Konferansın kendileri açısından verimli geçtiğini belirten Kurtulmuş, bazı Avrupa meclis başkanlarıyla ikili ilişkiler, bölgesel sorunlar ve küresel sistemin yenilenmesine ilişkin görüşmeler yaptıklarını söyledi. Toplantılarda yeni, adil ve hakkaniyetli bir dünya sistemi ile dünya barışının sağlanması için yapılabileceklerin ele alındığını aktaran Kurtulmuş, konferanstaki konuşmasının ardından olumlu tepkiler aldığını ifade etti. Kurtulmuş, şunları söyledi:

“Bir kere daha gördüm ki ‘Dünya 5’ten büyüktür’ diyerek Sayın Cumhurbaşkanımızın da her yerde dile getirdiği, bizlerin de her yerde dile getirdiğimiz, ‘yeni bir sisteme dünyanın ihtiyacı var’ görüşü artık yavaş yavaş uluslararası camia tarafından da kabul ediliyor, destek buluyor. Hele Filistin konusunda söylediğimiz hakkaniyetli sözler, birçok ülke bakımından bakıyorsunuz gözlerinin içine, kendileri söylemek isteseler de söyleyemeyecekleri, cesaret edemeyecekleri konuları gündeme getirince oldukça sevindiklerini görüyoruz.”

“ÖRGÜTÜN TAMAMIYLA SİLAHLARI BIRAKTIĞI TESPİT VE TESCİL EDİLMEZSE ADIMLAR ATILMAYACAK”

Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun kapsamında atılacak adımlara ilişkin soruyu yanıtlayan Kurtulmuş, Terörsüz Türkiye sürecinin planlandığı gibi yürüdüğünü söyledi. Zaman zaman gecikmeler yaşansa da istikametin değişmediğini ve sürecin güçlü bir siyasi iradeyle devam ettiğini belirten Kurtulmuş, kanunun 467 milletvekilinin “evet” oyuyla kabul edilmesinin siyasetin kararlılığını gösterdiğini ifade etti. Kurtulmuş, şöyle konuştu:

“Türkiye siyaseti farklı siyasi partileriyle, farklı kanaatleriyle bu konuda ‘terörsüz Türkiye’nin gerçekleştirilmesiyle ilgili kararlı duruşunu hem verdiği desteklerle hem de sürece siyasetin öncülük etmesiyle ortaya koyuyor. Kimsenin telaşa kapılmasına gerek yok. Her şey yolunda ve beklediğimiz gibi milletimizin kahir ekseriyetinin verdiği destek istikametinde ilerliyor. Endişelenecek hiçbir şey yok. Örgüt artık silahlarını teslim etmeye ve silahsızlanma sürecini hızlandırmaya devam ediyor. Zaten yasa çok açık. Eğer örgütün tamamıyla silahları bıraktığı tespit ve tescil edilmezse bu süreçle ilgili yasanın çıkmış olmasına rağmen adımlar atılmayacak, çok net bu. İyi gidiyor.”

“HİÇ KİMSE AYRILIKÇI BİR DİL KULLANMASIN”

Terörsü Türkiye sürecinde yaşanabilecek provokasyonlara dikkati çeken Kurtulmuş, çözüm isteyenler kadar istemeyenlerin de olabileceğini belirtti. Azınlıkta da olsa süreci baltalamak isteyenlerin bulunabileceğini ifade eden Kurtulmuş, şunları kaydetti:

“Bunlara karşı uyanık olmak lazım. Herkes bu sürece ne kadar olumlu katkı yapabilirse bunun hesabı içerisinde olması lazım. Bu provokasyonların önüne geçecek olan husus da yeni döneme uygun bir dil kullanmaktır. Eski siyasi alışkanlıkların bir tarafa bırakılması lazım. Bunun için de iki temel konunun altını çizmek isterim. Hiç kimse ayrılıkçı bir dil kullanmasın. Yani o eski ayrılıkçı dilin artık siyaseten de bir karşılığı olmadığı, bölgedeki Kürt halkı başta olmak üzere kimsenin bu ayrılıkçı söyleme prim vermediği aşikardır. Milletimizin böyle bir gündemi yoktur. Dolayısıyla bundan sonra da ayrılıkçı dili kullanma konusunda herkesin olağanüstü titiz davranması lazım.”

Etnik, siyasi, dini veya mezhebi farklılıkları bulunan grupları ayrıştıran ve ötekileştiren bir üslup kullanılmamasını isteyen Kurtulmuş, “Eğer herkes Türkiye’de, özellikle siyasette gerçekten millete hizmet eden dostlarımız, arkadaşlarımız, hangi partiden olursa olsun bu iki temel hususa dikkat ederlerse bu sürecin ruhuna uygun bir barış, kardeşlik, dostluk, dayanışma dili gelişir ki sürecin zaten ihtiyacı olan husus budur” dedi.

“ANLAŞMANIN METNİ İLETİLDİĞİNDE DERHAL TBMM GENEL KURULU’NA SEVK EDERİZ”

Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın ne zaman Meclis’e geleceği sorulan Kurtulmuş, şu yanıtı verdi:

“Cumhurbaşkanlığından bu anlaşma Meclis’e geliyor, uluslararası anlaşmaları Meclis Başkanı milletvekili sıfatıyla imzalıyor ve Meclis Genel Kurulu’na gönderiyor. Bize anlaşmanın metni iletildiğinde biz bunu derhal TBMM Genel Kurulu’na sevk ederiz.”

“MEZHEP ÇATIŞMALARINI KÖRÜKLEYECEK BİR ADIM ASLA DEĞİLDİR”

Türkiye’nin acil gündemlerini ertelemediğini belirten Kurtulmuş, anlaşmanın üçüncü bir ülkeye karşı olmadığını söyledi. Kurtulmuş, şöyle devam etti:

“Ne gerekiyorsa, hangi adımın atılması gerekiyorsa vaktinde, gerektiği gibi ve kararlılıkla o adımlar atılır ve yolumuza devam ederiz. Vatandaşlarımız için şu noktanın hassas olduğunu düşünüyorum: Bölgede çok fazla ayrışmalar var. Çok fazla siyasi farklılıklar var. Çok fazla etnik ve mezhebi çatışmaların olduğu bir dönemden geçtik ve hala bu çatışma potansiyeli var. Mekke Anlaşması asla ve asla üçüncü bir ülkeye, anlaşmanın tarafı olmayan başka bir ülkeye karşı bir husumet anlaşması değildir. Daha açık söyleyeyim, bu 3 ülke arasındaki anlaşma, bölgede mezhep çatışmalarını körükleyecek bir adım asla değildir. Gönlümüz arzu eder ki diğer bölgesel ülkeler, hatta ve hatta geniş coğrafyamızdaki İslam ülkeleri de bu anlaşma oturdukça, geliştikçe, kurumsal olarak yapısını kuvvetlendirdikçe bu anlaşma genişlesin ve İslam ülkeleri kendi aralarında ortak bir savunma anlaşmasına sahip olsunlar.”

Dedetaş'ın Anayasa'nın 127. ve 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 47. maddeleri uyarınca İçişleri Bakanlığının 1 Ağustos tarihli oluruyla görevden uzaklaştırıldığı aktarılan açıklamada, şunlar kaydedildi:

"5 Ağustos 2026 tarihinde yapılan Belediye Meclisi toplantısında Sibel Tan Çetinkaya'nın Belediye Başkan Vekili seçilmesine ilişkin 76 No'lu meclis kararı, İstanbul 2. İdare Mahkemesinin 24 Ağustos 2026 tarihli ve '2026/1703' esas sayılı kararıyla yürütmenin durdurulmasına konu olmuş, bu karara yapılan itiraz İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Altıncı İdari Dava Dairesinin 2 Eylül 2026 tarihli ve '2026/1533' sayılı kararıyla reddedilmiştir.

