ABD'nin 15 maddelik teklifine karşılık İran'ın sunduğu 10 maddelik teklifinin müzakerelerin temeli olacağını söyleyen Nikzad, "10 şart kabul edilmezse, Devrim Rehberi (Ayetullah Mücteba Hamaney) imzaya izin vermeyecek. Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreterliği, Devrim Rehberi'nden bu 10 şart için izin almıştır." ifadelerini kullandı.

İran'ın nükleer silah üretmeme taahhüdünü kabul ettiğini belirten Nikzad, "Belirlenen şartlar arasında her türlü saldırganlığın tamamen sona ermesi, ABD güçlerinin bölgeden çekilmesi, İran ile Hürmüz Boğazı'ndan geçiş, birincil ve ikincil yaptırımların kaldırılması ve İran'ın kayıplarının tazmin edilmesi yer almaktadır." diye konuştu.

Nikzad, Mecliste savaş sonrası koşulları dikkate aldıklarını belirterek, "Meclis Başkanı'nın da görüşüyle ​​bütçede reformlar yapılacak ve Allah'ın lütfuyla ülkeyi eskisinden daha iyi hale getireceğiz." dedi.

İran Meclis Başkan Yardımcısı Nikzad, ayrıca Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerin savaş öncesi duruma dönmeyeceğini ifade ederek, Boğaz'dan geçen gemilerdeki petrolden varil başına ücret almayı planladıklarını belirtti.

- ABD-İran arasında İsra*l'i de kapsayan geçici ateşkes

ABD ve İsra*l’in İran’a 28 Şubat’ta başlattığı saldırıların ardından İran’ın misillemeleri ile bazı bölge ülkelerine düzenlediği saldırılarla savaşa dönüşen süreçte, ABD Başkanı Donald Trump, 8 Nisan’da 01.30 sularında ateşkesi kabul ettiğini duyurdu.

Trump, Hürmüz Boğazı'nın açılması şartıyla 2 haftalık ateşkesi kabul ettiklerini, İran’dan 10 maddelik teklif aldıklarını ve bunun müzakere için uygulanabilir bir temel olduğunu ifade etti.

“İran'ın savaştaki hedeflerine ulaştığı" açıklamasında bulunan İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi de nihai müzakerelerin İslamabad’da en fazla 15 gün içinde sonuçlandırılmasının hedeflendiğini bildirdi.

Türkiye, Pakistan ve Mısır; ABD-İran arasındaki mesaj alışverişinin sürmesi ve sonuca ulaşması için yoğun çaba gösterdi.

Geçici ateşkesi desteklediğini açıklayan İsra*l yönetimi ise uzlaşmaya Lübnan konusunun dahil olmadığını savunarak Lübnan’a yönelik saldırılarını sürdürüyor.

İstanbul Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele Şube Müdürlüğü ekiplerince, soruşturma kapsamında İstanbul, Kocaeli ve Konya'da belirlenen adreslere düzenlenen operasyonda 5 şüpheli daha yakalandı.

Çalışmaların devamında 1 şüpheli daha gözaltına alındı.

Hastanede tedavileri devam eden 2 saldırgan teröristle birlikte gözaltına alınanların sayısı 11 oldu.

Şüphelilerden 9'inin İstanbul Emniyet Müdürlüğü'ndeki işlemleri sürerken, 2 teröristin tedavilerinin ardından emniyete götürüleceği öğrenildi.

Haberde, ABD ve İsra*l'in istihbarat servislerinin, Tahran'ın yıllar içerisinde ürettiği füze sayısını "hafife aldıkları", savaşın ilk haftalarında ve ayrıca Haziran 2025'te İran'a yönelik saldırılarda yok edildiği söylenen füzelerin sayısını da "gözlerinde büyüttükleri" belirtilerek, "İsra*l'in füzeleri önleme oranı hala yüksek ve can kaybı ile hasar oldukça sınırlı. Ancak İran'ın füzelerinin veya fırlatıcılarının azaldığına hiçbir işaret yok." ifadeleri kullanıldı.

Az sayıda İsra*llinin "İran'ın füze stokunun bu kadar dayanacağını beklediği" kaydedilen haberde, ABD ve İsrail'in, İran'ın topraklarının farklı noktalarına yerleştirilen füze fırlatıcılarını havadan hedef almak için de uçaklarını uzun süre uçuramadığına işaret edildi.

Haberde, İran'ın füze fırlatıcılarının bir kısmını da yerin altında tutmaya devam ettiğine dikkati çekilerek, "İsra*lli analistler, ateşkes ilan edildiğinde İran'ın füze fırlatma yetisine hala sahip olacağını düşünüyor. İran'ın bu kapasitesi, rejimin savaş sonrası zafer anlatısında ve komşularına yönelik güç gösterisi ve tehditlerinde merkezi rol oynayacak." ifadelerine yer verildi.

- ABD ve İsra*l’in İran'a saldırıları

İsra*l ve ABD, Tahran ile Washington yönetimleri arasında müzakereler sürerken 28 Şubat'ta İran'a askeri saldırı başlattı.

İran da İsra*l'in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılarla karşılık verdi.

ABD-İsra*l saldırılarında, eski İran lideri Ali Hamaney'in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkili öldü.

ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı'nın tamamen açılması şartıyla İran'la iki haftalık karşılıklı ateşkesi kabul ettiğini duyurdu.

İran yönetimi ise ABD ve İsrail ile savaşı sonlandırmak için Pakistan'da yürütülecek müzakerelerin 15 günlük ateşkes sürecinde neticelendirilmesini hedeflediğini bildirdi.

"Bölgedeki savaşta ilan edilen geçici ateşkes kararını memnuniyetle karşılıyoruz. Geçici ateşkesin sahada tam olarak uygulanması gerektiğini vurguluyor ve tüm tarafların varılan mutabakata bağlı kalmasını ümit ediyoruz. Kalıcı barışa giden yol ancak diyalog, diplomasi ve karşılıklı güvenle mümkün olacaktır.

İslamabad'da yapılacak müzakerelerin başarıyla sonuçlanması için her türlü desteği vermeyi sürdüreceğiz. Bu süreçte üstlendiği rolden dolayı kardeş Pakistan'ı tebrik ediyor, barışa katkı sunan tüm girişimlerin devamını diliyoruz."

Buna göre, martta aylık en yüksek reel getiri, yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) ile indirgendiğinde yüzde 0,72, TÜFE ile indirgendiğinde yüzde 1,08 oranlarıyla mevduat faizinde (brüt) görüldü.

Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde, yatırım araçlarından dolar yüzde 1,14, avro yüzde 3,37, Devlet İç Borçlanma Senetleri (DİBS) yüzde 3,87, külçe altın yüzde 5,01 ve BIST 100 endeksi yüzde 8,77 oranlarında yatırımcısına kaybettirdi.

TÜFE ile indirgendiğinde ise dolar yüzde 0,79, avro yüzde 3,03, DİBS yüzde 3,53, külçe altın yüzde 4,68 ve BIST 100 endeksi yüzde 8,45 kayba yol açtı.

Külçe altın, üç aylık değerlendirmede Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 10,03, TÜFE ile indirgendiğinde yüzde 7,57 oranlarında yatırımcısına en yüksek reel getiri sağlayan yatırım aracı oldu.

Aynı dönemde avro, Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 5,03, TÜFE ile indirgendiğinde yüzde 7,15 ile yatırımcısına en çok kaybettiren yatırım aracı olarak öne çıktı.

6 aylık değerlendirmeye göre külçe altın, Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 29,21, TÜFE ile indirgendiğinde yüzde 24,97 oranlarında yatırımcısına en yüksek reel getiri sağlayan yatırım aracı olarak kayıtlara geçti. Aynı dönemde avro, Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 5,14, TÜFE ile indirgendiğinde yüzde 8,26 oranlarında yatırımcısına en çok kaybettiren yatırım aracı olarak hesaplandı.

- Yıllıkta en yüksek reel getiri külçe altında

Finansal yatırım araçları yıllık olarak değerlendirildiğinde külçe altın, Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 54,39, TÜFE ile indirgendiğinde yüzde 51,1 oranlarında yatırımcısına en yüksek reel getiri sağlayan yatırım aracı olarak öne çıktı.

Yıllık değerlendirmede, Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yatırım araçlarından mevduat faizi (brüt) yüzde 4,20, DİBS yüzde 2,96 ve BIST 100 endeksi yüzde 0,27 oranlarında yatırımcısına reel getiri sağlarken avro yüzde 0,52, dolar yüzde 7,04 yatırımcısına kaybettirdi.

