktığını dile getiren Karahan, akaryakıt fiyat gelişmeleri etkisiyle ulaştırma hizmetlerinde fiyat artışlarının güçlü seyretmeye devam ettiğini söyledi.

TCMB Başkanı Fatih Karahan, martta görece ılımlı seyreden gıda fiyatlarının nisanda tekrar hızlandığını belirterek temel mal enflasyonu tarafında ise yükselen giyim grubu fiyatlarının öne çıktığını aktardı.

Ayrıca petrol fiyatlarındaki artışın yansımasıyla petrokimya ürünleriyle bağlantısı güçlü olan kalemlerde de fiyat artışları olduğunu ifade eden Karahan, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Şubat 2026'nın sonunda Orta Doğu'da başlayan gerilim, negatif arz şoklarına yol açarak enflasyonist baskıları artırdı. Yurt içi enerji fiyatları, petrol ve doğal gaz fiyatları öncülüğünde hızlandı. Yavaşlama eğiliminde olan enerji yıllık enflasyonu son iki ayda 19 puan artış gösterdi. Tetiklenen maliyet artışları sonucunda elektrik ve doğal gaz tarifelerinde güncellemeye gidildi. Özellikle doğal gazda meskenler için fazla tüketim yapan hanelerin daha yüksek ödediği kademeli fiyat uygulamasına geçilmesiyle fiyat artışı belirgin oldu."

Karahan, ham petrol fiyatlarındaki artışların tüketici fiyatlarına olan etkisini sınırlamak üzere akaryakıt ürünlerinde eşel mobil sisteminin devreye alındığını hatırlatarak bu sistemin petrol fiyatlarındaki artışların enflasyona yansımasını önemli ölçüde sınırladığını kaydetti.

- Kira ve eğitim hizmetleri

Hizmet enflasyonuna ilişkin değerlendirmelerde bulunan Karahan, "2025'te hizmet enflasyonunun yüksek seyrinde kira ve eğitim hizmetleri önemli oldu. Bu iki kalemde de geçmiş enflasyona endeksleme eğiliminin rolü yüksek. Son bir yıllık dönemde her iki kalemde de enflasyonda önemli düşüşler yaşandığının altını çizmek gerekir. Bu durum, hizmetlerde süregelen ataletin güç kaybetmeye başladığını haber veriyor." dedi.

Fatih Karahan, kira ve eğitim dışında kalan hizmet kalemlerinde ise tüketici enflasyonuna daha yakınsamış bir resmin göze çarptığına dikkati çekerek bu bağlamda, hizmet enflasyonu üzerinde gelecek dönemde etkili olabilecek bazı faktörlere değindi.

Kira tarafında, gerek mevsim etkilerinden arındırılmış yakın dönem kira verileri gerekse yeni kiracı kira endeksinin, enflasyonda eğilimin aşağı yönlü olduğuna işaret ettiğini belirten Karahan, eğitim tarafında da fiyat ayarlamalarına dair düzenlemelerde, geçmiş 24 ayın enflasyonu yerine 12 ayın etkisini yansıtacak şekilde değişikliğe gidilmesini önemli bulduklarını vurguladı.

TCMB Başkanı Karahan, bir önceki sunum dönemiyle kıyaslandığına, enflasyon beklentilerinin arzu ettikleri ölçüde gerilemediğini gördüklerini ifade ederek "Beklentiler, halen enflasyon tahminlerimizin üzerinde seyrediyor. Yılın ilk aylarında gıda fiyatları yüksek seyretti. Sonraki dönemde ise Orta Doğu'daki gelişmeler enflasyon görünümü üzerinde belirsizliğe yol açtı. Buna istinaden enflasyon beklentilerinde bozulma gördük. Bu dönemde jeopolitik gelişmelerin olası ikincil etkileri önem taşımakta. Gerilimin ne kadar süreceği enflasyon görünümü açısından kritik bir risk unsuru." değerlendirmesini yaptı.

- "TL mevduatın payı yüzde 59 ile tarihsel ortalamasına yakın seviyede kalmaya devam ediyor"

Fatih Karahan, şubat sonunda Orta Doğu'da başlayan gerilim kaynaklı artan belirsizliklerin, ham petrol, doğal gaz ve emtia fiyatlarında yüksek oynaklıklara ve artışa neden olduğunu dile getirerek söz konusu unsurların enflasyon görünümü üzerinde oluşturabileceği riskleri sınırlamak amacıyla zamanlı bir şekilde bazı tedbirler aldıklarını anlattı.

TL mevduat, kredi büyümesi ve likidite yönetimi odaklı makroihtiyati tedbirleri sıkı para politikası duruşlarını desteklemek üzere uygulamaya devam ettiklerine işaret eden Karahan, "TL mevduat payını artırmayı hedefleyen düzenlemeleri finansal koşullara göre revize ederek uyguluyoruz. KKM hesaplarının açılması ve yenilenmesi uygulamasını 2025'te sonlandırmıştık. Bu hesaplarda çok sınırlı bir bakiye kaldı. Kredi büyümesindeki dalgalanmaları yönetmek için büyüme sınırlarını kullanıyoruz. Son dönem jeopolitik gelişmeler sonrasında olduğu gibi aktif likidite yönetimi politikamız ile parasal aktarım mekanizmasını güçlendiriyoruz." dedi.

TCMB Başkanı Karahan, 2025'in ikinci yarısından itibaren politika faizinde yapılan indirimlerin, şubat sonundaki jeopolitik gelişmelere kadar olan dönemde mevduat ve kredi fiyatlamalarına beklentileri ölçüsünde yansıdığını belirtti.

Geçen yıldan itibaren kıymetli maden fiyatlarındaki hızlı yükseliş ve artan jeopolitik riskler sonucunda TL payının zaman zaman dalgalanmakla birlikte, sıkı para politikası duruşunun yurt içi yerleşiklerin TL mevduat tercihinin korunmasında rol oynadığına dikkati çeken Karahan, "Nitekim TL mevduatın payı yüzde 59 ile tarihsel ortalamasına yakın seviyede kalmaya devam ediyor. Yatırım fonlarını da dahil ettiğimizde bu görünüm değişmiyor." diye konuştu.

Yaşanan jeopolitik gelişmeler sırasında hane halkında döviz talebinin oluşmadığını ifade eden Fatih Karahan, "Mart ayının son haftasında altın fiyatlarında görülen hızlı gerileme, hane halkının altın talebinde bir yükselişe yol açtı. Ancak takip eden dönemde altın fiyatlarının daha dengeli bir patikaya oturmasıyla bu talebin sona erdiğini görüyoruz. Döviz tarafında ise satış eğilimi devam ediyor." değerlendirmelerinde bulundu.

- "(Arz şokları) Fiyat istikrarına ulaşma yolundaki kararlılığımızı değiştirmeyecek"

TCMB Başkanı Karahan, savaş döneminde artış kaydeden risk ve oynaklık göstergelerinde ateşkes görüşmeleri sonrasında gerileme yaşandığına işaret ederek şunları kaydetti:

"Jeopolitik gelişmeler sonucu 27 Mart'ta 155 milyar dolara gerileyen brüt rezervler, takip eden dönemde 16 milyar dolar artış göstererek 24 Nisan'da 171 milyar dolara ulaştı. Swap hariç net rezervler ise 17 milyar dolar artışla 36 milyar dolara yükseldi. Jeopolitik gelişmelerin de neden olduğu arz şokları dezenflasyon sürecini olumsuz etkiliyor. Ancak bu durum fiyat istikrarına ulaşma yolundaki kararlılığımızı değiştirmeyecek. Yaşanan gelişmelerin orta vadeli enflasyon görünümü üzerindeki yansımaları, para politikası duruşumuzla şekillenecek. Bu bağlamda, fiyat istikrarı sağlanana kadar sıkı para politikası duruşunu sürdüreceğimizi belirtmek isterim. Çünkü unutmamalıyız ki fiyat istikrarı, sürdürülebilir büyüme ve toplumsal refah artışı için ön koşuldur."

"Toplantıda; ülkemizin siber güvenliğini ilgilendiren başlıklar kapsamlı biçimde ele alınmıştır. Mevcut risklerin yanı sıra önümüzdeki döneme ilişkin eğilimler de bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilmiş; son dönemde yaşanan uluslararası gelişmeler hakkında Kurula bilgi sunulmuştur. Siber güvenliğin, milli güvenliğin ayrılmaz bir parçası olduğu güçlü biçimde vurgulanmıştır. Bu çerçevede, Siber Güvenlik Başkanlığının; ülkemizin dijital varlıklarını korumak, tehditlere karşı proaktif bir yapı kurmak, ulusal düzeyde güçlü bir siber güvenlik mimarisi oluşturmak ve güvenli bir dijital gelecek inşa etmek amacıyla faaliyetlerini sürdüreceği ifade edilmiştir.

