İşte detaylar;

Üzerinde uzun süredir çalışılan, çıkartılıp çıkartılmayacağı büyük tartışma konusu olan, çözüm sürecinin nasıl ilerleyeceği, silah bırakanların ne olacağı konusundaki genel kapsamı belirlediği için “çerçeve yasa” olarak anılan teklif tamamlandı. Teklife göre, kasten öldürme suçu işleyen hiçbir biçimde kanundan faydalanamayacak. 2005 öncesinde ağırlaştırılmış müebbet ya da müebbet hapis gerektiren bir suç işleyenler de kapsam dışında olacak. Ancak bu tarihten sonra söz konusu cezaları da gerektiren suçları işleyen, örgüt yöneticileri ve üyeleri, kasten öldürme suçu işlememişlerse kanundan faydalanabilecek. Teklife göre, cezaları ya da dava ve soruşturmaları ertelenenler siyasete de oluşturulacak kurul kararıyla dönebilecek. Ceza ve davaları 5 yıl ertelenenler iki, 10 yıl ertelenenler üç yıl geçtikten sonra kurul kararıyla siyasi partilere üye olabilecek, aday gösterilebilecek. Kanun, TBMM’de kabul edilip Resmi Gazete’de yayımlandıktan hemen sonra uygulanmayacak. Milli Güvenlik Kurulu, örgütün silah bıraktığını teyit edip, bu karar Resmî Gazete’de yayımlandıktan sonra yürürlük süresi başlayacak ve süre 6 ayla sınırlı olacak. Altı ay içerisinde başvuru yapmayanlar kanundan yararlanamayacak. Kanun sadece Kandil ve çevresindeki silahlı örgüt üyelerini değil, PKK nedeniyle terör suçundan yargılanan ya da ceza alan Avrupa’daki ve cezaevindeki isimleri de kapsıyor. Kanun uygulanabilirse AİHM kararına rağmen serbest bırakılmayan Selahattin Demirtaş gibi siyasiler de özgür kalabilecek.

“Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi” adı verilen çerçeve yasanın ayrıca genelgesi de hazırlanacak. Teklifin içeriği, soru ve yanıtlarla, şöyle:

1. Kanun, sadece PKK/KCK’yı mı kapsıyor, diğer örgütler, PKK gibi fesih kararı alırsa kanundan yararlanabilir mi?

12 maddeden oluşan kanun teklifi, doğrudan PKK/KCK için hazırlandı. Teklifte, kanunun fiili varlığına son veren örgütün kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin tespiti ve bu tespitin teyidine yönelik hazırlandığı özellikle vurgulanıyor. Buna göre, farklı örgütler kendini feshetme, varlığına son verme kararı alsa bile kanundan faydalanamayacak.

2. Kanuna göre, örgütün her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin kontrolünü kim yapacak, örgütün “silahları imha ettik, gömdük” demesi yeterli olacak mı?

Kanun teklifinde, örgütün kontrolü altındaki tüm örgütsel yapı ve her türlü unsurlarıyla fiili varlığını sona erdirdiği ve silahsızlandığının güvenlik kurumlarınca tespit edileceği belirtildi. Bu tespitten sonra teyit görevi Milli Güvenlik Kurulu’na verildi.

3. Kanun, hangi suçları kapsam içine alıyor?

Teklife göre, PKK/KCK terör örgütünü kurma veya yönetme, örgüte üye olma veya bilerek ve isteyerek yardım etme ve örgütün propagandasını yapma suçları ile bu örgütün faaliyeti kapsamında işlenen suçlarla, bu örgüt lehine işlenen 6415 sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanunda düzenlenen suçlar kapsam içinde olacak.

4. Hangi suçlar kapsam dışında bırakılıyor?

Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçu ile 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar kapsam dışında bırakılıyor.

5. Neden bu tarih esas alındı, bu suçların kapsam dışında tutulması ne anlama geliyor?

1 Haziran 2005’te yeni Türk Ceza Kanunu yürürlüğe girdi. Kanunda bu tarihe işaret edilerek, eski TCK’nın yürürlükte olduğu dönem açılan, müebbet ve ağırlaştırılmış müebbet hapis gerektiren davaların ve soruşturmaların tamamı kapsam dışında kaldı. “Suçun işlenmesi” vurgusu yapılarak, yeniden yargılama konusu yapılan, devam eden davalar da kapsam dışında bırakıldı. Böylece örneğin Öcalan dahil örgüt yöneticilerinin yeniden yargılanmaları halinde yasadan yararlanmaları söz konusu olmayacak. Bununla birlikte kasten öldürme suçu bütünüyle kapsam dışında tutularak, “öldürme” şartı getirildi.

6. Bu durumda silahlı eylemlere katılanlar yasadan yararlanabilecek mi?

Teklife göre, bir insanı öldürüp öldürmediği esas alınacak. Güvenlik birimlerinin bu yönde bir tespiti yoksa, silahlı eyleme katılmış olsa bile yasadan yararlanabilecek.

7. 1 Haziran 2005’ten sonra ağırlaştırılmış müebbet veya müebbet hapis gerektiren bir suç işleyen kişiler kanundan yararlanabilecek mi?

Kasten öldürme suçu işlememişse evet. Bu durumda bu tarihten sonra örgütte yöneticilik yapan, kasten öldürme suçu işlememiş isimler de kanundan yararlanabilecek.

8. Silah bırakan, geri dönmek isteyen örgüt üye ve yöneticileri nereye başvuracak?

Kanun kapsamına girenlere ilişkin değerlendirmeler halihazırda soruşturma ve kovuşturmaların bulunduğu savcılık ve mahkemeler tarafından yapılacak. Ancak, bu Kanundan yararlanmaya yönelik başvuru, bulunulan yerdeki başsavcılıklara veya kurul tarafından görev verilen kurumlara yapılacak.

9. Başvurudan sonra dava ve soruşturmalar düşecek mi?

Üst sınırı 15 yıl veya daha az cezayı gerektiren suçlarda 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda 10 yıl süreyle soruşturma ve kovuşturmalar ertelenecek. İki hafta içinde karara karşı başvuru ve itiraz yolu açık olacak.

10. Bu suçlardan tutuklu bulunan ya da adli kontrol uygulanan örgüt üye ve yöneticileri serbest mi kalacak?

Evet. Erteleme kararı verilecek suçlarla ilgili tutuklama ve adli kontrole ilişkin koruma tedbirleri koşullarının bulunması halinde kaldırılacak. “Koşulların bulunması” konusundaki kararı hakimler verecek. Dava üst mahkemelerde devam ediyorsa, bozma kararı verilecek. İlk derece mahkemesi de erteleme kararı vererek, kanunu uygulayacak.

11. Belirtilen sürelerde yeni suç işlenmezse dava ve soruşturmalar düşecek mi?

Evet. Belirtilen süre suç işlenmeksizin geçirildiği takdirde kovuşturma yapılmasına yer olmadığı veya düşme kararı verilecek.

12. Bu kayıt nasıl tutulacak?

Sadece bu kanuna özel bir kayıt sistemi oluşturulacak. Burada ertelenen cezalar, dava ve soruşturmalar isimlere göre sıralanacak. Bu kayıtlar ancak yeni bir terör suçu işlenmesi durumunda savcılık ve mahkemelerin talep etmesiyle kullanılacak.

13. Davası bitmiş ve ceza almış olanların cezaları ortadan kalkacak mı?

Davası devam edenlerde olduğu gibi cezaya mahkum edilenlerde de ceza erteleme yoluna gidilecek. Toplam 15 yıl veya daha az hapis cezası 5 yıl, • Toplam 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûmiyet 10 yıl süreyle itiraz yolu açık olmak üzere infaz hâkiminin kararıyla ertelenecek. Erteleme süresi suç işlenmeksizin geçirildiği takdirde verilen ceza infaz edilmiş sayılacak. Erteleme sürelerinde dava ve ceza zamanaşımı süreleri işlemeyecek.

14. Bu durumda olanlara siyaset yolu da açılabilecek mi?

Evet, kanun teklifi bu olanağı da sağlıyor. Oluşturulacak kurul, dönemsel olarak erteleme kararlarını değerlendirecek. Gerek görürse soruşturma/kovuşturma/mahkûmiyet nedeniyle doğan hak yoksunluklarının tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılmasını sulh ceza hâkimliği/mahkeme/infaz hâkimliğinden talep edebilecek. Bu karar verilirse, cezası ve davası ertelenenlere siyaset yolu da açılmış olacak.

15. Kurul, siyasete dönme iznini hemen mi verecek?

Hayır. Bu noktada süre şartı da konuldu. 5 yıl olarak verilen erteleme kararları bakımından kararın verildiği tarihten itibaren 2 yıl ve 10 yıl olarak verilen erteleme kararları bakımından ise üç yıl geçtikten sonra bu yol işletilebilecek.

