Uluslararası rekabet gücünün artırılması, dış ticaret dengesinin iyileştirilmesi, yüksek katma değerli üretimin desteklenmesi ve teknoloji girişimciliğinin geliştirilmesi hedeflenen teklifle, ekonomik büyümeyi desteklemek, ihracatı artırmak, döviz girişini teşvik etmek ve Türkiye’nin yatırım ortamını güçlendirmek amaçlanıyor.

Kamu alacaklarında taksit tutarı 72 aya çıkarıldı

Kabul edilen düzenlemelerle birlikte, kamu alacaklarının yapılandırılmasında değişiklikler yapıldı. Buna göre, borçların tecilinde azami taksit süresi 36 aydan 72 aya çıkarılırken, teminatsız tecil tutarı 50 bin liradan 1 milyon liraya yükseltildi.

Yabancı kaynak girişini teşvik etmeye yönelik olarak, yurt dışı kazançlara sağlanan vergi istisnasından yararlanan kişiler için veraset yoluyla intikallerde yüzde 1 oranında vergi uygulanması öngörüldü.

Teknoloji çalışanına hisse senedi teşviki

Teknoloji girişimlerine yönelik teşvikler de genişletildi. Teknogirişim şirketlerinde çalışanlara verilen hisse senetlerinde gelir vergisi istisnasının üst sınırı artırılırken, bu hisselerin elde tutulma süreleri yeniden düzenlendi.

Teknogirişim şirketlerinde çalışanlara sağlanan hisse senedi teşvikleri de genişletiliyor. Teknogirişim çalışanlarına verilen pay senetlerinde vergi muafiyet üst sınırı bir yıllık brüt ücret tutarından iki katına çıkarılırken, bu hisselerin elde tutulma süreleri kısaltılıyor. Buna göre, hisselerin iki yıl içinde elden çıkarılması halinde istisna edilen verginin tamamı, üç ila dört yıl arasında elden çıkarılması halinde yüzde 75’i, beş ila altı yıl arasında elden çıkarılması halinde ise yüzde 25’i geri alınacak.

Yurt dışı kazançlara 20 yıl vergi istisnası

Gelir Vergisi Kanunu kapsamındaki yurt dışı kazanç istisnasından yararlanan kişiler için, bu süre içinde gerçekleşen miras intikallerinde veraset vergisi oranı yüzde 1 olarak uygulanacak.

Teklifle, Gelir Vergisi Kanunu’na eklenen yeni düzenleme ile belirli şartları sağlayan gerçek kişilerin yurt dışından elde ettikleri kazanç ve iratlar 20 yıl boyunca gelir vergisinden istisna tutuluyor. Bu istisnadan yararlanabilmek için son üç takvim yılında Türkiye’de yerleşik olunmaması ve vergi mükellefiyetinin bulunmaması şartı aranıyor. Söz konusu kazançlar için beyanname verilmeyecek, diğer gelirler nedeniyle beyanname verilmesi halinde de bu gelirler beyannameye dahil edilmeyecek. Ayrıca bu kazançlara ilişkin gider ve maliyetler Türkiye’de vergiye tabi kazançların tespitinde dikkate alınmayacak ve yurt dışında ödenen vergiler Türkiye’de mahsup edilemeyecek.

"Nitelikli hizmet merkezi" kavramı mevzuata giriyor

Nitelikli hizmet merkezlerinde çalışan personele yönelik vergi istisnası da düzenleme kapsamına alınıyor. Buna göre, bu merkezlerde istihdam edilen nitelikli personelin ücretlerinin brüt asgari ücretin üç katına kadar olan kısmı gelir vergisinden istisna tutulacak. İstanbul Finans Merkezi’nde faaliyet gösteren merkezlerde ise bu sınır beş kat olarak uygulanacak. Cumhurbaşkanına da bu oranları bir kata kadar düşürme veya iki katına kadar artırma yetkisi veriliyor.

Teklifle birlikte "nitelikli hizmet merkezi" kavramı da mevzuata giriyor. Buna göre, en az üç farklı ülkede faaliyet gösteren şirketlere hizmet sunan ve yıllık gelirinin en az yüzde 80’ini yurt dışından elde eden sermaye şirketleri bu kapsamda değerlendirilecek. Bu merkezler, finansal danışmanlık, stratejik yönetim, risk ve likidite yönetimi, yatırım planlaması, muhasebe, denetim, dijital dönüşüm, veri analizi, hukuk, insan kaynakları, satış ve Ar-Ge gibi çok sayıda alanda hizmet sunabilecek.