TÜFE ile indirgendiğinde ise mevduat faizi (brüt) yüzde 1,98, DİBS yüzde 0,76 oranlarında yatırımcısına reel getiri sağladı. BIST 100 endeksi yüzde 1,86, avro yüzde 2,64 ve dolar yüzde 9,02 oranında yatırımcısının kayba uğramasına yol açtı.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'a tanıdığı sürenin dolmasına saatler kala Pakistan'ın arabuluculuğunda yapılan görüşmelere ilişkin yaptığı duyuruda, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Münir'in öncülüğünde, iki ülke arasında yürütülen müzakerelerin olumlu sonuç verdiğini belirtti.

Trump, Pakistan'ın bu gece olası saldırıların durdurulması ve Hürmüz Boğazı'nın açılmasını kapsayan önerisini kabul ettiğini aktararak, "İran'a yönelik bombardıman ve saldırıları iki haftalık süre için askıya almayı kabul ediyorum. Bu, iki taraflı bir ateşkes olacaktır." ifadelerini kullandı.

İran'daki askeri hedeflerini zaten gerçekleştirdiğini savunan ve İran'la "uzun vadeli" bir barış konusunda anlaşmaya yakın olduklarını aktaran Trump, "İran'dan 10 maddelik bir teklif aldık ve bunun müzakere için uygulanabilir bir temel olduğuna inanıyoruz." değerlendirmesini yaptı.

Bu gelişmelerle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi 8 baz puan azalışla yüzde 4,24'e, 2 yıllık tahvil faizi 9 baz puan düşüşle yüzde 3,73'e, 5 yıllık tahvil faizi de 9 baz puan düşüşle yüzde 3,86'ya geriledi.

Uluslararası piyasalarda tahvil faizlerindeki gerilemeyle Türkiye'nin CDS'i de 17 baz puan düşüşle 268 baz puana indi. ABD ve İsra*l'in İran'a saldırıları başlamadan önce 235 baz puan seviyelerinde olan Türkiye'nin CDS'i mart ayında 327 baz puana kadar çıkmıştı.

Küresel finans sistemi içinde en kritik referans göstergelerden biri olan ABD'nin 10 yıllık tahvil faizlerindeki gerilemeyle gelişmekte olan ülkelere yönelik sermaye akımlarının güçlenebileceği öngörülüyor.

- TCMB rezerv yönetimi ve likidite araçları konusunda hızlı önlem alabilme kabiliyetini ortaya koydu

Savaş süresince, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) döviz piyasalarında belirgin hareketleri önlemek için etkili adımlar attı. TCMB, rezerv yönetimi ve likidite araçları konusunda hızlı önlem alabilme kabiliyetini ortaya koydu.

Bankalar TCMB ile swap işlemlerine yeniden yönelirken bu durum, sistemde bir döviz likiditesi sıkıntısı olmadığını ve uygulanan kur rejiminin sağlıklı bir şekilde işlediğini gösteriyor.

Bankalara Türk lirası likidite yönetiminde esneklik sağlamak amacıyla Döviz Karşılığı Türk Lirası Swap işlemlerine başlayan TCMB, bu adımıyla hem kredi hem de faiz tarafında oynaklığı önlemeyi amaçlıyor. Döviz Karşılığı Türk Lirası Swap işlemleriyle Türk lirası üzerindeki baskının da hafiflemesi hedefleniyor.

Bu önlemle birlikte hem piyasalardaki Türk lirası sıkışıklığı önlenecek hem de bankaların likidite sıkıntısı yaşamasının önüne geçilecek. Böylece kredi koşulları da daha makul hale gelecek.

Söz konusu adım, hem bankacılık sistemindeki Türk lirası likiditesinin desteklenmesi hem de döviz rezervlerinin güçlendirilmesi açısından önemli bir gelişme olarak değerlendirilirken TCMB bu hamlesiyle, bankalardan döviz alınıp karşılığında Türk lirası verilmesi yoluyla piyasadaki likiditeyi artırmayı hedefliyor.

Analistler, piyasaların pozitif gelişmeleri fiyatlamada daha istekli olduğunu belirtti.

Fiyatlar bugün Türkiye saatiyle 09.12 itibarıyla yüzde 17,5 gerileyerek megavatsaat başına 43,9 avroya indi.

Avrupa gaz fiyatlarındaki keskin düşüş, ABD Başkanı Donald Trump'ın Hürmüz Boğazı'nın tamamen açılması şartıyla İran'la 2 haftalık karşılıklı ateşkesi kabul ettiğini duyurmasının ardından gerçekleşti.

Küresel sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin yüzde 20'sinin taşındığı Hürmüz Boğazı'nın açılmasına yönelik beklentiler, gaz fiyatlarının gerilemesini sağlarken, Boğaz'ın açılmasına rağmen ticaret akışının kısa sürede normale dönmesi beklenmiyor.

ABD ve İsrail'in İran'a saldırıları ve İran'ın misillemeleri sonrası Körfez ülkelerinden Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri gaz üretimine ara vermişti. Katar, yıllık 80 milyon ton sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) üretimiyle, küresel LNG piyasasının önemli oyuncuları ve Avrupa'nın da önemli tedarikçileri arasında bulunuyor.

Fiyatlardaki düşüşte, ABD Başkanı Donald Trump'ın Hürmüz Boğazı'nın tamamen açılması şartıyla İran'la 2 haftalık karşılıklı ateşkesi kabul ettiğini duyurması etkili oldu.

Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, İran'a tanıdığı sürenin dolmasına saatler kala Pakistan'ın arabuluculuğunda yapılan görüşmelerin olumlu sonuç verdiğini belirtti.

ABD'nin İran'dan 10 maddelik bir teklif aldığını kaydeden Trump, bunun müzakere edilebilir bir temel olduğunu ve tarafların uzun vadeli barışa yönelik nihai bir anlaşmaya varmaya oldukça yaklaştığını ifade etti.

İran yönetimi ise kendilerine yönelik saldırıların durması halinde saldırılarını durduracağını ifade etti. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, İran silahlı kuvvetleriyle koordinasyon içinde Hürmüz Boğazı’ndan güvenli geçişin iki hafta boyunca mümkün olacağını bildirdi.

Trump, Tahran yönetimine anlaşma için 48 saatlik süre tanımış, pazartesi günü ise bu süreyi 8 Nisan'a kadar uzattığını açıklamıştı. Sürenin dolmasına az kala Trump, sosyal medya hesabından "Bu gece bütün bir medeniyet yok olabilir ve bir daha geri gelmeyebilir." ifadesini kullanmıştı.

ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarıyla 28 Şubat'ta başlayan savaştan bu yana genelde 100 doların üzerinde seyreden ve yüksek oynaklık gösteren Brent petrolün varil fiyatı en son 11 Mart'ta 91,94 dolardan işlem görmüştü.

Brent petrolde teknik olarak 96,54 doların direnç, 93,38 doların destek olarak izlenebileceği belirtiliyor.

Milli Güvenlik Kurulu, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın başkanlığında Beştepe'de toplanacak.

Ana gündem başlığı, İstanbul'da polise yönelik düzenlenen terör saldırısı olacak. Devam eden soruşturma kapsamında elde edilen son bulgular MGK'da ele alınacak.

Savaşın bölgeye yansımaları ele alınacak

ABD-İsrail İran savaşı ve Orta Doğu'daki ateş çemberi Milli Güvenlik Kurulu gündeminin üst sıralarında yer alacak. Yürütülen barış diplomasisinin yanı sıra, Türkiye'nin milli güvenliğini doğrudan ilgilendiren gelişmeler masaya yatırılacak.

Karargahlardaki hazırlık çalışmaları görüşülecek

MGK'da, Adana ve Karadeniz'de kurulması planlanan NATO karargahlarına ilişkin değerlendirme yapılacak. Karargahlardaki hazırlık çalışmaları görüşülecek. Türkiye'nin milli güvenlik ihtiyaçları doğrultusunda atılacak ilave adımlar gözden geçirilecek.

Terörsüz Türkiye süreci de masada olacak

Terörsüz Türkiye süreci de Milli Güvenlik Kurulu'nun gündeminde olacak. 1,5 yılın geride kaldığı tarihi süreçte, sahadaki gelişmeler mercek altına alınacak. Suriye'nin kuzeyindeki gelişmeler, istihbarat ve güvenlik birimlerinin verileri eşliğinde ele alınacak.

Düşen C-130'un ön raporu MGK'nın gündeminde

MGK'da, Gürcistan'da düşen ve 20 askerin şehit olduğu C-130 tipi askeri kargo uçağına ilişkin ön rapor da görüşülecek. Ön raporun, Beştepe'de toplantıda değerlendirilmesinin ardından yarın kamuoyu ile paylaşılması bekleniyor.