16. Söz konusu kurul kimlerden oluşacak?

Kanunla, “Takip, Koordinasyon ve Uygulama” başlığıyla bir kurul oluşturulacak. Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında oluşturulacak kurulda, Adalet Bakanı, Dışişleri Bakanı, İçişleri Bakanı, Milli Savunma Bakanı, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Milli İstihbarat Teşkilâtı Başkanı ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri yer alacak. Kanunun uygulanmasının takibi ve değerlendirmesini bu kurul yapacak. Kurulun koordinasyonu Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği tarafından sağlanacak.

17. TBMM’de de ayrı bir kurul oluşturuluyor mu?

Evet, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde 17 üyeden oluşacak İzleme Komisyonu kurulacak. Komisyon, kanun kapsamındaki faaliyetleri izleyecek.

18. Teslim ve silahsızlanma süreci nasıl işleyecek?

Bu başlıklar kayıt altına alınacak. Detaylar, Millî Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı tarafından müştereken hazırlanacak genelge ile netleşecek. Genelge, güvenlik kurumlarının görüşüyle hazırlanacak.

19. Kanun, sürekli yürürlükte mi kalacak, sınırlayıcı bir süre var mı?

Kanun teklifinde, bir başvuru süresi konuldu. Buna göre, başvuru süresi sadece 6 ay olacak ve bu süre uzatılmayacak. Başvurular yazılı olarak yapılacak.

20. Bu süre kanun yürürlüğe girdiğinde mi başlayacak?

Hayır. Süre, Milli Güvenlik Kurulu’nun, örgütün silahları teslim ettiği, kendini feshettiği yönünde alacağı teyit kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasıyla başlayacak. Bu yolla, örgütün silahları teslim ettiğinin net biçimde teyidi yapılmadan geri dönüşlere kapı kapatılmış oldu.

21. Milli Güvenlik Kurulu’nun bu tespiti yaptığı tarihe kadar olan suçlar için nasıl bir işlem yapılacak?

Teklifin kanunlaşmasından MGK’nın “örgüt tamamen silah bıraktı” tespitine kadar geçen sürede işlenen, soruşturmasına daha sonra başlanması gereken suçlar yönünden soruşturma yürütülmesi kurulun iznine bağlı olacak. Kurul izin vermezse bu dönemde işlenen suçlarla ilgili soruşturma yürütülemeyecek.

22. Söz konusu kurullarda ve süreçte görev alanlar yönünden özel bir düzenleme yapılıyor mu?

Evet. Bu süreçte yetkili kurullarda görev alan, sahada görev yapan, kanunun amaçları için verilen görevleri yerine getirenlerin hukuki, cezai ve idari sorumluluğu olmayacak.

23. Kanun, Selahattin Demirtaş gibi siyasetçileri, Avrupa’da bulunan isimleri de kapsıyor mu?

Evet, konulan kriterler başta Selahattin Demirtaş olmak üzere eski HDP’li siyasetçilerin yargılandığı Kobani davasını ve bu davada verilen cezaları da kapsama alıyor. AİHM kararı gereği Demirtaş’ın tahliyesi için böyle bir kanuna ihtiyaç yok. Ancak AİHM kararı bugüne kadar uygulanmadı. Buna karşılık, kanun MGK kararı sonrası uygulanmaya başlanırsa zorunlu olarak Demirtaş ve diğer siyasilere de kapı açılmış olacak. Avrupa’da bulunan eski siyasetçiler de kanundan yararlanarak geri dönebilecek. Cezaevindekiler de konulan kriterlere göre kanundan faydalanabilecek. Kanun bu yönüyle sadece silah bırakanları değil PKK nedeniyle terör suçundan yargılanan hemen her ismi kapsama alıyor.

24. Demirtaş hangi suçlardan ceza almıştı, neden cezaevinde, nasıl serbest kalacak?

Demirtaş, Kobani davası olarak bilinen, 6-8 Ekim 2014’te yaşanan, 50’yi aşkın kişinin ölümüyle sonuçlanan olaylarla ilgili açılan dava kapsamında cezaevinde bulunuyor. AİHM Büyük Daire, bu dosyanın siyasi olduğuna ve Demirtaş’ın tahliyesinin gerektiğine karar verdi ancak anayasanın 90. Maddesi gereği AİHM kararlarına uyulması zorunlu olmasına rağmen bu karar uygulanmadı.

Demirtaş, AİHM kararına rağmen yargılandı ve 42 yıl hapse mahkûm edildi. Olaylar sırasında öldürülen Yasin Börü dahil ölümlerden sorumlu tutulan Demirtaş, bu suçlamadan beraat etti. Demirtaş hakkında kasten öldürme ya da benzeri bir suçlama-hüküm bulunmuyor. Buna karşılık, Demirtaş’a, "Devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozmaya yardım" suçundan 20 yıl, suç işlemeye tahrik etme suçundan 4 yıl 6 ay, silahlı terör örgütü propagandası suçundan ise 10 yıl, halkı kanunlara uymamaya tahrik suçundan 1 yıl 6 ay, yasa dışı gösteriye kışkırtmak suçundan 3 yıl, Toplantı ve Gösteri Yürüyüşlerine muhalefet suçundan 1 yıl 6 ay, suçu ve suçluyu övmeden ise 1 yıl 6 ay hapis cezası aldı. Böylece Demirtaş 10 ayrı suçtan 42 yıl hapse mahkûm edildi.

Teklife göre bu suçların tamamı kanunun kapsamı içinde kalıyor. Kasten öldürme suçu işlemediği, ağırlaştırılmış müebbet ya da müebbet hapis cezası almadığı için Demirtaş, kanundan yararlanabilecek.

25. Bu durumda Demirtaş için de diğer örgüt üyelerine uygulanan denetim süreci mi uygulanacak?

Evet. Demirtaş, bu cezaları gerektiren suçlamalar söz konusu olsaydı bile eylemler 2005 sonrasında olduğu için Demirtaş yine kapsam içinde kalacaktı. AİHM kararı gereği tahliyesi gereken Demirtaş, yasa MGK tespitinden sonra yürürlüğe girerse kanun gereği tahliye edilecek. Bunun için de önce Yargıtay hakkındaki kararı bozacak ardından yerel mahkeme cezanın ertelemesi kararı verecek. Ancak AİHM’nin haksız yargılandığına karar vermesine rağmen suçsuz bulunduğu için değil yasa kapsamında olduğu için cezaevinden çıkabilecek. Denetim ve siyaset yasağı konusundaki sürelere tabi olacak.

İŞTE 10 SORUDA TEKLİFİN ÖNE ÇIKAN HÜKÜMLERİ:

1- Teklife göre, düzenlemenin öncelikli şartı ne?

PKK/KCK terör örgütünün ve bununla bağlantılı her türlü oluşumun fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyidine dair Milli Güvenlik Kurulu Kararı’nın Resmi Gazete’de yayımlanması gerekecek.

2- Kanun hükümleri kimleri kapsayacak?

Kanun hükümleri, “PKK/KCK terör örgütünü kurma veya yönetme, örgüte üye olma veya bilerek ve isteyerek yardım etme ve örgütün propagandasını yapma suçları ile bu örgütün faaliyeti kapsamında işlenen suçları ve bu örgüt lehine işlenen 7 Şubat 2013 tarihli ve 6415 sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanunda düzenlenen suçları” kapsayacak.

3- Suçlar kaç yıl süreyle ertelenecek?

Bu kapsama giren ve üst sınırı 15 yıl veya daha az cezayı gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar 10 yıl süreyle ertelenecek. Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasından önce işlenmiş olup da kanun kapsamına giren suçlardan dolayı bu tarihten sonra başlatılacak soruşturmaların yapılması, Kurulun iznine bağlı olacak.

4- Hangi suçlar kapsam dışında tutuldu?

Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçu ile 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar kapsam dışında tutulacak. İnfaz hakimi tarafından verilen erteleme kararlarına karşı itiraz edilebilecek.

5- Erteleme kararı hangi koşullarda kalkacak?

Erteleme kararının verildiği tarihten itibaren erteleme süresi içinde terör suçlarından birinin işlenmesi halinde, erteleme kararı kaldırılarak cezanın infazının devamına karar verilecek. Belirtilen süre suç işlenmeksizin geçirildiği takdirde verilen ceza infaz edilmiş sayılacak.

6 - Kanunun uygulanmasının takibini kim yürütecek?

Bu Kanun kapsamındaki faaliyetlerin uygulanmasının takibi ve değerlendirilmesi; Kanunun Resmi Gazete'de yayımlanmasını müteakiben, Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında Adalet Bakanı, Dışişleri Bakanı, İçişleri Bakanı, Milli Savunma Bakanı, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterinden müteşekkil Kurul tarafından yapılacak. TBMM Başkanlığınca bu Kanun kapsamındaki faaliyetleri izlemek üzere İzleme Komisyonu kurulacak.

7- Örgüt mensuplarının getirdikleri silahlar ne olacak?

Örgüt mensuplarının beraberinde getirdikleri yahut beyan ettikleri silah, mühimmat, araç, gereç, patlayıcı madde ve her türlü malzeme kayıt altına alınacak.