Transit ticarette yüzde 100 vergi indirimi uygulanacak

Kurumlar vergisi düzenlemeleri kapsamında transit ticaret ve hizmet gelirlerine yönelik indirimler de genişletiliyor. Yurt dışından alınan malların Türkiye’ye getirilmeden satılması veya bu işlemlere aracılık edilmesi halinde elde edilen kazançların yüzde 95’i kurumlar vergisinden indirilecek.

İstanbul Finans Merkezi’nde faaliyet gösteren kurumlar için bu oran yüzde 100 olarak uygulanacak. Benzer şekilde, nitelikli hizmet merkezlerinin yurt dışından elde ettiği kazançların yüzde 95’i vergiden indirilecek, bu oran İstanbul Finans Merkezi’nde yüzde 100 olacak. Bu indirimlerden yararlanmak için kazançların beyanname süresi içinde Türkiye’ye transfer edilmesi şartı aranacak ve teşvikler 20 hesap dönemi boyunca uygulanacak.

İhracatçılardan Kurumlar Vergisi düşürülüyor

İhracatı teşvik etmek amacıyla kurumlar vergisi oranlarında da önemli değişikliğe gidiliyor. Buna göre, imal ettikleri malları doğrudan ihraç eden imalatçı kurumların ihracat kazançlarına yüzde 9, diğer ihracatçıların ihracat kazançlarına ise yüzde 14 oranında kurumlar vergisi uygulanacak. Aracılı ihracat kapsamında yapılan işlemler de bu indirimli oranlardan yararlanabilecek.

Düzenlemeye "zirai üretimle" uğraşanlar da eklendi

Teklifin görüşmeleri esnasında söz konusu 8'inci madde de AK Parti tarafından verilen önergeyle maddenin kapsamı genişletildi. Yapılan yeni düzenlemeyle, sanayi sicil belgesine sahip olan ve fiilen üretim faaliyeti yürüten kurumlar ile zirai üretimle iştigal eden kurumların yalnızca üretim faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlara uygulanacak kurumlar vergisi oranı yüzde 12,5 olarak belirlenecek. Böylece söz konusu kurumlar için üretimden elde edilen kazançlara yönelik vergi indirimi sağlanmış olacak.

Düzenlemeyle birlikte, indirimli kurumlar vergisi uygulamasından yararlanan kazançlar için ek bir vergi avantajının önü de kapatılıyor. Buna göre, söz konusu kazançlar için Kurumlar Vergisi Kanunu’nun yedinci fıkrası kapsamında ayrıca indirim uygulanmayacak.

"Varlık barışı" kapsamında yurt dışındaki varlıklar 2027 yılına kadar bildirilecek

Düzenlemenin en kapsamlı başlıklarından birini ise, kamuoyunda "varlık barışı" olarak bilinen uygulama oluşturuyor. Buna göre, yurt dışında bulunan para, altın, döviz ve menkul kıymetler 31 Temmuz 2027 tarihine kadar banka veya aracı kurumlara bildirilecek. Bildirilen varlıkların iki ay içinde Türkiye’ye getirilmesi veya yurt dışından fiziki olarak getirilenlerin banka hesaplarına yatırılması gerekecek. Gümrük idaresine yapılan bildirimler Gelir İdaresi Başkanlığı’na iletilecek.

Yurt içinde bulunmasına rağmen işletmelerin kayıtlarında yer almayan varlıklar da aynı tarihe kadar bildirilebilecek ve banka ya da aracı kurumlara yatırılması zorunlu olacak. Bildirilen varlıklar defterlere kaydedilecek, bilanço esasına göre defter tutanlarda özel fon hesabında izlenecek ve bu fon iki yıl süreyle işletmeden çekilemeyecek. Bu varlıklar dönem kazancının tespitinde dikkate alınmayacak.

Varlıkların finansal araçlarda tutulması taahhüt edilirse vergi oranı yüzde 0’a düşürülecek

Düzenleme kapsamında banka ve aracı kurumlar tarafından bildirilen varlıklar üzerinden yüzde 5 oranında vergi alınacak. Ancak varlıkların belirli sürelerle finansal araçlarda tutulmasının taahhüt edilmesi halinde bu oran yüzde 0’a kadar düşürülebilecek. Öte yandan, 2027 yılı içinde yapılacak bildirimlerde vergi oranlarına artış uygulanacak.

