NATO'nun birliğinin ve Avro-Atlantik karakterinin korunması için Avrupa ülkelerinin, İttifak içerisinde sorumlulukların paylaşılmasında büyük bir pay üstlenmesinin kesinlikle gerekli olduğuna ilişkin inancını dile getiren Miçotakis, "Bu, ABD ve diğer NATO üyeleri arasında bir denge sağlanması için daha çok kaynak harcamamız anlamına geliyor." dedi.

Miçotakis, ABD Başkanı Donald Trump'ın 8 yıldır bu görüşü ortaya koyduğunu belirterek, kendisine hak verdiğini vurguladı.

Yunanistan'ın savunmaya 2026'da gayri safi yurt içi hasılasının (GSYH) yüzde 3,5'ini harcama hedefini aştığını aktaran Miçotakis, ülkesi için ekonomik kriz döneminde bile bu oranın yüzde 2'nin üzerinde olduğuna işaret etti.

Miçotakis, Türkiye'nin ABD’den F-35 alma olasılığına ilişkin soruya ise sadece Yunanistan'ın bu konudaki kendi planına değinerek cevap verdi.

Yunan pilotların, 2027'de Yunanistan için hazırlanan F-35'lerde eğitim almaya başlayacağını belirten Miçotakis, "Başka ülkelerin seçimlerini yorumlamak benim işim değil. ABD'ye kime savunma sistemi satacağını, kime satmayacağını söyleyecek de Yunanistan değildir." ifadesini kullandı.

Miçotakis, kendisinin her zaman Türkiye ve Yunanistan arasında verimli ve işlevsel bir ilişkiden yana olduğuna işaret ederek, ikili ilişkilerde son zamanlarda birçok alanda ilerleme kaydedildiğinin altını çizdi.

- "Türkiye, muhteşem bir NATO Zirvesi düzenlemiş"

Yunan Başbakan, "Türk misafirperverliğini her zaman takdir ediyorum ve bir kez daha söyleyeceğim, Türkiye, muhteşem bir NATO Zirvesi düzenlemiş. Cumhurbaşkanı Erdoğan'la yapıcı bir ilişki yönünde işbirliğine devam edeceğim." dedi.

İran-ABD ilişkilerine yönelik soruyu da yanıtlayan Miçotakis, kendisinin iyimser olmak istediğini, son aylardaki gibi bir duruma geri dönülmeyeceğine inandığını belirtti.

Miçotakis, Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer serbestisinin ise Yunanistan kadar Avrupa ülkeleri ve ABD'nin de önceliği olduğunu kaydetti.

Ekrem İmamoğlu’nun da arasında bulunduğu 59’u tutuklu 414 sanıklı İBB Davası’nın görülmesine, İstanbul 40. Ağır Ceza Mahkemesi’nce Silivri’deki Marmara Kapalı Cezaevi’nin 1 No’lu Duruşma Salonu’nda devam edildi.

İBB davasında savcılık, tutuklu sanıklar Beyoğlu Belediye Başkanı İnan Güney, eski Medya A.Ş. çalışanı Ceyda Kıryak ve İBB Halkla İlişkiler Şube Müdürü Serap Karay’ın tahliyesini istedi. Duruşmaya verilen 1 saatlik aranın ardından Mahkeme Heyeti ara kararını açıkladı.

Tutuklu sanıklar, İçişleri Bakanlığınca geçici tedbir olarak görevden uzaklaştırılan Beyoğlu Belediye Başkanı İnan Güney, eski Medya A.Ş. çalışanı Ceyda Kıryak, İBB Halkla İlişkiler Şube Müdürü Serap Karay, İSFALT Müdür Yardımcısı Mehmet Karataş, İBB Yol Bakım ve Altyapı Koordinasyon Daire Başkanı Seyfullah Demirel ve Kültür A.Ş. Etkinlik ve Organizasyon Şefi Metin Bal’ın tahliyesine karar verildi.

Mahkeme Başkanı, bir sonraki tutukluluk incelemesinin 6 Ağustos’ta yapılacağını bildirdi. Sonraki duruşma 17 Ağustos’a bırakıldı.

“TALEPLERİNİZİ MECLİS KÜRSÜSÜNE VE KANUN TEKLİFLERİNE TAŞIYACAĞIZ”

Sorunların çözümü için Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni (TBMM) işaret eden Arıkan, verilen hak mücadelesinin takipçisi olacaklarını vurgulayarak şunları söyledi: "Bahsedilen talepleri dinlemek, o talepleri Ankara'ya götürmek, Meclis kürsüsünde dillendirdikten sonra gerek kanun teklifi gerek görüşme önerisi şeklinde gündemde tutmaya çalışacağız."

“EMEKLİ ASTSUBAYLARIMIZIN PROBLEMLERİNİ YAKINDAN BİLİYORUZ”

Özellikle emekli astsubayların yaşadığı mağduriyetlere de değinen Arıkan, sürecin yakın takipçisi olduklarını belirterek şu ifadeleri kullandı: "Emekli astsubaylarımızın problemlerini yakından biliyoruz. Değerli başkanımızla da sık sık bu konuları konuşuyor, TBMM'de gündeme getiriyoruz. Şu ana kadar mesafe alamadık ama azmimiz ve gayretimizle; bu şehrin bir evladı ve bir kardeşiniz olarak sonuna kadar bu haklı mücadelenizde yanınızdayız. Yanınızda bulunarak en kısa zamanda neticeyi alacağımızı ümit ediyoruz."

“DAHA FAZLA SESİ ÇIKANIN DEĞİL, HAKKI OLANIN HAKKI TESLİM EDİLMELİ”

Türkiye'nin ekonomik potansiyeline dikkat çeken ve sorunun kaynak yetersizliğinden değil adaletsiz bölüşümden kaynaklandığının altını çizen Arıkan, sözlerini şöyle tamamladı: "Çok zengin, çok büyük bir ülkede yaşıyoruz. Bu ülkenin kaynakları bütün hak talebinde bulunan, hak arayan insanların taleplerini fazlasıyla karşılayacak imkanlara sahip. Ama sorunun adı adil paylaşımla alakalı. Birçok problem ve sıkıntı var ama Türkiye'nin çözülmeyecek hiçbir problemi olmadığını burada ifade etmek istiyorum. Yeter ki gelir hususunda adil paylaşımı temin edelim. Yeter ki daha fazla sesini yükseltenin haklarını değil, hakkı olanın hakkını teslim etme noktasında adil bir yaklaşım ortaya koyalım."