8- Kanundan yararlanmak isteyen örgüt mensupları nereye başvuracak?

Kanun hükümleri, 1. maddede belirtilen Milli Güvenlik Kurulu Kararı’nın Resmi Gazete’de yayımlanmasını müteakiben 6 ay içinde bu Kanun hükümlerinden yararlanmak istediğini bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya Kurul tarafından görev verilen kurumlara yazılı olarak bildirenlere uygulanacak.

9- Kanunun uygulamasında görev alanlara sorumluluk doğacak mı?

Bu Kanunun amaç ve faaliyetleri kapsamında verilen görevleri yerine getiren kişilerin bu görevleri nedeniyle hukuki, idari veya cezai sorumluluğu doğmayacak.

10- Teklifi kimler imzaladı?

Teklifi, AK Parti ve MHP’nin yanı sıra DEM Parti, HÜDA PAR, CHP, Yeni Yol milletvekilleri ve bağımsız milletvekilleri imzaladı.

Burkay Karatepe, polisteki işlemleri sonrası yoğun güvenlik önlemleri altında adliyeye sevk edildi.

Cumhuriyet savcılığındaki ifadesi sonrası sulh ceza hakimliğine çıkartılan Karatepe tutuklandı.

Saldırı ve hukuki süreç

FETÖ'nün darbe girişimi sırasında Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Marmaris'te konakladığı otele düzenlenen saldırıda koruma polisi Mehmet Çetin ile Marmaris Emniyet Müdürlüğü'nde görevli polis memuru Nedip Cengiz Eker şehit olmuştu.

Saldırının ardından ormanlık alana kaçan suikast timi, bölgede 17 gün süren arama çalışmalarının ardından yakalanmıştı.

Muğla 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nde görülen davada, suikast girişimini planlayan ve yöneten davanın iki numaralı sanığı eski tuğgeneral Gökhan Şahin Sönmezateş, suikast timini yöneten Özel Kuvvetler üyesi eski binbaşı Şükrü Seymen ve FETÖ'nün "Çiğli üs imamı" olarak anılan "Paşa" lakaplı eski astsubay başçavuş Zekeriya Kuzu'nun da aralarında bulunduğu 31 sanığa 4'er kez, 3 sanığa birer kez ağırlaştırılmış müebbet, 6 sanığa ise müebbet hapis verilmişti.

Cumhurbaşkanına suikast suçunun planlama, hazırlık ve organizasyonunda yer alan başyaver Ali Yazıcı da ağırlaştırılmış müebbet hapse mahkum edilmişti. Suikast timindeki firari eski yüzbaşı Burkay Karatepe ise 1 Ağustos'ta Afyonkarahisar'da yakalanmıştı.

Diplomatik kaynaklara göre görüşmede, Suriye’nin terörle mücadele kapasitesindeki gelişimin altı çizilerek, Türkiye’nin bu alanda Suriye ile eşgüdümü daha da ileriye taşıma kararlılığı ifade edilecek. Ayrıca, Suriye’nin kuzeydoğusunun merkezi hükümete entegrasyonu sürecinde gelinen son aşama da masadaki önemli başlıklar arasında yer alacak.

İlişkilerde kurumsallaşma

Aralık 2024’ten bu yana ekonomi, güvenlik ve toplumsal uzlaşı gibi alanlarda kaydedilen mesafenin değerlendirileceği toplantıda, iş birliğinin kurumsal bir çerçeveye oturtulması hedefleniyor. Suriye Halk Meclisi’nin faaliyetlerine başlamasıyla birlikte, ilişkilere parlamenter bir boyut kazandırılması ve önümüzdeki döneme ilişkin üst düzey ziyaret planlamaları da gözden geçirilecek.

Bölgesel gelişmeler

Görüşmelerin bölgesel ayağında ise İsrail’in politikaları kritik yer tutuyor. İsrail’in Suriye’nin istikrarını bozmaya yönelik eylemlerinin kabul edilemez olduğu vurgulanırken, Gazze’deki saldırıların bir an önce durdurulması ve Lübnan’daki İsrail işgalinin sona erdirilmesinin bölgesel güvenlik için taşıdığı önem dile getirilecek.

Bakan Fidan’ın, Türkiye’nin ABD ile İran arasında ateşkesin sağlanması, Hürmüz Boğazı’nın trafiğe açılması ve bölgede kalıcı barışın tesisi için yürütülen diplomatik girişimlere verdiği desteği mevkidaşına iletmesi öngörülüyor.

Düzenleme, PKK/KCK terör örgütünü kurma veya yönetme, örgüte üye olma veya bilerek ve isteyerek yardım etme ve örgütün propagandasını yapma suçları ile bu örgütün faaliyeti kapsamında işlenen suçları ve bu örgüt lehine işlenen Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanunda düzenlenen suçları kapsayacak.

Teklifte "Örgüt", PKK/KCK terör örgütünü ve bağlı bütün oluşumları, "Kurul", düzenlemenin ilgili hükmü uyarınca oluşturulacak Kurul şeklinde tanımlanıyor.

Teklife göre, örgütün fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyidine dair Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanmış olması koşuluyla, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçu ile 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar hariç olmak üzere, teklifin kapsamına giren ve üst sınırı 15 yıl veya daha az cezayı gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar 10 yıl süreyle ertelenecek.

Erteleme süresi içinde dava zamanaşımı işlemeyecek. Bu suçlarla ilgili dosya ve suçun ispatına yarayan deliller, erteleme kararının verildiği tarihten itibaren erteleme süresince muhafaza edilecek. Müsadereye konu eşya ve malvarlığı değerleri hakkında erteleme kararıyla birlikte tasfiye kararı verilecek ve Hazineye irat kaydedilecek. Karar, kanun yollarına başvurma hakkı bulunanlara tebliğ edilecek. Kararda başvuru ve itiraz hakkı ile süresi ve mercii gösterilecek.

Bu hüküm uyarınca Cumhuriyet savcısı tarafından verilen kararlara karşı kanun yollarına başvurma hakkı bulunanlar 2 hafta içinde sulh ceza hakimliğine başvurabilecek. Hüküm uyarınca kovuşturmanın ertelenmesine ilişkin mahkeme tarafından verilen kararlara karşı da 2 hafta içinde itiraz edilebilecek.

Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasından önce işlenmiş olup da düzenlemenin kapsamına giren suçlardan dolayı bu tarihten sonra başlatılacak soruşturmaların yapılması, Kurulun iznine bağlı olacak.

Düzenleme uyarınca erteleme kararı verilecek suçlardan dolayı verilmiş olan tutuklama ve adli kontrole ilişkin koruma tedbirleri, soruşturma veya kovuşturmanın bulunduğu evredeki yetkili hakim veya mahkeme ile bölge adliye mahkemesi veya Yargıtay ilgili ceza dairesi tarafından değerlendirilecek. Koşullarının bulunması halinde bu tedbirlerin kaldırılmasına karar verilecek.

Erteleme kararı verilecek suçlarla ilgili istinaf veya temyiz kanun yolu incelemesinde bulunan dosyalar hakkında bozma kararı verilecek.

Erteleme kararlarının kaydedilmesi ve yeniden suç işlenmesi

Verilen erteleme kararları, bunlara mahsus bir sisteme kaydedilecek. Bu kayıtlar, ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hakim veya mahkeme tarafından istenmesi halinde, belirlenen amaç için kullanılabilecek.

Erteleme kararının verildiği tarihten itibaren erteleme süresi içinde terör suçlarından birinin işlenmesi halinde, erteleme kararı kaldırılarak soruşturma ve kovuşturmaya devam olunacak. Mahkumiyet halinde verilen cezanın infazı, düzenlemenin buna yönelik hükmü kapsamında ertelenmeyecek ve mahkumiyet hükümlerinin tüm sonuçları doğacak. Belirtilen süre suç işlenmeksizin geçirildiği takdirde kovuşturma yapılmasına yer olmadığı veya düşme kararı verilecek.

Teklifle, örgütün fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyidine dair Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanmış olması koşuluyla, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçundan mahkum olanlar ile 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen suçlar nedeniyle müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum olanlar hariç olmak üzere, düzenleme kapsamına giren suçlardan, toplam 15 yıl veya daha az hapis cezasına mahkum olan hükümlülerin cezalarının infazı 5 yıl süreyle, toplam 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum olan hükümlülerin cezalarının infazı 10 yıl süreyle infaz hakiminin kararıyla ertelenecek. Bu hükmün uygulanması, müsadere kararlarının yerine getirilmesini engellemeyecek. Erteleme süresi içinde cezada zamanaşımı işlemeyecek.

İnfaz hakimi tarafından verilen erteleme kararlarına karşı itiraz edilebilecek. Ayrıca bu kapsamda verilen erteleme kararları, oluşturulan sisteme kaydedilecek. Bu kayıtlar, ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hakim veya mahkeme tarafından istenmesi halinde belirlenen amaç için kullanılabilecek.