Yargı kararları doğrultusunda yenilenen seçim sonucunda 8 Eylül'de Dündar Ziya Gültekin Belediye Başkan Vekili seçilmiştir. Üsküdar Belediye Başkan Vekili Dündar Ziya Gültekin'in 15 Ekim'de geçirdiği trafik kazasının ardından hayatını kaybetmesi üzerine yeni belediye başkan vekilinin seçilmesi amacıyla Üsküdar Belediye Meclisinin 20 Ekim Salı günü saat 10.00'da toplanması Valiliğimizce uygun görülmüştür."

“Kuvvetli yağışlar devam edecek.

Meteoroloji Genel Müdürlüğümüzün İstanbul Anadolu Yakası için bugün akşam ve yarın öğle saatlerinden sonrasına yönelik turuncu uyarısı var.

Bursa, Sakarya, Kocaeli ve Yalova için turuncu kodlu, 36 ilimiz için ise sarı kodlu meteorolojik uyarısı bulunuyor.

Bizler tüm tedbirlerimizi alıyoruz, vatandaşlarımızın da dikkatli olması büyük önem taşıyor.

Lütfen meteorolojik uyarıları takip edelim, risk oluşturabilecek durumlardan uzak duralım.”

Açıklamada şunlar kaydedildi:

"Güncel BES istatistikleri incelendiğinde sistemde olumsuz bir seyir bulunmamaktadır. Aksine, son bir ayda 100 binden fazla net sözleşme artışı gerçekleşmiş ve sisteme ciddi miktarda yeni kaynak girişi olmuştur. BES, sunduğu devlet katkısı, güven ve istikrar ortamı ile büyümesini güçlü bir şekilde sürdürmektedir. Kamuoyunu asılsız paylaşımlarla yanıltmayı, piyasalarda güvensizlik ve huzursuzluk oluşturmayı amaçlayan spekülatif içeriklere itibar edilmemesi, yalnızca yetkili resmi kurumlar tarafından yapılan açıklamaların dikkate alınması önemle rica olunur."

Bir süredir şahsı üzerinden yürütülen siyasi tartışmaların kent için yapılan çalışmaların önüne geçtiğini ifade eden Aras, bu tartışmaların Muğla'ya ve vatandaşlara katkı sağlamadığına inandığını kaydetti.

CHP üyeliğinden ayrılma kararının "Muğla'ya karşı taşıdığı sorumluluğu halkın iradesi ve kentin ihtiyaçları doğrultusunda sürdürme" anlayışına dayandığını belirten Aras, siyasi görüşü, yaşam biçimi veya yaşadığı yer ayrımı yapmadan tüm vatandaşlara hizmet etmeye devam edeceğini vurguladı.

Aras, altyapı, ulaşım, doğanın korunması, üreticilerin desteklenmesi ve toplumsal dayanışmanın güçlendirilmesi için çalışmayı sürdüreceğini ifade etti.

Muğla'nın yararına olan konularda merkezi yönetim, kamu kurumları, siyasi partiler, ilçe belediyeleri, meslek odaları ve sivil toplum kuruluşlarıyla işbirliğine açık olduğunu belirten Aras, "Benim tarafım Muğla'dır. Önceliğim hemşehrilerimizin huzuru, refahı ve kentimizin geleceğidir. Muğla için çalışmaya, halkımızla birlikte yürümeye aynı inanç ve kararlılıkla devam edeceğim." açıklamasında bulundu.

Heyet, sanıkların son sözlerinin dinlenmesinin ardından karar için duruşmaya ara verdi.

Aranın ardından kararını açıklayan mahkeme, sanık Alaattin Kadayıfçıoğlu'nun "kasten öldürme" suçundan müebbet hapis cezasına çarptırılmasına ve tutukluluk halinin devamına hükmetti.

Sanıklar Aleyna Tutuş, İzzet Yıldızhan, Zuhal Kalaycıoğlu, Bilal Kadayıfçıoğlu ve Ahmet Özkoç'un üzerlerine atılı suçlardan ayrı ayrı beraatlerine karar veren heyet, diğer 4 sanığa da farklı suçlardan 5 yıla kadar değişen sürelerde hapis cezası verdi ve adli kontrol tedbirlerinin uygulanmasına hükmetti.

Mahkeme, Tutuş ve tutuklu olan diğer 5 sanığın tahliyesine karar verdi.

- İddianameden

Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığınca, Ümraniye Tatlısu Mahallesi'nde 19 Mart'ta park halindeki araçta arkadaşıyla oturan Kubilay Kaan Kundakçı'nın (21), olay yerine iki araçla gelen sanıklardan birinin silahla ateş etmesi sonucu ağır yaralanması ve kaldırıldığı hastanede hayatını kaybetmesine ilişkin iddianame hazırlanmıştı.

İddianamede, güvenlik kamerası görüntülerinin bilirkişi incelemesine göre, hayatını kaybeden Kundakçı'nın içinde bulunduğu aracın önüne iki aracın yanaştığı, araçtan inen sanık Alaattin Kadayıfçıoğlu'nun belinden silah çıkararak maktulün bulunduğu aracın ön yolcu kapısını açıp ateş ettiği anlatılmıştı.

Kundakçı'nın ölümcül yaralanmaya yol açan tek kurşunla hayatını kaybettiği aktarılan iddianamede, sanıkların olaydan saatler önce bölgeye gelip gittikleri, saldırının spontane değil planlı olabileceğine yönelik kuvvetli şüphe oluştuğu kaydedilmişti.

HTS kayıtları, cep telefonu incelemeleri ve kriminal raporlara göre, olay öncesi sanıklar arasında yoğun irtibat bulunduğu, olay sonrası bazı temasların devam ettiği vurgulanan iddianamede, Kadayıfçıoğlu'nun, "kasten öldürme", sanıklar Aleyna Tutuş ve Zuhal Kalaycıoğlu'nun ise "kasten öldürmeye azmettirme" suçundan ayrı ayrı müebbet hapis cezasına çarptırılması talep edilmişti.

Sanıklar Hüseyin Can Avcı, Mustafa Rece ve Bilal Kadayıfçıoğlu'nun da "kasten öldürmeye yardım etme" suçundan 10 yıldan 15'er yıla kadar hapisle cezalandırılması öngörülen iddianamede, Metin Kadayıfçıoğlu'nun "suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme" ile "suçluyu kayırma" suçlarından 1 yıldan 10 yıla kadar hapis cezasına çarptırılması istenmişti.

İddianamede, sanık Engin Taşkıran hakkında "suçluyu kayırma" ve "suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme" suçlarından 6 aydan 10 yıla kadar, sanıklar İzzet Yıldızhan ve Ahmet Özkoç'un ise "suçluyu kayırma" suçundan 6 aydan 5'er yıla kadar hapsi talep edilmişti.

- Mütalaadan

Mütalaada, tutuklu sanık Alaattin Kadayıfçıoğlu'nun "kasten öldürme" suçundan müebbet hapis cezasına çarptırılması ve tutukluluk halinin devamına karar verilmesi talep edilmişti.

Tutuklu sanık Aleyna Tutuş'un "suçu bildirmeme" suçundan 1 yıla kadar hapis cezasına çarptırılması talep edilen mütalaada, tahliyesine karar verilmesi istenmişti.

Mütalaada, diğer 5 sanığın farklı suçlardan değişen oranlarda hapisle cezalandırılması, 3 sanığın ise beraatlerine karar verilmesi talep edilmişti.

2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ve 2025 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi ile Sayıştay raporlarının komisyondaki müzakerelerinin bir ay sürmesi öngörülüyor.

Plan ve Bütçe Komisyonundaki bütçe görüşmelerine, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın 21 Ekim Çarşamba günü yapacağı sunumla başlanacak.

Sunumun ardından komisyon üyelerinin hazırlıkları için çalışmalara bir hafta ara verilecek.