Hürmüzgan Havalimanı'nın ikinci bir duyuruya kadar kapatıldığı yönündeki haberleri yalanlayan İhvan, uçuşların programlara göre devam ettiğini ve yalnızca Hürmüzgan Havalimanı değil ülkede hiçbir havalimanın kapatılmasına ilişkin NOTAM (havacılara bildiri) yayımlanmadığını söyledi.

Hürmüzgan Havalimanı Müdürü Kazım Tevessuli, daha önce yaptığı açıklamada, ülkenin güneyindeki mevcut şartlardan dolayı Hürmüzgan Havalimanı’nın ikinci bir duyuruya kadar kapatıldığını belirtmişti.

Açıklamada, bu sözleri nedeniyle İmamoğlu hakkında "kamu görevlisini tehdit" suçundan resen soruşturma başlatıldığı bildirildi.

İmamoğlu, Marmara Kapalı Ceza İnfaz Kurumu karşısında bulunan salonda yargılandığı "çıkar amaçlı suç örgütü" davasının bugünkü duruşmasındaki sözlerinin ardından salondan çıkarılmıştı.

"Bu zirvenin mesajı basit: NATO sonuç üretiyor." diyen Rutte, geçen yıl Lahey Zirvesi'nde müttefiklerin İttifak'ı güçlendirmek için tarihi kararlar aldığını anımsatarak, "Cumhurbaşkanı (Recep Tayyip) Erdoğan'ın mükemmel ev sahipliği yaptığı Ankara'da bu taahhütler artık hayata geçiriliyor." şeklinde konuştu.

Savunma yatırımlarının artmaya devam ettiğini, yeni askeri kabiliyetlerin geliştirildiğini ve savunma sanayisinde üretimin artırıldığını belirten Rutte, Avrupa'daki müttefikler ile Kanada'nın ortak güvenlik konusunda daha fazla sorumluluk üstlendiğini söyledi.

Rutte, müttefiklerin 2035'e kadar gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) yüzde 5'ini savunmaya ayırma hedefi doğrultusunda önemli ilerleme kaydettiğini, temel savunma harcamalarının ve güvenliği güçlendiren yatırımların artırılmaya devam ettiğini dile getirdi.

Bunun yalnızca daha fazla harcama yapmak anlamına gelmediğinin altını çizen Rutte, silahlı kuvvetlerin daha tehlikeli hale gelen dünyada ihtiyaç duyduğu imkanlara kavuşturulmasının amaçlandığını aktardı.

Rutte, üretimin hızlandırılması, savunma sanayisindeki engellerin kaldırılması, dayanıklılığın artırılması ve inovasyona yatırım yapılmasının öncelikler arasında yer aldığını vurgulayarak, NATO Zirvesi Savunma Sanayii Forumu kapsamında yalnızca bir günde 50 milyar doların üzerinde yeni tedarik anlaşması imzalandığını kaydetti.

Müttefiklerin ayrıca "NATO Drone Edge" girişimini başlattığını ifade eden Rutte, gelecek 5 yılda insansız sistemlere 40 milyar dolarlık yatırım yapılacağını, bunun yanında NATO'nun yakıt tedarik zincirinin güçlendirilmesi amacıyla 27 milyar avroluk altyapı yatırımının da hayata geçirileceğini bildirdi.

Rutte, yapay zeka ve birlikte çalışabilir transatlantik savaş bulutu altyapısı gibi teknolojik alanlarda da yeni adımlar atıldığını belirtti.

Ukrayna'ya desteğin süreceğini vurgulayan Rutte, müttefiklerin bu yıl ve gelecek yıl Ukrayna'ya en az 70 milyar avro tutarında askeri teçhizat, yardım ve eğitim desteği sağlama taahhüdünde bulunduğunu aktardı.

NATO'nun kolektif savunma ilkesinin yeniden teyit edildiğinin altını çizen Rutte, "Ankara'da müttefikler, kolektif savunmaya ve 5. Madde'ye olan sarsılmaz bağlılıklarını yeniden teyit etti." diye konuştu.

Rutte, liderlerin İttifak'ın modernizasyonu ve geleceğe hazırlanması konusunda da mutabakata vardığını belirterek, Avrupa'daki müttefikler ile Kanada'nın ABD ile birlikte İttifak'ın savunmasında daha fazla sorumluluk üstleneceğini kaydetti.

Genel Sekreter Rutte, "NATO 3.0'ın özü budur, uyum sağlamayı sürdüren ve 1 milyar insanın güvenliğini sağlamaya devam eden bir İttifak." değerlendirmesinde bulundu.

Tahran yönetiminin daha önce de bölgenin, siyasi kumar oynanacak bir yer olmadığı konusunda uyarıda bulunduğunu hatırlatan Velayeti, maceracı girişimlere derhal karşılık verileceğini defalarca ispat ettiklerini vurguladı.

Velayeti, yeni gerilimlerin sorumlusu ve mutabakatı bozduğunu sözlü olarak da itiraf etmekle suçladığı Trump'ı bölgeyi bir kez daha ateşe sürüklemekle eleştirdi.

ABD Başkanı Trump, Ankara'nın ev sahipliği yaptığı 36.⁠ ⁠NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesindeki konuşmasında, İran'a yönelik bugün yeni bir saldırı düzenleyebileceklerini söylemişti.

ABD Başkanı Trump, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'le Ankara'nın ev sahipliği yaptığı 36.⁠ ⁠NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi sonrasında basına değerlendirmelerde bulunmuş, "Dün gece onları çok sert vurduk. Büyük ihtimalle bu akşam İran'ı çok sert şekilde vuracağız." ifadelerini kullanmıştı.

Son 24 saatte İsrail'in saldırıları sonucu hayatını kaybeden 8 kişinin cenazesi ile 17 yaralının Gazze'deki hastanelere getirildiği belirtildi.

Açıklamada, İsrail ile varılan ateşkesin 10 Ekim 2025'te yürürlüğe girmesinden bu yana düzenlenen saldırılarda 1084 Filistinlinin hayatını kaybettiği, 3 bin 491 kişinin yaralandığı, enkaz altından ise 799 kişinin cansız bedeninin çıkarıldığı ifade edildi.

İsrail'in Ekim 2023'ten bu yana Gazze Şeridi'ne düzenlediği saldırılarda hayatını kaybeden Filistinlilerin sayısının 73 bin 110'a, yaralı sayısının ise 173 bin 599'a yükseldiği kaydedildi.

Fon "Savaş ve Teknolojinin Kesişiminde Küresel Ekonomi" başlığıyla yayımladığı raporda, küresel ekonominin 2026'da yüzde 3 ve 2027'de yüzde 3,4 oranında büyümesinin tahmin edildiği belirtildi.