Erteleme kararının verildiği tarihten itibaren erteleme süresi içinde terör suçlarından birinin işlenmesi halinde, infaz hakimi tarafından erteleme kararı kaldırılarak cezanın infazının devamına karar verilecek. Belirtilen süre suç işlenmeksizin geçirildiği takdirde verilen ceza infaz edilmiş sayılacak. Erteleme kararlarının takibi Cumhuriyet başsavcılıklarınca yapılacak.

Takip, koordinasyon ve uygulama hükümleri

Teklif kapsamındaki faaliyetlerin uygulanmasının takibi ve değerlendirilmesi, düzenlemenin Resmi Gazete'de yayımlanmasını müteakiben, Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında Adalet Bakanı, Dışişleri Bakanı, İçişleri Bakanı, Milli Savunma Bakanı, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterinden müteşekkil Kurul tarafından yapılacak. İhtiyaç halinde Kurul tarafından alt komisyonlar oluşturulabilecek, bakanlık, kurum ve kuruluşların temsilcileri ile gerekli görülen kişiler Kurul ve komisyon toplantılarına davet edilebilecek.

Kurul tarafından sürecin örgüt nezdindeki ilerlemesini sağlamak üzere alt komisyonlarda görevlendirme yapılabilecek.

PKK/KCK terör örgütünün ve bununla bağlantılı her türlü oluşumun fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyidine dair Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasını müteakiben bu düzenlemenin amacı ve kapsamı doğrultusunda örgütün tamamen tasfiyesi ve bu duruma ilişkin gözlem raporları uyarınca dönemsel olarak Kurul tarafından değerlendirme yapılabilecek. Kurulun gerekli görmesi halinde adli, idari ve yasal düzenlemeler konusunda talepte bulunulacak.

Teklif uyarınca verilen erteleme kararları, PKK/KCK terör örgütünün ve bununla bağlantılı her türlü oluşumun fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyidine dair Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasını müteakiben dönemsel olarak Kurul tarafından değerlendirilecek.

Gerekli görülmesi halinde soruşturma ve kovuşturmalar nedeniyle doğan hak yoksunluğunun tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılması, sulh ceza hakimliğinden veya mahkemesinden, mahkumiyet hükümleri nedeniyle doğan hak yoksunluğunun tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılması infaz hakimliğinden Kurul tarafından talep edilecek.

Talep hakkında ilgili mercii tarafından karar verilecek. Bu kararlara karşı itiraz edilebilecek. Mahkumiyet hükümleri nedeniyle doğan hak yoksunluğunun tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılmasına yönelik talepte bulunulabilmesi için 5 yıl olarak verilen erteleme kararları bakımından kararın verildiği tarihten itibaren 2 yıl, 10 yıl olarak verilen erteleme kararları bakımından ise 3 yıl geçmiş olması gerekecek.

Kurul, çalışmaları hakkında Türkiye Büyük Millet Meclisini düzenli olarak bilgilendirecek. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığınca düzenleme kapsamındaki faaliyetleri izlemek üzere İzleme Komisyonu kurulacak. İzleme Komisyonu, Kanun kapsamındaki faaliyetleri izleyecek ve tavsiyelerde bulunabilecek. Kurulun sekreterya hizmetleri Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği tarafından yerine getirilecek.

Silah ve malzeme teslimi

Teklif kapsamındaki örgüt mensuplarının beraberinde getirdikleri yahut beyan ettikleri silah, mühimmat, araç, gereç, patlayıcı madde ve her türlü malzeme kayıt altına alınacak. Bu düzenlemenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, güvenlik kurumlarının görüşü alınarak İçişleri Bakanlığı ve Milli Savunma Bakanlığı tarafından belirlenecek.

Teklif hükümleri, PKK/KCK terör örgütünün ve bununla bağlantılı her türlü oluşumun fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyidine dair Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasını müteakiben 6 ay içinde bu düzenleme hükümlerinden yararlanmak istediğini bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya Kurul tarafından görev verilen kurumlara yazılı olarak bildirenlere uygulanacak.

Teklif kapsamında verilen görevler, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca ivedilikle yerine getirilecek. Teklifin amaç ve faaliyetleri kapsamında verilen görevleri yerine getiren kişilerin bu görevleri nedeniyle hukuki, idari veya cezai sorumluluğu doğmayacak.

Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi'nin gerekçesi

"Terörsüz Türkiye" hedefi kapsamında hazırlanan Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi'nin gerekçesinde, "Teklif, mahkumiyet hükümlerini ortadan kaldıran, suçların hukuki niteliğini değiştiren veya ceza sorumluluğunu sona erdiren bir düzenleme niteliğinde değildir." ifadesine yer verildi.

TBMM Başkanlığına sunulan teklifin gerekçesinde devletin temel amaç ve görevleri hatırlatılarak, kamu düzeninin korunmasının yanı sıra toplumsal barışın güçlendirilmesinin de devletin asli görevlerinden biri olduğu belirtildi.

Cumhuriyetin ikinci yüzyılına girildiği bu dönemde Türkiye'nin, güvenlik, demokrasi ve hukuk devleti ilkelerini birbirini tamamlayan unsurlar olarak değerlendiren yeni bir perspektifle geleceğe yürüdüğü ifade edilen gerekçede, şunlar kaydedildi:

“Nitekim bu yüzyıl, yalnızca yeni bir zaman dilimini değil, aynı zamanda devletin demokratik hukuk devleti niteliğini daha da güçlendirecek, milli birlik ve beraberliği tahkim edecek, toplumsal huzuru kalıcı hale getirecek ve milletimizin ortak geleceğini güvence altına alacak bir vizyonu ifade etmektedir. Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğü, milli egemenlik ilkesi ve ortak vatandaşlık bilinci etrafında şekillenen bu vizyon, yalnızca kamu düzeninin korunmasını değil, aynı zamanda toplumsal bütünleşmenin güçlendirilmesini ve ortak geleceğin daha sağlam temeller üzerinde inşa edilmesini de gerekli kılmaktadır.”

Terörün tamamen sona erdiği bir Türkiye'nin, güvenlik, demokrasi, ekonomik kalkınma ve hukuk devleti bakımından daha güçlü bir geleceği vaat ettiği vurgulanan gerekçede, "Güvenlik için ayrılan kaynakların eğitime, bilime, teknolojiye, üretime, altyapıya ve sosyal kalkınmaya yönlendirilebilmesi, ülkenin her köşesinde huzur ortamının güçlenmesine ve gelecek nesillerin şiddetin etkisinden uzak, güven içerisinde yaşayabilmelerine önemli katkı sağlayacaktır." değerlendirmesinde bulunuldu.

Uzun yıllara yayılan mücadele sürecinde yalnızca güvenlik tedbirleriyle yetinilmediği, ekonomik, sosyal ve demokratik nitelikte çok yönlü politikaların hayata geçirildiği aktarılan gerekçede, bu sorunun, sadece güvenlik temelli değerlendirilmediği, tüm boyutlarıyla ele alınarak bütüncül bir yaklaşım sergilendiği kaydedildi.

Özellikle 2002'den itibaren temel hak ve hürriyetlerin güçlendirilmesi, devlet ile millet arasındaki bağın kuvvetlendirilmesi ve demokratik standartların yükseltilmesi amacıyla kapsamlı reformlar gerçekleştirildiği anımsatılan gerekçede, TBMM tarafından kabul edilen ve milletin onayladığı anayasa değişiklikleri ve diğer kanuni düzenlemeler sayesinde hukuk devleti ve demokratikleşme alanında önemli ilerlemeler sağlandığı anlatıldı.

Türkiye Cumhuriyeti'nin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğü, hukuk devleti ilkesi, demokratik siyasal düzen ve kamu güvenliği esas alınarak toplumsal huzurun kalıcı biçimde tesisinin amaçlandığı bildirilen gerekçede, silahlı yapılanmaların ortadan kaldırılması ve demokratik siyaset alanının güçlendirilmesi suretiyle toplumsal bütünleşmenin sağlanması ve milletin ortak değerlerinin korunmasının bu yaklaşımın özü olduğu belirtildi.