Madde kapsamında bildirilen varlıklar için hiçbir şekilde vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmayacak. Ancak diğer nedenlerle yapılacak incelemelerde, bildirilen varlıklarla ilişkilendirilebilen matrah farkları belirli şartlarla vergiden muaf tutulacak. Şartların ihlal edilmesi halinde ise sağlanan avantajlar ortadan kalkacak ve vergiler gecikme faiziyle tahsil edilecek.

İstanbul Finans Merkezi’ndeki kuruluşlara 2047 yılına kadar vergi istisnası sağlanıyor

İstanbul Finans Merkezi’ne yönelik teşvikler de genişletiliyor. Gelir vergisi avantajları tüm katılımcıları kapsayacak şekilde genişletilirken, nitelikli hizmet merkezlerinde çalışan personel için çifte teşvikin önüne geçiliyor. Ayrıca, finansal kuruluşlara sağlanan kurumlar vergisi indiriminin süresi 2031’den 2047’ye uzatılıyor, harç muafiyeti süresi ise 5 yıldan 20 yıla çıkarılıyor.

Netanyahu, ABD Başkanı Donald Trump ile neredeyse her gün görüştüklerini ve bu akşam geç saatlerde de bir görüşme yapacaklarını kaydetti.

ABD ile aralarında tam bir mutabakat olduğunu ve sürprize yer olmadığını savunan Netanyahu, İran’ın zenginleştirilmiş uranyumunun ve zenginleştirme kapasitesinin ortadan kaldırılmasının en önemli hedefleri olduğunu belirtti.

Netanyahu, Trump’ın bu hedefe ulaşabileceğine inandığını, buna karşın İsra*l ordusuna her türlü senaryoya hazırlıklı olma talimatı verdiğini vurguladı.

Fidan ayrıca şu ifadelerini kullandı:

"İlgili bakanlık ve kurumlarımızın da katılımlarıyla ticaret, enerji, savunma, eğitim, kültür, turizm ve ulaştırma gibi stratejik alanlardaki komite çalışmalarını değerlendirerek ikili ilişkilerimizi kurumsal bir çerçevede ele aldık. Gazze başta olmak üzere, bölgesel konuları da görüştüğümüz toplantı kapsamında ayrıca 'Diplomatik ve Hususi Pasaport Hamillerinin Vize Yükümlülüğünden Karşılıklı Olarak Muaf Tutulmasına İlişkin Anlaşma'yı imzaladık. Ülkelerimiz için hayırlara vesile olmasını diliyor, kıymetli mevkidaşıma ve heyetine ziyaretleri için teşekkür ediyorum."

"İBB'deki büyük yolsuzluk davasında gündeme gelen, Murat Gülibrahimoğlu isimli firari şahsın seçim kampanyamıza maddi destek verdiği yönündeki iddialar gerçek dışıdır, açık bir iftiradır. Söz konusu kişinin seçim kampanyamıza herhangi bir desteği asla söz konusu olmamıştır. Bu kapsamda kampanyamızın ve şahsımın iftiralarla hedef alınması en hafif tabirle ahlaksızlıktır. Yaptığı yolsuzluklar ortaya çıkanlar, para kuleleri yıkılanlar, gayriahlaki ilişkilerine bant çekenlerin gündemi değiştirme çabaları nafiledir. Hangi iftirayı atarsanız atın, yaptığınız yolsuzlukların üzerini örtemeyeceksiniz."

Yetkililer, Pakistan'ın, gelecek hafta ABD ile İran arasındaki görüşmelerin ikinci turuna ev sahipliği yapmayı beklediğini belirterek, "Son gelişmeler göz önünde bulundurulduğunda Pakistan, Orta Doğu'daki çatışmaya müzakere yoluyla bir çözüm getirmek üzere iki taraf arasındaki görüşmelerin önümüzdeki hafta yeniden başlaması konusunda umutlu." şeklinde konuştu.