Komisyon müzakerelerinin tamamlanmasının ardından süreç TBMM Genel Kurulunda devam edecek.

Açıklamada, e-Sınav merkezlerinde yapılan sınavlara, Destekleme ve Yetiştirme Kursları'na ve Halk Eğitim Merkezleri'nde yapılan yüz yüze eğitimlere de ara verileceği kaydedildi.

Koza TV'de 8 Ekim tarihinden yayımlanan bir programda fon soruşturmasında "İktidarın bütün isimlerinin içinde olduğu bir vurgundan bahsediyoruz" ifadesiyle, "bir siyasi kesimin bütün mensuplarına ağır suç isnadında" bulunduğu gerekçesiyle yüzde 3 oranında idari para cezası verilmesine hükmedildi.

RTÜK Üyesi Tuncay Keser, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, kararlara karşı oy kullandığını belirterek, Anayasa Mahkemesi'nin 2020 tarihli bir kararını anımsatarak şunları kaydetti:

"Anayasa Mahkemesi’nin 'söylentilerin varlığını bir beyanın doğruluğunu kanıtlayan savcı gibi ispat etmesi başvurucudan (gazeteci) beklenemez. Yeterli olgusal temelleri olduğu müddetçe bireyleri yahut toplumu ilgilendiren olaylar hakkında çıkan söylentilerin haberleştirilmesi de cezalandırılamaz. Dahası söz konusu duyumlar hakkında yetkilileri doyurucu açıklama yapmaya çağırmanın sağlıklı bir demokraside cezalandırma konusu olması düşünülemez. (2020/23730)' şeklindeki kararı ölçüt alındığında, gazeteciliğin ve basın özgürlüğünün sınırlarının daha geniş yorumlanması zorunludur. Gazetecilerin ülke gündeminde önemli bir yer tutan fon yolsuzluğu soruşturması ile ilgili sorgulamalar yapması ve iddiaları gündeme taşımasının cezalandırılmasının, halkın haber alma hakkı ve basın özgürlüğünü zedeleyeceği görüşüyle yaptırım kararlarına karşı oy kullandım."

Paylaşımda, yağışların yarın öğle saatlerinden sonra özellikle Anadolu Yakası'nın Beykoz, Şile, Ümraniye, Pendik, Tuzla, Sancaktepe, Çekmeköy ve Sultanbeyli ilçelerinde etkisini artırarak yer yer çok kuvvetli ve şiddetli olacağının tahmin edildiği belirtildi.

Paylaşımda, "Kuvvetli yağışlarla birlikte sel, su baskını, heyelan, ulaşımda aksamalar gibi olumsuzluklara karşı vatandaşlarımızın dikkatli ve tedbirli olmaları önemle rica olunur." ifadesi kullanıldı.

Başvurular, "Varis Hizmetleri" menüsü altında yer alan "Diğer Hizmetler" bölümünden "Türkiye Bankalar Birliği - Risk Merkezi Raporu (Mirasçısı Olduğunuz Kişi Adına)" adımından yapılabilecek.

Bu hizmet kapsamında, her bir murise ait Risk Merkezi Raporu ücretsiz olarak günde en fazla 1 adet, ayda 4 adet ve bir takvim yılında 24 adet alınabilecek.

Raporda, güncel/cari dönem günlük kredi limit ve borç bilgileri, bireysel kredi başvuru bilgileri, telefon ve internet gecikmeli fatura bilgileri, ihale yasaklısı bilgileri, senet bilgileri, çek bilgileri, çek yasaklama ve kaldırma karar bilgileri, kurul kararını aşan kredi bilgileri ve Risk Merkezi Raporu başvuru ve teslim bilgileri yer alıyor.

İlgili raporlara ve ayrıntılı bilgilere www.riskmerkezi.org internet adresinden ulaşılabilecek.

Pezeşkiyan görüşme sırasında, ABD’nin yalnızca İran için değil tüm dünya için sorunlar meydana getirdiğini belirterek, “Eğer ABD bu yolda ilerlerse bütün dünya için durumlar daha kötü olacak. ABD’nin güç kullanmak yerine mantık çerçevesinde diyalog kurması daha iyi olacaktır.” ifadelerini kullandı.

Ülkesinin halkı ile birlikte komşularıyla koordinasyon içinde dünya ile ilişkilerini sürdürmeye devam edeceğini vurgulayan Pezeşkiyan, ABD’nin bu durumu iyice anlaması gerektiğini söyledi.

Pezeşkiyan ayrıca İran ile Ermenistan arasındaki ilişkilere de değinerek, Tahran-Erivan işbirliğinin çeşitli alanlarda geliştirilmesi gerektiğini ve ülkesinin bu konuda kararlı olduğunu belirtti.

Paşinyan ise, İran ile Ermenistan arasındaki tarihi kültürel bağlara atıf yaparak, bölgede barış ve istikrar istediklerini ve ülkesinin de komşu ülkelerle ilişkilerini geliştirmeye çalıştığını dile getirdi.

"Bazı basın yayın organlarında ve sosyal medya hesaplarında yer alan, 'bedelli askerlikte 28 günlük temel askerlik eğitiminin kaldırılacağı' yönündeki iddialar gerçeği yansıtmamaktadır. Bedelli askerlik hizmetine ilişkin yasal düzenlemeler ve uygulama esasları aynen devam etmektedir. Konuya ilişkin yetkili makamlarca alınmış, somutlaşmış veya netleşmiş yeni bir karar bulunmamaktadır.

Kamuoyunun asılsız paylaşımlara itibar etmemesi ve sadece ilgili resmi kurumlarca yapılan açıklamaları dikkate alması önemle rica olunur."

Federasyonun internet sitesinden yapılan açıklamada, "Türkiye Futbol Federasyonu eski başkanlarından Erdoğan Ünver'in vefatı ve İstanbul'da meydana gelen sel felaketinde yaşanan can kayıplarımız nedeniyle 16 Ekim-19 Ekim 2026 tarihleri arasında oynanacak tüm profesyonel lig müsabakaları öncesinde 1 dakikalık saygı duruşunda bulunulacaktır. Ayrıca dileyen kulüplerimiz müsabakalara siyah kol bandı takarak çıkabilecektir." ifadeleri kullanıldı.

Kızılcahamam ilçesinde bulunan 2 bin 35 metre yüksekliğindeki Işık Dağı, beyaz örtüyle kaplandı.

Kentin yüksek kesimlerinde yer yer sis etkili olurken şehir merkezinde ve alçak kesimlerde ise aralıklı sağanak görüldü.

İstanbul İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü ekipleri, sel sonrası kayıp oldukları bildirilen vatandaşlara yönelik arama kurtarma çalışmalarının sağlıklı şekilde sürdürülebilmesi amacıyla Kemerburgaz'da Afet Koordinasyon Merkezi oluşturdu.

Başta İstanbul olmak üzere Muğla, Afyonkarahisar, Kütahya ve Tokat illerinden gelen 56 AFAD personeli sahada çalışmalarını yürütüyor.

AFAD ekiplerine çalışmalarda Sahil Güvenlik Komutanlığına bağlı 78 personel ve bir kısmı Eyüpsultan Belediyesine bağlı olmak üzere 25 arama kurtarma gönüllüsü yardımcı oluyor.

Ekipler Kağıthane, Cendere, Alibeyköy, Ayazağa'daki dere yataklarının yanı sıra bu derelerin döküldüğü Haliç'te dron ve sonar yardımıyla çalışmalarını sürdürüyor.

"Ayazağa Mahallesi'nden itibaren dere boylarında çalışma yapıyoruz"

AFAD İstanbul Arama Kurtarma Birimi Sorumlusu Birol Özdal, kurdukları koordinasyon merkezinde çalışmalarını sürdürdüklerini belirterek, "Geçen gün yaşadığım sel afetinden sonra kaybolduğu bildirilen vatandaşlarımız için arama çalışması devam ediyor. Daha sağlıklı bir biçimde sürdürülebilmesi adına bir koordinasyon birimi kurduk. Ekiplerimiz şu an sahada. Ayazağa Mahallesi'nden itibaren dere boylarında çalışma yapıyoruz" dedi.