“Sorunun çözümü toplumsal düzenin tesisi bakımından stratejik öneme sahip”

TBMM bünyesinde kurulan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonunun farklı siyasi görüşlerin, toplumsal beklentilerin ve hukuki değerlendirmelerin ortak bir zeminde ele alınmasına katkı sunan önemli bir istişare ve değerlendirme merkezi olarak görev ifa ettiği belirtilen gerekçede, Komisyon çalışmalarının ortaya çıkan sorunların bütün yönleriyle değerlendirilmesine, mağduriyetlerin tespitine, toplumsal uzlaşının güçlendirilmesine ve ihtiyaç duyulan yasal düzenlemelerin kapsamlı şekilde ele alınmasına imkan sağladığı ifade edildi. Böylelikle Millet iradesinin tecelligahı TBMM'nin toplumsal sorunların çözümünde üstlendiği anayasal sorumluluğun bir kez daha somut biçimde ortaya konduğu bildirilen gerekçede, şunlar kaydedildi:

“Hukuk devleti, yalnızca suçların cezalandırılmasını esas alan bir sistem değildir. Hukuk devleti, adaletin sağlanmasını, kamu güvenliğinin korunmasını, toplumsal huzurun güçlendirilmesini ve suç işleyen bireylerin yeniden topluma kazandırılmasını da gözeten çok boyutlu bir anlayışı ifade etmektedir. Bu yaklaşım doğrultusunda ceza adalet sistemi, yalnızca geçmişte işlenmiş suçlara karşılık verme amacını taşımamakta, kamu düzeni ve güvenliğinin sağlanması, yeniden suç işlenmesinin önlenmesi, hükümlünün hukuk kurallarına saygılı bir birey olarak yaşam sürmesinin teşvik edilmesi ile toplumsal barışın güçlendirilmesine hizmet etmektedir. Süreçte ulaşılan mevcut aşamanın kalıcı hale getirilebilmesi, güvenlik tedbirlerinin etkin şekilde sürdürülmesinin yanında ceza adalet sisteminin de kamu güvenliğini uzun vadede destekleyecek şekilde geliştirilmesini gerekli kılmaktadır. Bu çerçevede hazırlanan teklifle gelecekte benzer acıların yaşanmasının önlenmesi, elde edilen kazanımların kalıcı hale getirilmesi, kamu güvenliğinin daha güçlü biçimde tesis edilmesi, ceza adalet sisteminin geliştirilmesi ve belirli şartların oluşması halinde ilgili kişilerin hukuk düzenine bağlı bireyler olarak toplumla bütünleşmesi amaçlanmaktadır.”

"Anayasa'nın öngördüğü ölçülülük ve adil denge gözetilmiştir"

Kanun koyucunun ceza ve infaz politikalarını belirleme konusundaki takdir yetkisinin, hukuk devleti ilkesinin çizdiği sınırlar içinde kamu yararını gerçekleştirmeye yönelik anayasal bir yetki olduğuna işaret edilen gerekçede, "Toplumsal şartların değişmesi, güvenlik politikalarının ulaştığı seviye, ceza adalet sisteminin uygulama sonuçları ve kamu düzeninin ihtiyaçları dikkate alınarak ceza adalet sisteminde yeni düzenlemeler yapılması, çağdaş hukuk devletlerinde yasama organının doğal ve anayasal görevlerinden biridir." ifadelerine yer verildi.

Gerekçede, şunlar kaydedildi:

“Teklif, mahkumiyet hükümlerini ortadan kaldıran, suçların hukuki niteliğini değiştiren veya ceza sorumluluğunu sona erdiren bir düzenleme niteliğinde değildir. Devam eden soruşturma ve kovuşturma süreçleri ile kesinleşmiş mahkumiyet hükümleri bütün hukuki sonuçlarıyla varlığını korumakta, suçun vasfına, mahkumiyet kararına veya ceza sorumluluğuna ilişkin herhangi bir değişiklik öngörülmemektedir. Bu yönüyle teklif, hukuki niteliği itibarıyla ceza adalet sistemi ile infaz hukukuna ilişkin sınırlı ve koşullu bir kanuni düzenleme niteliği taşımaktadır.”

"Terörsüz Türkiye" sürecinin sağlıklı, gerçekçi ve sürdürülebilir bir zemine oturtulabilmesi açısından uluslararası tecrübelerin de değerlendirildiği bildirilen gerekçede, 40 yılı aşan mücadele birikimi dikkate alınarak Türkiye'nin kendi tecrübesi, toplumsal gerçekliği ve devlet geleneğiyle şekillenen özgün bir "Türkiye Modeli" oluşturulduğu belirtildi.

Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonunca ortak aklı ve asgari müşterekleri önceleyen bir yaklaşımla ortaya çıkan rapor doğrultusunda hazırlanan teklifin, süreç kapsamında öngörülen hukuki düzenlemelerin ilk adımını teşkil eden temel bir çerçeve oluşturduğu kaydedilen gerekçede, şu ifadeler kullanıldı:

"Sürecin dinamik yapısı dikkate alındığında, uygulama sırasında ortaya çıkabilecek ihtiyaçlar, elde edilecek tecrübeler ve değişen şartlar ile gereklilikler doğrultusunda, sürecin hedefine uygun şekilde ilerlemesini sağlamak amacıyla yasama organının takdiri çerçevesinde ilgili mevzuatta ilave değişiklikler yapılması veya yeni kanuni düzenlemelerin ihdas edilmesi söz konusu olabilecektir. Belirtmek gerekir ki süreç, yalnızca ülkemizde değil, ülkemizin de içinde bulunduğu tüm coğrafyada barış ve kardeşliği yeniden oluşturmaya yöneliktir. Bu kapsamda örgütün feshi ve silahların bırakılmasıyla başlayan süreç, ihtiyaç duyulan yasal düzenlemelerin yürürlüğe konulmasıyla artık milletin eseri olacaktır."

Son 24 saatte Gazze'deki hastanelere 4 ölü ve 1 yaralının getirildiği kaydedildi.

Gazze'de ateşkesin yürürlüğe girdiği 10 Ekim 2025'ten bu yana İsrail'in saldırılarında 1254 kişinin yaşamını yitirdiği, 4 bin 121 kişinin yaralandığı, enkaz altından ise 804 kişinin cenazesine ulaşıldığı ifade edildi.

İsrail'in Ekim 2023'ten bu yana Gazze Şeridi'ne düzenlediği saldırılarda toplam can kaybının 73 bin 381'e, yaralı sayısının 174 bin 231'e yükseldiği bildirildi.

Gazze Şeridi'nde enkaz altında hala binlerce cenazenin bulunduğu belirtiliyor.

Bu çerçevede, "2026 Yılı Yaz Tatili Öğretmenlerin İl İçi Mazerete Bağlı Yer Değiştirme Duyurusu" kapsamında iki aşamalı olarak sistem üzerinden alınan başvurular sonucunda öğretmenlerin atamaları, tercihleri doğrultusunda hizmet puanı üstünlüğü esas alınarak yapıldı.

Sonuçlara "personel.meb.gov.tr" adresinden erişilebiliyor.

Çalışmaların ve görüşmelerin sona geldiğini ifade eden Ala, teklifi bugün TBMM'ye sunacaklarını belirtti.

Olumlu bir atmosferin olduğunu dile getiren Ala, "Bu sorunu kökten çözüp Türkiye, hedeflerine doğru emin adımlarla ilerleyecek. Atmosfer ve değerlendirmeler olumlu. Ciddi siyasal ve toplumsal destek var. Bu çalışmalar sonucunda da Türkiye, prangalarından kurtulacak." diye konuştu.

Ala, kanun teklifinin görüşme takvimine ilişkin soru üzerine, "Hiçbir aksama ya da erteleme yok. Her şey öngörüldüğü biçimde devam ediyor. Bugün yasa teklifi sunulacak, görüşmeler başlayacak. Meclis tatile girmeden yasanın çıkmasını planlıyoruz. Bu da inşallah gerçekleşecek." yanıtını verdi.

2019 SONRASI SÜREÇ ANLATILDI

Ammar Amin, 5 Ağustos 2019'da Hindistan hükümetinin Cammu ve Keşmir'in anayasal statüsünü tek taraflı olarak değiştiren düzenlemeleri yürürlüğe koyduğunu belirterek, Pakistan'ın bu tarihi "Keşmir Sömürü Günü" olarak andığını ifade etti. Sunumunda Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararları, halkların kendi kaderini tayin hakkı, uluslararası insan hakları hukuku ve uluslararası insancıl hukuk çerçevesinde Keşmir meselesini değerlendiren Amin, bölgenin statüsünün uluslararası hukuk bakımından ihtilaf konusu olduğunu savundu. Amin ayrıca 1960 tarihli Indus Suları Antlaşması'nın uluslararası hukuk açısından bağlayıcı niteliğine değinerek, su paylaşımına ilişkin tek taraflı girişimlerin uluslararası hukuk ilkeleriyle bağdaşmadığını ifade etti.

BHUTTO: "ZAMANIN GEÇMESİ HUKUKSUZLUĞU MEŞRU HALE GETİRMEZ"

Sunumun ardından konuşan Pakistan Büyükelçiliği Müsteşarı Shaiq Ahmed Bhutto, Hindistan'ın Cammu ve Keşmir'de attığı adımların üzerinden yedi yıl geçtiğini belirterek, bunun hukuki durumu değiştirmediğini söyledi. Bhutto, "Hindistan'ın Cammu ve Keşmir'deki yasa dışı adımlarının üzerinden yedi yıl geçti. Ancak zamanın geçmesi uluslararası hukukun tanımadığı bir uygulamayı meşru hale getirmez. Bu nedenle Keşmir Sömürü Günü yalnızca geçmişin anılması değil, aynı zamanda Keşmir halkıyla dayanışmanın da ifadesidir" dedi. Bölgede temel hak ihlallerinin sürdüğünü söyleyen Bhutto, "Keyfi gözaltılar ve zorla yerinden edilmeler had safhaya ulaşmıştır. Pakistan ile Hindistan arasında yaşanan gelişmeler de Keşmir meselesinin hâlâ uluslararası bir ihtilaf olduğunu açıkça göstermektedir" ifadelerini kullandı.