Raporda, söz konusu oranların 2024-2025 döneminde kaydedilen ortalama yüzde 3,5'lik büyüme oranının altında kaldığına dikkati çekildi.

IMF, nisan ayında yayımladığı tahminlerinde küresel ekonominin bu yıl yüzde 3,1 ve gelecek yıl yüzde 3,2 büyüyeceğini öngörmüştü.

Büyümedeki ılımlı yavaşlamanın, Orta Doğu'daki savaşın etkilerinin yapay zekadaki ilerlemeler ve bu teknolojinin yaygınlaşmasıyla küresel teknoloji döngüsündeki talep kaynaklı ivmelenmeyle kısmen dengelenmesini yansıttığı kaydedilen raporda, etkilerin ülkelerin savaşa olan maruziyetine ve teknoloji değer zincirindeki konumuna bağlı olarak farklılık gösterdiği aktarıldı.

- Enflasyon beklentileri dezenflasyon eğiliminin duraksadığına işaret ediyor

Raporda, küresel manşet enflasyonun 2025'teki yüzde 4,1 seviyesinden 2026'da yüzde 4,7'ye yükselmesi, ardından 2027'de yüzde 3,9'a gerilemesinin beklendiği belirtilerek, nisan ayındaki tahminlere kıyasla hafif yukarı yönlü revize edilen bu beklentilerin 2024 başından bu yana devam eden dezenflasyon eğiliminin duraksadığına işaret ettiği vurgulandı.

Ekonomik görünüme ilişkin risklerin nisan ayına kıyasla daha dengeli hale gelmiş olsa da hala aşağı yönlü olduğu aktarılan raporda, Orta Doğu'da çatışmaların yeniden tırmanma olasılığının büyük göründüğü ve böyle bir gelişmenin emtia fiyatlarındaki dalgalanmayı artırabileceği, tedarik zincirlerini tehdit edebileceği, fiyatları artırabileceği ve finansal koşullar üzerinde baskı oluşturabileceği kaydedildi.

Raporda ayrıca, ticaret alanındaki parçalanmanın hız kazanabileceği, ekonomik üretimi olumsuz etkileyebileceği ve fiyatları artırabileceğine işaret edildi.

Teknoloji kaynaklı beklentilerde olası bir düzeltmenin de aşağı yönlü riskleri artırdığı vurgulanan raporda, zayıflamış politika tamponlarının bu riskleri daha da büyütebileceği aktarıldı.

- ABD'nin bu yılki büyüme tahmini değişmedi, Avro Bölgesi'nin aşağı yönlü revize edildi

Ülkelerin ekonomik büyüme tahminlerinin de paylaşıldığı raporda, gelişmiş ekonomiler grubunda yer alan ABD ekonomisine ilişkin büyüme beklentisinin bu yıl için yüzde 2,3 olarak korunurken, gelecek yıl için yüzde 2,1'den yüzde 2,2'ye çıkarıldığı aktarıldı.

Avro Bölgesi ekonomisine ilişkin büyüme tahmininin bu yıl için yüzde 1,1'den 0,9'a indirildiği belirtilen raporda, bölge ekonomisinin gelecek yıla ilişkin büyüme tahmininin yüzde 1,2'de sabit tutulduğu kaydedildi.

Raporda, Almanya'nın büyüme tahmininin bu yıl için yüzde 0,8'den yüzde 0,7'ye ve gelecek yıl için yüzde 1,2'den yüzde 1'e düşürüldüğü, Fransa ekonomisine ilişkin büyüme beklentisinin de bu yıl için yüzde 0,9'dan yüzde 0,6'ya indirilirken, gelecek yıl için yüzde 0,9 olarak korunduğu bildirildi.

İtalya ekonomisine ilişkin büyüme tahminlerinin bu yıl ve gelecek yıl için yüzde 0,5'te tutulduğu belirtilen raporda, İspanya ekonomisine dair büyüme tahminlerinin de bu yıl için yüzde 2,1 ve gelecek yıl için yüzde 1,8 olarak korunduğu aktarıldı.

Raporda, İngiltere ekonomisinin büyüme beklentisinin bu yıl için yüzde 0,8'den yüzde 1'e çıkarılırken, gelecek yıl için yüzde 1,3'te tutulduğu, Kanada ekonomisinin büyüme öngörüsünün bu yıl için yüzde 1,5'ten yüzde 1,1'e ve gelecek yıl için yüzde 1,9'dan yüzde 1,7'ye düşürüldüğü, Japonya ekonomisinin büyüme tahmininin ise bu yıl için yüzde 0,7'den yüzde 0,6'ya çekilirken, gelecek yıl için yüzde 0,6'dan yüzde 0,7'ye çıkarıldığı belirtildi.

- Çin'in büyüme tahminleri yükseltildi

IMF'nin raporunda, yükselen piyasalar ve gelişmekte olan ülke ekonomileri grubunda ise Çin ekonomisine ilişkin büyüme beklentisinin bu yıl için yüzde 4,4'ten yüzde 4,6'ya, gelecek yıl için yüzde 4'ten yüzde 4,1'e çıkarıldığı bildirildi.

Hindistan ekonomisinin bu yıla ilişkin büyüme tahmini yüzde 6,5'ten yüzde 6,4'e indirilirken, gelecek yıla ilişkin tahminin yüzde 6,5'ten yüzde 6,7'ye çıkarıldığı kaydedilen raporda, Rusya ekonomisine dair büyüme beklentisinin ise bu yıl ve gelecek yıl için yüzde 1,1 olarak tutulduğu aktarıldı.

Raporda, ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta başlattığı saldırıların hedefi olan İran ekonomisinin bu yıl yüzde 5,4 daralmasının, 2027'de ise yüzde 2,9 büyümesinin beklendiği bildirildi.

IMF, nisan ayındaki tahminlerinde İran ekonomisinin bu yıl yüzde 6,1 daralmasını, gelecek yıl ise yüzde 3,2 büyümesini öngörmüştü.

- Türkiye ekonomisinin bu yıl yüzde 2,9 büyümesi tahmin ediliyor

Raporda, Türkiye ekonomisinin bu yıl yüzde 2,9, gelecek yıl yüzde 3,6 büyümesinin beklendiği bildirildi.

IMF nisan ayındaki tahminlerinde Türk ekonomisinin 2026'da yüzde 3,4 ve 2027'de yüzde 3,5 büyümesini öngörmüştü.