Küresel düzeyde artan rekabet, bölgesel gerilimler ve çatışma alanları; siber tehditlerin her geçen gün daha karmaşık ve çok boyutlu bir nitelik kazandığını ortaya koymaktadır. Bu çerçevede, siber güvenliğin ekonomik, teknolojik ve toplumsal boyutlarıyla birlikte ele alınması gereken stratejik bir mesele olduğu belirtilmiştir. Toplantıda, ulusal siber güvenlik yaklaşımımızın temel unsurları gözden geçirilmiş; özellikle kritik altyapıların korunması, dijital sistemlerin güvenliği ile yerli ve milli teknolojilerde kapasite geliştirilmesi konuları öncelikli alanlar olarak değerlendirilmiştir.

Kritik altyapı sektörleri belirlendi

Ayrıca, veri egemenliği konusu ayrı bir başlık altında ele alınmıştır. Verinin yalnızca teknik bir unsur olmanın ötesinde, aynı zamanda stratejik bir değer olduğu belirtilmiş; bu kapsamda dijital egemenlik yaklaşımının güçlendirilmesi yönündeki kararlılık teyit edilmiştir. Mevcut ve potansiyel tehditler karşısında siber dayanıklılık ve caydırıcılık kapasitesinin artırılması öncelikli hedefler arasında yer almıştır. Önümüzdeki dönemde, belirlenen öncelikler doğrultusunda somut uygulamaların hayata geçirilmesi ve ilgili tüm paydaşların sürece etkin katılımının sağlanması hususlarında mutabakata varılmıştır.

Bu kapsamda; Kurumlar arası eş güdümün güçlendirilmesi, kritik alanlarda yerli ve sürdürülebilir kapasitenin artırılması, siber risklere karşı hazırlık ve hızlı uyum kabiliyetinin geliştirilmesi, Dijital Altyapılar, Dijital Hizmetler, Elektronik Haberleşme, Enerji, Finans, Gıda ve Tarım, İmalat Sanayi, Kamu Hizmetleri, Medya ve Kriz İletişimi, Posta ve Kargo, Sağlık, Savunma Sanayii, Su Yönetimi, Ulaştırma, Uzay alanlarının Kritik Altyapı Sektörleri olarak belirlenmesi kararlaştırılmıştır. Kamuoyuna saygıyla duyurulur."

Hediye edilen ata tohumları Üsküdar Belediye Başkanı Sinem Dedetaş tarafından memnuniyetle karşılanarak Fevziye Meriç Çocuk Destek Eğitim Merkezi’nde, çocuklar tarafından ilk tohumlar atıldı.

Fenerbahçeliliğinin son günlerde farklı şekillerde tartışıldığını üzüntüyle takip ettiğini belirten Aydınlar, şunları kaydetti:

"Kulübümüzün içinden geçtiği bu dönemde elimi taşın altına koyarak Fenerbahçe'mizin geleceğine katkı sunmak ve bu camiaya yakışır bir yönetim anlayışını hayata geçirmek için bu yola girdim. Bugün görüyorum ki adımın başkan adaylığı ile anıldığı ilk andan itibaren yaşananlar, söylenenler ve ortaya çıkan tartışma ortamı hayatım boyunca savunduğum ilke ve değerlerle örtüşmemektedir. Fenerbahçe'nin bir dünya markası olması hayali, benim için bugüne ait bir hedef değil; yıllardır inandığım, her dönemde destek vermeye çalıştığım kalıcı bir idealdir. Benim kulübüme olan bağlılığım bir ünvana, bir makama ya da bir sıfata bağlı değildir."

Fenerbahçe bağlılığını hayatının her anından taşıdığı bir sorumluluk olarak gördüğünü aktaran Aydınlar, şöyle devam etti:

"Ancak gelinen noktada görüyorum ki ismim üzerinden yürüyen tartışmaların Fenerbahçe'nin birlik duygusuna katkı sağlamaktan uzaklaştığı bir ortam oluşmuştur. Herkesin kendini bir diğerinden daha fazla Fenerbahçeli gördüğü, herkesin kendi doğrusu üzerinden bir yol tarif ettiği bir zeminde, ortak bir gelecek inşa etmenin ne kadar zor olduğu ortadadır. Bugüne kadar kulübümüz için yaptıklarım ve taşıdığım her sorumluluk vicdanımla ve Fenerbahçe sevgimle örtüşmektedir. Bunun hesabını her zeminde herkese verebilirim."

Camiayı ayrıştıran her gündemin önünde kişisel hedeflerin ikinci planda olduğunu belirten Aydınlar, şunları aktardı:

"Bu nedenle Fenerbahçe'nin yarınlarının, şahsım üzerinden oluşacak tartışmalarla gölgelenmesine izin vermemek adına yapılacak seçimli olağanüstü genel kurulda aday olmayacağım. Bu süreçte gösterilen teveccüh ve destek için tüm kongre üyelerimize, camiamızın her ferdine yürekten teşekkür ediyorum. Bugüne kadar Fenerbahçe'mize olan bağlılığım hiçbir zaman kişilere ve koşullara bağlı olmadı. Bundan sonra da olmayacaktır. Ben; dünüyle gurur duyan, bugünüyle sorumluluk hisseden ve yarınlarına inanan bir Fenerbahçeli olarak, ne zaman ve ne gerekiyorsa elimden geleni yapmaya ve her zaman kulübümün yanında olmaya devam edeceğim. Çünkü Fenerbahçe, kişilerin değil, değerlerin kulübüdür."

Buna göre, göstergelerin alt başlıklarından genel TÜFE, ocakta aylık yüzde 3,4 arttı.

Geçen ay işlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içkiler ve tütün ile altın hariç TÜFE yüzde 2,62, enerji, gıda ve alkolsüz içecekler, alkollü içkiler ile tütün ürünleri ve altın hariç TÜFE yüzde 2,48 artış kaydetti.

Endeks, enerjide yüzde 14,4, gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 3,06, enerji ve gıda dışı mallarda yüzde 2,11 ve hizmette yüzde 2,57 yükseldi.

Mevsim etkilerinden arındırılmış özel kapsamlı TÜFE göstergelerinin nisanda aylık bazda değişimi (yüzde) şöyle:

Daha önceki tecrübelere dayanarak, üzerinde anlaşmaya varılamayan karmaşık konularla vakit kaybetmek istemediklerini belirten Bekayi, şu ifadeleri kullandı:

"Şu anda kararımız, savaşı sona erdirmeye odaklanmaktır. Çünkü bu durum hem İran halkı hem de bölge ve uluslararası toplum için endişe kaynağıdır."

- "İran'ın Körfez'deki ülkelere karşı herhangi bir düşmanlığı yok"

ABD'nin bölgedeki askeri varlığının güvensizlik oluşturduğuna ve bu durumun ABD üslerine ev sahipliği yapan ülkeleri de tehlikeye attığına işaret eden Bekayi, "İran'ın Fars (Basra) Körfezi'nin güneyindeki ülkelere karşı herhangi bir düşmanlığı yok." dedi.

İranlı sözcü, Basra Körfezi’ne komşu devletlerle ilişkilerin karşılıklı saygı ve çıkar temelinde yürütüldüğünü ifade etti.

Bekayi ayrıca İran halkının hiçbir zaman baskıya boyun eğmeyeceğini ve teslim olmayacağını dile getirdi.

TARLADA BAŞLAYAN VE ÇADIRLARDA SÜREN YAŞAM MÜCADELESİ

Raporda mevsimlik tarım işçilerinin her yıl farklı illere göç ederek yürüttüğü çalışma süreci, kırsal yoksulluk ve bölgesel eşitsizliklerin en somut dışavurumu olarak nitelendirildi. İşçilerin büyük çoğunluğunun sigortasız çalıştırıldığı ve düzenli bir gelir güvencesinden mahrum bırakıldığı belirtilen raporda, günlük çalışma sürelerinin ortalama 10-12 saati bulduğu belirtildi. Özellikle sağlıklı barınma koşullarından yoksun olan bu vatandaşların temiz su, elektrik ve temel altyapı hizmetlerine erişimde yaşadıkları ciddi sıkıntılar, insan onuruna yakışır bir yaşam standardının çok uzağında kalındığını gösterdi. Rapora göre ulaşım süreçlerinde standart dışı araçların kullanılması, her yıl çok sayıda can kaybına yol açan trafik kazalarını sistematik bir sorun haline getiriyor.