Uçağın düşüşüne ilişkin büyük oranda hazır olan ön raporun perşembe günü kamuoyu ile paylaşılması bekleniyor. Açıklanması muhtemel bu ön raporla birlikte, olaya dair daha ayrıntılı bilgilerin edinilecek.

Enkazda patlayıcı veya kimyasal maddeye rastlanmadı

Kaza sonrası soruşturma dosyasına giren Jandarma Kriminal raporunun detayları da belli oldu.

Rapora göre, uçak enkazı üzerinde yapılan incelemelerde herhangi bir patlayıcı, şarapnel veya yangın hızlandırıcıya ait bulguya rastlanmadı.

Ayrıca gerçekleştirilen "element analizi" sonucunda da şüpheli herhangi bir kimyasal madde bulunmadığı dosyada yer aldı.

Öte yandan, uçağın düşüş nedenini tüm yönleriyle aydınlatmak amacıyla Hava Kuvvetleri Komutanlığı Değerlendirme ve Denetleme Başkanlığı tarafından yürütülen incelemeler devam ediyor. Perşembe günü paylaşılması beklenen ön raporun ardından, kazaya ilişkin nihai raporun hazırlanmasının ise bir süre daha alacağı belirtildi.

Piyasa gözetim ve denetim çalışmaları kapsamında, Diyarbakır’da faaliyet gösteren bir zincir markette, kırmızı kapya ve yeşil sivri biber ürünlerine ilişkin olarak tedarik zinciri boyunca oluşan fiyat hareketleri Hal Kayıt Sistemi üzerinden detaylı şekilde incelendiği belirtilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Yapılan incelemelerde, Kırmızı kapya biber ürününün, Adana ili Karataş ilçesine bağlı merkez köylerde faaliyet gösteren komisyoncudan 7 liradan satın alındığı, söz konusu ürünün Diyarbakır’da faaliyet gösteren firma tarafından zincir markete 30 liradan satıldığı, ilgili zincir market tarafından ise ürünün tüketiciye 199,99 liradan sunulduğu, Yeşil sivri biber ürününün, Diyarbakır’da faaliyet gösteren firma tarafından zincir markete 20 liradan satıldığı, zincir market tarafından ise ürünün tüketiciye 249,99 liradan sunulduğu tespit edilmiştir. Yapılan değerlendirmeler sonucunda, adı geçen firmalar tarafından haksız fiyat artışı yapıldığı tespit edilmiş olup, gerekli idari yaptırımların uygulanması amacıyla konu Ticaret Bakanlığı Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu’na iletilmiştir."

Yine Diyarbakır'da yapılan denetimlerde salatalığın 5,3 liradan alındığı, komisyoncu tarafından zincir markete 12 liraya satıldığı ürünün ise markette tüketiciye 79,90 liradan satışa sunulduğu, Yeşil sivri biberin 130 liradan alındığı, zincir markete 140 liradan satıldığı, ürünün tüketiciye 249,99 liradan satışa sunulduğu tespit edildiği bildirildi.

Balıkesir'in Altıeylül ilçesinde kokteyl domates ürününün, ilgili firma tarafından 148,48 liradan satın alındığı, tüketiciye 258 liradan sunulduğu, ürün bazında haksız fiyat artışı şüphesi oluşması nedeniyle firmadan savunma talep edildiği belirtilen paylaşımda, "Ayrıca denetimler kapsamında, iki gün boyunca toplam 8 marketin meyve ve sebze reyonlarında 28 farklı üründe haksız fiyat artışı denetimi gerçekleştirilmiş; künye bilgisi bulunmayan işletmeler uyarılarak takibe alınmıştır. İşletmelere ilişkin gerekli idari süreçler başlatılmıştır." ifadeleri yer aldı.

İstanbul Sultanbeyli ilçesinde faaliyet gösteren bir zincir markete CİMER üzerinden iletilen şikâyetler doğrultusunda yapılan denetimlerde meyve ve sebze ürünlerine ilişkin olarak tedarik zinciri boyunca oluşan fiyat hareketleri Hal Kayıt Sistemi üzerinden detaylı şekilde incelendiği belirtilerek, şunlar paylaşıldı:

"Yapılan incelemelerde, salkım domates, domates, portakal, çarliston biber, kapya biber, salçalık biber, dolmalık biber, sivri biber, köy biberi, çalı fasulyesi, maydanoz, dereotu, beyaz turp ve zencefil ürünlerinde yapılan alış ve satış fiyatları karşılaştırıldığında, ilgili ürünlerde fahiş fiyat artışı uygulandığına yönelik güçlü bulgulara ulaşıldığı tespit edilmiştir.

Yapılan değerlendirmeler sonucunda, adı geçen işletmede satışa sunulan çok sayıda üründe fahiş fiyat artışı yapıldığı kanaatine varılmış olup, gerekli idari yaptırımların uygulanması amacıyla konu Ticaret Bakanlığı Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu’na iletilmiştir.

Fırsatçılığa ve haksız fiyat artışlarına karşı mücadelemiz, ülke genelinde tavizsiz şekilde devam edecektir."

Yönetmelik, cep telefonu, tablet, akıllı saat, bilgisayar, oyun konsolu ve modemlerin yenilenerek tekrar satışa sunulmasına ilişkin esasları düzenliyor.

AA muhabirinin taslaktan yaptığı derlemeye göre, televizyonlar da yenilenerek yeniden satışa sunulacak ürünler arasına dahil edilecek. Böylece bu ürün grubunun da güvenilir biçimde ekonomiye tekrar kazandırılmasına ve israfın önlenmesine katkı sağlanması amaçlanıyor.

Bakanlıkça bu ürünlere ilişkin Yenilenmiş Ürün Bilgi Sistemi (YÜBİS) devreye alınacak. Yenileme işlemlerinin, Bakanlıkça belirlenen düzenlemelere uygun olarak YÜBİS üzerinden yapılması ve oluşturulan elektronik sertifikanın tüketicilere verilmesi zorunlu hale gelecek.

Sistemle, yetkili satıcı ve yerinde yenileme noktası, yetkilendirme, kayıp-kaçak ve çalıntı ürün sorgulaması, veri trafiği kontrolü, yeterlilik belgesi ile yenileme yetki belgesi geçerlilik durumu sorgusu gibi konularda elde edilecek veriler takip edilecek. Bu verilerin gerekli bölümleri, tüketiciler tarafından erişilebilir ve sorgulanabilir olacak. Sistemle, yenileme işleminin belirli aşamaları ve sertifika üretimi süreçlerinin tamamlanması ve izlenmesi sağlanacak.

Yenileme merkezlerinin, yetkili satıcıların, yerinde yenileme noktalarının ve Bakanlıkça belirlenen diğer bilgi ve belgelerin YÜBİS'e kaydedilmesi zorunluluğu gelecek.

Yetki belgeli merkezlerin, yenilediği ürünlere ilişkin üretici veya ithalatçı tarafından hazırlanan Türkçe tanıtma ve kullanma kılavuzlarını kendi internet sitesinde bulundurması gerekecek. Tüketicinin talep etmesi halinde yenileme merkezi, bu kılavuzu yazılı veya kalıcı veri saklayıcısıyla tüketiciye verecek.

Yenileme işlemi gerçekleştirilen ürünün tanıtma ve kullanma kılavuzunda değişiklik yapılması gereken durumlarda, bu değişikliklere ilişkin tüketicinin bilgilendirildiğini ispat etme yükümlülüğü yenileme merkezine ait olacak.

Yetkili satıcıların kredi kartıyla yaptıkları satışların, yenileme merkezine ait sanal POS üzerinden gerçekleştirilmesi gerekecek.

Yenilenmiş bir ürünün tekrar yenilenebilmesi için satış tarihinden itibaren en az 30 gün geçmesi gerekecek. Böylece, olası suistimallerin önüne geçilmesi amaçlanıyor.

- Beyaz liste şartı

Taslakla, yenileme yetki belgesinin alınabilmesi için gereken şartlarda da düzenleme yapılması öngörülüyor. Buna göre, Bakanlıkça belirlenen düzenlemelerde yer alan özelliklere uygun olarak alınmış yeterlilik belgesine sahip olunması ve sermaye şirketi niteliğinde olunması gerekecek.

Yapılan denetim ve inceleme neticesinde yenileme merkezinin uyarılması, yetki belgesinin askıya alınması veya iptal edilmesine ilişkin kararların değerlendirilmesi amacıyla Bakanlıkça komisyon kurulacak. Söz konusu komisyonun 5 üyeden oluşması öngörülüyor.