"159 personelle dere boylarında arama tarama faaliyetleri devam ediyor"

Toplam 159 personelle arama faaliyetlerinin devam ettiğini belirten Özdal, "Ayazağa'da Cendere Deresi'nin yatağından başlayarak, Kağıthane ve bağlandığı Alibeyköy'den döküm noktası olan Haliç'e kadar arama çalışmalarımız devam edecek. Şu an 56 AFAD personelimiz, 78 Sahil Güvenlik personeli, Eyüpsultan Belediyesi başta olmak üzere diğer sivil toplum kuruluşlarımızdan 25 olmak üzere toplam 159 personelle dere boylarında arama tarama faaliyetleri devam ediyor." diye konuştu.

"Sürüklenen araçların içinde veya aralarında sıkışmış olabilirler"

Sürüklenen araçların içinde veya aralarında vatandaşların sıkışmış olabileceğini, bu yüzden derelerde ve derelerin döküldüğü alanlarda dron ve sonar ile çalışma yürüttüklerini ifade eden Özdal, "Dronlarla dereleri tarıyoruz. Derelerde ve başta Haliç'te olmak üzere, farklı noktalarda sonar çalışması yapacağız. Ayrıca uygun yerlerde botla dere boyu aramaları yapacağız. Ana hedefimiz kayıp vatandaşlarımızı bulmak. Sürüklenen araçların içinde veya aralarında sıkışmış olabilirler. Selin başladığı ilk günden beri sahadayız. Daha sonra gidişata göre devam edeceğiz." ifadelerini kullandı.

Boğazın gemi trafiğine açılmasının ABD’ye bağlı olduğunu ifade eden Ekreminia, “Amerika bölgeyi terk ederse Hürmüz Boğazı açılacak, bölgesel ülkelerin katılımıyla kolektif güvenlik sağlanacak ve küresel ekonomi iyileşecektir.” değerlendirmesinde bulundu

İranlı Sözcü, ABD’nin bölgeyi terk etmemesi durumunda, ABD’yi bölgeden çıkaracaklarını söyledi.

Aydın Adnan Menderes Üniversitesi (ADÜ) Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Selçuk Hazır da böcek öldüren nematodlar üzerine uzun zamandır çalışma yürütüyor. ABD'de bu alanda doktora yapan Prof. Dr. Hazır, son olarak Alman Max Planck Enstitüsü ile "TÜBİTAK-BMBF" projesini hayata geçirdi ve Prof. Dr. Helge Bode ve ekibiyle çalıştı.

Prof. Dr. Hazır, yürüttükleri çalışmalarda nematodlar nedeniyle ölen böceklerin üzerine toplanan karıncaların bir anda bölgeden uzaklaştığını, bu davranışın mekanizmasını belirlemek üzere çeşitli çalışmalar yaptıklarını ifade etti.

Karıncaların sergiledikleri bu davranışı doğada yağmacı olarak bilinen diğer hayvanların da gösterdiğini belirten Hazır, nematodların öldürdüğü böcekler normalde birçok hayvan için önemli bir besin kaynağı olmasına rağmen doğadaki yağmacı canlılara karşı 'dokunulmaz' özelliği gösterdiğine işaret etti.

Karıncaların, çekirgelerin, leş sineklerinin, yaban arılarının, salyangozların ve çeşitli etçil böceklerin yanı sıra balıkların, kuşların ve farelerin de nematodlar nedeniyle ölen böcekleri tüketmediğini anlatan Hazır, "Daha da ilginci, yemek için yaklaşan canlıların kısa süre içinde kadavranın bulunduğu ortamdan hızla uzaklaştığını gözlemledik. İşte bu noktada bizler hayvanların ölü böcekten neden kaçtığını, hangi molekülün sorumlu olduğunu ve bu molekülün nerede ve nasıl üretildiğini araştırdık. Araştırmalar sonucunda söz konusu etkiyi oluşturan molekülün, nematodların içerisinde bulunan 'Xenorhabdus' ve 'Photorhabdus' adlı bakteriler tarafından üretilen 'RXP' olduğunu belirledik. Yaklaşık 40 yıldır hayvanlarda nedeni bilinmeyen bu davranışın kaynağını ortaya çıkarmayı başardık. Bu molekül hayvanların uzaklaşmasına neden olan bir tepkimeye neden oluyor." diye konuştu.

RXP'nin bakteri hücreleri içerisinde nerede ve nasıl sentezlendiğini tüm ayrıntılarıyla açığa çıkardıklarını vurgulayan Hazır, bu molekülün tüm kimyasal yapısını detaylı şekilde çözdüklerini, yapısındaki karbon, hidrojen, azot ve oksijen oranlarını ortaya çıkardıklarını dile getirdi.

Nematoddaki bu maddeyi sentetik olarak ürettiklerini anlatan Hazır, şöyle konuştu:

"Molekül farklı hayvanların uzaklaşmasına neden olduğu için bunu zararlı hayvanlarla mücadelede kullanılabileceğini düşünerek yeni deneyler yaptık. Bu molekül, sivrisinekler ve keneler gibi hastalık etmeni taşıyan vektör hayvanlar üzerinde de son derece etkili. Bizim yaptığımız çalışma, DEET (böcek kovucu madde) molekülü ile kıyasladığımızda bundan 100 kat daha etkili bir molekül. DEET sadece vektör hayvanlarda etkili ama bizim keşfettiğimiz molekül tarım zararlısı hayvanlar üzerinde de etkili. Gelecekte bir taraftan insan ve hayvan hastalıklarını taşıyan vektörlerin kontrolünde uzaklaştırıcı olarak kullanılabileceği gibi tarım alanında da zararlı böceklerin tarım ürünlerinden uzaklaştırılması işlemlerinde de kullanılacak yeni bir molekül olacaktır."

İlaç haline getirilebilecek molekülün sentetik üretimini test ettiklerini aktaran Hazır, bu çalışmayla, omurgasız hayvanlar üzerindeki hastalıkları inceleyen uluslararası dernek Society for Invertebrate Pathology tarafından "2026'nın öne çıkan buluşu" ödülüne layık görüldüklerini vurguladı.

Prof. Dr. Hazır, yürüttükleri çalışma için uluslararası patent başvurusu yaptıklarını sözlerine ekledi.

Adaylar, yerleştirme sonuçlarına ÖSYM'nin "sonuc.osym.gov.tr" adresinden T.C. kimlik numaraları ve aday şifreleriyle erişebilecek.

Alanya'nın coğrafi konumu ve ihracat pazarlarına yakınlığı da ürünün uluslararası pazara ulaştırılmasında avantaj sağlıyor.

Alanya Tropikal Meyve Üreticileri Birliği Başkanı Ali Hüddoğlu, Alanya avokadosunun yalnızca bir tarım ürünü değil, aynı zamanda ilçeyle özdeşleşen ve bölgeyi temsil eden bir değer olduğunu söyledi.

Alanya avokadosunun uluslararası tüccarların ilgisini çekmeye başladığını belirten Hüddoğlu, bu yıl hasat edilen ilk ürünlerin Gürcistan'a gönderildiğini kaydetti.

Paletlerden tırlara uzanan ihracat yolculuğu

Avokado ihracatında bu yıl önemli bir aşamaya geçildiğine işaret eden Hüddoğlu, geçmişte sınırlı miktarlarda ve paletler halinde yapılan sevkiyatların artık tır bazında gerçekleştirildiğini vurguladı.

Hüddoğlu, "Alanya cinsi avokadomuzun yurt dışına ihracatına bu yıl tam anlamıyla başladık. Şehir ile özdeşleşmiş ve Alanya'yı temsil eden bir avokado. Daha önce palet bazında yurt dışına ihracat olurken artık tır bazında ihracatına başladık." dedi.