SİNAN TEKİN: "MODERN ZAMAN KÖLELİĞİ SONA ERMELİDİR"

Raporun bulgularına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Saadet Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve Sosyal İşler Başkanı Av. Sinan Tekin, mevsimlik tarım işçiliğinin sadece bir istihdam biçimi değil, aynı zamanda bir sosyal dışlanma alanı olduğunu vurguladı. Tekin, yaptığı açıklamada işçilerin gittikleri bölgelerde zaman zaman "yabancı" olarak görülüp ayrımcılığa maruz kalabildiklerini ve emeğin karşılığının verilmemesinin yapısal bir adaletsizlik olduğunu belirtti. Hiç kimsenin bu sağlıksız koşullarda yaşamaya mahkûm edilmemesi gerektiğini belirten Tekin, barınma ve yaşam standartlarının iyileştirilmesinin devletin asli görevleri arasında yer aldığını hatırlatarak çözümün ancak kapsamlı ve uzun vadeli sosyal politikalarla mümkün olabileceğine işaret etti.

EĞİTİMDEN KOPAN NESİLLER VE GELECEK KAYGISI

Raporun en can alıcı noktalarından biri olan çocuk işçiliği ve eğitimden kopuş meselesi olarak öne çıktı. Raporda, göç eden ailelerin çocuklarının eğitim süreçlerine düzenli katılamaması, bu çocukların erken yaşta ağır iş gücüne dahil olmalarıyla sonuçlandığı bilgisine yer verildi.

Erakçi'nin ziyareti sırasında Çinli mevkidaşı Vang Yi ile bir araya geleceği ve iki bakanın Tahran-Pekin arasındaki ilişkiler ile bölgesel ve uluslararası gelişmeler hakkında görüş alışverişinde bulunacağı aktarıldı.

"Motorlu Taşıt Sürücü Kursiyerleri Sınavı", "Kalfalık, Ustalık ve Usta Öğreticilik Teorik Sınavı", "Amatör Telsizcilik Sınavı" ile "Denklik Seviye Tespit Sınavı" elektronik ortamda uygulanıyor.

Bu kapsam, kara yolu yolcu ve eşya-kargo taşımacılık faaliyetleri için kara yollarında seyreden araçları kullanacak kişilere yönelik yapılan Mesleki Yeterlilik Sınavları'nın elektronik ortama taşınmasıyla genişletildi.

Bu doğrultuda daha önce basılı evrakla gerçekleştirilen Mesleki Yeterlilik Sınavları, 1 Mayıs'tan itibaren "e-Sınav" merkezlerinde elektronik ortamda uygulanmaya başlandı.

Yeni uygulamayla birlikte adayların sınav süreçlerinin daha hızlı ve güvenli şekilde yürütülmesi, operasyonel süreçlerin daha etkin yönetilmesi ve ölçme değerlendirme uygulamalarında dijitalleşmenin güçlendirilmesi hedefleniyor.

Ayrıca artan sınav ve aday sayılarına bağlı olarak "e-Sınav" altyapısının geliştirilmesi, uygulama standartlarının yükseltilmesi ve dijital sınav hizmetlerinin ülke genelinde yaygınlaştırılmasına yönelik çalışmalar devam ediyor.

"Adalet Bakanımız Akın Gürlek'i Bakanlığımızda ağırlamaktan memnuniyet duydum" diyen Bakan Çiftçi, görüşmeye ilişkin şu mesajı paylaştı:

"Hukukun tesisi ve kamu düzeninin muhafazası noktasında İçişleri ve Adalet Bakanlıklarımız olarak ortaya koyduğumuz güçlü eşgüdüm; köklü devlet geleneğimizin ve milletimize karşı taşıdığımız emanet bilincinin bir tezahürüdür. Biri hakkı, diğeri nizamı gözeten bu iki kanat; aziz milletimizin huzuru ve güvenliği için omuz omuza görev yapmaktadır."

Nazik ziyaretleri ve kıymetli değerlendirmeleri için Bakan Gürlek'e teşekkür eden Bakan Çiftçi, "Rabbim devletimize zeval vermesin, birlik ve beraberliğimizi daim eylesin inşallah" mesajını paylaştı.

"Bu iş birliği milletimize karşı taşıdığımız sorumluluğun açık bir tezahürü"

Adalet Bakanı Akın Gürlek, sosyal medya hesabından görüşmeye ilişkin paylaşım yaptı:

İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi ile Dolandırıcılıkla Mücadele Merkezi kurulmasına yönelik hazırlanan projeyi görüştüklerini açıklayan Bakan Gürlek, "Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde; adaletin tesisi ile kamu düzeninin korunması noktasında bakanlıklarımız arasındaki güçlü eşgüdüm ve kararlılık, milletimizin huzur ve güvenliğinin teminatıdır." dedi.

Bakan Gürlek, mesajında şu ifadeleri kullandı:

"Hukuku ve nizamı birlikte güçlendiren bu iş birliği; köklü devlet geleneğimizin ve milletimize karşı taşıdığımız sorumluluğun açık bir tezahürüdür. Nazik ev sahiplikleri ve kıymetli değerlendirmeleri için Sayın Bakanımıza teşekkür ediyorum. Rabbim devletimize zeval vermesin, birlik ve beraberliğimizi daim eylesin."

Dijital pazarda birbirine çok benzeyen binlerce alternatifin aynı anda görünür hale gelmesi, teorik olarak tüketiciye daha fazla özgürlük sunsa da pratikte karar verme sürecini zorlaştırıyor.

Prof. Dr. Kıvanç Nazlım Tüzel Uraltaş, sosyal medya ve e-ticaret platformlarının, tüketicinin seçenekler arasında kaybolmasını engellemek iddiasıyla geliştirdiği algoritmaların karar sürecine aktif müdahalede bulunduğunu söyledi.

Özgürce seçim yaptığını düşünen tüketicinin aslında çoğu zaman filtrelenmiş ve önceliklendirilmiş seçenekler arasından tercih yaparak akılcı alışverişten uzaklaştığını vurgulayan Uraltaş, şunları söyledi:

"Bu noktada sosyal medya fenomenleri, klasik reklam yüzlerinden farklı olarak daha samimi ve güvenilir algılanan 'yakın referans kaynakları' gibi çalışmaktadır. Fenomenin kullandığı kahve makinesi, tavsiye ettiği robot süpürge ya da günlük yaşamında gösterdiği kozmetik ürün, tüketici açısından reklama kıyasla daha etkili olabilir. Çünkü burada marka değil, 'benim gibi biri kullanıyor' duygusu devreye girer. Özellikle 'parasosyal ilişki' kurulan fenomenlerde tüketici, ürünün teknik özelliklerinden çok fenomenin yaşam tarzını satın alma eğilimine girebilir. Böylece ürün tercihi rasyonel kıyaslamadan çok sosyal özdeşim üzerinden şekillenir.

Ayrıca, e-ticaret platformlarında yer alan 'en çok satan', 'son 24 saatte 500 adet satıldı', 'şu anda 27 kişi inceliyor', 'senin için önerildi', 'sana özel fırsat' gibi ifadeler ise güçlü sosyal kanıt ve kıtlık mekanizmalarıdır. Tüketici, çok satılan ürünün iyi olduğunu varsayar, başkalarının tercih ettiği seçeneği güvenli bulur. Özellikle ürün çeşitliliğinin çok fazla arttığı kategorilerde, insanlar teknik karşılaştırma yapmak yerine başkalarının seçimini referans alarak bilişsel yüklerini azaltmaya çalışırlar. Bu nedenle 'en popüler' etiketi çoğu zaman kalite göstergesi gibi algılanır. Oysa bu popülerlik bazen reklam bütçesi, algoritmik görünürlük veya indirim stratejilerinin sonucu olabilir."

Karar yorgunluğu, bireylerin hızlı ama hatalı karar vermesine neden oluyor

Prof. Dr. Uraltaş, yönlendirmelerin, seçenek fazlalığının doğurduğu aşırı yük (choice overload) üzerinden sorunu üreten, sözde çözen ve yeniden üreten çok yönlü bir etki yarattığını anlattı.

Bu durumun bir yandan binlerce ürün arasından birkaç öneri sunarak karar vermeyi kolaylaştırdığını, diğer yandan sürekli yeni öneriler, kişiselleştirilmiş listeler, fenomen tavsiyeleri ve trend etiketleriyle dikkat dağınıklığını artırdığını aktaran Uraltaş, "Tüketici 'hangisini almalıyım?' sorusundan kurtulurken bu kez 'ya daha iyisi varsa?', 'fenomen bunu almıştı', 'en çok satan bu ama bana uygun mu?' gibi yeni ikilemler yaşamaya başlar. Bu da karar yorgunluğunu azaltmak yerine farklı biçimde çoğaltır." diye konuştu.