Ankara Zirvesi'nden övgüyle bahseden Trump, havalimanından toplantı alanına kadar her şeyin kusursuz olduğunu söyledi.

Trump, "(Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan) Güçlü ve iyi biri. Harika iş çıkardı. Her şey mükemmel geçti. Gerçekten çok verimli bir toplantı yaptık." dedi.

İran'ın Hürmüz Boğazı'nda ticari gemileri hedef almasının ardından ABD'nin İran'daki hedeflere saldırı düzenlediğini hatırlatan Trump, "Dün gece onları çok sert vurduk. Büyük ihtimalle bu akşam İran'ı çok sert şekilde vuracağız." ifadelerini kullandı.

İran'ın nükleer silahlara sahip olmasına izin vermeyeceklerinin tekrar altını çizen Trump, Tahran'la yürütülen müzakerelerde temel gündem maddesinin ülkenin nükleer programı olduğunu belirtti.

Trump, "Çok basit, İran'ın nükleer silaha sahip olmasına izin veremeyiz." diye konuştu.

Türkiye, F-35 savaş uçaklarının bazı parçalarını tedarik etmesinin yanı sıra filosuna eklemek için 100 adet uçak sipariş etti. 2014 yılında uçaklar için 25 milyar dolar ödeme yapılacağı söylendi.

Toplam 6 adet F35'in mülkiyeti Türkiye'ye verilse de uçaklar ABD'de kaldı. Bu süreçte Türk pilotlar uçakları sadece katıldıkları eğitimlerde kullanabildi.

Türkiye F-35 programından neden çıkarıldı?

Ancak ABD Kongresinin girişimleri ve Trump'ın imzasıyla, Türkiye'de bazı Amerikan vatandaşlarının tutuklu bulunması ve Rusya'dan S-400 hava savunma sisteminin alınmasını gerekçe gösterilerek Türkiye 21 Nisan 2021'de kurucu ortağı olduğu F35 programından resmen çıkarıldı.

Bu süreçte ABD'nin Türkiye'nin program kapsamında ürettiği 1005 parçanın tamamı için yeni tedarikçiler bulduğu ortaya çıktı.

Türkiye F35'ler için ne kadar ödedi?

Mülkiyeti Türkiye'ye ait olan ve ABD'ye 1,7 milyar dolar ödenerek satın alınan F35'ler halen ABD'deki hangarlarda tutulurken yeni süreçte Türkiye'nin F-35'lerini alıp alamayacağı merak konusu.

F35'ler neden bu kadar önemli?

F35'ler beşinci nesil savaş uçağı teknolojisinin en gelişmiş örneği kabul edilirken, radardan kaçma yeteneği sayesinde düşman hava sahasında fark edilmeden operasyon yapabiliyor. Saatte 1.900 km hıza ulaşabilen uçak, 9g manevra kabiliyeti ile yerçekiminin 9 katına kadar ulaşan koşullarda bile pilota tam kontrol sağlıyor.

Dünyanın en büyük ve en pahalı askeri programı olan F-35’leri bu kadar kıymetli yapan ise yapay zeka destekli entegre muharebe sistemleri ve gelişmiş sensör ağı. Bu akıllı jetler hem kendi hedeflerini bulup imha ediyor hem de havadayken topladığı kritik istihbarat verilerini anlık olarak diğer uçaklara, gemilere ve kara sistemlerine aktarabiliyor.

Özellikle karmaşık hava operasyonlarında adeta bir veri merkezi gibi çalışan F-35’ler, aynı operasyonda yer alan eski nesil savaş uçaklarının da kabiliyetlerini ve vuruş gücünü artırıyor.

ABD dahil 20 ülkenin içinde bulunudğu F-35 programı, siber savunma ve bakım süreçlerindeki teknik tartışmalara rağmen küresel hava hakimiyetinin kilit unsuru olarak görülüyor.

F-35'lerin fiyatı ne?

F-35'ler 80 milyon dolarlık fiyatıyla en pahalı savaş uçakları arasında yer alıyor.

Türkiye, F-35 programı kapsamında ABD'ye yaklaşık 1,4 milyar dolar ödeme yaptı. Ancak programdan çıkarılmasının ardından bu tutarın iade süreci de belirsizliğe girdi.

F35 hangi ülkelerde var?

Programına göre 2030 yılına kadar Avrupa'da 550'den fazla F-35 olması bekleniyor. Hint-Pasifik bölgesinde ise bu sayının 300'ü aşacağı tahmin ediliyor. F-35, ABD'nin yanı sıra 19 ülkede bulunuyor.

ABD, İngiltere, İtalya, Hollanda, Kanada, Avustralya, Danimarka ve Norveç F-35 programındaki ülkeler olarak sıralanırken F-35'lerini teslim alan ülkeler şöyle:

ABD
İngiltere
İtalya
Hollanda
Norveç
Avustralya
Japonya
Güney Kore
İsrail
Danimarka
Belçika
Polonya

Sözleşmeleri imzalanmış, üretim veya onay süreçleri devam eden ve önümüzdeki yıllarda ilk uçaklarını teslim alacak ülkeler ise şöyle:

Almanya
Kanada
Finlandiya
İsviçre
Singapur
Yunanistan
Çek Cumhuriyeti
Romanya

Kaynak: Dünya

"Rusya'nın Avrupa-Atlantik güvenliği ile istikrarına yönelik uzun vadeli tehdidine ve terörizmin devam eden tehdidine karşı koymak amacıyla müttefiklerin Lahey Savunma Taahhüdü'nü hayata geçirdiği" belirtilen bildiride, Avrupalı müttefikler ve Kanada'nın 2025'te temel savunma ihtiyaçlarına yönelik yatırımlarını 139 milyar dolardan fazla artırdığı vurgulandı.

- 50 milyar doları aşan yeni tedarik anlaşması

Bildiride, yatırımların ihtiyaç duyulan kabiliyetleri sağlarken savunma sanayi ve dayanıklılığı da güçlendirdiğine işaret edilirken, şunlar kaydedildi:

"Bugün Ankara'da, 50 milyar doları aşan yeni tedarik anlaşmasını duyuruyor, kolektif üretim kapasitemizi artırma ve inovasyonu hızlandırmak için sanayiyle birlikte çalışma taahhüdünde bulunuyoruz. Müttefikler arasındaki savunma ticareti engellerini ortadan kaldırma çalışmalarımızı sürdürecek, savunma sanayisindeki derinliği ve işbirliğini en üst düzeye çıkarmak için NATO ortaklıklarından yararlanacağız."