Elektronik kimlik bilgisi bulunan kullanılmış malların yenilenebilmesi için e-Devlet'te yer alan "beyaz liste"de yer alması, en az bir yıl öncesine ilişkin veri, ses ya da kısa mesaj kullanım trafiğinin bulunması gibi şartlar aranacak.

Kullanılmış malın değerleme işleminin malın yenileme merkezine, yerinde yenileme noktasına ya da yetkili satıcıya teslim edildiği veya ulaştığı tarihi takip eden üç iş günü içinde sonuçlandırılması gerekecek.

Malın bedeli ve varsa indirim, kupon gibi taahhüt edilen faydaların, tüketicinin bu değerlemeyi kabul ettiğine ilişkin onayının alındığı gün sağlanması zorunlu olacak.

Takas içeren sözleşmelerde ise bu faydalar, tüketicinin işleme ilişkin yükümlülüklerini yerine getirdiği gün sağlanacak.

- Cayma hakkı planlanıyor

Taslakla, tüketicinin yenilenmiş ürünlere ilişkin hakları da genişletiliyor.

Piyasaya sürülen ürünlerin kalite denetiminde tüketicilerin elini güçlendirmek amacıyla tüketicilere mesafeli yöntemle yapılan satışlarda tanınan cayma hakkının, diğer satış yöntemlerinde de geçerli olacak şekilde genişletilmesi öngörülüyor.

Buna göre, yenilenmiş ürün satışında, mesafeli satış yöntemiyle kurulan sözleşmelere ilişkin ilgili yönetmelik hükümleri uygulanacak. Diğer yöntemlerle kurulan sözleşmelerde de tüketici, 14 gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden sözleşmeden cayma hakkına sahip olacak.

Taslak yönetmeliğin, yayımının ardından üç ay sonra yürürlüğe girmesi planlanıyor.

Buna göre, Ankara'nın Çankaya ve Beypazarı, Çorum'un Merkez, İstanbul'un Şile ve Eyüpsultan, Van'ın Tuşba, Aydın'ın Didim, Sakarya'nın Arifiye, İzmir'in Aliağa ile Antalya'nın Alanya ve Muratpaşa ilçelerindeki 15 taşınmazın satışı yapılacak.

Bu taşınmazlar için ihale şartnamesi bedeli 5 bin ile 50 bin lira, geçici teminat bedeli 1 milyon ile 50 milyon lira arasında değişiyor.

Son teklif verme tarihi, Ankara, Çorum, İstanbul Şile ve Van'daki taşınmazlar için 28 Nisan, Aydın'dakiler için 29 Nisan, Sakarya, İzmir ve İstanbul Eyüpsultan'dakiler için 30 Nisan, Antalya'dakiler için 6 Mayıs olarak belirlendi.

İhaleler birden fazla teklif sahibinden kapalı zarfla teklif almak ve görüşmeler yapmak suretiyle "pazarlık" usulüyle gerçekleştirilecek. İhale, pazarlık görüşmelerine devam edilen teklif sahiplerinin katılımıyla yapılacak açık artırmayla sonuçlandırılacak.

İhalelere ilişkin belgelerin, Başkanlığın Ankara'daki adresine son teklif verme tarihlerinde saat 18.00'e kadar elden teslim edilmesi gerekiyor.

Minecraft gibi dünya kurma oyunlarının mobil platformlardaki muadili konumundaki Growtopia, 2026'da da güncelleme almaya devam ediyor. Tohum ekmek, ağaç büyütmek, ticaret yapmak, şehir kurmak gibi her katılımcının farklı aktivitelerle kendi oyun düzenini kurabildiği Growtopia, özellikle Minecraft benzeri oyunların meraklılarına hitap ediyor. 2010'ların ortasında Türkiye'de güçlü bir kullanıcı tabanına eriştiği düşünülen Growtopia’nın o dönemki oyuncuları, bugün eski Growtopia'yı arıyor. Peki oyun neden eski cazibesini yitirdi? BGL ve WL sistemini, Türkiye'deki durumu ve oyunun geleceğini bu yazıda ele alıyoruz.

Growtopia tanımı

2012'de geliştirilen Growtopia, tohum ekip ağaç büyütme, dünya inşa etme ve diğer oyuncularla ticaret yapma üzerine kurulu 2 boyutlu bir sandbox MMO oyunu olarak öne çıkıyor. Android, iOS ve PC’de oynanabilen oyun, 2017'de Ubisoft tarafından satın alındı ve geliştirme sorumluluğu Ubisoft Abu Dhabi ekibine devredildi. Oyuna 2024'ten bu yana popüler oyun platformu Steam'den erişilebiliyor.

Growtopia'yı Minecraft muadili diğer sandbox oyunlarından ayıran en belirgin özelliğin, oyuncuların aynı anda birbirinden tamamen farklı amaçlarla oynayabilmesi olarak görülüyor. Bazı oyuncular tarım ürünleri üreterek ticareti tercih ediyor, kimileri ise parkur ve mini oyunlar kuruyor. Ekşisözlük'teki bazı yazarlara göre oyun “ekonomi, ticaret, insan ilişkisi ve sosyalleşmeyi” aynı anda öğreten nadir oyunlardan biri olma özelliği taşıyor.

Growtopia kapandı mı? (2026 güncel durum)

Growtopia’nın 2010’lı yılların ortasına denk gelen altın çağı, 2026 itibarıyla kapanmış gibi görünüyor. “Growtopia kapandı mı?” sorusuna verilecek yanıt “hayır” olsa da, oyunun kapandığına dair zaman zaman söylentiler dolaşıyor. Ancak Ubisoft’un oyunu kapatma kararı almadığı biliniyor.

Steam verilerine göre PC'de aynı anda oynayan oyuncu sayısının son derece kısıtlı olduğu görülüyor. Şubat 2026'da ölçülen en yüksek eş zamanlı oyuncu sayısı yalnızca 333 olarak kaydedilmişti. Mobil platformdaki gerçek oyuncu sayısının günlük on binler civarında olduğu tahmin edilse de bu rakamların önemli bir bölümünün botlardan oluştuğu, oyuncu topluluğu tarafından sıkça dile getiriliyor.

Growtopia Türkiye'de oynanıyor mu?

Growtopia’nın yaratıcıları, Ubisoft satın almasının ardından danışman konumuna çekildi. Türk oyuncu forumlarında ve topluluk platformlarında en sık karşılaşılan eleştiri, kısaca "Ubisoft oyunu mahvetti" ifadesiyle özetleniyor. Sunucu kararsızlıkları, anlamsız ban dalgaları ve müşteri hizmetlerine ulaşmanın güçlüğü bu şikayetlerin başında geliyor. Growtopia’ya dair şikayetlerin, popüler kullanıcı yorumu sitesi Şikayetvar'a dahi yansıdığı, haksız ban, otomatik sistem hataları ve ödeme sorunlarına ilişkin şikayetlerin bu platformda paylaşıldığı görülüyor.

Bot sorunu, Growtopia’nın bugün Türkiye’de yeterince oynanmamasının bir diğer sebebi. Oyuncuların, oyun içi ticaretin yoğunlaştığı dünyaların büyük bölümünün bot hesaplarla dolup taşmasından şikayetçi olduğu tespit ediliyor. Öte yandan oyun içi ekonomide yaşanan enflasyonist etki, eski oyuncuların şikayetlerinin başında geliyor. Eskiden birkaç WL'ye (World Lock) satılan eşyalar için artık yüzlerce DL (Diamond Lock) talep ediliyor. Bu da 2026’da sıfırdan Growtopia kasmaya başlama isteği taşıyan oyuncuların envanter düzmesini zorlaştırıyor.

Growtopia'da para birimi nasıl çalışır?

WL, DL, BGL (Blue Gem Lock) gibi para birimleri, Growtopia oyun ekonomisinin merkezini oluşturuyor. En temel birimi World Lock’u orta düzey para birimi Diamond Lock takip ediyor. Growtopia BGL satın al sayfalarında aktif olarak satışı süren BGL (Blue Gem Lock) ise oyunun en değerli para birimi olarak öne çıkıyor. Nadir eşyaların alınıp satıldığı büyük çaplı işlemler, koleksiyonluk itemler ve oyuncular arası ciddi transferler BGL üzerinden yürütülüyor.

Özetle, Growtopia’nın hâlâ kapanmadığı ve oyun için ekonominin en değerli öğelerinden olan BGL alım satımının, Eldorado gibi oyun içi item (aksesuar) satışı siteleri vasıtasıyla sürdüğü görülüyor. Bu satışlar, eski günlerinden uzak olsa da küçük ama bağlı bir topluluğun Growtopia oynamayı sürdürdüğünü doğruluyor.