Uraltaş, karar yorgunluğu arttığında bireylerin genellikle hızlı karar verme yollarına yöneldiğini ifade ederek, bu durumun tüketicide rasyonel ve işlevsel faydadan uzaklaşmaya ve yönlendirmeleri takip ederek alışveriş yapmaya neden olduğunu dile getirdi.

Prof. Dr. Uraltaş, şöyle dedi:

"Tüketici detaylı araştırma yapmak yerine 'en çok satan iyidir, çok yorum alan güvenlidir, sosyal medya fenomeni kullanıyorsa işe yarar, indirimdeyse kaçırılmamalıdır' gibi kalıplara sığınır. Bu kalıplar bir çeşit zihinsel yorgunluk giderici kısa yollardır. Bu kısa yollar zaman kazandırsa da çoğu zaman daha az rasyonel satın alma davranışlarını teşvik eder. Çünkü ürünün gerçek ihtiyaca uygunluğu, fiyat-performans dengesi veya uzun vadeli kullanım değeri ikinci plana düşebilir. Satın alma kararı böylece analizden çok yönlendirilmiş zihinsel şablonlara dönüşür. Ayrıca 'sana özel' gibi kişiselleştirme söylemleri, tüketicide sistem tarafından anlaşıldığı hissini yaratır. Oysa çoğu zaman bu öneriler geçmiş tıklamalar, benzer kullanıcı davranışları veya sponsorlu yerleşimler üzerinden şekillenir. Buna rağmen tüketici, kendisine sunulan öneriyi objektif tavsiye gibi algılayabilir. Bu da platformların satın alma davranışını yönlendirme gücünü artırır."

Tüketiciler tasarlanmış tercih ortamında karar veriyor

Uraltaş, modern dijital pazarda tüketicinin yalnızca ürünler arasında değil, algoritmalar ve fenomenlerin sosyal onaylarıyla şekillenen bir karar verme ortamında tercih yaptığına dikkati çekerek şunları kaydetti:

"Sonuç olarak sosyal medya fenomenleri ve e-ticaret platformlarındaki yönlendirici unsurlar, artan ürün çeşitliliği içinde tüketiciye yol gösteren yardımcı araçlar gibi görünse de aynı zamanda karar sürecini biçimlendiren güçlü pazarlama mekanizmalarıdır. Bu sistemler tüketicinin belirsizlik kaygısını azaltırken, onu daha hızlı fakat çoğu zaman daha az analitik ve daha az rasyonel seçimlere yönlendirebilmektedir. Modern dijital pazarda tüketici artık yalnızca ürün seçmemekte, algoritmalar, sosyal kanıtlar ve etkileyici figürler tarafından tasarlanmış bir tercih ortamı içinde karar vermektedir."

İranlı yetkili, "İran'ın söz konusu petrol tesislerine yönelik önceden planlanmış bir saldırı girişimi yoktu. Meydana gelenler, Amerikan ordusunun Hürmüz Boğazı'nın yasak güzergahlarından yasa dışı gemi geçişi için bir yol açma maceracılığının sonucuydu. Bunun sorumluluğu Amerikan ordusuna aittir." ifadelerini kullandı.

Amerikalı yetkililerin "diplomaside güç kullanma gibi çirkin davranışlarından vazgeçmesi" gerektiğini dile getiren İranlı yetkili, "ABD, dünya genelindeki tüm ülkelerin ekonomilerini etkileyen bu hassas petrol bölgesindeki askeri maceracılığı durdurmalıdır." dedi.

İran'dan, BAE ve Umman'a insansız hava aracıyla (İHA) saldırılar düzenlendiği ileri sürülmüş, BAE, Fuceyra'da petrol sanayi bölgesinde yangın çıktığını ve saldırıda 3 kişinin yaralandığını duyurmuştu.

Fowler, Gazze'de ateşkesin ardından sahadaki durumun sadece bir nebze iyileştiğine işaret ederek, mevcut koşulların mükemmel olmaktan çok uzak olduğunu vurguladı.

İnsani yardım ekiplerinin sahada görevlerini yapmaya devam ettiğini dile getiren Fowler, şu değerlendirmede bulundu:

"(İsrail'in saldırıları) Savaş boyunca yaptığımız gibi UNRWA Gazze'den hiç ayrılmadı ve Gazze'de sahada çalışan 11 bin kişilik üyesi var. Açıkçası, ateşkes kırılgan ve durumu iyileştirmek için yapılabilecek her şey yapılmalı. Hala günlük şiddet haberleri, (İsrail tarafından) insanların öldürüldüğüne dair raporlar görüyoruz. Sayılar savaşın en yoğun olduğu dönemdekilerle kıyaslanamaz ancak biz ve elbette tüm BM sistemi olarak taraflara saldırıları durdurmaları çağrısında bulunuyoruz. Yani ateşkesin amacı budur."

"Gazze Şeridi'ne yeterli yardım ulaşmıyor"

Fowler, Gazze Şeridi'ndeki halkın toparlanabilmesi için her türlü saldırının acilen sona ermesi gerektiğinin altını çizdi.

Gazze'deki insani durumun iyi olmadığına işaret eden Fowler, "Gazze Şeridi'ne yeterli yardım ulaşmıyor, bu bir gerçek. Çok büyük bir artış olması gerekiyor. Bu, ateşkes planının bir parçasıydı. Ateşkes yürürlüğe girdiğinden bu yana BM sistemi genelinde yardım miktarında büyük bir artış sağlamaya çalışıyoruz. Çünkü bu, nüfusun hayatta kalması için asgari düzeyde yardım sağlamaya yetmiyor. Herkes bunu büyük ölçekte artırmaya odaklanmalı. Ticari malzemeler de geliyor ancak insani durumda yardım inanılmaz derecede önemli." diye konuştu.

"Gazze'deki sağlık durumu son derece endişe verici"

Fowler, Gazze'deki sağlık durumunun da son derece endişe verici olduğuna dikkati çekerek, uyuz gibi parazitlerin neden olduğu hastalıklarda artış gördüklerini ve bu hastalıklarda ocaktan bu yana 3 kat artış olduğunu kaydetti.

Bölgede özellikle fareler olmak üzere kemirgen istilası olduğuna işaret eden Fowler, "Fareler de hastalık taşıyor. Bununla birlikte UNRWA, bu tür hastalıkların artışını durdurmak için sahada çok çalışıyor. Örneğin, fareler ve parazitler, büyük miktarda çöpün ve arıtılmamış kanalizasyonun olduğu ortamlarda çoğalıyor. Bu nedenle UNRWA çalışanları her gün yerinden edilmiş insanların yaşadığı bölgelerden çöpleri temizliyor, kanalizasyon suyunu çekiyor ve temiz su temin ediyor. Böylece insanlar yıkanabiliyor ve su içebiliyor." ifadelerini kullandı.

Fowler ayrıca her gün yaklaşık yarım milyon kişiye temiz su ulaştırdıklarını söyledi.

Çok sayıda kişinin tedavi görmek için UNRWA sağlık merkezlerine geldiğini belirten Fowler, UNRWA'nın hizmetlerinin olmaması halinde mevcut durumun daha da kötüye gidebileceğini vurguladı.

Ozempic gibi Mounjaro da Tip 2 diyabet tedavisi için Amerikan Gıda ve İlaç Dairesinden (FDA) onay alan, GIP ve GLP-1 reseptörlerini hedefleyen çift etkili bir ilaç.

Her ikisiyle aynı etken maddeye sahip, daha yüksek dozaj seçenekleriyle ABD'de piyasaya sürülen ve aynı zamanda tablet formu bulunan bir diğer ilaç da Wegovy.

Wegovy'nin de zayıflama amacının yanı sıra FDA'dan kalp sağlığına faydalı ve karaciğer yağlanmasını önleyici onayı bulunuyor.

Söz konusu ilaçlar, özellikle Tip 2 diyabet hastalarında uzun süreli kan şekeri kontrolü sağlamak amacıyla reçete ediliyor. İlacın kullanımına genellikle düşük dozla başlanıyor ve hastanın toleransına göre doz kademeli artırılıyor.

İlacın etkileri arasında iştah azalması da yer alıyor. Midenin boşalma süresinin yavaşlaması ve tokluk hissinin daha uzun sürmesi nedeniyle kullanan kişilerde kalori alımında azalma görülebiliyor. Bu durum, birçok hastada kilo kaybına yol açabiliyor.

Yan etkileri tartışılıyor

Son dönemde kilo vermeyi sağlayan bu ilaçların kullanımı küresel ölçekte artış gösterdi. Sosyal medya platformlarında ve çeşitli dijital mecralarda ilaca ilişkin paylaşımların yaygınlaşması, diyabet hastası olmayanlar arasında da ilaca yönelik talebi artırdı.