Geleceği inşa etmek için daha güçlü bir NATO içinde daha güçlü bir Avrupa ve modernize edilmiş bir İttifak hedeflendiği aktarılan bildiride, Avrupalı müttefikler ve Kanada'nın, ABD'yle birlikte İttifak'ın savunması konusunda daha fazla sorumluluk üstlendiğine dikkati çekildi.

Bildiride, NATO'nun caydırıcılığı ve savunmasının uzay ve siber unsurlarla desteklenen uygun nükleer, konvansiyonel ve füze savunma kabiliyetleri bileşimine dayandığı belirtildi.

Muharebe üstünlüğünün korunması konusunda kararlı olunduğu vurgulanan bildiride, "Silahlı kuvvetlerimizi konuşlandırma, destekleme ve sürdürülebilirliğini sağlama kapasitemize yatırım yapıyor; derinlikte hassas vuruş, entegre hava ve füze savunması, insansız sistemler, ileri teknolojiler ve istihbarat kabiliyetleri dahil olmak üzere tüm alanlarda belirlenen kabiliyet hedeflerimizi hayata geçiriyoruz. Birbiriyle uyumlu çalışabilen transatlantik muharebe bulutu geliştiriyor ve güçlü yapay zeka modellerini benimsiyoruz." ifadeleri kullanıldı.

- Ukrayna'ya destek

Bildiride, Ukrayna'nın transatlantik güvenliğe katkı sağladığı belirtilerek, müttefiklerin, Ukrayna'nın özgürlüğünü, egemenliğini ve toprak bütünlüğünü savunmasına yönelik sarsılmaz desteğinde birlik içinde olduğunun altı çizildi.

Avrupalı müttefikler ve Kanada'nın artık Ukrayna'ya yönelik güvenlik yardımının büyük bölümünü ikili ve çok taraflı yollarla finanse ettiği anımsatılan bildiride, "Müttefikler, bu desteğin uzun vadede adil, öngörülebilir ve sürdürülebilir olması gerektiğinin altını çiziyor. Müttefikler, 2026 yılı için Ukrayna'ya askeri teçhizat, yardım ve eğitim desteği kapsamında 70 milyar avro taahhüdünde bulunuyor ve 2027'de de en az aynı seviyede desteği sürdürme yönündeki egemen taahhütlerini teyit ediyor." ifadeleri kullanıldı.

Bildiride, bu kapsamda, Avrupa Birliği'nin Ukrayna Destek Kredisi aracılığıyla Ukrayna'ya çok yıllı finansman sağlama kararının memnuniyetle karşılandığı kaydedildi.

- Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer özgürlüğü

İttifak'ın daha geniş güvenlik ortamını şekillendiren stratejik rekabet, yaygın istikrarsızlık, hibrit tehditler ve tekrarlayan krizlere yanıt vermeye ve uyum sağlamaya devam ettiğine dikkati çekilen bildiride, "Müttefikler, İran'ın hiçbir zaman nükleer silaha sahip olmaması gerektiğini yineliyor ve İran'a Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer özgürlüğüne tam anlamıyla saygı gösterme çağrısında bulunuyor." değerlendirmesinde bulunuldu.

Bildiride, "Türkiye'nin bizlere gösterdiği cömert ev sahipliği için teşekkürlerimizi sunuyoruz. Bir sonraki toplantımızda bir araya gelmeyi bekliyoruz." ifadesi kullanıldı.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD Başkanı Donald Trump'ın 2026 FIFA Dünya Kupası'nda ABD Milli Takımı oyuncusu Folarin Balogun'un kırmızı kart cezasının kaldırılması için FIFA Başkanı Gianni Infantino ile görüşmesini eleştiren bir paylaşım yaptı.

Pezeşkiyan, X platformunda yaptığı açıklamada, ABD'nin Dünya Kupası ev sahipliğini dış politikasıyla ilişkilendirerek şu ifadeleri kullandı:

"ABD hükümetinin Dünya Kupası ev sahibi olarak sergilediği tutum, alışıldık dış politikasını yansıtıyor: Kuralları eğmek, rakiplerine zorbalık yapmak, engeller oluşturmak ve hile yapmak. Bu onların MAGA (Amerika’yı yeniden büyük yap) oyun kitabıdır. İran bu tür oyunları reddeder. Haklarımızı kararlılıkla savunuyoruz."

Pezeşkiyan'ın paylaşımı, Trump'ın FIFA Başkanı Gianni Infantino'yu arayarak ABD Milli Takımı oyuncusu Folarin Balogun'un kırmızı kart nedeniyle aldığı bir maçlık cezayı yeniden değerlendirmesini istediğini açıklamasının ardından geldi. FIFA'nın bağımsız disiplin kurulu daha sonra Balogun'un cezasını kaldırırken; FIFA, kararın siyasi baskıyla değil bağımsız yargı organları tarafından alındığını savundu.

Karar, futbol dünyasında siyasi müdahale tartışmalarını alevlendirdi. Avrupa'dan UEFA dahil çok sayıda futbol otoritesi ve siyasetçi, FIFA'nın bağımsızlığına zarar verildiğini belirtirken, ABD turnuvaya son 16 turunda Belçika'ya 4-1 yenilerek veda etti.

Vatandaşların, ani sel, su baskını, yıldırım, yerel küçük çaplı dolu ve yağış ile kuvvetli rüzgar gibi olumsuzluklara karşı dikkatli ve tedbirli olması istendi.

Soruşturma, şüphelilerin "göçmen kaçakçılığı" suçu kapsamında elde ettikleri suç gelirlerini aklama faaliyetinde bulunduklarının MASAK tarafından tespit edilmesi üzerine başlatıldı.

Şüphelilerin "göçmen kaçakçılığı" suçundan elde edilen gelirleri, banka hesapları üzerinden Ararat Gold Sarrafiye Sanayi ve Ticaret Limited Şirketini kullanarak uluslararası ticaret görünümü altında finansal dolaşıma entegre eden bir kara para aklama ağını yönettikleri, toplamda 784 milyon 709 bin 120 lira işlem hacmi bulunduğu belirlendi.

Bu işlemlerde alıcı ya da gönderici konumunda bulunan kişilerden 35'inin "silahlı suç örgütü kurmak", 28'inin "rüşvet, yolsuzluk", 164'ünün "resmi-özel belgede sahtecilik", 80'inin "uyuşturucu madde ticareti", 116'sının "göçmen kaçakçılığı", 10'unun ise "yağma" suçundan daha önce yakalanıp adli işlem gördüğü tespit edildi.