"TARİHİ BİR ZAFER"

Ateşkese ilişkin açıklamada bulunan İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi, "İran, ABD'yi 10 maddelik planını kabul etmeye zorlayarak tarihi bir zafer elde etti" ifadelerini kullandı.

ABD ŞARTLARI KABUL ETTİ

Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi, ABD'nin İran'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü, nükleer zenginleştirme hakkını ve tüm yaptırımların kaldırılması şartlarını kabul ettiğini ifade etti.

MÜZAKERELER YENİDEN BAŞLIYOR

Konsey, müzakerelerin "ABD tarafına tam bir güvensizlik içinde" 10 Nisan Cuma günü Pakistan’ın başkenti İslamabad'da başlayacağını duyurdu.
İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi'nin açıklamasından öne çıkan satır başları şöyle:

"TARİHİ VE EZİCİ YENİLGİYE UĞRADILAR"

İran halkına karşı yürütülen bu haksız, yasa dışı ve suç niteliğindeki savaşta düşman, inkâr edilemez, tarihi ve ezici bir yenilgiye uğramıştır.

"ŞARTLARIMIZI KABUL ETMEK ZORUNDA KALDILAR"

ABD, İran’ın 10 maddelik teklifini kabul etmek zorunda kaldı; bu teklif, saldırmazlık yönünde temel bir taahhüt, Hürmüz Boğazı üzerindeki İran kontrolünün sürmesi, uranyum zenginleştirmenin kabul edilmesi, tüm birincil ve ikincil yaptırımların kaldırılması, BM Güvenlik Konseyi ve Yönetim Kurulu kararlarının sona erdirilmesi, İran’a tazminat ödenmesi, ABD muharip güçlerinin bölgeden çekilmesi ve Lübnan’daki İslami direniş de dahil olmak üzere tüm cephelerde savaşın durdurulmasını içeriyor.

Bu haksız savaşın başında, düşman, İran üzerinde hızla tam askeri hakimiyet kurabileceğine, siyasi ve sosyal istikrarsızlık oluşturabileceğini ve İran’ı boyun eğmeye zorlayabileceğine inanıyordu.

İran’ın füze ve İHA kapasitesinin hızlı bir şekilde etkisiz hale getirileceğini düşündüler ve İran’ın sınırlarının ötesinde ve bölgede bu kadar güçlü bir karşılık verebileceğine inanmadılar.

Bu savaşın İran’ı bitireceğine ve “insanlığın son kalesi” olarak tanımlanan şeyi ortadan kaldırarak, kontrolsüz daha fazla eyleme imkân tanıyacağına emindiler.

İran’ı bölmeyi, petrolünü ve zenginliklerini yağmalamayı ve halkını uzun süren istikrarsızlık ve güvensizlik içinde bırakmayı hayal ettiler.

Liderlerinin şehit edilmesinin derin acısına rağmen, İranlı savaşçılar ve müttefikleri, Allah'a olan inanç ve şehitlerin liderinden aldıkları ilhamla düşmanlarına tarihi bir ders vermek, geçmiş suçların intikamını almak ve düşmanın İran’a yönelik saldırı düşüncelerini sonsuza dek terk etmesini sağlamak için hareket ettiler.

"HİÇBİR KABİLİYETLERİ YOKTU"

Savaşın başlamasından yaklaşık 10 gün sonra, düşman bu savaşı kazanma konusunda hiçbir kabiliyeti olmadığını fark etti.

MÜZAKELER YENİDEN BAŞLAYACAK

Müzakereler, 10 Nisan Cuma günü İslamabad’da başlayacak ve Amerikan tarafına karşı tam bir güvensizlikle yürütülecek.

Savaşın hedeflerinin neredeyse tamamı gerçekleştirilmiştir ve cesur evlatlarınız düşmanı tarihi bir çaresizliğe ve kalıcı bir yenilgiye sürüklemiştir.

İran, ABD’nin şunları kabul ettiğini açıkladı:

1— Saldırmazlık taahhüdü
2— Hürmüz Boğazı üzerindeki İran kontrolünün devamı
3— Uranyum zenginleştirmenin kabul edilmesi
4— Tüm birincil yaptırımların kaldırılması
5— Tüm ikincil yaptırımların kaldırılması
6— BM Güvenlik Konseyi kararlarının sona erdirilmesi
7— Yönetim Kurulu kararlarının sona erdirilmesi
8— İran’a tazminat ödenmesi
9— ABD muharip güçlerinin bölgeden çekilmesi
10— Lübnan’daki Hizbullah’a karşı olanlar dahil tüm cephelerde savaşın sona erdirilmesi

Savaş uçakları, İHA'lar, yakıt ikmal tankerleri ve helikopterlerin toplam maliyetinin 2,8 milyar doları aştığı değerlendiriliyor.

İran üzerinde uçan 65 milyon dolar değerindeki "F-15E Strike Eagle" savaş uçağı, 3 Nisan'da İran hava savunması tarafından düşürüldü. Uçaktaki mürettebatın her 2'si de güvenli şekilde uçaktan ayrıldı ve daha sonra düzenlenen operasyonla kurtarıldı.

NBC News kanalının ABD'li yetkililere dayandırdığı haberde, aynı gün 18,8 milyon dolar değerindeki "A-10" saldırı uçağının da İran semalarındaki operasyonlarda kaybedildiği belirtildi. Bu olayla bağlantılı kurtarma çalışmalarında da ABD'ye ait ve her biri 36 milyon dolar değerindeki 2 "UH-60 Black Hawk" helikopterinin de vurulduğu ifade edildi.

ABC News kanalının haberinde, kurtarma görevine katılan 2 "MC-130J C-130" uçağının operasyon sırasında İran'da mahsur kaldığı ve tüm personel tahliye edildikten sonra ABD güçlerince imha edildiği kaydedildi.

Haberde, aynı bölgede 4 "MH-6 Little Bird" helikopterinin de ele geçirilmelerinin önüne geçmek için imha edildiği bilgisi paylaşıldı. Ayrıca, 2 "MC-130J C-130"nin toplam maliyeti 228,4 milyon dolar, 4 "MH-6 Little Bird"nin ise toplamı 18 milyon doları buluyor.

İlk F-15E'nin düşürülmesi ve ardından gelen kurtarma operasyonlarındaki kayıplar, savaşın başlamasından bu yana "ABD'nin en ciddi hava aracı kayıpları" olarak biliniyor.

Kayıplar birçok yerden bildiriliyor

İran devlet medyası 4 Nisan'da yayımladığı görsellerde, Kuveyt'teki bir üsse düzenlenen İHA saldırısında imha edildiği söylenen 48 milyon dolar değerindeki "CH-47 Chinook" helikopterini yer aldı.

NPR'nin haberinde, İran'ın 27 Mart'ta Suudi Arabistan'daki bir hava üssüne düzenlediği ve birçok ABD askerinin yaralandığı saldırıda ise toplam 1,4 milyar dolar değerindeki 2 "E-3 Sentry" uçağının hasar aldığı bildirildi. Sosyal medyaya yansıyan görüntülerde, bu uçaklardan birinin tamamen imha edildiği sergilendi.

"Irak İslami Direnişi" isimli örgütün 23 Mart'ta yayımladığı görüntülerde de Irak'ın başkenti Bağdat'ta bulunan bir üste, ABD'nin "AN/MPQ-64 Sentinel" radarını ve "UH-60 Black Hawk" helikopterini hedef alan İHA saldırılarına yer verildi.

Bloomberg'in haberinde, 19 Mart itibarıyla "MQ-9 Reaper" İHA'larının kayıplarının en az 12'ye yükseldiği belirtildi. Bunlardan 9'unun İran savunması tarafından düşürüldüğü, birisinin Ürdün'deki bir havaalanında vurulduğu ve 2'sinin ise diğer kazalarda kaybedildiği aktarıldı.

Öte yandan açık kaynaklardaki bilgiler, "MQ-9 Reaper" kayıplarının toplam sayısının daha yüksek olabileceğine işaret ediyor. Bu İHA'ların toplam değerinin de 380 milyon doları aştığı değerlendiriliyor.

CNN'in konuyla ilgili bilgi sahibi kaynaklara dayandırdığı 19 Mart'taki haberinde, İran üzerinde muharebe görevi sırasında İran tarafından vurulan "F-35" savaş uçağının, Orta Doğu'daki bir ABD üssüne acil iniş yaptığı belirtildi. Bunun "82,5 milyon dolar değerindeki uçağın aldığı bilinen ilk muharebe hasarı" olduğu değerlendiriliyor.