ABD Başkanı Donald Trump'ın 14-15 Mayıs'ta Çin'e yapmayı planladığı ziyaret öncesinde ABD ile İran'ın, "ön anlaşmaya varabileceğini" iddia eden yetkililer, Trump'ın söz konusu ziyaretten önce İran'la anlaşma imzalamayı "çok istediğini" ileri sürdü.

Yetkililer, Trump'ın Özgürlük Projesi'ni kısa süreliğine durdurması ve ABD Donanmasının 19 Nisan'da el koyduğu İran'a ait Touska adlı kargo gemisi mürettebatını serbest bırakması gibi gelişmelerin, çatışmanın müzakere yoluyla çözüme kavuşturulacağına dair umutları artırdığı değerlendirmesinde bulundu.

İki taraf arasındaki sorunların neredeyse yüzde 80 ila 85'inin halihazırda çözüme kavuşturulduğunu öne süren yetkililer, nükleer meselenin ise halen büyük bir "tıkanıklık" yarattığını ifade etti.

Öte yandan yetkililer, Pakistan'ın, tarafları müzakere masasına oturtmak amacıyla nükleer meselede "orta yol bulma" yönündeki çabalarını yoğunlaştırdığını belirtti.

- "Başkan Donald Trump'a minnettarım"

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ise ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundan, ABD'nin Özgürlük Projesi'ni kısa süreliğine durdurmasına ilişkin paylaşım yaptı.

Şerif, "Başkan Donald Trump'a, cesur liderliği ve Hürmüz Boğazı'ndaki Özgürlük Projesi'nin durdurulmasına ilişkin vaktinde yaptığı açıklama için minnettarım." ifadesini kullandı.

Trump'ın Pakistan ve Suudi Arabistan'ın talebine verdiği yanıtın bölgesel barış ve istikrara katkı sağlayacağını belirten Şerif, "Pakistan, çatışmaların barışçıl şekilde çözülmesini teşvik eden tüm çabaları destekleme konusunda kararlılığını sürdürmektedir." değerlendirmesinde bulundu.

- ABD, İran'dan 48 saat içinde yanıt bekliyor

ABD yönetiminin, İran ile savaşı sona erdirmek ve daha ayrıntılı nükleer müzakereler için Tahran yönetimiyle tek sayfalık mutabakat zaptı imzalamaya yakın olduğu öne sürülmüştü.

Axios platformunun ismini vermek istemeyen, konu hakkında bilgi sahibi kaynaklara ve bazı ABD'li yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD'nin mutabakat zaptı imzalanması için İran'dan 48 saat içinde yanıt beklediği iddia edilmişti.

- "Özgürlük Projesi"

Trump, 4 Mayıs itibarıyla, Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan ve Orta Doğu'daki krizle ilgisi olmayan "tarafsız" ülkelere ait gemilerin, boğazdan geçişine yardım etmeye başlayacaklarını açıklamış ve buna "Özgürlük Projesi" adını vermişti.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Beyaz Saray'da düzenlediği basın brifinginde, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatmasından ötürü Körfez bölgesinde 87 farklı ülkeden yaklaşık 23 bin sivilin kurtarılması için "Özgürlük Projesi" adlı operasyonu başlattıklarını savunmuştu.

Trump, yaptığı açıklamada Özgürlük Projesi'nin kısa süreliğine durdurulmasına karar verdiklerini bildirmişti.

Muhabir:Ayşe İrem Çakır, Damla Delialioğlu

Redaktor:İlkay Güder Çelik

Yayınlayan:Bülent Karaaslan

Detaylar

06.05.2026 20:08Türkiye - Ankara
4Bülten: Genel InternetKategori:Genel Etiketler :"Özgürlük Projesi", ABD, İran, israil, pakistan, Şahbaz Şerif

Y-41307532

https://haber.aa.com.tr/yayin/41307532

İslamabad, ABD-İran arasındaki görüşmelerin ikinci turuna ev sahipliği yapmayı bekliyor

- AA'ya konuşan Pakistanlı yetkililer, Trump'ın bu ay Çin'e yapmayı planladığı ziyaret öncesinde ABD ile İran'ın "ön anlaşmaya varabileceğini" öne sürdü

ANKARA (AA) - Pakistanlı yetkililer, İslamabad yönetiminin gelecek hafta ABD ile İran arasındaki görüşmelerin ikinci turuna ev sahipliği yapmayı beklediğini öne sürdü.