İlaçları kullanmanın güvenliği, kullanım amacına ve tıbbi gözetim altında olup olmamasına bağlı olarak değerlendiriliyor.

Klinik çalışmalar ve ilaç ruhsatlandırma süreçlerinde elde edilen veriler, semaglutid içeren tedavilerin diyabet hastalarında etkili ve genel olarak güvenli olduğunu ortaya koyuyor. Bununla birlikte, her ilaçta olduğu gibi bu ilaçların kullanımında da çeşitli yan etkiler görülebiliyor.

En yaygın yan etkiler, sindirim sistemiyle ilişkili olarak kaydediliyor. Bulantı, istifra, ishal ve kabızlık gibi şikayetler, özellikle tedavinin başlangıç döneminde daha sık ortaya çıkabiliyor. Bu etkilerin çoğu, dozun kademeli artırılmasıyla zaman içinde azalabiliyor.

Daha seyrek görülen ancak daha ciddi sonuçlara yol açabilen yan etkiler de bulunuyor. Bunların arasında pankreas iltihabı (pankreatit), safra kesesi hastalıkları ve böbrek fonksiyonlarında bozulma yer alıyor. Ayrıca hayvan deneylerinde tiroit bezine ilişkin bazı riskler gözlemlendiği için belirli tiroit hastalıklarına sahip bireylerde ilacın kullanımı sınırlandırılabiliyor.

Hızlı kilo kaybı yaşayan bazı kişilerde kas kütlesinde azalma, buna bağlı güçsüzlük ve ilacın bırakılması halinde hızlı kilo alımı gibi durumlar da bildiriliyor.

Bu tür etkiler, özellikle ilacın tıbbi gereklilik olmaksızın ve beslenme düzeni gözetilmeden kullanıldığı durumlarda daha belirgin hale gelebiliyor.

Bu ilaçlar metabolizma üzerinde çok güçlü etkilere sahip olduğundan FDA, kullanımı sırasında doktor gözetimini zorunlu kılıyor.

ABD'de bu ilaçları reçetesiz satmak veya sahte reçete düzenlemek suç teşkil ediyor.

Tedavinin güvenliğine ilişkin uzun dönem veriler sınırlı

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), obezitenin kronik ve tekrarlayan bir hastalık olarak tedavisinde GLP-1 ilaçlarının kullanımına ilişkin Ekim 2025 ilk küresel kılavuzunu yayımladı.

Bu kapsamda, dünya genelinde 1 milyardan fazla kişiyi etkileyen obezitenin 2024'te 3,7 milyon ölümle ilişkilendirildiği ve önlem alınmazsa 2030'a kadar iki katına çıkmasının beklendiği bildirildi.

Obezite için GLP-1 tedavilerinin hamile kadınlar hariç yetişkinlerde kullanılabileceği ifade edilen kılavuzda bu tedavinin güvenliğine ilişkin uzun dönem verilerinin sınırlı olduğuna işaret ediliyor.

Kılavuzda ilaç kullanımının tek başına yeterli olmayacağı, sağlıklı beslenme, fiziksel aktivite ve uzman desteğiyle birlikte uygulanması gerektiği vurgulanıyor.

Ayrıca yüksek maliyeti ve erişim eşitsizliğine işaret edilen kılavuzda sadece ilaç tedavisinin obezite sorununu çözmeyeceği vurgulanıyor.

ABD'deki obezite ile ilaç kullanımı oranları arasında paralellik dikkat çekiyor

Worldatlas sitesindeki verilere göre 2024'te ABD'deki yetişkinlerde obezite oranlarının en yüksek olduğu eyaletlerin başında yüzde 41,40 ile West Virginia yer alırken bu eyaleti yüzde 40,40 ile Mississippi ve yüzde 39,20 ile Louisiana takip etti.

Dördüncü sırada ise yüzde 38,90'lık oranla Alabama ve beşinci sırada Arkansas yer aldı. Indiana yüzde 38,40 ile altıncı sırada bulunurken yedinci sırayı yüzde 37,60 obezite oranıyla Kansas ve Nebraska paylaştı.

GLP1 News Room isimli sitedeki 11 Mayıs 2025'teki bir haberde, ABD'de GLP-1 grubu ilaçların eyalet bazlı kullanım oranları incelendiğinde ülke genelinde belirgin bir coğrafi yoğunlaşmaya işaret ediliyor.

Verilere göre en yüksek kullanım oranı yüzde 24 ile West Virginia'da görülüyor. Bu eyaleti yüzde 22 ile Kentucky, yüzde 20 ile Louisiana ve Oklahoma izliyor.

Alabama ve Mississippi'de kullanım oranı yüzde 19 seviyesindeyken North Dakota'da ise bu oran yüzde 18.

Orta-yüksek kullanım grubunda Pennsylvania yüzde 17, Iowa yüzde 16,5, Michigan yüzde 16 oranıyla öne çıkıyor. Georgia, Tennessee, Texas ve Kansas gibi eyaletlerde GLP-1 kullanım oranı yüzde 15 seviyesinde bulunurken Ohio yüzde 14,5, New York ve New Jersey ise yüzde 14 civarında seyrediyor.

Daha düşük orta seviyede yer alan eyaletler arasında Illinois, Indiana ve North Carolina yüzde 13 ve Virginia yüzde 12 ile dikkat çekiyor. Minnesota yüzde 11, Florida ve Wisconsin yüzde 10 seviyesinde bulunuyor.

En düşük kullanım oranları ise batı eyaletlerinde yoğunlaşıyor. Hawaii yüzde 5 ile ülke genelinde en düşük GLP-1 kullanım oranına sahip eyalet olurken Utah, Colorado, Arizona ve Oregon yüzde 8 seviyesinde yer alıyor. California'da oran yüzde 9,5, Washington ve Nevada'da ise yüzde 8-9 bandında seyrediyor.

Genel tablo, GLP-1 kullanımının ABD'de özellikle Güney ve Appalachia bölgesinde yoğunlaştığını, batı eyaletlerinde ise daha düşük seviyelerde kaldığını ortaya koyuyor.

Ozempic ve türevleri, ABD'de yüksek fiyatlara satılıyor

Ozempic'in internet sitesinde yer alan bilgilere göre, ABD vatandaşlarının sigorta aracılığı olmadan Ozempic almak istediklerinde ödemeleri istenen para, 2 miligramlık Ozempic iğnesi için aylık 499 dolar.

Mounjaro’nun da liste fiyatı 28 günlük (4 enjeksiyon kalemi) bir kutu için yaklaşık 1.112 dolar ancak bu rakam sigortalı ve sigortasızlık durumuna göre değişiyor.

Wegovy hapının ise sigortasız alındığında 1,5 miligramlık fiyatı aylık 125 dolar, sigortalı olarak alındığında ise aylık 25 dolar.

Zayıflama ilacı kullanımını ortaya koyan anket

Kaiser Aile Vakfı (KFF) tarafından 27 Ekim-2 Kasım 2025 tarihlerinde ABD'de 1350 yetişkinle yapılan "Sağlık Takip Anketi" de zayıflama ilaçlarının kullanımıyla ilgili verileri ortaya koydu.

GLP-1 etken maddeli ilaç kullanımına ilişkin sorular yöneltilen katılımcıların yüzde 18'i bu tür ilaçları hayatlarının bir döneminde, yüzde 12'si ise halen kullandığını belirtti.

Katılımcıların yüzde 38'i kronik hastalık tedavisi amacıyla, yüzde 30'u kilo vermek için, yüzde 32'si ise her iki amaçla birlikte kullandığını ifade etti.

Ankette ayrıca toplumda bu ilaçların dolaylı yaygınlığına ilişkin bulgular da yer aldı.

Katılımcıların yüzde 37'si yakın çevresinde bu ilaçları kullanan birinin bulunduğunu ifade etti.

ABD dışında kullanımı

Brezilya'da ilaç şirketi Hypera Pharma, Mart 2025'te yaptığı açıklamada, semaglutid patent süresinin sona ermesinin ardından 2026 içinde jenerik ürün piyasaya sürmeyi planladığını duyurdu.

Kanada Sağlık Bakanlığının 28 Nisan’da yaptığı açıklamaya göre, Danimarka merkezli ilaç şirketi Novo Nordisk’in çok satan diyabet ilacı Ozempic’in etken maddesi semaglutidin, Hindistan merkezli Dr. Reddy's Laboratories tarafından üretilen ilk jenerik versiyonu onaylandı.