İhracata haftada bir tırla devam ettiklerini bildiren Hüddoğlu, ilerleyen yıllarda sevkiyat miktarının günlük bir tıra ulaşmasını hedeflediklerini belirtti.

Türkiye'nin geçmişte yurt dışından temin ettiği ürünlerden biri olan avokadonun artık yerli üretimle iç pazarın yanı sıra dış pazarlara da sunulduğuna dikkati çeken Hüddoğlu, üreticilerin bu gelişmeyi memnuniyetle karşıladığını dile getirdi.

Tazeliğiyle pazarda öne çıkıyor

Hasat edilen avokadoların kısa sürede tüketiciyle buluştuğunu anlatan Hüddoğlu, ürünlerin 72 saat içerisinde yurt dışındaki market raflarına ulaşabildiğini söyledi.

Hüddoğlu, diğer ülkelerden gönderilen avokadoların varış noktasına ulaşmasının iki haftadan iki aya kadar sürebildiğini ifade ederek, Alanya'dan gönderilen ürünlerin tazeliğini koruyarak pazara sunulmasının talebi desteklediğini kaydetti.

Komşu ülkelerde Alanya avokadosuna ilginin giderek arttığını belirten Hüddoğlu, hem yurt içindeki hem de yurt dışındaki tüketicilerin yerli üretime yönelmesinin sektör açısından olumlu bir gelişme olduğunu aktardı.

Üretimde artış beklentisi

Bölgede avokado üretiminin geliştiğini, yağışların yeterli olması ve yaz mevsiminin elverişli geçmesinin bu yıl verime olumlu yansımasını beklediklerini ifade eden Hüddoğlu, bu yıl 150 milyon adedin üzerinde üretim öngördüklerini, üretimin gelecek yıllarda da artış göstermesini beklediklerini söyledi.

Alanya, Gazipaşa ve Manavgat çevresinde avokado üretimiyle geçimini sağlayan çok sayıda üretici bulunduğunu aktaran Hüddoğlu, üretim alanlarının verim çağına ulaşmasıyla sektördeki kapasitenin daha da büyüyeceğini dile getirdi.

Bölgede yaklaşık 10 bin üreticinin 100 bin dekar alanda üretim yaptığını bildiren Hüddoğlu, bu üretimin yüzde 30-40'lık bölümünü coğrafi işaretli Alanya avokadosunun oluşturduğuna işaret etti.

Alanya avokadosunun hem üreticiler hem de bölge ekonomisi açısından giderek daha önemli hale geldiğini vurgulayan Hüddoğlu, dış pazarlardan gelen talebin üreticilere gelecek yıllar için umut verdiğini sözlerine ekledi.

Türkiye Otomobil Sporları Federasyonundan (TOSFED) yapılan açıklamaya göre, Portekiz'de başlayıp İspanya'da sona erecek ve 10 yarıştan oluşacak şampiyonada yer alacak Alp Aksoy'un Ferrari Sürücü Akademisi'ne kabul edilmesi, Türk otomobil sporları adına önemli bir başarı olarak değerlendirildi.

TOSFED Başkanı Eren Üçlertoprağı, milli sporcunun Ferrari Sürücü Akademisi'ne kabul edilmesinden büyük gurur duyduklarını belirterek, şunları kaydetti:

"Sporcumuz Alp Aksoy'un Ferrari Sürücü Akademisi'ne kabul edilmesi, yalnızca kendisi ve ailesi için değil, Türk otomobil sporları adına da büyük bir gurur kaynağı. Henüz kariyerinin başında ortaya koyduğu olağanüstü performansla Formula 1 yolunda çok önemli bir adım atan genç sporcumuzun, önümüzdeki yıllarda ülkemizi en üst seviyede temsil edeceğine olan inancımız tam. Bu önemli başarıda emeği geçen herkesi yürekten kutluyor, Alp'e Ferrari çatısı altında başarılarla dolu bir kariyer diliyorum."

Bakan Bak'tan tebrik

Gençlik ve Spor Bakanı Osman Aşkın Bak, genç pilot Alp Aksoy'u yayımladığı mesajla tebrik etti.

Bakan Bak, tebrik mesajında şu ifadelere yer verdi:

"Genç pilotumuz Alp Aksoy, dünyanın en köklü ve prestijli Formula 1 takımlarından Ferrari ile anlaşma imzalayarak önemli bir başarı elde etti. Ferrari'nin geleceğin yarış pilotlarını yetiştirmek amacıyla kurduğu sürücü gelişim programına seçilen Alp Aksoy'u yürekten kutluyorum. Türk motor sporları adına gurur verici bu başarıda emeği geçenlere teşekkür ediyor, genç sporcumuzun kariyerinde başarılarının devamını diliyorum."

Necmettin Erbakan, 29 Ekim 1926 yılında Sinop’ta dünyaya geldi. Babası Adana’nın Kozan bölgesinde uzun zaman hüküm sürmüş Selçuklu Kozanoğulları boyundan, ağır caza reisi Mehmet Sabri Bey; annesi de Sinop’un tanınmış bir ailesine mensup olan Kamer Hanım’dır. Rahmetli ninesi Şeyh Şamil’in hem akrabası hem de kurmay başkanı Feyzi Bey’in kızıdır.

Erbakan ilkokula Kayseri Cumhuriyet okulunda başlamış; babasının tayin olup Trabzon’a gitmesi üzerine ilkokul öğrenimini burada okul birincisi olarak tamamlamıştır. 1937 yılında ilkokulu bitirdikten sonra, İstanbul Erkek Lisesi’nde orta tahsiline bir ay gecikmeli başlamıştır. Okula geç başlamasına rağmen derslerde gerçekleşen müzakerelerden dolayı hocaları hemen ilk günlerden itibaren “sınıfın en çalışkanı” unvanını takmışlardır. Hatta ortaokulun 2. Sınıfında diş tabibi olan tabiat bilgisi ve fizik hocası çok meşgul olduğu ve giremediği dersleri Erbakan’a hazırlattırıp anlattırırdı. Okuldaki çalışkanlığı nedeniyle arkadaşları tarafından kendisine “Derya Necmettin” denilmektedir. Lise birinci sınıfta “Sıfırcı Avni” olarak bilinen Fizik hocasından, ilk defa 10 alan öğrenci, Erbakan’dır.

Orta ve lisede bütün sınıfları iftiharla geçen Erbakan, İstanbul Erkek Lisesi’ni 1943 yılında birincilikle bitirecektir. O tarihlerde lise birincileri, üniversitelere imtihansız alınıyordu. Fakat Erbakan, bu imtiyazı kabul etmeyerek girdiği imtihanda 2 bin kişi arasından ilk 10’a girme başarısını gösterince, İstanbul Teknik Üniversitesi’nin ikinci sınıfından yüksek öğrenimine başlar. İlkokula 6 yaşında, üniversiteye de ikinci sınıftan başlaması dolayısıyla, kendisinden iki yaş büyük olanlarla aynı sınıfta öğrenim görür. Bu arkadaşlarından biri de ilerleyen yıllarda pek çok olayda muhatabı olacağı Süleyman Demirel’dir. Erbakan’ın birinci sınıfı okumadan ikinci sınıfa başlaması ve 2., 3. sınıflarla birlikte aldığı derslerde en yüksek notları alması ilkokul ve lisede olduğu gibi burada da dikkatleri üzerine çekmiştir. Bundan dolayı İTÜ’de lakabı Kuş’tur. Kuş; orada çok çalışkanlara (koşarak değil, uçarak iş yapanlara) verilen isimdir. İTÜ yıllığında şöyle tanıtılmaktadır: “Necmettin Erbakan, dindardır, çalışkandır. Hayatının yarısını namaz, yarısını da projeleri işgal eder. Sınıfının yarısını kendisi, yarısını da arkadaşları işgal eder. Proje ve raporları geniş izahlıdır. Herkesin bir sayfada bitirdiği konuyu, o kırk sayfada hülasa eder. Kendisine cıvata nedir diye sorarsanız, izaha demir filizlerinin naklinden başlar. O kadar uzun anlatır ki nihayet namaz vakti gelir, gider namazını kılar, gelir ve anlatmaya devam eder.”