GAZZE İLE KEŞMİR ARASINDA BENZERLİK KURDU

İsrail'in Gazze'deki uygulamaları ile Hindistan'ın Keşmir politikaları arasında benzerlik bulunduğunu söyleyen Bhutto, "İsrail'in Gazze'de, Hindistan'ın ise Keşmir'de uyguladığı politikalar, insan haklarının ihlali bakımından benzerlik göstermektedir. Keşmir ve Filistin meselelerinde halkların kendi kaderini tayin hakkı uluslararası hukukun temel ilkelerinden biridir" diye konuştu.

"COĞRAFYA, TARİH VE HUKUK DEĞİŞTİRİLEMEZ"

Uluslararası ilişkilerde bazı unsurların değişmeyeceğini dile getiren Bhutto, "Coğrafya değiştirilemez. Keşmir ile Pakistan arasındaki coğrafi bağ değişmeyecektir. Tarih de değiştirilemez. 1947'de yaşananlar ve Birleşmiş Milletler nezdindeki taahhütler ortadan kaldırılamaz. Üçüncü unsur ise uluslararası hukuktur. Hiçbir hukuk, Keşmir halkının kendi kaderini tayin hakkını ortadan kaldıramaz" değerlendirmesinde bulundu. Hindistan'ın ekonomik ve siyasi gücüne de değinen Bhutto, "Tarihte gücüyle övünen birçok ülke bugün yoktur. Hindistan da sonsuza kadar aynı güçle kalacak değildir" ifadelerini kullandı.

KAYA: "BUNUN ADI DEMOGRAFİK TERÖRİZMDİR"

Saadet Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Mustafa Kaya ise Hindistan'ın 2019'dan sonra izlediği politikaların bölgenin demografik yapısını değiştirmeye yönelik olduğunu belirtti. Kaya, "Oradaki halkın kendi kaderini tayin hakkını gözetmeden yalnızca kendi toprak bütünlüğünü esas aldınız. Hindistan'ın bu tutumunun adı demografik terörizmdir" dedi. Bölgenin dış dünyadan izole edildiğini söyleyen Kaya, "Uluslararası basının bölgeye gitmesini kabul etmiyorlar. Bölgeyi kuşatıyor, çevresiyle ilişkisini kesiyor, oradaki zenginlikleri kendinize ait sayıyor ve insanların temel haklarını tanımıyorlar" diye konuştu.

"HİNDİSTAN ATEŞLE OYNUYOR"

Hindistan'ın bölgeye ilave askeri birlikler sevk ettiğini, mülkiyet düzenlemeleriyle demografik yapıyı değiştirmeye çalıştığını ifade eden Kaya, uluslararası toplumun gelişmeleri yakından takip etmesi gerektiğini söyledi. Kaya, "1947'den bu yana Birleşmiş Milletler'in onlarca kararına rağmen 'Ben istediğim gibi hareket ederim' anlayışıyla Keşmir yeniden şekillendirilmeye çalışılıyor. Gazetecilerin ve uluslararası gözlemcilerin bölgeye girişine izin verilmiyor" ifadelerini kullandı. Pakistan ile Hindistan'ın nükleer güç sahibi iki ülke olduğuna dikkat çeken Kaya, "Hindistan ateşle oynuyor. İki nükleer güç arasında yaşanacak sıcak bir çatışmanın oluşturacağı risk yalnızca bölgeyi değil bütün dünyayı ilgilendirir" dedi.

"KALICI BARIŞ DİYALOGLA SAĞLANABİLİR"

Keşmir'de kalıcı çözüm için uluslararası hukuka dönülmesi gerektiğini belirten Kaya, "Kalıcı barış istiyorsak demografik mühendislikle, askeri yığınakla ve sloganlarla bu sorun çözülemez. Siyasi tutuklular serbest bırakılmalı, uluslararası gazetecilerin bölgede özgürce görev yapması sağlanmalı ve Keşmir halkının kendi kaderini tayin hakkı mutlaka tanınmalıdır" diye konuştu. Saadet Partisi olarak Keşmir meselesini uluslararası platformlarda gündemde tutmaya devam edeceklerini belirten Kaya, "Biz bu meseleyle ilgilenmeye ve üzerimize düşen sorumluluğu yerine getirmeye devam edeceğiz. Bu konuda geri bir adım atmayacağız" ifadelerini kullandı.

Toplam işlem hacmi 90,6 milyar lira oldu. Bankacılık endeksi yüzde 1,90, holding endeksi yüzde 1 değer kaybetti.

Sektör endekslerinden en çok yükselen yüzde 2,81 ile kimya petrol plastik, en fazla kaybeden ise yüzde 2,65 ile finansal kiralama faktoring oldu.

Analistler, günün geri kalanında ABD'de ADP özel sektör istihdamı başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.500 ve 13.400 puanın destek, 13.800 ve 13.900 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

TBMM'de DEM Parti Grubunda "çerçeve yasa"ya ilişkin DEM Parti Eş Genel Başkanları Tülay Hatimoğulları ve Tuncer Bakırhan, DEM Parti İmralı Heyeti üyesi Şanlıurfa Milletvekili Mithat Sancar ile Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu üyeleri Meral Danış Beştaş, Cengiz Çiçek ve Saruhan Oluç'un yer aldığı bir toplantı düzenlendi.

Toplantı devam ederken arada dışarı çıkan DEM Parti Grup Başkanvekili Gülistan Kılıç Koçyiğit, kanun teklifine henüz imza atmadıklarını söyledi.

DEM Parti Antalya Milletvekili Saruhan Oluç, "çerçeve yasa" teklifiyle ilgili "Anlaşmazlık yok mutabıkız, maddelere DEM Parti onay verdi" dedi.

"İmza attınız mı?" sorusuna ise DEM Parti Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan, "Değerlendiriyoruz içeride bakacağız" yanıtını verdi.

Yapılan toplantının ardından DEM Parti'nin Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifini imzaladığı bir videoyuyu servis etmesi bekleniyor.

Atılan imzaların hayırlı olmasını dileyen Bahçeli, "Bu imzayla bin yıllık kardeşliğimiz bir kez daha tescillenmiştir. Türk’üyle, Kürt’üyle, dili ve kimliği ne olursa olsun herkes kazanmıştır. 86 milyon vatandaşımız ve Orta Doğu halkları kazanmıştır. Aynı zamanda küresel projelerin bozulmasının ilk adımı da atılmıştır." ifadelerini kullandı.

Sürece sağladığı katkılardan dolayı Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş'a teşekkür eden Bahçeli, şöyle devam etti;

Bu proje bir devlet projesidir. Meclisimiz bu konuyla ilgili gerekli inisiyatifi almıştır. Devletimiz gerekli çalışmaları yürütüyor. Hep birlikte bu süreci takip edeceğiz.

Soruşturmanın devamında, tutuklulardan Egeşehir'in genel müdürü Süleyman Ekinci ile bağlantıları tespit edilen 2 şüphelinin "suç işlemek amacıyla örgüt kurma ve örgüte üye olma" ve "ihaleye fesat karıştırma" suçlamasıyla Diyarbakır ve Malatya'da gözaltına alındığı aktarıldı.

Şüphelilerden birinin Yeni Parti Malatya Milletvekili Veli Ağbaba'nın ağabeyi Hür Ağbaba olduğu belirtildi.

Soruşturma

Soruşturma dosyasında, Egeşehir Yapı Planlama Müşavirlik ve Teknoloji AŞ Genel Müdürü Ekinci'nin, Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde çeşitli kamu ihalelerine ortak girişim modeliyle katıldığı ileri sürülen Erensan İnşaat firmasıyla ticari ilişkisinin mercek altına alındığı ifade edilmiş, söz konusu firmanın İzmir İş İnsanları Örnekköy Konut Yapı Kooperatifi'ndeki 3. ve 4. etap projelerine ilişkin ihaleleri kazanmasının ardından, yapı denetim süreçlerinin Egeşehir Yapı tarafından yürütüldüğü, böylece aynı yapının hem ihale sürecinde hem de denetim aşamasında etkili olduğu iddia edilmiş, bu durumun da "çıkar ilişkisi" ve "usulsüz denetim mekanizması" yönünden adli incelemeye tabi tutulduğu belirtilmişti.

Gözaltına alınan Süleyman Ekinci ile Erensan İnşaat yetkilisi S.E, Okçuoğlu İnşaat Mühendislik Müşavirlik Sanayi ve Ticaret AŞ yetkilisi M.Ö. ile dönemin İZBETON Genel Müdürü H.S. 23 Mayıs'ta tutuklanmıştı.