Pakistan hükümetinden iki yetkili, AA muhabirine, İslamabad yönetiminin ABD/İsrail-İran arasındaki savaşın son bulmasına yönelik arabuluculuk çabalarını değerlendirdi.

Yetkililer, Pakistan'ın, gelecek hafta ABD ile İran arasındaki görüşmelerin ikinci turuna ev sahipliği yapmayı beklediğini belirterek, "Son gelişmeler göz önünde bulundurulduğunda Pakistan, Orta Doğu'daki çatışmaya müzakere yoluyla bir çözüm getirmek üzere iki taraf arasındaki görüşmelerin önümüzdeki hafta yeniden başlaması konusunda umutlu." şeklinde konuştu.

ABD Başkanı Donald Trump'ın 14-15 Mayıs'ta Çin'e yapmayı planladığı ziyaret öncesinde ABD ile İran'ın, "ön anlaşmaya varabileceğini" iddia eden yetkililer, Trump'ın söz konusu ziyaretten önce İran'la anlaşma imzalamayı "çok istediğini" ileri sürdü.

Yetkililer, Trump'ın Özgürlük Projesi'ni kısa süreliğine durdurması ve ABD Donanmasının 19 Nisan'da el koyduğu İran'a ait Touska adlı kargo gemisi mürettebatını serbest bırakması gibi gelişmelerin, çatışmanın müzakere yoluyla çözüme kavuşturulacağına dair umutları artırdığı değerlendirmesinde bulundu.

İki taraf arasındaki sorunların neredeyse yüzde 80 ila 85'inin halihazırda çözüme kavuşturulduğunu öne süren yetkililer, nükleer meselenin ise halen büyük bir "tıkanıklık" yarattığını ifade etti.

Öte yandan yetkililer, Pakistan'ın, tarafları müzakere masasına oturtmak amacıyla nükleer meselede "orta yol bulma" yönündeki çabalarını yoğunlaştırdığını belirtti.

- ABD, İran'dan 48 saat içinde yanıt bekliyor

ABD yönetiminin, İran ile savaşı sona erdirmek ve daha ayrıntılı nükleer müzakereler için Tahran yönetimiyle tek sayfalık mutabakat zaptı imzalamaya yakın olduğu öne sürülmüştü.

Axios platformunun ismini vermek istemeyen, konu hakkında bilgi sahibi kaynaklara ve bazı ABD'li yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD'nin mutabakat zaptı imzalanması için İran'dan 48 saat içinde yanıt beklediği iddia edilmişti.

Orta Doğu'daki çatışmanın petrol ticareti üzerindeki etkisinin yarattığı belirsizlikler nedeniyle Brüksel Havayolları'nın gelecek 4-6 hafta yetecek miktarda jet yakıtı bulunuyor.

Bu dönemin ötesinde, hava yolu şirketi tam kapasite faaliyete devam etmenin garantisini veremiyor.

Jet yakıt kıtlığı nedeniyle uçuş iptallerinde ise yolculara para iadesi yapılması planlanıyor.

Lufthansa Grubu'na bağlı Brüksel Havayolları, 90 noktaya uçuş yapıyor. 3 bin 700 civarında çalışanı olan şirketin 46 uçağı bulunuyor.

Orta Doğu'daki çatışmalar ve Hürmüz Boğazı'ndan sevkiyatların aksaması nedeniyle Avrupa'da petrol ve doğal gaz fiyatlarında hızlı artış yaşandı. Avrupa'da özellikle jet yakıtı fiyatları geçen yıla göre 2 katından fazla arttı.

AB rafinerileri normal şartlarda jet yakıtı tüketiminin yüzde 70'ini karşılayabiliyor. Kalan kısmı ise özellikle Orta Doğu ve Körfez ülkelerinden ithal ediliyor.

Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol, geçen ay Avrupa'nın kısa süre içinde jet yakıtı kıtlığı riskiyle karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulunmuştu.

Hollanda merkezli hava yolu şirketi KLM, artan yakıt maliyetleri nedeniyle bu ay Avrupa içinde 160 uçuşu iptal edeceğini açıkladı.

Alman hava yolu şirketi Lufthansa da maliyet baskıları nedeniyle iştiraki CityLine'ın faaliyetlerini durdurma kararı aldı. Lufthansa ayrıca, jet yakıtı fiyatlarındaki artış nedeniyle ekim ayına kadar planlanan 20 bin kısa mesafeli uçuşu iptal edeceğini duyurdu.