Bir ilacın jenerik versiyonu, patent süresi dolduktan sonra aynı etken maddeyle üretilen ve orijinal ilaçla aynı etkiyi gösteren daha uygun fiyatlı eş değer ürün olarak biliniyor.

Hindistan'da Ozempic'in "ucuz" muadilleri gündemde

CNBC'nin 23 Mart'taki haberine göre, Hindistan'da Novo Nordisk firmasının semaglutid içerikli ilacının patent korumasının Mart 2026’da sona ermesiyle yerli ilaç üreticileri, hızla daha ucuz jenerik versiyonları piyasaya sundu.

Bu gelişme sonrası Novo Nordisk'in Ozempic ve Wegovy gibi markaları, fiyat açısından ciddi rekabet baskısıyla karşı karşıya kaldı.

Jenerik ürünlerin, orijinal ilaçlara kıyasla yüzde 60'a varan oranlarda daha düşük fiyatlarla satıldığı ve bu durumun özellikle geniş hasta kitleleri için erişimi artırdığı belirtiliyor.

Hindistan merkezli ilaç şirketi Sun Pharmaceutical, mart ayı sonuna doğru çıkardığı muadille, ilacın kullanımını aylık yaklaşık 3 bin 400 rupiye (35 dolar) düşürüyor. Bu fiyatın, Hindistan'da dozuna bağlı olarak 8 bin 800 (82 dolar) ile 10 bin (105 dolar) rupi arasında değişen Novo Nordisk markasının ilaçlarının perakende fiyatıyla karşılaştırıldığında oldukça uygun olduğu ifade ediliyor.

Artan rekabet nedeniyle şirketin Hindistan pazarında fiyat indirimine gitmek zorunda kaldığı, ayrıca pazar payını korumak için yeni stratejiler geliştirdiği ifade ediliyor.

Gelecek aylarda 50'den fazla markanın, Hindistan'da semaglutidin jenerik versiyonunu piyasaya sürmesi bekleniyor.

Terörsüz Türkiye süreci

Konuşmasında terörsüz Türkiye sürecine değinen MHP lideri Bahçeli “Barış için çıktığımız bu kutlu yola baş koyduk. Kalkınmanın önündeki en büyük engel ortadan kalkacak.” dedi.

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli
📌Abdullah Öcalan için statü açığı varsa bu açık Türkiye Cumhuriyeti lehine, terörsüz Türkiye hedefinin başarısına hizmet edecek biçimde ele alınmalıdır
📌Bu tartışmalara son vermek için bunun adının 'Barış Süreci ve Siyasallaşma Koordinatörlüğü'… pic.twitter.com/U0Ur2zZL2R

— TV5 (@tv5televizyonu) May 5, 2026

“Terörsüz Türkiye teslimiyet değil”

“MHP tarihi sorumluluğun arkasındadır, kararlıdır.” diyen Bahçeli şöyle devam etti:

“Terörsüz Türkiye teslimiyet taviz terör örgütü ile pazarlık değildir. Şayet MHP'yi vatana ihanetin merkezine koymaya cüret ediyorlarsa gaflet zindanlarına düşmüşlerdir. Hiç kimse MHP'nin adını terörle yan yana getiremez. Terörün her türlüsü topraklarımızdan atılacak. Terörsüz Türkiye komşunun komşuya güvenmesidir, çiftçinin tarlasına korkusuz gitmesi öğretmenin sınıfa başı dik girmesi yatırımcının Anadolu'nun her köşesine güvenle erişmesidir."

MHP Genel Başkanı Bahçeli, terörsüz Türkiye'nin güvelikten kalkınmaya, acıdan umuda, korkudan huzura geçişin adı olacağını da belirtti.

"Sürecin yasal düzenleme hazırlığıyla ilerlemesi önemli"

Terörsüz Türkiye sürecinde sıranın siyasi ve hukuki düzenlemeler olduğunu söyleyen Bahçeli “Teklifler değerlendirilecek kanunlaştırma sürecinin çerçevesi millet iradesi ile oluşturulacaktır. Kimse şehitlerimizin aziz hatıralarını istismar etmemeli, anaların gözyaşı üzerinden siyaset devşirmemelidir.” dedi.

“Öcalan'ın statüsü ele alınmalı”

Terör örgütü PKK'nın elebaşı Abdullah Öcalan'ın statü meselesinin konuşulması önemli olduğuna dikkat çeken Bahçeli şunları söyledi:

“Abdullah Öcalan'ın statü meselesinin konuşulması da bizim açımızdan önemlidir. Bu mesele yokmuş gibi davranarak sürecin sağlıklı işlemesi mümkün değildir. Örgütün tüm unsurları ile feshi ve silahların teslimini takip eden bu süreçte bunun hukuki siyasi ve vicdani ölçüler. Ani reflekslere sosyal medya gürültülerine mahal veremeyiz. Abdullah Öcalan için statü açığı varsa bu açık Türkiye Cumhuriyeti lehine hedef alınmalıdır. Bunun adının 'Barış Süreci ve Siyasallaşma Koordinatörlüğü' olmasını öneriyorum. Temennimiz PKK'nın kurucu önderliğinin bir tanım altında görev yapmasıdır.”

“Türkiye barışı önceleyen bir ülke”

MHP lideri Bahçeli, Türkiye'nin barışı önceleyen bir ülke olduğunu belirtip aynı anda birçok kriz alanını okuyabilen, farklı masalarda bulunabilen nadir devletlerden biri olduğunu söyledi.

“Hiçbir gücün bölgesel uzantısı olmayız”

Bahçeli "Türkiye savaşların yayılmasını krizlerin derinleşmesini şehirlerin yıkılmasını ve bölgemizin kalıcı istikrarsızlık alanına dönüşmesini istemez. Türkiye arabuluculuk imkanlarını değerlendirir. Diplomasiye önem vermek başkalarının hesabına eklenmek manasına gelmez. Hiçbir gücün bölgesel uzantısı olmayız. Barış siyaseti yalnızca iyi niyetle yürütülemez. Sahada gücü olmayanın masadaki sözü zayıflar. İç cephesi kırılgan olanın, dış politikada manevra kabiliyeti azalır." diye konuştu.

Güler "Vergiye gönüllü uyumu artırmak amacıyla yurt dışında bulunan para, altın, döviz varlıklarının 31 Temmuz 2027’ye kadar ekonomimize kazandırılmasının önünü açıyoruz" dedi.

Kamu alacaklarında tecil süresi uzatılıyor

Teklifin ilk maddesiyle kamu alacaklarının tahsilinde kolaylık sağlanıyor. Vergi ve diğer kamu borçlarının tecil süresi 36 aydan 72 aya çıkarılırken, teminat aranmaksızın tecil edilebilecek borç tutarı 50 bin liradan 1 milyon liraya yükseltiliyor.

Yurtdışı kazançlara vergi avantajı

Düzenlemeyle, yurt dışı kazançlarını Türkiye’ye taşıyanlara yönelik vergi avantajları getiriliyor. Gelir Vergisi Kanunu kapsamındaki istisnadan yararlanan kişilerin, istisna süresi içinde gerçekleşen veraset yoluyla mal intikallerinde vergi oranı yüzde 1 olarak uygulanacak. Ayrıca Türkiye’ye yeni yerleşen ve son 3 yılda mükellefiyeti bulunmayan gerçek kişilerin yurt dışından elde ettikleri kazanç ve iratlar 20 yıl boyunca gelir vergisinden istisna tutulacak.

Teknoloji çalışanlarına hisse teşviki

Teknogirişim şirketi çalışanlarına verilen pay senetlerindeki vergi istisnası genişletiliyor. İstisna sınırı yıllık brüt ücretin bir katından iki katına çıkarılırken, söz konusu payların tam istisna ile elden çıkarılması için gereken süre 12 yıldan 6 yıla indiriliyor. Payların 2 yıl içinde elden çıkarılması halinde istisnanın tamamı, 2 ila 4 yıl arasında yüzde 75’i, 4 ila 6 yıl arasında ise yüzde 25’i gecikme faiziyle birlikte işverenden tahsil edilecek.

Nitelikli hizmet merkezleri tanımlanıyor

Teklifle “Nitelikli Hizmet Merkezi” tanımı mevzuata giriyor. En az 3 ülkede faaliyet gösteren ve yıllık hasılatının yüzde 80’ini yurt dışındaki ilişkili şirketlerden elde eden sermaye şirketlerine bu statü verilecek. Bu merkezlerin finansal danışmanlık, stratejik yönetim ve teknoloji danışmanlığı gibi hizmetleri Türkiye’den yürütmesi hedefleniyor.