Araştırmaya göre, bu yıl ülkede internet kullanım oranı 16-74 yaş grubundakilerde yüzde 92,3 oldu. Bu oran, geçen yıl yüzde 90,9 olarak kayıtlara geçmişti. İnternet kullanım oranı, bu yaş grubundaki erkeklerde yüzde 94,8, kadınlarda yüzde 89,9 olarak kaydedildi.

İnternet üzerinden kamu hizmetlerinden yararlananların oranı yüzde 76 oldu

Son bir yıl içinde özel amaçla resmi makamların internet sitelerini ve uygulamalarını kullanan, internet üzerinden kamu hizmetlerinden yararlananların oranı yüzde 76 olarak belirlendi. Bu oran, erkeklerde yüzde 82,7 iken kadınlarda yüzde 69,4 olarak gerçekleşti.

e-Devlet hizmetlerini kullanan bireylerin oranı yaş grubuna göre incelendiğinde, bu oranın en yüksek yüzde 93 ile 25-34 yaş grubunda, en düşük yüzde 31,3 ile 65-74 yaş grubunda olduğu görüldü.

Bireylerin e-Devlet hizmetlerini kullanım amaçları arasında yüzde 65,6 ile resmi makamlar veya kamu hizmetleri tarafından kendisi hakkında saklanan kişisel bilgilere erişme, ilk sırayı aldı. Bunu, yüzde 52,6 ile kamu kurumlarından veya kamu hizmetlerinden bir randevu alma veya rezervasyon yaptırma ve yüzde 45,7 ile kamu kuruluşlarına ait internet sitelerinden bilgi edinme takip etti.

2025 yılında yüzde 55,7 olan internet üzerinden özel kullanım amacıyla mal veya hizmet satın alma ya da sipariş verme (e-ticaret) oranı, bu yıl yüzde 60'a çıktı. Mal, hizmet satın alma ya da sipariş verme oranı erkeklerde yüzde 63,4, kadınlarda yüzde 56,6 olarak gerçekleşti. Bu oran, en son mal, hizmet satın alma ya da sipariş verme zamanlarına göre incelendiğinde, bireylerin yüzde 48,3'ünün son 3 ayda mal veya hizmet satın aldığı ya da sipariş verdiği belirlendi.

İnternet üzerinden son 3 ayda eğitim, mesleki veya özel amaçlar için öğrenme faaliyeti gerçekleştirenlerin oranı, bu yıl geçen yıla kıyasla 5,2 puan artarak yüzde 22,9 oldu. Bu oranın, erkekler için yüzde 22,4, kadınlar için yüzde 23,5 olduğu tespit edildi.

Bireylerin yüzde 90'ı WhatsApp kullandı

En fazla kullanılan sosyal medya ve mesajlaşma uygulamaları, yüzde 90 ile WhatsApp, yüzde 77,6 ile YouTube ve yüzde 71,1 ile Instagram olarak kayıtlara geçti. Erkeklerin en fazla yüzde 92,5 ile WhatsApp, yüzde 80,1 ile YouTube ve yüzde 71,9 ile Instagram, kadınların yüzde 87,6 ile WhatsApp, yüzde 75 ile YouTube ve yüzde 70,2 ile Instagram uygulamalarını kullandığı belirlendi.

İnternet kullanan bireylerin kullandığı internete bağlı sistem ve cihaz türlerinin sırasıyla yüzde 62 ile internet bağlantılı TV, yüzde 18,6 ile "robot süpürgeler, buzdolapları, fırınlar, kahve makineleri gibi internete bağlı ev aletleri" ve yüzde 16,7 ile "akıllı saat, internet bağlantılı spor/direnç bandı, gözlük veya kulaklıklar, güvenlik takip cihazları, internet bağlantılı aksesuarlar, internet bağlantılı giysi veya ayakkabılar" olduğu görüldü.

Son 3 ay içinde internet kullanan bireylerin cep telefonu, akıllı telefon, tablet, dizüstü veya masaüstü bilgisayar satın aldığında önemli bulduğu özelliklerin sırasıyla yüzde 89,3 ile fiyat, yüzde 74,7 ile donanım özellikleri, yüzde 69,9 ile cihazın enerji verimliliği, yüzde 69,5 ile marka, tasarım veya boyut olduğu tespit edildi.

Salah'ın İstanbul'da kulüp başkanı Ertuğrul Doğan ile bir araya gelmesi, akşam saatlerinde de Trabzon'da olması bekleniyor.

Trabzonspor Kulübü, transfer görüşmelerine başladığı Mısırlı futbolcu Muhammed Salah'ın, bordo-mavili formayla verdiği "Bize her yer Trabzon" mesajını paylaştı

🔗 https://t.co/R0nlar6K1T pic.twitter.com/osy4jsKkE6

— TV5 (@tv5televizyonu) August 5, 2026

6.322,1650

6.323,1290

ALTIN/ONS DOLAR FİYATI

4.134,67

4.135,60

DÖVİZ VE ALTIN HESAPLAMAK İÇİN TIKLAYINIZ

ÇEYREK ALTIN FİYATI

10.115,4600

10.338,3200

CUMHURİYET ALTINI FİYATI

40.461,8600

41.226,8000

TAM ALTIN FİYATI

40.653,00

40.976,00

YARIM ALTIN FİYATI

20.165,90

20.674,58

ZİYNET ALTINI FİYATI

40.458,04

41.221,81

ATA ALTIN FİYATI

40.797,93

41.836,82

14 AYAR BİLEZİK GRAMI FİYATI

3.412,39

4.589,33

22 AYAR BİLEZİK GRAMI FİYATI

5.689,38

5.893,80

GREMSE ALTIN FİYATI

101.194,00

102.094,00

AK Parti, TBMM Başkanlığı'na sunulması planlanan "çerçeve yasa" teklifini değerlendirmek üzere milletvekillerini kapalı grup toplantısında bir araya getirdi. Toplantının, teklifin Meclis'e sunulması öncesinde son değerlendirmelerin yapılacağı oturum olması bekleniyor.

AK Parti Genel Başkan Vekili Efkan Ala, AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler ve AK Parti Grup Başkanvekili Abdülhamit Gül, toplantının yapılacağı grup salonuna birlikte geldi. Gazetecilerin, teklifin TBMM Başkanlığı'na bugün sunulup sunulmayacağı yönündeki sorusunu yanıtlayan Efkan Ala, "Grubumuzu bilgilendireceğiz, tekrar değerlendireceğiz" ifadelerini kullandı.

AK Partili Yayman: "İhtiyatlı, iyimseriz"

AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Milli Dayanışma Kardeşlik Komisyonu üyesi Hüseyin Yayman da toplantı öncesinde "çerçeve yasaya" ilişkin, "Zaten görüşmeler yapılıyor. Türkiye için iyi olacak" dedi.

Terör örgütü PKK lideri Abdullah Öcalan ile görüşmek üzere İmralı'ya giden heyette yer almasının ardından sürece ilişkin değerlendirmesi sorulan Yayman, "Her zaman olduğu gibi ihtiyatlı iyimseriz. Devletimizin kurumları çalışıyor. Bu bir devlet politikası. İnşallah milletimiz için 86 milyonu memnun edecek bir düzenlemeyi hep beraber Türkiye Büyük Millet Meclisi yapacak, takip edecek" ifadelerini kullandı.

Öte yandan, TBMM Adalet Komisyonu Başkanı Cüneyt Yüksel de çerçeve yasa teklifinin komisyon sürecine ilişkin değerlendirmede bulundu. Yüksel, teklifin TBMM Başkanlığı'na sunulmasının ardından cuma günü Adalet Komisyonu gündemine gelebileceğini ifade etti.

Kapalı grup toplantısının ardından teklifin TBMM Başkanlığı'na sunulması bekleniyor.

Husilerin Sözcüsü Yahya Seri, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından konuya ilişkin açıklama yaptı.

Seri, Kızıldeniz'in kuzeyindeki Yenbu bölgesi açıklarında Suudi Arabistan'a ait "Vefa" isimli petrol gemisini balistik füzelerle hedef aldıklarını belirtti.

Seri, bu saldırının "ablukaya ablukayla karşılık verme" anlayışı çerçevesinde gerçekleştirildiğini savundu.

Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik tehditleri

İran destekli Husiler, 20 Temmuz'da, Suudi Arabistan'ın Yemen'de kontrolü altındaki bölgelere abluka uyguladığını iddia ederek "deniz seyrüsefer yasağı" olarak nitelendirdikleri bir uygulama başlattıklarını duyurmuştu.

Husiler, 22 Temmuz akşamı da Kızıldeniz'de Suudi Arabistan'a ait iki petrol tankerini balistik füzeler ve insansız hava araçlarıyla hedef aldıklarını, saldırılar sonucunda gemilerde yangın çıktığını ileri sürmüştü.

İran destekli Husiler, Eylül 2014'ten bu yana Yemen'in başkenti Sana'nın yanı sıra ülkenin bazı kent ve illerinde kontrolü elinde bulunduruyor.