Düşük maliyetli hava yolu şirketleri Ryanair ve EasyJet ile turizm şirketi TUI, olumsuz pazar koşulları nedeniyle yıl sonu tahminlerini aşağı yönlü revize etti.

Medya kariyerine 24 yaşında başlayan Turner, 1 Haziran 1980'de "dünyada 24 saat kesintisiz" haber yayını yapan ilk televizyon kanalı CNN'i kurarak, medya sektöründe" çığır açtı.

O dönemde günün belirli saatlerinde yayın yapan haber kanalları için oldukça yenilikçi bulunan bu konsept, daha sonra dünya çapında benimsenmeye başlandı.

CNN'i "hayatının en büyük başarısı" olarak nitelendiren Turner, 1996'da kanallarını daha önce "Time Warner" adıyla faaliyet gösteren Warner Bros. Discovery'e (WBD) sattı.

ABD Başkanı Donald Trump da sosyal medya hesabından, Turner'ın vefatına ilişkin yaptığı açıklamada, CNN kanalının, bugün Turner'ın temsil ettiği her şeyin tam tersi olduğunu savundu.

Trump, Turner'ın yayıncılık tarihinin en büyük isimlerinden biri olduğunu kaydetti.

Uydu görüntüleri analizine dayanan haberde, "İran'ın hava saldırıları savaşın başlamasından bu yana Orta Doğu'daki ABD askeri tesislerinde en az 228 yapıyı veya ekipmanı hasara uğrattı veya imha etti" ifadesi kullanıldı.

Haberde, "Hangarlar, kışlalar, yakıt depoları, uçaklar ve önemli radar, iletişim ve hava savunma ekipmanları, (İran tarafından) hedef alındı. Yıkımın boyutu, ABD hükümeti tarafından kamuoyuna açıklanandan veya daha önce bildirilenlerden çok daha büyük." değerlendirmesinde bulunuldu.

Uydu görüntüsü sağlayan en büyük iki şirket olan Vantor ve Planet’in, en büyük müşterileri olan ABD hükümetinin talepleri doğrultusunda bölgeye ait görüntülerin paylaşımını sınırlandırdığı belirtilen haberde, bu durumun, İran’ın karşı saldırılarını değerlendirmeyi zorlaştırdığı, hatta bazı durumlarda imkansız hale getirdiği kaydedildi.

Haberde, İran tarafından yayımlanan 109 yüksek çözünürlüklü uydu görüntüsünün orijinalliğinin, Avrupa Birliği’nin uydu sistemi Copernicus’tan alınan düşük çözünürlüklü görüntüler ve Planet’ten elde edilen mevcut yüksek çözünürlüklü görüntülerle karşılaştırılarak doğrulandığı aktarıldı.

- "İran saldırıları isabetliydi"

WP'nin isteği üzerine uydu görüntülerini analiz eden Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi'nde kıdemli danışman ve emekli Deniz Piyade Albayı Mark Cancian, "İran saldırıları isabetliydi. Rastgele ıskaları gösteren kraterler yok." ifadelerini kullandı.

Haberde, İran saldırılarının Katar’daki El-Udeid Hava Üssü’ndeki bir uydu iletişim tesisini, Bahreyn’deki Riffa ve Isa hava üsleri ile Kuveyt’teki Ali el-Salem Hava Üssü’ndeki Patriot füze savunma sistemlerini, ABD 5. Filosu’nun karargahı olan Bahreyn Deniz Destek Faaliyetleri Merkezi’ndeki bir uydu antenini, Kuveyt’teki Camp Buehring’de bulunan bir enerji santralini ve üç ayrı üste yer alan beş yakıt depolama tankını hedef aldığı belirtildi.

Görüntüler, İran'ın dron saldırıları sonucu çok sayıda kışla, hangar veya depoyu hasara uğrattığını veya tamamen yok ettiğini ortaya koyuyor.

ABD ordusuna göre, 28 Şubat’tan bu yana bölgedeki ABD üslerine düzenlenen saldırılarda 7 Amerikan askeri öldü, 400’den fazla asker de yaralandı.

Bekayi ayrıca, Uluslararası Adalet Divanı’nın 2011 tarihli kararına atıfta bulunarak, "Müzakere kavramı en azından, anlaşmazlığı çözmek amacıyla gerçek bir diyalog kurma girişimini gerektirir" değerlendirmesinde bulundu.