Ücretlere vergi istisnası getiriliyor

Nitelikli hizmet merkezlerinde çalışan personelin ücretlerine yönelik gelir vergisi istisnası uygulanacak. Buna göre ücretlerin brüt asgari ücretin 3 katını aşmayan kısmı (İstanbul Finans Merkezi’nde 5 katı) gelir vergisinden muaf tutulacak. Ayrıca söz konusu ücretlere ilişkin kağıtlar damga vergisinden de istisna edilecek.

Kurumlar vergisinde düzenleme

Teklifle, transit ticaret, nitelikli hizmet merkezleri ve İstanbul Finans Merkezi kapsamındaki kazançlara sağlanan indirimlerin “yurt içi asgari kurumlar vergisi” matrahından düşülebilmesine imkan tanınıyor. Böylece teşviklerin etkisinin korunması amaçlanıyor.

Varlık barışı uygulaması getiriliyor

Gerçek ve tüzel kişilerin yurt içi ve yurt dışındaki kayıt dışı varlıklarının ekonomiye kazandırılması amacıyla yeni bir düzenleme yapılacak. 31 Temmuz 2027’ye kadar yapılacak bildirimlerde, varlıkların belirli sürelerle finansal araçlarda tutulmasına bağlı olarak yüzde 0 ile yüzde 5 arasında değişen oranlarda vergi uygulanacak. Şartların sağlanması halinde bu varlıklar için vergi incelemesi yapılmayacak.

Girişimcilik ekosistemine destek

Teknogirişim rozeti bulunan şirketlerin paya dönüştürülebilir borçlanma araçları yoluyla yatırım alması kolaylaştırılacak. Ayrıca “Dijital Şirket” statüsündeki girişimler, kuruluşlarından itibaren 3 yıl boyunca oda kayıt ücreti ve aidatlarından muaf tutulacak.

İstanbul Finans Merkezi’ne yeni teşvikler

İstanbul Finans Merkezi’ne yönelik teşvikler de genişletiliyor. Merkezde çalışan ve yurt dışı tecrübesi bulunan personele sağlanan gelir vergisi istisnası tüm katılımcı kurum çalışanlarını kapsayacak şekilde yaygınlaştırılıyor. Ayrıca finansal hizmet ihracatı kazançlarına uygulanan yüzde 100 kurumlar vergisi indiriminin süresi 2031’den 2047’ye uzatılıyor, finansal faaliyet harçlarına yönelik muafiyet süresi ise 5 yıldan 20 yıla çıkarılıyor.

Kanun teklifinin yasalaşmasıyla birlikte, ihracatın artırılması, döviz kazandırıcı faaliyetlerin teşvik edilmesi ve Türkiye’nin uluslararası yatırımcılar açısından cazibe merkezi haline getirilmesi hedefleniyor.

İşte il il güncel benzin ve motorin fiyatları…

İstanbul Avrupa yakası akaryakıt fiyatları

Benzin litre fiyatı: 63.94 TL

Motorin litre fiyatı: 71.72 TL

LPG litre fiyatı: 34.99 TL

İstanbul Anadolu yakası akaryakıt fiyatları

Benzin litre fiyatı: 63.80 TL

Motorin litre fiyatı: 71.58 TL

LPG litre fiyatı: 34.39 TL

Ankara akaryakıt fiyatları

Benzin litre fiyatı: 64.91 TL

Motorin litre fiyatı: 72.84 TL

LPG litre fiyatı: 34.87 TL

İzmir akaryakıt fiyatları

Benzin litre fiyatı: 65.19 TL

Motorin litre fiyatı: 73.11 TL

LPG litre fiyatı: 34.79 TL

Motorlu kara taşıtı ekspertiz hizmetlerinde kalite, şeffaflık ve güvenilirliğin artırılması, ekspertiz sektöründe haksız rekabetin önlenmesi ve tüketici haklarının korunması amacıyla Motorlu Kara Taşıtı Ekspertiz Hizmetleri Hakkında Yönetmelik Taslağı'nın hazırlandığı bildirilen açıklamada, taslağın kamu kurum ve kuruluşları ile sektör paydaşlarının görüşüne açıldığı aktarıldı.

Açıklamada, yeni düzenlemeyle ekspertiz hizmetlerinin ilk kez kapsamlı bir yasal çerçeveye kavuşturulacağına işaret edilerek, şu ifadeler kullanıldı:

"Düzenlemeyle, raporlama standartları ve ekspertiz işletmelerinin sorumluluklarına ilişkin süreçler açık ve detaylı şekilde düzenlenmiştir. Yönetmeliğin yürürlüğe girmesiyle motorlu kara taşıtı ekspertiz hizmeti veren işletmelerin faaliyetlerini sürdürebilmeleri için yetki belgesi alması zorunlu hale gelecektir. İşletmelere yetki belgesi verilmesi için Türk Standardları Enstitüsü Hizmet Yeterlilik Belgesi'ne sahip olmaları, mesleki yeterlilik belgesi olan teknik sorumlu istihdam etmeleri ve mesleki sorumluluk sigortası yaptırmaları gibi şartlar getirilecek. Böylece, sektöre giriş ve faaliyet şartları netleştirilerek ekspertiz hizmetlerinde kalite ve güvenilirliğin artırılması, kayıt dışı ve denetimsiz uygulamaların önüne geçilmesi hedeflenmektedir."

Ekspertiz raporları izlenebilir olacak

Taşıt Ekspertiz Bilgi Sistemi ile ekspertiz raporlarında standart ve dijital takip döneminin başlayacağı bildirilen açıklamada, bugüne kadar ekspertiz raporlarının merkezi bir sistemden bağımsız ve uygulama birliği olmayan yöntemlerle düzenlenmesinin, haksız ticari uygulamalar ve tüketici mağduriyetlerine sebep olabildiği belirtildi.

Açıklamada, yeni düzenlemeyle sektördeki sorunları gidermek amacıyla Bakanlık bünyesinde Taşıt Ekspertiz Bilgi Sistemi'nin kurulacağı, ekspertiz raporlarının tamamının dijital ortamda, şeffaf ve izlenebilir olmasının sağlanacağı kaydedildi.

Ekspertiz işletmelerinin düzenledikleri tüm raporları kurulan bu sisteme kaydetmesinin zorunlu olacağı ifade edilen açıklamada, "Raporlar üzerinde sonradan değişiklik yapılmasını engelleyen bu sistemle, sahte rapor riski ortadan kaldırılacak. Ayrıca vatandaşlarımız rapor üzerindeki karekod aracılığıyla belgenin doğruluğunu anında teyit edebilecek." bilgisi verildi.

Mağduriyetler tazmin edilecek

Açıklamada, yeni düzenlemeyle işletmelerin hazırladıkları ekspertiz raporlarına ilişkin sorumluluklarının da açıklığa kavuşturulacağı aktarıldı.

Bu kapsamda ekspertiz işletmelerinin rapordaki hata, eksiklik veya gizlenen kusurlar nedeniyle oluşacak değer farkı ya da onarım masraflarından sorumlu olacağı ifade edilen açıklamada, oluşabilecek mağduriyetlerin, işletmelerin yaptırmak zorunda olduğu sigorta aracılığıyla tazmin edilebileceğine dikkat çekildi.

Açıklamada, raporlara yönelik itiraz sürecinin de dijitalleşerek şeffaf bir yapıya kavuşturulacağına işaret edilerek, şunlar kaydedildi:

"Vatandaşlarımız, 5 gün içinde sistem üzerinden itiraz edebilecek, işletmeler ise bu itirazları 3 gün içinde sonuçlandırarak gerekmesi halinde raporu bedelsiz yenilemekle yükümlü kılınacak. Yeni düzenlemeyle farklı işletmeler tarafından kullanılan farklı terimlerin sebep olduğu kavram karmaşasına son verilecek. Bakanlıkça belirlenen 'ortak dil' standardı ile raporlar, Türkiye'nin her yerinde aynı teknik dille hazırlanacak. Ayrıca işletmelerin tarafsızlığı esas alınırken raporlarda alıcı veya satıcıyı yönlendirecek, subjektif yorumlara izin verilmeyecek. Düzenlemeyle ekspertiz hizmetlerinin mevzuata uygun, kaliteli ve güvenilir şekilde yürütülmesini sağlamak amacıyla Bakanlık tarafından ekspertiz işletmeleri denetlenecek, bu işletmeler hakkında idari para cezası ve yetki belgesi iptali gibi caydırıcı yaptırımlar uygulanacak. Sektörün bu değişime uyum sağlaması amacıyla mevcut işletmelere yetki belgelerini almaları için belirli süre tanınacak."

Gürlek, NSosyal hesabından yaptığı paylaşımda, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde Adalet ve İçişleri Bakanlıklarının güçlü koordinasyonu ve eşgüdümlü çalışmalarıyla, sanal kumar ve kara para trafiğinin küresel ağlarının bir bir deşifre edildiğini belirtti.