Sektör kaynaklarından edinilen bilgiye göre, motorinin litre fiyatında 3,97 lira tutarında indirim yapılması bekleniyor. İndirimin pompa fiyatlarına aynı tutarda yansıtılıp yansıtılmayacağı ise yetkili makamların değerlendirmesinin ardından netleşecek.

Benzin grubunda ise mevcut durumda herhangi bir fiyat değişikliği öngörülmüyor.

İSTANBUL, İZMİR VE ANKARA'DA GÜNCEL BENZİN, MOTORİN VE OTOGAZ FİYATLARI NE KADAR?

İstanbul Avrupa Yakası:

Benzin: 67.27 TL

Motorin: 80.01 TL

LPG: 33.79 TL

İstanbul Anadolu Yakası:

Benzin: 67.12 TL

Motorin: 79.87 TL

LPG: 33.19 TL

Ankara:

Benzin: 68.24 TL

Motorin: 81.14 TL

LPG: 33.89 TL

İzmir:

Benzin: 68.52 TL

Motorin: 81.41 TL

LPG: 33.79 TL

Sınavla öğrenci alan okullarda doluluk oranı yüzde 95,76

Sınavla öğrenci alan okullar için açılan 198 bin 905 kontenjanın 190 bin 473'ü öğrenciler tarafından tercih edildi ve yerleştirme oranı yüzde 95,76 oldu.

Yerel yerleştirmede öğrencilerin yüzde 94,53'ü, ilk üç tercihinden birine yerleşti

Merkezî yerleştirme tercihinde bulunan öğrencilerin yüzde 89,84'ü ilk beş tercihinden birine yerleşti.

Yerel yerleştirme tercihinde bulunan öğrencilerin yarısından fazlası ilk tercihine yerleşirken öğrencilerin yüzde 94,53'ü ise ilk üç tercihinden birine yerleşti.

Kendi illerinde yerleşme oranı yüzde 92,93

2026 yılı merkezî sınav sonuçlarına göre yüzde 5'lik dilimdeki öğrencilerin kendi ilinde bir okula yerleşme oranı yüzde 89,06, tüm öğrencilerin ise kendi illerindeki okullara yerleşme oranı ise yüzde 92,93 oldu.

Üst dilimde yer alan öğrenciler farklı okul ve illere dengeli şekilde dağıldı

2026 yılında yüzde 5'lik dilimdeki öğrenciler 81 ildeki 760 okula, yüzde 10'luk dilimdeki öğrenciler ise 81 ildeki 1193 okula yerleşti.

Yerleştirmeye esas nakil işlemleri iki dönemde yapılacak

Sınavla ve yerel yerleştirme kapsamında açık kalan kontenjanlara yerleştirmeye esas nakil işlemleri, iki dönem hâlinde yapılacak. Yerleştiği okulu değiştirmek isteyen öğrenciler de nakil talebinde bulunabilecek.

Her iki yerleştirmeye esas nakil döneminde de merkezî sınav puanıyla öğrenci alan okullar için en fazla 3, yerel yerleştirmeyle öğrenci alan okullar için en fazla 3, pansiyonlu okullar için en fazla 3 okul tercihi yapılabilecek.

Yerel yerleştirmeyle öğrenci alan okullar için tercihte bulunan ve ilk yerleştirmede tercihine yerleşen öğrencilerin yerleştirmeye esas nakil tercih dönemlerinde kayıt alanından okul ve farklı tür tercih etme zorunluluğu bulunmayacak ancak tercihlerine yerleşemeyen öğrenciler, yerleştirmeye esas nakil tercihlerinde ilk 2 okulu kayıt alanından seçmek suretiyle en fazla 3 okul tercihinde bulunabilecek. Yapılan tercihlerde aynı okul türünden en fazla 2 okul seçilebilecek.

Nakil süreci

Yerleştirmeye esas 1. nakil için tercihler 5-7 Ağustos tarihleri arasında yapılacak ve 1. nakil sonuçları 10 Ağustos'ta açıklanacak.

İkinci nakil tercih başvuruları ise 10-12 Ağustos tarihleri arasında alınacak ve sonuçlar 14 Ağustos'ta ilan edilecek.

17-26 Ağustos tarihleri arasında boş kalan kontenjanlara, hiçbir yere yerleşemeyen öğrenciler için il/ilçe öğrenci yerleştirme ve nakil komisyonlarınca yerleştirme başvuruları alınacak.

Okul ve kurumlar, yatılılık başvurularını 31 Ağustos-3 Eylül tarihleri arasında alacak. 4 Eylül'de ise yatılılık yerleştirme sonuçları ilan edilecek.

Sonuçlara, sonuc.meb.gov.tr adresinden ulaşılabilecek.

Geleneksel motifler ve Arap kaligrafisiyle ahşaba hayat veren Said, yok olmaya yüz tutan mesleği korumak için yoğun çaba sarf ediyor.

- Saraylardan hediyelik objelere

Tarih boyunca estetik ve zarafetin simgesi olan bu sanat, geçmişte cami, kilise ve sarayların tavan ile duvar süslemelerinde sıkça tercih ediliyordu.

Halep Kalesi'ndeki Taht Salonu ve Kudüs'teki Mescid-i Aksa gibi sembolik yapılarda bu sanatın görkemli örneklerine rastlamak mümkün.

Değişen yaşam koşullarıyla birlikte büyük mimari yapılarda daha az kullanılan bu sanat, bugün ağırlıklı olarak hediyelik kutular, tablolar ve küçük ahşap objeler üzerinde uygulanarak meraklılarının beğenisine sunuluyor.

- Doğu tarzı dekorasyonun önemli unsurlarından

AA muhabirine konuşan 42 yaşındaki üç çocuk babası el sanatları ustası Said, aile mesleğini henüz 12 yaşında iken öğrendiğini, şimdi ise oğluna öğreterek geleneğin devamını sağlamaya çalıştığını söyledi.

Tarihi çarşının otantik atmosferinde çalışmalarını sürdüren Said, kültürel hafızanın bir parçası olan bu mirası gelecek nesillere aktarmakta kararlı olduğunu dile getirdi.

Kabartma ahşap süslemenin özellikle eski Arap evlerinin tavan ve duvarlarında kullanılan Doğu tarzı dekorasyonun önemli unsurlarından biri olduğunu dile getiren Said, üretim sürecinin desen tasarımıyla başladığını anlattı.

Said, desenlerin kağıttan ahşaba aktarıldığını, daha sonra bitkisel malzemelerden hazırlanan özel bir macunun uygulandığını, zemin boyasının yapıldığını, koruyucu malzeme sürüldüğünü, kabartma desenlerin fırçayla renklendirildiğini ve son aşamada siyah kontur çizgileriyle eserin tamamlandığını anlattı.

- "Bu meslek insanı hiç sıkmıyor"

Yıllardır aynı heyecanla çalıştığını dile getiren Said, "Bu meslek insanı hiç sıkmıyor." dedi.

Said, her eserde yeni ayrıntılar keşfetmenin kendisini motive ettiğini dile getirdi.

Kabartma ahşap süslemede kullanılan renk ve malzemelerin mekanın atmosferini değiştirdiğini ifade eden Said, güneş alan mekanlarda serinlik hissi veren, daha karanlık alanlarda ise sıcaklık hissi uyandıran tonların tercih edildiğini söyledi.

Said, "Atölyeme gelen müşteriler burada uzun süre kalıyor, duvarları ve tavanları inceleyerek detayları izliyor." dedi.

Geleneksel el sanatlarının korunması gerektiğini vurgulayan Said, zanaatkarların aynı çatı altında çalışabileceği geleneksel bir el sanatları çarşısı kurulması temennisinde bulundu.

Böyle bir merkezin kabartma ahşap süsleme, bakırcılık, dokumacılık ve kilimcilik gibi farklı zanaatları bir araya getireceğini belirten Said, "Atölyelerin bir araya gelmesi hem mesleklerin yok olmasını önler hem de ustalar arasında rekabet oluşturarak daha kaliteli üretim yapılmasını sağlar." diye konuştu.

Bu çalışmada cenin, çocuk ve yetişkin beyinlerden 500'den fazla doku birimi birleştirilerek dünyada insan beyin kökünün üç boyutlu, en detaylı atlasını çıkarıldı.

MRI taramalarından beynin tamamı ya da sinir hücrelerine kadar detaylı inceleme imkanı sunan bu dijital atlasla, 200'den fazla beyin hücresi kümesi ve sinir yolu incelenebiliyor.

Beyni omurgaya bağlayan, nefes alımını, kalp atışını, uyku, uyanıklık ve hareketlilik hallerini kontrol eden beyin kökünün incelenmesi, Alzheimer, Parkinson ve inme gibi hastalıkların daha iyi anlaşılmasına yardımcı olabilir.

Araştırmanın bulguları, bilimsel çalışmaların yer aldığı "BioRxiv" sitesinde yayımlandı.