Wall Street Journal gazetesinin 14 Mart'ta ABD'li yetkililere dayandırdığı haberinde, İran'ın Suudi Arabistan'daki bir hava üssüne düzenlediği füze saldırısında her biri 39,6 milyon dolar değerindeki 5 "KC-135" yakıt ikmal uçağının da hasar gördüğü bilgisi paylaşıldı.

Bir yetkili, uçakların imha edilmediğini ve onarıldığını söylerken, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) konuyla ilgili yorum yapmadı.

CENTCOM 12 Mart'ta yaptığı açıklamada, Irak'ın batısında 2 uçağın karıştığı hava kazasının ardından "KC-135"in düştüğünü duyurdu.

Açıklamada, olayın "düşman" veya "dost" ateşi sonucu meydana gelmediği ve 2'nci uçağın güvenli şekilde iniş yaptığı ifade edilse de ABD medyasındaki haberler ve görüntüler, uçağın hasar aldığını ortaya koydu.

Türkiye’de akaryakıt fiyatlarında bir gün içinde yaşanan belirsizliğin ardından, daha önce iptal edildiği açıklanan zam gece yarısı itibarıyla yeniden yürürlüğe girdi.

8 Nisan saat 00.01 itibarıyla motorinin litre fiyatına 7,80 TL, benzinin litre fiyatına ise 60 kuruş zam yapıldı.

İstanbul, İzmir ve Ankara'da güncel akaryakıt fiyatları ne kadar?

İstanbul Avrupa Yakası:

• Benzin: 63.25 TL
• Motorin: 85.29 TL
• LPG: 34.99 TL

İstanbul Anadolu Yakası:

• Benzin: 63.10 TL
• Motorin: 85.14 TL
• LPG: 34.39 TL

Ankara:

• Benzin: 64.22 TL
• Motorin: 86.42 TL
• LPG: 34.87 TL

İzmir:

• Benzin: 64.50 TL
• Motorin: 86.70 TL
• LPG: 34.79 TL

İstanbul'un Beşiktaş ilçesindeki polis noktasına yönelik terör saldırısına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Yılmaz, söz konusu eylemi en güçlü şekilde lanetlediğini ifade etti.

Yılmaz, Beşiktaş'taki saldırı anında polislerin zamanında ve etkili bir müdahale yaptığını belirterek, yaralanan polislere acil şifalar diledi.

Türkiye'nin "güvenli liman" konumunda yer almasından rahatsızlık duyanlar olduğunu belirten Yılmaz, şunları kaydetti:

"Türkiye'nin istikrarına kast edenler var. Yalnız bunlar hiçbir zaman bugüne kadar başarılı olamadılar, bundan sonra da olamayacaklar. Terör eylemi yapanlar kadar, bunun arka planındakileri de tabii ki dikkatle analiz etmek, tartışmak gerekiyor. Türkiye'nin istikrarına kast edenler hiçbir zaman başarılı olamayacaklar. Biz bu anlamda kolluk kuvvetlerimize gerçekten şükranlarımızı sunuyoruz. Polisimizle, tüm güvenlik güçlerimizle Türkiye her unsuruyla güvenliğini sağlamaya devam edecektir. Bu tür saldırılara karşı da gerekli cevapları vermeye devam edecektir. Hangi ad altında olursa olsun tüm terör örgütleriyle kararlı bir şekilde mücadelesini sürdürecektir. 'Terörsüz Türkiye, Terörsüz Bölge' diyoruz. Bu hedefe ulaşmada hiçbir dış güç bizi engelleyemeyecektir."

- "Savaşın sona ermesi için büyük bir gayret, büyük bir diplomatik çaba içindeyiz"

Yılmaz, ABD ile İsrail'in İran'a yönelik saldırılarına da değinerek, bu savaşın başlamaması için Türkiye'nin çok büyük gayret sarf ettiğini ve bu kapsamda yoğun bir diplomasi yürüttüğünü söyledi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın çatışmalar başlamadan önce birçok liderle görüşerek, bu anlamda lider diplomasisi yürüttüğüne dikkati çeken Yılmaz, "Maalesef savaş başladı. Şimdi de savaşın sona ermesi için büyük bir gayret, büyük bir diplomatik çaba içindeyiz. Dışişleri Bakanımız, diğer ilgili kurumlarımız herkes sahada. Günlük olarak bütün olaylar çok yakından takip ediliyor ve bu süreçlerde Türkiye çok önemli bir rol oynuyor." ifadelerini kullandı.

Yılmaz, bölgede yayılan ateşin söndürülmesi ve Türkiye'nin sınırlarını, vatandaşlarını koruma yönünde büyük bir gayret içinde olduklarını belirterek, "Bugüne kadar Türkiye'nin duruşu gerçekten çok sağlam ve doğru bir duruş. Hukuktan yana, istikrardan yana değerlerden, adaletten yana bir duruş. Hep şunun altını çiziyoruz. Savaşın hiç kimseye faydası yok. Adil bir barış ise herkes için faydalı diyoruz. İnşallah bu savaş bir an önce sona erer." diye konuştu.

Müzakere masasına dönülmesi ve sorunların savaşarak değil diplomasiyle çözülmesi gerektiğine vurgu yapan Yılmaz, "Temenni ederiz ki iki tarafın bir noktada buluştuğu bir sonuç ortaya çıksın. Buna da Türkiye Cumhuriyeti olarak her zaman katkı vermeye hazır olduk, bundan sonra da hazırız. Yeter ki bölgemizdeki bu ateş sönsün ve daha istikrarlı bir yapı oluşsun." ifadelerini kullandı.

Yılmaz, savaşın birçok kesimi aynı anda etkilediğini, çevresel maliyetlerin yanı sıra ekonomik maliyetler de ürettiğine dikkati çekerek, sadece bölgenin değil, küresel çapta bir etkinin söz konusu olduğunu söyledi.

- "Büyüme üzerinde olumsuz etkileri sınırlayıcı tedbirler aldık"

İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatmasının enerji ve üretim krizini ateşlediğini, Türkiye'nin bu durumdan ne kadar etkilendiğine ilişkin soru üzerine Yılmaz, Türkiye'nin, savaşın yaşandığı döneme makro temelleri sağlam bir şekilde girdiğini ifade etti.

Yılmaz, Türkiye'nin güçlü bir ekonomiye ve siyasi istikrara sahip bir ülke olduğuna vurgu yaparak, şunları kaydetti:

"İlk andan itibaren hemen hızlıca tedbirler alındı. Merkez Bankamız daha ilk bu olay başlar başlamaz hafta sonuydu biliyorsunuz, birtakım kararlar açıkladı. SPK, Borsa İstanbul... İlk adımlar hemen çok hızlı bir şekilde atıldı. Daha sonra Hürmüz'le birlikte olay daha bir derinleşti. Biliyoruz ki bu savaş uzadıkça ekonomik maliyetleri artıyor, etkileri derinleşiyor. Maalesef bugün işte belli bir yere gelmiş durumda. Enerji piyasalarını çok etkiledi bu savaş. Gübre gibi temel birtakım ürünleri etkiledi. Buralarda Türkiye olarak yine çok önemli tedbirler aldık. Vatandaşımıza bir defa bu işin en az yansıması yönünde 'eşel mobil' dediğimiz sistem başta olmak üzere bütçeden de önemli fedakarlıklarla, önemli maliyetleri kamu olarak üstlenerek hem enflasyon hem de büyüme üzerinde olumsuz etkisini sınırlayıcı tedbirler aldık."

Türkiye'nin ekonomik olarak savaştan sonraki döneme de hazırlık içinde olduğunu belirten Yılmaz, bölgedeki birçok ülkenin bu savaştan çok ciddi yaralar aldığına dikkati çekti.

Yılmaz, Türkiye Cumhuriyeti'nin, istikrarını koruyan ve bölgedeki bu ateşin dışında kalan bir yönetim anlayışıyla bu süreci yönettiğini, kısa vadede etkileri sınırlayıcı tedbirler alırken, orta ve uzun vadede önüne çıkacak yeni imkanlara hazırlık içerisinde olduğunu söyledi.