Bu kapsamda İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde, İstanbul İl Jandarma Komutanlığıyla "Paymix-3" operasyonunun düzenlendiğini aktaran Gürlek, şunları kaydetti:

"Paymix-3 operasyonuyla, organize suç örgütlerine siber dünyada tarihi bir darbe indirilmiştir. Aylık yaklaşık 3 milyar ABD doları işlem hacmine ulaşan, kripto varlıklar ve paravan şirketler üzerinden kurulan kirli mekanizma adalet teşkilatımızın ve kahraman jandarmamızın titiz takibiyle çökertilmiştir. Bu operasyonla 49 yasa dışı bahis sitesinin teknik altyapısı hedef alınarak sunucuları devre dışı bırakılmış, sistemlerde tutulan 15 milyon kullanıcı verisi ve 1200 internet uzantısına yönelik siber damarlar kesilmiştir. Yurt içi ve yurt dışı bağlantılı toplam 38 şüpheli hedef alınarak, suç gelirleriyle finanse edilen şirketlere TMSF kayyım olarak atanmıştır."

Operasyonu yürüten İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı ile İstanbul İl Jandarma Komutanlığını tebrik eden Gürlek, "Vatandaşlarımızın huzuruna ve ülkemizin finansal güvenliğine kasteden hiçbir illegal yapıya geçit vermeyeceğiz. Mücadelemiz kararlılıkla devam edecektir." ifadelerini kullandı.

Göl manzaralı yuvasına yerleşen Yaren'in yavruları yumurtadan çıktı.

Yaban hayatı fotoğrafçısı Alper Tüydeş, yavruların yumurtadan çıktığını sosyal medya hesabından, "Yaren'in dün itibarıyla ilk yavrusu yumurtadan çıktı. Ebeveynler hemen yavruyla ilgilenmeye başladılar. Tam göremiyoruz ama sanırım 3 veya 4 yavrumuz olacak bu yıl." sözleriyle paylaştı.

Bu süre zarfında geçen yıl elde edilen verileri biraz bilgiye dönüştürmek konusunda laboratuvar arşiv çalışmasını sürdürdüklerini belirten Karul, beslenme alışkanlıkları ile ilgili yeni verilerle karşılaştıklarını, Göbeklitepe ve Karahantepe'yi karşılaştırma fırsatı bulduklarını anlattı.

Karul, "Her iki yerleşmede de ağırlıkla ceylan tüketiminin izlerine rastladık ama Göbeklitepe'de en azından ova seviyesinden dağların yüksek noktasına kadar büyük bir çeşitlilikte farklı ekolojik noktalarda yaşayabilecek hayvanların da tüketildiğini ve bunların oranlarını açığa çıkarabildik. Bitki kalıntıları açısından da algımız, tahılların tüketimi yönündeydi. Burada yaşayan insanlar için o dönemde baklagillerin beslenmelerinde önemli bir yer tutmuş olduğunu gördük. Gelecek sezon bu verileri biraz daha artıracağız." ifadelerini kullandı.

Türkiye'nin Taş Tepeler Projesi'nin uluslararası düzeyde tanıtılması noktasında girişimlerinin olduğunu belirten Karul, Berlin'de "Toplumun Keşfi" konulu serginin, yabancı uzmanların ilgisini çektiğini söyledi.

Şanlıurfa Kültür Yolu Festivali'nin gastronomi ayağına Karahantepe'nin de dahil edildiğine dikkati çeken Karul, "Bu, gösteriyor ki arkeoloji, aslında geçmişteki insanın yaşamındaki bütün çeşitliliğin bugüne yansımalarının olabileceğini gösteriyor. Herkesin geçmişte bağ kurabileceği bir alan haline geldi Taş Tepeler ve özellikle Karahantepe." dedi.

"O dönemde katedilen yol, çağdaşlarıyla karşılaştırıldığı zaman çok ileride"

Karul, "Tarihin Sıfır Noktası" diye ifade edilen Göbeklitepe'den sonra Karahantepe için de bir adlandırma yapılmasına gerek olmadığını söyledi.

Necmi Karul, şunları kaydetti:

"Göbeklitepe, yerleşik hayatın başlangıcıyla tarihlenen yerleşmelerden bir tanesi. Zaten daha öncesinde bir yerleşme beklemek doğru olmaz çünkü buzul çağı. İnsanların aynı noktada yıl boyu yaşayabilmeleri için etraflarında yeterli kaynağa sahip olmaları gerekir. Bu da 12 bin yıl önce başlıyor ve Karahantepe de aşağı yukarı bu tarihlerde yerleşilmeye başlanan bir yer. Burada 'eskiliğin' çok anlamlı olmadığını vurgulamak istiyorum. Çünkü 100 yıl daha eski bir yerleşmenin olması, Göbeklitepe ve Karahantepe'nin insanlık tarihi açısından oynadığı rolü değiştirmez. Dünyada bilinen yerleşik hayatın başlangıcıyla tarihlenen en anıtsal yerleşim yerleri buralar. Bizi 12 bin yıl öncesi insana, sembolleriyle en çok yaklaştıran yerler. O dönemde katedilen yol, dünyanın çağdaş yerleşmeleriyle karşılaştırıldığı zaman çok ileride ve sanatta, teknolojide, mühendislikle 12 bin yıl önce bu bölgede yaşayan insanların başarısını görüyoruz. Bu başarının o dönemde sınırlı kalmadığını, daha sonraki zamanlara da aktarıldığını gösteren Anadolu'da çok sayıda yerleşme var. Anadolu, Göbeklitepe ve Karahantepe nasıl Neolitik Çağ içerisinde çağdaşlarıyla farklılaşıyorsa bu süreklilikte Anadolu'yu dünyanın diğer coğrafyalarından da farklılaştırıyor. Bu yönüyle baktığımız zaman gerçek, kadim, geçmiş daha iyi algılanabilir ve günümüzdeki bu kültürel çeşitliliğin nedeni daha iyi anlaşılabilir ve keyfi çıkarılabilir."

Karahantepe'de 12 bin yıl öncesinin beslenme alışkanlıkları ortaya çıkarıldı

Karahantepe'nin ekolojisi araştırılıyor

Prof. Dr. Karul, Karahantepe'de o dönemde insanların ne tükettikleri kadar yerleşmeden yerleşmeye farklılıkların da analizini yapabilecek verilere ulaştıklarının altını çizdi.

Geçen hafta başlattıkları "Taş Tepeler Ekoloji Projesi"ne de değinen Karul, 15 gündür sahada çalışan ekiplerin olduğunu ve günün ekolojisini de bu proje kapsamında araştırdıklarını söyledi.

Karul, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Canlı ortam neyi barındırıyorsa onu anlamaya ve belgelemeye çalışıyoruz ve jeolojik araştırmalarımız da bunun bir parçası. Dolayısıyla Taş Tepeler'i sadece kazıların yapıldığı bir proje olarak düşünmemek lazım, çok daha kapsayıcı. Bu çalışma geçmişten günümüze çevre, arkeolojik alanlar, onların kazıları, bölgesel envanter, bölgede korunmuş geleneksel yaşamın belgelenmesi ve aynı zamanda da bu verinin, bilginin toplumla buluşturulması esnasında kültürel miras yönetimi ayaklarından oluşuyor. Bu da çok sayıda insanın, uzmanın bir araya gelmesi, eş zamanlı çalışması anlamına geliyor çünkü bu alanlar hızlı bir şekilde ilgi gördü. Bu ilgi de bizim hem alanların kendisini korumamızı hem de erişilebilir hale getirmemizi de gerektiriyor."

"Bana sorarsanız Karahantepe'yi kazma çalışmaları hiç bitmesin"

Karul, Karahantepe'nin üstüne koruma çatısının yapılacağını ancak böyle bir alanı kapatmanın çıkarılanları korumanın ötesinde bir takım ilkeleri de barındırdığını ve sonuç aşamasına geldiklerini söyledi.

Karahantepe'nin 12 hektar büyüklüğünde olduğunun altını çizen Karul, "6 bin metrekarede kazı yapıyoruz ama o kazı yaptığımız yerde bile daha alt katmanlar var. Dolayısıyla burada bir süre öngörmek çok mümkün değil. Bu projelerin ne zaman biteceğini toprak altı belirler. Bu yerlerden her yıl çok etkileyici buluntular, yeni bilgiler, veriler geliyor. Yapılabilecek tüm kapasiteyle çalışıyoruz. Bana sorarsanız Karahantepe'yi kazma çalışmaları hiç bitmesin." dedi.