Türkiye'de yasal kalış statüsünde bulunmayan 47 yabancı adına vakıf üniversitelerine öğrenci harcı yatırıp bu kişilerin ikamet almalarını sağladığı belirlenen 6 şüpheli, başsavcılık koordinesinde İstanbul Emniyet Müdürlüğü Göçmen Kaçakçılığı ile Mücadele Şube Müdürlüğü ekiplerince düzenlenen eş zamanlı operasyonda gözaltına alındı.

Şüphelilerin suçtan kazandıkları gelirler ile edindikleri ve aklama eylemine tabi tuttukları mal varlıklarına el konuldu.

Operasyon kapsamında şüphelilere ait 3 araç, 1 ev, 1 şirket, tüm banka ve kripto hesapları ile 65 bin lira, 398 bin avro, 145 bin dolar, 206 kilogram gümüş ve 1 kilogram altına el konulduğu öğrenildi.

Ekipler, iş makineleriyle 3 bin rakımlı Kolludere Yaylası'nda halen karın erimediği noktalarda çalışma başlattı.

Kar kalınlığının yer yer 1 metreyi geçtiği bölgede çalışmalarını sürdüren ekipler, yolu kısa sürede ulaşıma açmayı planlıyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Kuşkusuz ülkemizin asıl başarısı savunma sanayindeki atılımdadır. Üretim ve ihracat kapasitesi itibarıyla dünyanın ilk 10 ülkesi arasına girdik.” dedi.

Erdoğan, "Avrupa'daki en büyük kara ordusuna sahip ülke olarak yeteneklerimizi ihtiyaç duyulan aşamada ittifakın hizmetine sunmanın gayretindeyiz." ifadelerini kullandı.

Erdoğan, "Türkiye olarak 2030 yılından önce savunma harcamalarımızın oranını yüzde 3,5 düzeyine yükseltmek için tedbirlerimizi aldık." dedi.

Erdoğan, NATO 3.0 hedefine ulaşılması hakkında, "Savunma sanayi başta olmak üzere savunma işbirliğinde müttefikler arasındaki kısıtlamalar kaldırılmalı. Aklın ve mantığın emrettiği bir işbirliği modeli mümkünken birlik üyesi olmayan müttefiklerin dışlanması Avrupa'da suni bölünmeye yol açacaktır." ifadelerini kullandı.

Erdoğan, "İHA ve SİHA'ları başarıyla kullanan bir müttefik olarak İnsansız Sistemlere Karşı Koyma Mükemmeliyet Merkezimizi NATO'ya akredite etmeyi temenni ediyoruz." dedi.

Erdoğan, kısıtlamaların kaldırılması ile ilgili, "Savunma Sanayi Forumu'nda bu mesajın hükümet yetkilileri tarafından vurgulanmış olmasını memnuniyetle karşılıyorum." şeklinde konuştu.

Erdoğan, İran meselesi ile ilgili, “İran krizinin çözüm yoluna girmesinde sabotaj teşebbüslerine rağmen dostum Sayın Trump'ın desteklediği kararlı tutumu takdirle karşılıyorum. Hürmüz Boğazı'nın mayınlardan temizlenmesi için gerekli katkıyı vermeye hazırız.” diye konuştu.

Orta Doğu'da kalıcı barış anahtarının iki devletli çözüm olduğunu bir kez daha vurguladığını ifade eden Erdoğan, "Özellikle Gazze ve Lübnan'da sükunetin sağlanması için hepimize görev düştüğünü ifade etmek istiyorum." dedi.

Erdoğan, Rusya-Ukrayna Savaşı ile ilgili, "Ukrayna'yı desteklerken, Rusya'yı da barışa yönlendirecek şekilde iletişim kanallarımızdan istifade ediyoruz. Ukrayna Savaşı'nda Sayın Trump'ın barış vizyonunu paylaşıyor, Ukrayna'nın öncelikli ihtiyaç listeleri girişimine desteğimi bildiriyorum." ifadelerini kullandı.

Erdoğan, "Terörün tüm biçim ve tezahürleriyle mücadele konusunda tam bir dayanışma içinde olmamız gerektiğini hatırlatıyorum." dedi.

Türkiye'nin F-35 programına dönme ihtimalinin artmasına karşı bu konuda muhalefetini ortaya koyan İsrail'in Başbakanı, Newsmax röportajında da Fox News ve CNN'e verdiği röportajlardaki söylemlerine benzer ifadeler kullandı.

Netanyahu, Türkiye'ye F-35 sağlanmasına ilişkin endişesini "Bunun bir hata olduğunu düşünüyorum." sözleriyle ifade etti.

Türkiye'nin Yunanistan'ı tehdit ettiğini ve İsrail'in yok edilmesi gerektiğini savunduğunu ileri süren Netanyahu, "(Türkiye'nin) F-35 gibi silahlara sahip olması, bence bölgenin istikrarını büyük ölçüde bozacaktır." iddiasında bulundu.

Netanyahu, ABD Başkanı Donald Trump ile ilişkisinin iyi olduğunu öne sürerek Türkiye'nin F-35 programına dönüşü konusunun "iki arkadaş arasındaki fikir ayrılığı" gibi olduğunu savundu.

Ankara'da 36.⁠ ⁠NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi devam ederken, ABD Başkanı Donald Trump'ın Türkiye'nin F-35 programına dönüşüne işaret eden açıklamaları, Tel Aviv yönetimi tarafından endişeyle karşılanmıştı.

İsrail Başbakanı Netanyahu, ABD basınına verdiği röportajlarla bu endişesini dile getirirken Dışişleri Bakanı Gideon Saar da buna açıkça karşı olduklarını ve bölgede ABD'nin İsrail'in "niteliksel askeri üstünlüğünü" koruması gerektiğini savunmuştu.

Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün ortalama varil fiyatının ise 76,26 dolar olacağı değerlendiriliyor. EIA, WTI için geçen ay fiyat tahminini 88,32 dolar olarak belirlemişti.

EIA, gelecek yıl için ortalama varil fiyatı tahminini Brent petrol için 64,76 dolar, WTI için ise 60,76 dolar olarak belirledi.

Petrol fiyatlarına yönelik görünümde, ABD ile İran arasında 18 Haziran'da imzalanan mutabakat zaptının ardından Hürmüz Boğazı'ndan geçen tanker trafiğinde görülen artış etkili oldu.

Görünümü destekleyen diğer unsurlar arasında bazı Basra Körfezi üreticilerinin sevkiyatlarını Hürmüz Boğazı'nı kullanmadan alternatif güzergahlara yönlendirebilmesi, başta Kuzey ve Güney Amerika olmak üzere Orta Doğu dışındaki üreticilerin ham petrol ihracatını artırmasıyla ABD ve bazı OECD ülkelerinin stratejik petrol rezervlerinden piyasaya arz sağlaması yer aldı.