- "Türkiye enerji arzı problemi yaşamadı"

En pahalı enerjinin "olmayan enerji" olduğunu ifade eden Yılmaz, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Türkiye çok şükür bu süreçte bir arz problemi yaşamadı. Enerji arzı problemi yaşamadı. Dünyada bazı ülkelerde karneye geçildiğini, mesai saatlerinin kısıtlandığını görüyoruz. Özellikle Hürmüz'e çok bağımlı ülkeler çok büyük sıkıntılar çekiyorlar. Bizim coğrafi konumumuz ve daha önceden aldığımız tedbirler bu anlamda arz problemi yaşamamamıza sebep oldu. Tedarik kanallarını çeşitlendirmemizin faydasını burada gördük bakın. Çeşitli ülkelerden petrol, doğal gaz tedarik eden bir ülke olmanın ne kadar büyük bir avantaj olduğunu bu olayla bir kez daha görmüş olduk. Yine yerli ve milli enerji üretiminin, belki bütün ihtiyacımızı karşılayamıyoruz, ithalatçı bir ülkeyiz ama... Karadeniz gazından Gabar petrolüne, güneş enerjisinden yenilenebilir yatırımlara varıncaya kadar, bütün bunlar Türkiye'nin yükünü azaltmış oldu. Dolayısıyla bu sürece girerken arz problemi olmayan, stokları yeterli olan bir ülke olarak tedarik sistemi çeşitli bir ülke olarak girmiş olduk."

- Eşel mobil sistem uygulaması

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, bölgedeki gerilimin ve çatışma ortamının Türkiye'yi tüm dünyada olduğu gibi enerji fiyatı boyutuyla etkilediğini söyledi.

Türkiye'nin "eşel mobil" sisteme geçerek vatandaşların refahı üzerinde oluşacak olumsuz etkiyi azalttığını belirten Yılmaz, "Yüzde 100 belki yapamadık ama yüzde 75 civarında bir etkiyi azaltıcı tedbir almış olduk. Bu da bütçemize bir miktar yük getiriyor. Bütçe açığımızı belki bir miktar arttırıcı etkisi olacak. Ama faydasına baktığınız zaman 'buna değer' diye düşündük ve bir şekilde bu sonuçlanacak, belli bir geçici süre olacak. Bu sürede kalıcı hasar oluşturmaması adına bu sisteme geçtik." ifadelerini kullandı.

Yılmaz, özellikle yakıt fiyatlarının dünyadaki risk algısına bağlı olarak günlük değiştiğine dikkati çekerek, "Bir referans gün olarak 6 Nisan'ı alacak olursak, 6 Nisan'da motorinin fiyatı 77 lira, biz eşel mobil sisteme geçmemiş olsaydık bu 94 lira olacaktı. Yani yüzde 22 daha pahalıya vatandaşımız bunu tüketmiş olacaktı." şeklinde konuştu.

Şu an tüm dünyada büyümenin aşağı, enflasyonun ise yukarı yönlü seyrettiğini belirten Yılmaz, "Savaşın ne kadar süreceği ve kapsamının, yayılımının ne olacağı etkileri belirleyecek. Enflasyon konusunda şunu söyleyebilirim. Mayıs ayında Merkez Bankamız enflasyonla ilgili raporunu yayımlayacak, değerlendirmesini yapacak. Orada enflasyon etkisini daha net görmüş olacağız." dedi.

Yılmaz, Türkiye'nin ekonomik anlamda ana politika çerçevesini değiştirmeyeceğini belirterek, çatışmanın belli kalemlerde oluşturacağı sınırlı etkileri de kendi limitleri içinde yöneteceklerini anlattı.

Orta Vadeli Program'ın dinamik bir program olduğunu dile getiren Yılmaz, eylül ayında rutin bir güncelleme yapacaklarını, bunu da kamuoyu ile paylaşacaklarını ifade etti.

- "Türkiye bu süreci daha sınırlı etkiyle atlatacaktır"

Yılmaz, Türkiye'nin dirençli ve sağlam bir ekonominin yanı sıra siyasi bir istikrara da sahip olduğunu vurgulayarak, "Tecrübeli, güçlü bir liderliğimiz var. Dolayısıyla bütün bu şartları dikkate aldığınızda dünyadaki birçok ülkeye göre Türkiye bu süreci daha sınırlı etkiyle atlatacaktır diye inanıyorum." dedi.

Merkez Bankası'nın altın rezervleri ve satış miktarına ilişkin de bilgi veren Yılmaz, yaşanan çatışmalar sonrasında birçok Merkez Bankası'nın altını likide dönüştürme eğilimine girdiğini belirtti.

Yılmaz, altın rezervlerinin böyle günler için var olduğunu, sıkıntılı anlarda likit akışının sağlanması için kullanıldığını belirterek, "Merkez Bankamız yapmasa garipsenmesi gerekirdi. Bu tür olağanüstü koşullarda elbette tedbirler almak durumundasınız. Yıllardır biriktirdiğiniz birtakım imkanları burada değerlendirmek durumundasınız. Bunun için o maliyete katlanıyoruz zaten. Dolayısıyla bizim Merkez Bankamız da başından itibaren çok aktif bir politika izledi ve özellikle altın rezervlerinin bir kısmını değerlendirerek, döviz pozisyonundaki likiditesini artırmış oldu." ifadelerini kullandı.

Merkez Bankası'nın altın rezervinin dünya ortalaması üzerinde olduğuna dikkati çeken Yılmaz, "Mesela 2016'da 377 ton altınımız varmış ve 14 milyar dolar değerindeymiş. 27 Mart itibarıyla 702 ton altına çıkmışız, bu da 100 milyar dolar değerinde. Bu süreçte altın fiyatları da çok arttı biliyorsunuz. Bu da bize bir güç vermiş oldu. Son dönemde bir miktar düştü ama daha uzun vadeli baktığınızda ciddi anlamda bir artış da yaşanmış oldu. Bu da rezerv pozisyonumuzu güçlendirdi." şeklinde konuştu.

Yılmaz, Türkiye'nin birçok ülke ekonomisinin aksine büyümesini sürdürdüğünü, savaştan etkilense bile yine olumlu yönde büyümeye devam edeceğini söyledi.

Türkiye'nin özellikle savunma sanayisi alanında yaptığı atılımlara da değinen Yılmaz, son 23 yılda Cumhurbaşkanı Erdoğan liderliğinde bir devrim yaşandığını belirtti.

Yılmaz, yüzde 80 dışa bağımlı olan bir savunma sanayisinden yüzde 80'in üzerinde yerli ve milli bir savunma sanayisine gelindiğini vurgulayarak, üretilen katma değeri yüksek ürünler sayesinde ülke ekonomisine de çok büyük katkı sağlandığını kaydetti.

Savunma sanayi ihracatında geçen yıl 10,5 milyar dolara ulaşıldığını hatırlatan Yılmaz, bu sayede ilk kez 10 milyar dolar hedefinin aşıldığını söyledi.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, Türkiye'nin özellikle savunma sanayi alanında çok önemli bir konuma yerleştiğini ifade etti.

Avrupa'da güvenlik mimarisinin yeniden tartışıldığı bir dönemde Türkiye'nin stratejik öneminin daha iyi anlaşıldığını belirten Yılmaz, "Türkiye bu dönemde hem caydırıcı gücünü arttıran hem de diplomasiyi, barış siyasetini, hukuktan, adaletten yana, ilkesel tutumunu çok güçlü bir şekilde ortaya koyan bir ülke. Dolayısıyla her bakımdan Türkiye önümüzdeki dönem güvenlik mimarisinde çok daha etkili bir rol oynayacak." diye konuştu.

Dünyanın istikrarsızlaştığı bir dönemde "güvenli liman" olma vasfını güçlendirmenin daha farklı anlamlar ifade ettiğini dile getiren Yılmaz, şunları söyledi:

"Hem dünyadan gelecek sermaye için hem de nitelikli insan için bu güvenli liman vasfı, istikrarlı, iyi yönetilen bir ülke olma vasfı çok çok kıymetli diye düşünüyorum. Orta vadede bunun etkilerini çok daha fazla göreceğiz. İşte İstanbul Finans Merkezi bağlamında da, ticaret bağlamında da, doğrudan yatırımlarda da bunları göreceğiz. Bu yönde de ciddi bir hazırlık içindeyiz. Bazı yeni düzenlemeler, yeni çerçeveler oluşturma hazırlığı içindeyiz. Bunlarla birlikte hem bu istikrarlı, güvenli liman olmamız hem de yeni yapacağımız bazı düzenlemeler, atacağımız adımlarla inanıyorum ki Türkiye önümüzdeki dönem çok daha güçlü bir cazibe merkezi olacak."

Küresel gelişmelerin gıda arzı üzerindeki etkilerine değinen Yılmaz, Türkiye'nin bu sürece hazırlıklı girdiğini, başta buğday, tahıl olmak üzere stokların iyi durumda olduğunu, gübre arzında sorun yaşanmadığını anlattı.

Yılmaz, geçen yıl yaşanan don ve kuraklık nedeniyle tarımda küçülme olduğunu hatırlatarak, bu yıl ise yağışların olumlu seyretmesinin gıda üretimdeki etkilerinin özellikle yaz döneminde daha fazla görüleceğini bildirdi.