Geleceğinde büyük işler yapacak insanların çocukluklarında da büyük işler yaptıkları gözlemlenmektedir. Bu duruma örnek olarak, Trabzon’da henüz ilkokul yıllarında iken bile, temsili devlet kurmak, buna uygun mesai saatleri ayarlamak, arkadaşları arasında, hak ölçüsü olduğu için değeri değişmeyen ve enflasyonla erimeyen “özel paralar” çıkarıp kullanmak gibi olağanüstü oyunlar sergileyen Erbakan; üniversite yıllarında da okuldaki talebelerin namaz kılmaları için mescid açılması konusunda büyük gayret göstermiş ve açılan mescitte hem ibadetlerini yapmışlar, hem de ilmi ve dini sohbetler başlatarak manevi bir halka oluşturmuştur.

1 Temmuz 1948’de, İTÜ Makine Fakültesi’nden üstün başarı ile mezun olur olmaz -yani imtihanların hemen hemen bittiği gün- Makine Fakültesi Motorlar Kürsüsü’nde asistan olarak göreve başlar. 1948-1951 yılları arasındaki bu 3 yıllık asistanlık döneminde, o zaman doktara tezi karşılığındaki yeterlilik tezini hazırlar.

Sınıflarda ders vermek sadece doçent ve profesörlerin yetkisinde olmasına rağmen, asistan olduğu halde ders anlatmasına ve hocalık yapmasına özel izin çıkartılır. Yeterlilik tezindeki yüksek başarısından dolayı üniversite tarafından 1951 yılında Aachen Teknik Üniversitesi’nde ilmi araştırmalar yapmak üzere Almanya’ya gönderilen Erbakan, Alman ordusu için teknolojik araştırma yapan DVL araştırma merkezinde Profesör Schimit ile birlikte çok başarılı çalışmalar gerçekleştirir.

Aachen Teknik Üniversitesi’nde çalıştığı 1,5 yıl süre içerisinde, bir tanesi doktora tezi olmak üzere 3 tez hazırlayan Erbakan, Alman üniversitelerinde geçerli olan ve çok zor kazanılan “doktor” ünvanını alır.

Tezin önemli dergilerde yayınlanması üzerine, o tarihte Almanya’nın en büyük motor fabrikası olan DEUTZ firmasının genel müdürü Prof. Dr. Flats tarafından leopar tanklarının motorları ile ilgili araştırmalar yapmak üzere fabrikaya davet edilir. Bunun yanında Alman Ekonomi Bakanlığı, RUHR sahasındaki fabrikalar üzerinde araştırma yapmak amacıyla görevlendirdiği ekipte özellikle Erbakan’ın da yer almasını istemesi üzerine 15 gün süreyle RUHR sahasındaki bütün ağır sanayi fabrikalarını gezip, bunları inceleme fırsatını yakalar.

II. Dünya Harbi’nden sonra, Alman üniversitelerinde en genç doktorasını yapan ilk Türk bilim adamı olan Erbakan, 1953 yılında doçentlik imtihanını vermek üzere İstanbul’a döner. İmtihan sonucunda 27 yaşında Türkiye’nin en genç doçenti olma başarısını da gösteren Erbakan, araştırmalar yapmak üzere tekrar Almanya’nın DEUTZ fabrikalarına çağrılır. Burada 6 ay süreyle “motor araştırmaları başmühendisi” olarak, Alman ordusu için yapılan araştırmalara katılır.

1953’ün Kasım ayında İstanbul Teknik Üniversitesi’ne dönen Erbakan, 1955 yılında askerlik görevini İstanbul’da makinelerin bakım ve tamiratları kısmında tamamlar.

Askerlik görevinden sonra, tekrar üniversiteye dönen Erbakan, 1956 yılında Türkiye’de ilk yerli motoru imal edecek olan, 200 ortaklı “Gümüş Motor A.Ş.” yi kurup faaliyete geçirmiş ve Türkiye’nin ilk büyük sanayi hamlesini gerçekleştirmiştir.

Almanya dönüşü Türkiye’nin kendi otomobilini üreten bir fabrikasının kurulması yolunda hemen hazırlıklara girişmiş ve bugün “Pancar Motor” adı altında çalışan fabrikanın temelini 1956’da atmıştır. Gümüş Motor fabrikası 1960 tarihinde seri üretime başlamıştır. Dönemin Başbakanı Adnan Menderes, 1960 yılı başlarında fabrikayı gezerken: “Ben de çiftçiyim, bu motorları kendim kullandım. Bunun ne kadar büyük bir adım olduğunu çok iyi biliyorum. Türkiye de bunların yapılabileceğini görmek, beni son derece memnun etmiştir. Keşke ben bu fabrikayı 1960’ta değil de 1950’de görseydim. O takdirde Sümerbank’ın birçok fabrikalarını özel sektöre satar, oradan aldığım para ile Türkiye de Ağır Sanayi fabrikalarını kurardım.” diyerek duygularını dile getirmiş ve Erbakan’a tebrik ve takdirlerini iletmiştir. Ayrıca fabrikanın ihtiyacı olan 1.300.000 Dolar’lık dövizi de hiç bekletmeden, bir gün içinde tahsis ettirmiştir.

1960 yılında Ankara da yapılan sanayi kongresinde, Gümüş Motorun ürettiği makineleri ve parçaları tanıtan Erbakan, “Yeni hedefimiz, Türkiye’mizde artık yerli otomobillerin de yapılmasıdır” fikrini dile getirmiş, o zaman yönetimde olan askerlerce kabul gören bu fikir üzerine, Eskişehir Demiryolları CER atölyesinde “Devrim otomobili” adıyla ilk yerli otomobili imal etmiştir.

1965 yılında profesör olan Erbakan, 1969’da Odalar Birliği genel başkanlığına seçilmiştir. O zamanki Demirel Hükümeti, her türlü kanuni hükümleri hiçe sayarak Erbakan’ı polis zoruyla görevinden uzaklaştırma yoluna gitmiştir. Bunun üzerine siyasete atılmaya karar vermiş ve milletvekili adayı olmak için Adalet Partisine müracaat etmiştir. Buradan veto edilen Erbakan, 1969 seçimlerinde Konya’dan bağımsız olarak adaylığını koyup seçilerek meclise girmiştir.

1970 tarihinde Milli Görüş’ün ilk partisi olarak kurulan Milli Nizam Partisi, 1971 Nisan’ında ihtilal yönetiminin de baskısıyla antidemokratik bir biçimde kapatılır. Daha sonra 1972 yılında kurulan Milli Selamet Partisi, S. Arif Emre’nin resmi riyasetinde, Erbakan’ın da tabii liderliğinde girdiği 1973 seçimlerinde meclise girip, grup kurar.

1974 yılında kurulan MSP-CHP Koalisyonunda, Başbakan yardımcılığı ve Ekonomik Kurul Başkanlığı görevlerini üstlenen Erbakan, böylece Türkiye`nin maddi ve manevi kalkınması yolundaki ağır sanayi hamlesini de fiilen başlatmış olur. 1974 Kıbrıs Barış Harekatının gerçekleşmesinde ve Ada’da zulüm gören soydaşlarımızın refaha ulaştırılmasının ana mimarı olmuştur. Erbakan, Siyasi hayatını büyük bir azimle sürdürmüş, ülke, millet, ümmet ve insanlık için yoğun bir siyasi maratona tutuşmuştur. Ancak 12 Eylül ihtilalinin getirdiği antidemokratik uygulamalarla partisi kapatılan Erbakan 1987 yılına kadar siyaset yasağı cezası alarak politikadan resmen uzak kalır.