Petrol akışının yeniden başlamasıyla Orta Doğu'daki ham petrol üretiminde önceki tahminlere kıyasla daha sınırlı kesintiler yaşanmasının beklendiği belirtildi.

Buna göre, üretim kesintilerinin haziranda günlük ortalama 8,3 milyon varil seviyesinde gerçekleştiği, bunun mayısta görülen günlük 11,2 milyon varillik zirvenin altında kaldığı ifade edildi.

Ham petrol üretimi ve ticaretinin büyük bölümünün yıl sonuna kadar çatışma öncesindeki seviyelere yaklaşması beklenirken yılın dördüncü çeyreğinde günlük ortalama 1,4 milyon varillik üretimin devre dışı kalmaya devam edeceği, bu üretim kapasitesinin büyük bölümünün ise 2027'nin ilk çeyreğinde yeniden devreye alınacağı öngörüldü.

Öte yandan, rapora göre, küresel petrol stoklarının yılın ikinci çeyreğinde günlük ortalama 5,1 milyon varil, üçüncü çeyreğinde ise günlük ilave 2,2 milyon varil azaldığı tahmin ediliyor.

Ancak üçüncü çeyreğin büyük bölümünü kapsayacak geçiş sürecinin ardından petrol piyasalarının yeniden arz fazlası görünümüne dönmesi bekleniyor. Bu kapsamda, küresel petrol stoklarının 2026'nın dördüncü çeyreğinde günlük ortalama 2,7 milyon varil, 2027 genelinde ise günlük ortalama 5 milyon varil artacağı değerlendiriliyor.

Raporda, arzın tüketimden daha hızlı artmaya devam etmesi nedeniyle tahmin dönemi boyunca petrol fiyatları üzerindeki aşağı yönlü baskının sürmesi bekleniyor.

Küresel petrol talebi daralma eğilimine girdi

Talep tarafında ise yükselen yakıt fiyatları, yaşanan yakıt arzı sıkıntıları ve hükümetlerin yakıt tüketimini sınırlandırmaya yönelik önlemlerinin son aylarda petrol talebini azalttığı, bunun da küresel petrol stoklarındaki düşüşü sınırladığı değerlendiriliyor.

Raporda, küresel petrol tüketiminin bu yıl günlük ortalama 1,2 milyon varil azalmasının beklendiği, söz konusu düşüşün 800 bin varillik bölümünün OECD dışı ülkelerden kaynaklanacağı tahmin edildi.

Bunun yanı sıra petrol fiyatlarının gerilemesi ve arz akışlarının tamamen normale dönmesiyle petrol talebinin gelecek yıl yeniden toparlanacağı öngörülüyor. Buna göre, küresel petrol tüketiminin 2027'de günlük 2 milyon varil artarak 104,8 milyon varile ulaşması ve 2025 ortalamasının günlük 800 bin varil üzerine çıkması bekleniyor.

ABD'nin ham petrol üretiminde sınırlı artış beklentisi

Öte yandan, ABD'de günlük ortalama ham petrol üretiminin bu yıl 13 milyon 780 bin varil olarak gerçekleşmesi bekleniyor. Bu miktar, önceki raporda 13 milyon 720 bin varil olarak tahmin edilmişti.

Gelecek yıl ise üretimin günlük ortalama 14 milyon 30 bin varil olacağı öngörülüyor. Önceki raporda bu tahmin 14 milyon 150 bin varil seviyesindeydi.

Bu yıl küresel petrol arzının ise günlük ortalama 101 milyon 890 bin varil, küresel petrol tüketiminin ise 102 milyon 780 bin varil seviyesinde gerçekleşeceği tahmin ediliyor.

Gelecek yıl ise küresel arzın günlük ortalama 109 milyon 840 bin varile, tüketimin ise 104 milyon 810 bin varile ulaşması bekleniyor. ​​​​​​​

Ülkesinin NATO'ya verdiği desteğin sarsılmaz olduğunu belirten Miçotakis, "Şu anda silahlı kuvvetlerimiz için 25 milyar avroluk bir modernize programı uyguluyoruz." diye konuştu.

Miçotakis, Yunanistan'ın her zaman NATO'ya taahhütlerini yerine getirdiğini vurguladı.

ABD ile İran arasında imzalanan mutabakata uyulmasının önemine işaret eden Miçotakis, "Yaşam maliyetinin tüm Avrupa hükümetleri için bir numaralı öncelik olduğu bir dönemde, demokrasi ve diplomasiye bu çetrefilli sorunu çözmeleri için zaman tanımak hayati önem taşımaktadır. Tabii ki tansiyonun daha da artmasının benzin fiyatlarında artış demek olduğunun farkındayım ve bunun olmamasını umuyoruz." ifadelerini kullandı.

Miçotakis, zirvenin Türkiye'de düzenlenmesi hakkında da "Ankara'yı ziyaret etmek benim için her zaman bir zevkti. İki ülke arasındaki ilişkilerin geliştirilmesinin her zaman büyük bir savunucusu olmuşumdur." şeklinde konuştu.

"Macaristan, Ukrayna'ya silah ya da asker göndermeyecektir"

Macaristan Başbakanı Peter Magyar da zirve öncesi basın mensuplarına yaptığı açıklamada, Macar halkının, "NATO'nun gücüne ve birliğine" inandığını dile getirdi.

"NATO'nun birlik içinde olması hepimizin ortak çıkarıdır ve Macaristan'ı güvenilir bir müttefik olarak yeniden konumlandırma konusunda kararlıyız." diyen Magyar, Macaristan hükümetinin savunma harcamalarını artırma kararı aldığını ve 2035'e kadar yüzde 5 hedefine ulaşacaklarını kaydetti.

Rusya-Ukrayna Savaşı'na yönelik değerlendirmelerde bulunan Magyar, "Ukrayna kurban, Rusya ise zalim saldırgandır ve Ukrayna, toprakları ile toprak bütünlüğünü savunma hakkına sahiptir. Ukrayna'ya insani yardımları sürdürüyoruz ancak daha önce de defalarca dediğimiz gibi Macaristan, Ukrayna'ya silah ya da asker göndermeyecektir." diye konuştu.

Magyar, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile kısa bir görüşme yaptığını ve gelecekte ikili görüşme için anlaştıklarını söyledi.