Makroekonomik istikrarın sağlandığını, yatırım ortamını güçlendiremeye yönelik ilave adımlar atıldığını dile getiren Yılmaz, Yatırım Ortamını İyileştirme Koordinasyon Kurulu kapsamında kamu ve özel sektörün birlikte çalıştığını, bürokrasinin azaltılması, yatırım ortamı ve süreçlerinin iyileştirilmesi, kolaylaştırılması için hazırlanan eylem planının hayata geçirildiğini ifade etti.

- "Önümüzdeki dönemde İstanbul Finans Merkezi başta olmak üzere yeni yatırımların olmasını bekliyoruz"

Yılmaz, Türkiye'nin istikrarlı duruşu ve güvenli liman oluşunun dünyada da bir karşılık bulduğunu vurgulayarak, konuşmasını şöyle sürdürdü:

"Bunun yansımalarından biri de doğrudan yatırımlar. FDI dediğimiz uluslararası doğrudan yatırımlar. Geçen yıl dünyada gelişmekte olan ülkelere yönelik FDI gerilerken Türkiye'ye yönelik FDI yüzde 12'nin üzerinde artış gösterdi ve 13 milyar doları geçti. Bugün geldiğimiz noktada son 23-24 yılda 290 milyar dolar civarında bir FDI'yi Türkiye'ye cezbetmiş durumda. Önümüzdeki dönemde de bunu artırıcı çalışmalar yürütüyoruz. Cumhurbaşkanlığımızın Yatırım ve Finans Ofisi var. Orada da yeni bir strateji dokümanı hazırladık. Şu anda bizim toplam dünyadaki doğrudan yatırımlardan aldığımız pay yüzde 1 civarında. Bu AK Parti'den önce, Cumhurbaşkanımızdan önce yüzde 0,2 idi. Şu anda yüzde 1. Beş katına kadar çıkmış durumda küresel yatırımlardaki payımız. İyi bir gelişme gösterdik.

Önümüzdeki dönemde bunu 1,5'a çıkarmak istiyoruz ve daha nitelikli hale getirmek istiyoruz. Geçen yıl gelen uluslararası sermayenin de nitelikli olduğunun altını çizmek isterim. İmalat sanayine, ticarete, bir takım üretim alanlarına geldiğini görüyoruz. Gayrimenkulden ziyade daha üretken alanlara gelen bir sermaye akışı gördük. Önümüzdeki dönemde de özellikle bölgemizdeki bu gelişmelerle birlikte İstanbul Finans Merkezi başta olmak üzere yeni birtakım yatırımların olmasını, belli firmaların, bölgesel ofislerinin Türkiye'ye kaymasını bekliyoruz. Bu yönde de kolaylaştırıcı birtakım adımlar atacağız."

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, bölgedeki savaş, yaşanan gelişmelerin "Terörsüz Türkiye"nin ne kadar isabetli ve öngörülü bir inisiyatif olduğunu daha iyi gösterdiğini belirterek, "Bölgemiz üzerinde emperyalist birtakım hesapların, tuzakların kurulduğu bir dönemde iç cephemizi güçlendirme, milli birliğimizi, beraberliğimizi pekiştirme, kardeşliğimizi yüceltme, bunlar son derece kıymetli gerçekten. Bu noktada da Meclisimizin çalışması gerçekten takdire şayan." şeklinde konuştu.

Yılmaz, sürecin, sahadaki gelişmelere bağlı olarak yasal düzenlemelerin gündeme gelmesiyle devam edeceğini anlatarak, "Temenni ederiz ki en kısa sürede bu gerçekleşsin. Türkiye artık 40 yıldan fazla birçok kaynağını bu konuda heba etti biliyorsunuz. En büyük kaybımız da insanımız. Şehitlerimize bu vesileyle rahmet diliyoruz. Gazilerimize şükranlarımızı sunuyoruz. Bu ülkeyi bu terör belasından kurtarmamız hem demokrasimize hem kalkınmamıza hem uluslararası ilişkilerimize büyük bir güç verecektir. Bu konuda kararlılığımızı sürdürüyoruz." ifadelerini kullandı.

- "Türkiye istikrar üreten bir merkez adeta"

Özellikle kaosun, kargaşanın, çatışmanın, gerilimin olduğu dönemlerde dirayetli, tecrübeli liderliğin önemine dikkati çeken Yılmaz, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Sayın Cumhurbaşkanımız bu anlamda ülkemiz için bir şans olduğu gibi bölgemiz ve dünyadaki istikrar adına da gerçekten bir şans. Bunu sadece Orta Doğu'da görmüyoruz. Ukrayna-Rusya bağlamında da görüyoruz. Geçtiğimiz günlerde Sayın Putin'le çok kapsamlı bir görüşmesi oldu telefonda Sayın Cumhurbaşkanımızın. Sayın Zelenski'yi Türkiye'de ağırladık. Dışişleri Bakanımızla birlikte Suriye'ye gittiler. Bunlar önemli diplomatik açılımlar ve tüm dünyanın da dikkatini çeken tutumlar.

Türkiye olarak bizim pozisyonumuz çok net. Türkiye istikrar üreten bir merkez adeta. Bir istikrar merkezi. Barıştan, diplomasiden, müzakereden yana."

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın "Dünya 5'ten büyüktür" sözünü anımsatan Yılmaz, Türkiye'nin daha adaletli bir küresel, ekonomik ve siyasi düzen arayan öncü ülkeler arasında olduğunu ve bu tavrıyla tüm dünyaya katkı sunduğunu kaydetti.

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreterliği tarafından yapılan açıklamada, "İran'ın savaştaki hedeflerine ulaştığı" ifadesine yer verildi.

Açıklamada, "Ülke lideri Mücteba Hamaney ve Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi'nin onayıyla nihai hale getirilmesi için müzakerelerin İslamabad’da yapılmasına karar verilmiştir. Bu müzakerelerin en fazla 15 gün içinde sonuçlandırılması ve sahadaki zaferin siyasi alanda da tescil edilmesi hedeflenmektedir." değerlendirmesinde bulunuldu.

ABD tarafından sunulan tüm planların reddedildiği belirtilen açıklamada, Tahran yönetiminin sunduğu 10 madde "Hürmüz Boğazı'ndan geçişin, İran Silahlı Kuvvetleri ile koordinasyon içinde kontrollü şekilde yapılması, direniş ekseninin tüm unsurlarına karşı yürütülen savaşın sona erdirilmesi, ABD savaş güçlerinin bölgedeki tüm üs ve konuşlanma noktalarından çekilmesi, Hürmüz Boğazı'nda güvenli geçişi garanti altına alacak ve üzerinde mutabakata varılan protokol çerçevesinde İran'ın hakimiyetini sağlayacak bir geçiş düzenlemesinin oluşturulması, İran'a verilen zararların hesaplamalara göre tamamen tazmin edilmesi, tüm birincil ve ikincil yaptırımlar ile Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Yönetim Kurulu ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararlarının kaldırılması, İran'ın yurt dışındaki tüm bloke edilmiş varlık ve mali kaynaklarının serbest bırakılması ve tüm bu maddelerin bağlayıcı bir Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararıyla onaylanması" şeklinde sıralandı.

Müzakerelerin ABD tarafına "tam bir güvensizlik" içinde, 10 Nisan Cuma günü İslamabad'da başlayacağı vurgulanan açıklamada, görüşmelerin 15 gün içerisinde tamamlanmasının hedeflendiği, tarafların mutabakatıyla bu sürenin uzatılabileceği kaydedildi.

Açıklamada, "Parmağımız tetikte. Düşmandan gelebilecek en küçük bir hataya dahi güçlü şekilde karşılık verilecektir." ifadeleri kullanıldı.

İran'la 2 haftalık ateşkesin Lübnan'ı kapsamadığını savunan Netanyahu, "İran'ın nükleer silaha sahip olmamasının yanı sıra İsra*l, ABD, Körfez ve dünya ülkelerini füzelerle tehdit etmemesi yönünde ABD'nin sarf ettiği çabaları desteklediklerini" belirtti.

Netanyahu, "İsra*l, ABD Başkanı Trump'ın İran'a yönelik saldırılarını 2 haftalık süreyle askıya almasını Tahran'ın Hürmüz Boğazı'nı açması ve ateşkes yapması koşuluyla destekliyor." ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı Trump, Hürmüz Boğazı'nın tamamen açılması şartıyla İran'la iki haftalık karşılıklı ateşkesi kabul ettiğini duyurmuştu.

Süreci TRAKYAKA tarafından yürütülen "Tekirdağ ramazan çöreği", coğrafi işaret almaya hak kazandı.