Eylül 1987’deki referandumla yeniden siyasi haklarını elde eden Erbakan, 1983 yılında kurulmuş olan Refah Partisi’nin kongresinde tekrar genel başkanlık makamına oturur. 1991 seçimlerinde milletvekili seçilir. Daha sonra belediyeler devrimini gerçekleştirir ve nihayet 1995 genel seçimlerinde büyük bir başarı kazanarak Refah Partisini birinci parti konumuna yükseltir.

1995 genel seçimlerinde Konya’dan milletvekili seçilerek meclise girer ve Türkiye’nin başbakanı olur. Koalisyon hükümeti sırasında halkın desteğini alan devletin bütçesinde gelir-gider denkliğini hedefleyen Denk Bütçe ve Havuz Sistemi, Edirne’den Kars’a ağır sanayi hamlesi gibi birçok önemli başarının yanında uluslararası alanda gelişmekte olan 8 ülkenin iş birliğine öncülük yaparak büyük bir gayretle altı ay gibi kısa bir sürede D-8’i (Development-8) meydana getirir.

İş Dünyasından STK’lara, Medya’dan siyasete, birçok yapının antidemokratik şekilde dış destekli ilişkileri ile 28 Şubat 1997 yılında Prof. Dr. Necmettin Erbakan, Başbakanlık görevini bırakmak zorunda bırakılmıştır. 1998 yılı Şubat ayında genel başkanı olduğu Refah Partisi’nin kapanmasıyla 5 yıl siyasi yasaklı hale gelen Erbakan 2003’te Saadet Partisi’nin genel başkanlığına seçilir. 2004 yılında genel başkanlıktan ayrılsa da 2011 tarihinde tekrar Genel Başkan seçilir.

Milli Görüş lideri Erbakan, kalp yetmezliği nedeniyle 27 Şubat 2011 günü öğle saatlerinde yaşamını yitirir. Devlet töreni yapılmamasını vasiyet eden Erbakan, 1 Mart Salı günü şiirde de gayet sarih ifade edildiği gibi milyonlarca seveninin katılımı ve dualarıyla Fatih Camii’nde öğle namazına müteakiben kılınan cenaze namazının ardından İstanbul Merkez Efendi’deki aile kabristanlığına defnedilir.

Öğretisi

Necmettin Erbakan’ın öğretisi sadedinde zikredeceğimiz en önemli kıymet “Milli Görüş’tür. Milli Görüş’e istikamet veren, bu düşüncenin ufkunu tayin eden en muharrik amil de İslâm’ın ta kendisidir. Bu noktadan Milli Görüş’ün genel karakteristiğini şöyle hülasa edilebiliriz: Erbakan’a göre İslâm peygamberleri, insanları tevhid ve adalete davet ederek insanların hak ve adalet bilincini geliştirmişlerdir. Bütün peygamberlerin insanlığı davet ettiği İslam dini, yeryüzünü imar ve ıslah etmenin yol haritası hükmündedir. Peygamberleri rehber edinen İslam âlimleri, düşünür ve önderleri ilimle hidayeti birleştirdikleri için feraset, dirayet, sebat ve sabır sıfatlarına sahip olmuşlardır. Onlar, peygamberleri rehber edinerek tarihin akışını değiştiren çığırlar açmışlar ve beşeriyetin ufkunu genişleten hedefler belirlemişlerdir. Onlar, ilimde doğruların öne çıkmasına, ahlaki hususlarda iyi ve güzelin yaygınlaşmasına, iktisadi alanlarda kaynakların verimli kullanılarak faydalı mal ve hizmetlerin üretilmesine ve siyasette ise adaletin tesis edilmesinde aktif görev üstlenmişlerdir. Onlar yeryüzünün imar ve ıslahında önder olmuşlardır. Erbakan’a göre, bugün, yeryüzünün imar ve ıslahında söz konusu ettiğimiz amilin ışığında önderlik eden hareket, Milli Görüş’tür.

Söz konusu ettiğimiz bu hususların ışığında Milli Görüş, Erbakan’a göre herhangi bir siyasi hareket değildir. Erbakan’a göre Milli Görüş, bu toprakların kendi içerisinden çıkarmış olduğu bir hareket olup başlangıç tarihi Hz. Adem’e kadar uzanmaktadır.

Söz konusu ettiğimiz bu hususların ışığında, kanuni zorluklar dolayısıyla ne kadar Milli Görüş deniliyorsa da Erbakan’ın “millîden’’ anladığının “dinî” olduğunu belirtmemiz gerekmektedir. Zira Kur’an-ı Kerim’de millet “din ile takip edilen yol” (Al-i İmrân, 3/96) manasında kullanılmıştır. Bu yönüyle Milli Görüş, hem yerliliği hem de diniliği ihtiva etmektedir. Dinîliği “millet-i İbrahim” ifadesinde karşılığını bulan “millet”in ırk ayrımı yapmayan, inanç birliğini ifade eden dolayısıyla Türk veya Kürt’ün de bağlı olduğu İslam dinine atfen telakki edilmelidir. Bu kavram aynı zamanda kurulan iki partinin adının da içinde yer alması ile dikkate şayandır. Bunlar Milli Nizam ve Milli Selamet’tir. “Millet-i İbrahim” olma durumu Erbakan’ın Bingöl konuşmasında: “Ne mutlu Türk’üm derseniz, Kürt kökenli bir Müslüman evladı da kalkar; ben de Kürdüm, daha doğruyum, daha çalışkanım, deme hakkını kazanır.” ifadesinde tebellür eder hale gelmiştir. Aslında bu ifadenin ardında yatan mana ulus-devletin, ırkçılık ve dinsizliğe açık olan tarafının sorgulanmasıdır. Diğer taraftan Milli Görüş’ün “milli” sıfatının muhtevasında ümmetçi bir vurgu da bulunmaktadır. Nitekim Milli Görüş’ün 1970’li yıllarda “ağır sanayi” diyerek “organize sanayiler kurmak, 1980’lerde Adil Ekonomik Düzen fikriyle hareket etmek yönüyle “yerliliği temsil ederken, 1990’larda yeni bir dünya düzeni için D-8’i kurmak, onun bütün insanlığın saadeti için “evrensel” bir düşünce ve çalışma vizyonuna sahip olduğunun bir göstergesi olmuştur.

Bütün bu ifadeler ve değerlendirmelerden sonra Erbakan’ın Milli Nizam Partisi’nin beyannamesinde geçtiği üzere Milli Görüş ifadesinin arka planında dört temel fikriyatın akislerine işaretler olduğunu ifade edebiliriz. Erbakan’ın Fatih’in İstanbul’un fethi ve Kanuni’nin Viyana kuşatmasına yaptığı vurgudan hareketle “Osmanlıcı”; Kurtuluş savaşına yaptığı vurgudan dolayı “Milli bağımsızlıkçı”; Hakk’a bağlılık, Batıl’a karşı olma, iyiliği emretmek kötülükten sakındırmak gibi ifadelerden dolayı “İnancına bağlı”; barajlar yapılması, füzeler üretilmesi ve ağır sanayi hamlesi (ulusal kalkınmacı bir hat) hedefinden dolayı “Modernist”tir.

Dış politikadaki insanlığa huzurlu yaşam hedefi ise İslam dünyasına öncülük edecek Büyük Türkiye’yi ve daha adil bir dünya inşasını hedeflemesindendir.

Milli Görüş’ün batı ve modernizme şüpheci yaklaşımı, İslami değerleri vurgulayan söylemi ve alternatif ekonomik model anlayışı (adil ekonomik düzen) ile İslami entelijansiyaya önemli bir politik zemin sağlamıştır.