Bulgaristan'dan "Grönland halkının kendi kaderini tayin edebilmesi" vurgusu

Bulgaristan Başbakanı Rumen Radev ise bugün Ankara'da düzenlenen NATO Zirvesi'nin ittifakın derin bir dönüşüm sürecinden geçtiği önemli bir dönemde gerçekleştirildiğinin altını çizdi.

Zirvenin Avrupa'daki müttefik ülkelerin NATO'nun ortak savunma kapasitesine daha fazla katkı sunma ihtiyacını ve bu yöndeki kararlılığını ortaya koyduğunu belirten Radev, komşu bölgelerde yaşanan çatışmaların, özellikle Ukrayna ve Orta Doğu'daki silahlı çatışmaların Avrupalı devletlere vatandaşlarının güvenliğini sağlamanın vazgeçilmez bir sorumluluk olduğunu ve bunun sürekli çaba gerektirdiğini açıkça gösterdiğini ifade etti.

Radev, NATO'nun savunma harcamalarının gayri safi yurt içi hasılanın yüzde 5'ine çıkarılması hedefinin, Bulgaristan açısından yalnızca geleneksel savunma kabiliyetlerinin geliştirilmesi anlamına gelmediğini, aynı zamanda altyapı, ulaşım ve bağlantı kapasitesi, dijital dayanıklılık ve siber güvenlik alanlarında yatırımlar yapılmasını da içerdiğini vurguladı.

Ukrayna'ya destekle ilgili soruyu yanıtlayan Radev, geçmişte birçok Bulgar hükümetinin Ukrayna'ya mali, tıbbi, insani ve askeri alanlarda düzenli ve kapsamlı destek sağladığını ancak Ukrayna'ya en fazla mali destek sözü veren Bulgar siyasetçilerin ülke ekonomisinin geliştirilmesi ve devlet bütçesine yeni kaynaklar sağlanması konusunda yeterli adım atmadığını anlattı.

Radev, Bulgaristan'ın Ukrayna'ya mali desteğini kendi imkanları doğrultusunda sürdüreceğine ancak bu desteğin sosyal harcamaları etkilememesi gerektiğine dikkati çekti.

Grönland ile ilgili soruya da Radev, "Bizim tutumumuz, Avrupa'nın Grönland halkının kendi kaderini tayin edebilmesine olanak sağlayacak imkanları sunması gerektiği yönündedir." yanıtını verdi.

Doğa fotoğrafçısı Cebrail Keleş, AA muhabirine, Kastamonu'da yeni bir güzellikle karşı karşıya olduklarını söyledi.

Çiftçiler tarafından sürülmemiş bir tarlanın farklı bir güzelliğe sahne olduğunu anlatan Keleş, "Şu anda arkamızda bulunan o kıpkırmızı gelincikler o kadar güzel bir peyzaj oluşturuyor ki bunu kelimelerle tarif etmek imkansız. Biz doğa fotoğrafçıları bu mevsimlerde gözümüz her gittiğimiz yerde, yol kenarlarında oluyor. Çünkü o gelinciklerin ne zaman nerede hangi tarlada açacağını hiç kimse bilmiyor. Sadece gelincikler biliyor." dedi.

Keleş, "Bir sene önce burada ekin ya da başka bir mahsul varken burayı nadasa bırakan çiftçimiz bize müthiş bir tablo hazırlamış. Belki farkında değil, belki farkında. Fakat gelinciklerin böyle masum, narin ve zarif görünümleri her şeye değer. Özellikle fotoğrafçılar açısından burayı görmek insana müthiş bir mutluluk, müthiş bir doygunluk ve ruhuna huzur getiriyor." diye konuştu.

Süveyrika, Muveyhiye ve Haze bölgelerinde gerçekleştirilen çalışmalar sonucunda toplam 1774 arkeolojik buluntu belgelendi.

Araştırmalarda 156 yeni arkeolojik alan kayıt altına alınırken; 461 İslami yazıt, 34 Semudi yazıtı, 1259 kaya resmi, 11 taş yapı, 3 tarihi saray ve yapı kalıntısı, 2 tarihi kervan yolu ile 4 kuyu tespit edildi.

Miras Kurumu, söz konusu buluntuların İslam’ın erken dönemlerine, özellikle Hazreti Osman öncesi döneme uzanan tarihi sürece ışık tuttuğunu ve Arap Yarımadası’nın kültürel mirasının anlaşılmasına katkı sağladığını belirtti.

Araştırmalarda ortaya çıkarılan en dikkat çekici buluntular arasında Kur’an-ı Kerim’den ayetler içeren kaya yazıtları ve Hazreti Ömer’in adını taşıyan erken dönem yazıtlar yer aldı.

Buluntular arasında yer alan bir yazıtta, "Allah Ömer bin Hattab’ın bu dünyada ve ahirette dostudur. Allah’tan başka ilah yoktur." ifadelerinin bulunduğu aktarıldı.

Yazıtın Hicazi hatla yazıldığı ve "İbrahim" isimli kişi tarafından kaleme alındığı belirtildi.

Kurum tarafından paylaşılan görsellerde ayrıca, Nisa Suresi’nin 58. ayetine ait şu ifadelerin yer aldığı yazıtlar da tespit edildi:

"Allah size, emanetleri mutlaka ehline vermenizi ve insanlar arasında hükmettiğiniz zaman adaletle hükmetmenizi emreder."

Uzmanlar, bu tür yazıtların Kur’an ayetlerinin İslam’ın en erken dönemlerinde yazılı olarak kullanıldığını göstermesi açısından önemli olduğunu ifade etti.

Erken dönem İslami yazıtlar ve kaya resimleri

Keşifler arasında erken dönem İslami yazıtların yanı sıra çok sayıda kaya resmi ve farklı dönemlere ait izler de yer aldı.

Miras Kurumu, bu buluntuların İslam devletinin ilk yıllarına ilişkin dini, kültürel ve toplumsal hafızayı günümüze taşıyan önemli belgeler olduğunu vurguladı.

Kurum açıklamasında, "Mehd bölgesindeki her taş bir hatıra taşımakta, her yazıt ise İslam devletinin ilk günlerine uzanan tarihten bir hikayeyi korumaktadır." ifadelerine yer verildi.

Açıklamada ayrıca, "Bugün geçmişimizin sırlarını ortaya çıkarıyor ve onları gelecek nesillere aktarıyoruz." denildi.

Suudi yetkililer, keşiflerin erken İslam tarihi, Arap yazı geleneği ve bölgenin medeniyet mirasına önemli katkılar sunduğunu, arkeolojik çalışmaların ise sürdüğünü bildirdi.