Erbakan’ın Milli Görüş’ü temellendirdiği bazı hususlara kısa bir değinide bulunursak hareketin gözden kaçırılmaması gereken bir iç bütünlük ve tutarlılığının olduğu daha aşikar hale gelecektir. Erbakan, Milli Görüş’ün fiziği olarak 5 kavramı zikretmektedir. Bunlar; hidayet, feraset, dirayet, sebat ve sabırdır. Bu kavramlar Erbakan’ın İslam’ı anlamada ve Milli Görüş’ü tarif etmede sıklıkla müracaat ettiği temel kavramlardır. Bu kavramlar birbiri ile doğrudan irtibatlıdır. Erbakan’a göre, hidayet, Allah’ın insana bahşettiği en büyük lütuftur. İnsan bu sayede ilimde doğru ile yanlışı; ahlakta iyi ile kötüyü ve güzel ile çirkini; iktisatta faydalı ile zararlıyı; siyasette ise adalet ile zulmü ayırt etme bilincine sahip olur. Hidayet ile ilmi birleştirenler ise feraset sahibi olurlar. Bu sayede hadiselerin sebep ve sonuçlarını değerlendirerek olayların muhtevasını kavrarlar, hangi yol ve yöntemin insanı hedefe ulaştıracağını fark ederler. Tevhid ve adalet inancı, müminlere hak ve adaleti savunmada dirayet kazandırır. Bu sayede dirayet sahibi insanları hedeflerine ulaşmada hiçbir tehdit ve zorluk alıkoyamaz. Hayatlarının her anını hedeflerine ulaşmak için değerlendirirler. Sebat, ayağı sağlam zemine basmak ve sendelememektir. Sebat sayesinde ayaklarını sağlam yere basanlar karşıdan gelen zorluklar ve sadmeler ile sendelemezler. Bu konu ile ilgili Kur’an yeryüzünü imar ve ıslah edecek düzeni kuracak olan inananlara, “Ey iman edenler! Eğer siz Allah’ın dinine yardım ederseniz Allah da size yardım eder ve ayaklarınızı sabit kılar” (Muhammed Suresi, 47/7) ayetini hatırlatmıştır. Sabır ise her çeşit zorluk ve güçlük altında hedefe ulaşmak için yola devam etmektir. Zorluklara katlanarak hedeften vazgeçmeme azim ve iradesidir. “Yavrucuğum! Namazı kıl, iyiliği emret, kötülüklerden sakındır. Başına gelenlere sabret, çünkü bunlar, azmi gerektiren işlerdendir.” (Lokman Suresi, 31/17).

Erbakan’a göre Milli Görüş’ün kimyası ise şunlardır:

1. Milli Görüş maneviyatçıdır. Yani ahiret inancına merkezi bir rol atfetmektedir.

2. Milli Görüş hakkı üstün tutmakta ve hakkı savunmaktadır.

3. Milli Görüş nefis terbiyesini esas almaktadır.

Erbakan’ın “Bizim ahlakımız tekke adabıdır” sözü, Milli Görüş’ün üçüncü kimya maddesinin neredeyse alamet-i farikasıdır. Milli Görüş’ün dayanışmacı modelde teşkilatlanması geniş kitleler için onu hem bir parti, hem bir okul, hem de bir ekonomik dayanışma kurumu haline getirmiştir.

Erbakan’a göre, şuurlu Müslüman olmanın en büyük göstergesi karargâha, yani cihad emirine bağlılık gösterilmesidir.

Ahlak ve Siyaset Düşüncesi

Necmettin Erbakan’ın ahlak ve siyaset düşüncesinin merkezinde İslam bulunmaktadır. Ona göre İslam, “Bir hayat nizamıdır. Allah yapısı olduğu için mükemmeldir ve tamdır. Zerre kadar noksanı, fazlası ve hatası bulunmamaktadır. İslam dini, bir bütündür. Ona bir şey katılmaz ve ondan bir şey çıkarılmaz. Baştan sona Hak’tır, hayırdır ve hepsi, herkes için ve her yerde lazımdır. Çünkü İslam, dünya ve ahiret saadetinin tek adresidir. İslam ile batıl sistemler bir kalpte birleşmez ve barışmaz. İslam bize ve zamana uymaya mecbur değildir. Ama herkes, her zaman İslam’a uymak zorundadır”. O yüzden Müslümanların İslam’a uyma eylemi sadece inanç, ibadet ve ahlak hususunda değil, aynı zamanda siyaset, ahlak, ekonomi, sanat, eğitim, hukuk gibi hayatın bütün unsurlarında kendisini göstermelidir. Nitekim İslam zekât, faiz gibi uygulamaları ile iktisadi alana; şura, liyakat, devlet başkanının adaletli olması gibi ilkeleri ile idari ve siyasi alana; haklar ve sorumluluklar gibi hususlar ile hukuk alanına dair ilkeler koyan bütüncül bir sistemdir. Erbakan’ın siyaset düşüncesinde, İslam dininin bütün bu unsurlarını bir arada hayata uygulama hususunda bir nizamı siyaset arenasında hayata geçirmek hedeflenmiştir. Bu hedef uğrunda Erbakan, İslam’ı siyaset dahil hayatın bütün alanlarında belirleyici unsur olarak görmüştür. Bu doğrultuda şahsına niçin siyaset yaptığı sorulduğunda “Cihad edilmeyen yerde İslâm yaşamaz” diyerek “Biz siyaset yapmıyoruz, biz cihad ediyoruz” şeklinde verdiği cevabı onun söz konusu ettiğimiz siyaset düşüncesinin merkezinde cihad anlayışının olduğunu ortaya koymaktadır. Bu bağlamda Erbakan, siyasetin değerlerimizi tahrip ettiği kirli arenada “Önce Ahlâk ve Maneviyât” diyerek “Cihad” düsturuyla hizmet edilmesi gerektiğini savunmuştur. O’na göre; “cihad ibadeti en büyük ibadettir, namaz dinin direği, cihad ise zirvesidir” (Tirmizi, 1398/1978, 8/2749; İbn Mace, 1982, 12/3973) hadisinde de ifade edildiği üzere cihad ibadeti en büyük farzdır. Çünkü, diğer ibadetler için belli bir zaman, mekan ve miktar belirtildiği halde cihad için böyle bir sınırlama yapılmamış, cihadın her zaman, insanın takatinin sonuna kadar, disiplinli ve organizeli bir şekilde teşkilatlanarak yapılması gereken bir ibadet olduğunu vurgulamıştır. Erbakan cihadın en büyük ibadet olmasının sebepleri arasında “İnsanlığın en hayırlısı insanlığa en faydalı olandır” (Buhari, 1315/1897, 35) prensibinin olduğunu hatırlatmıştır. Yine “Kimse kendisi için yaşamaz, kardeşi için yaşar” düsturu ile “İki Müslüman birbirine giderken, ben şimdi şu yaklaştığım arkadaşımdan ne menfaat elde edebilirim diye bir araya gelirse o buluşmalarından hayır gelmez. Tersine, ben şimdi şu gittiğim kardeşime nasıl faydalı olabilirim diye yaklaşırsa o buluşmadan büyük faydalar hâsıl olur” ifadesi Erbakan’ın cihat anlayışının temel özelliğini faş etmektedir.

Erbakan’ın siyaset düşüncesinde ahlak önemli bir yer teşkil etmektedir. “Önce ahlak ve maneviyat” sloganı siyaset düşüncesinin merkezinde ahlak ve maneviyatın olduğunu gayet sarih ifade etmektedir. Erbakan’ın siyaset düşüncesinin temelinde ahlak ile topluma yararlı insan yetiştirmek, insanların “irfan” sahibi olarak yetişmesini sağlamak ve manevi terbiyeye ve bu meyanda nefis terbiyesine öncelik vermek bulunmaktadır.

Dijital Yapım: MÜSİDER ve TV5 Televizyonu