İran’ın savaştaki "kesin zaferinin" ülkeyi uluslararası arenada etkili bir oyuncuya dönüştüreceğini öne süren Kalibaf, ABD ve İsrail’in ekonomik baskı ile İran’a teslim almaya çalıştığını savunarak, “Askeri saldırıları, özellikle de terörist saldırı ihtimalini düşük görmüyoruz.” değerlendirmesini yaptı.

Süreçte "yeni döneme girildiğini" ve bu bağlamda icra makamında bulunan yöneticilerin rollerinin daha önemli hale geldiğini vurgulayan Kalibaf, ülkede artan hayat pahalılığını yakından takip ettiklerini ancak halkın da tasarruf tedbirleri ile düşmana ders vermesi gerektiğini savundu.

Hem İran içinde hem de İran dışında bulunanlar birlik ruhu içerisinde hareket etmesi gerektiğine vurgu yapan Kalibaf, savaşın ortaya çıkardığı sorunların çözümü için fikir sahiplerinin önerilerine ihtiyaç duyduklarını belirtti.

Rapora göre, küresel borç tutarı, yılın ilk çeyreğinde 4,4 trilyon doların üzerinde artarak 353 trilyon dolara ulaştı.

Üst üste beşinci çeyrekte artarak rekor tazeleyen küresel borç tutarı, geçen yılın aynı döneminde 327,6 trilyon dolar olarak hesaplanmıştı.

Bu artışın büyük ölçüde devlet borçlanmalarının etkisiyle Çin ve ABD'de yoğunlaştığı görüldü.

Genel olarak 2023 yılının başından bu yana sabit kalan küresel borcun Gayri Safi Yurt İçi Hasıla'ya (GSYH) oranı, söz konusu çeyrekte yüzde 305 olarak hesaplandı.

Borç oranları, gelişmiş piyasalarda düşüş eğilimini sürdürürken, gelişmekte olan piyasalarda istikrarlı bir şekilde arttı. Bu dönemde en belirgin artışlar Norveç, Kuveyt, Çin, Bahreyn ve Suudi Arabistan'da kaydedildi.

- Gelişmiş ekonomilerin borcu gelişmekte olanların borcunu ikiye katlıyor

Gelişmiş ekonomilerin toplam borcu yılın ilk çeyreğinde 246 trilyon dolar olarak hesaplanırken, gelişmekte olan ülkelerde toplam borç 106,7 trilyon dolara ulaştı.

Küresel borcun dağılımına bakıldığında, hane halkına ait borçlar bu yılın ilk çeyreğinde 65,1 trilyon dolara, finansal olmayan şirketlere ait borçlar 101,8 trilyon dolara, kamu borçları 108,5 trilyon dolara ve banka gibi finansal şirketlere ait borçlar 77,3 trilyon dolara yükseldi.

Toplam GSYH'ye oranları dikkate alındığında, hane halkına ait borçlar ilk çeyrekte geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 56,7'den yüzde 56,2'ye ve finansal sektöre ait borçlar yüzde 67,5'ten yüzde 65,9'a geriledi.

Aynı dönemde finansal olmayan şirketlere ait borçlar yüzde 88,7'den yüzde 88,8'e ve kamuya ait borçlar yüzde 92,1'den yüzde 94,8'e çıktı.

Türkiye'de ise borçların GSYH'ye oranları dikkate alındığında, yılın ilk çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine kıyasla hane halkına ait borçlar yüzde 10'da sabit kaldı.

Ülkede finansal olmayan şirketlere ait borçlar yüzde 38,5'ten yüzde 37,7'ye, kamu borçları yüzde 27,2'den yüzde 26,2'ye gerilerken, finansal sektöre ait borçlar yüzde 17,1'den yüzde 17,3'e çıktı.

- "Orta Doğu'daki çatışmanın sürmesi borçlanma maliyetlerine yansır"

Raporda, yaşlanan nüfuslar, artan savunma harcamaları, enerji güvenliği ve çeşitlendirme ihtiyaçları, siber güvenlik ve yapay zekayla ilişkili sermaye harcamaları dahil olmak üzere yapısal baskıların, orta ve uzun vadede hükümet ve şirket borç seviyelerini yukarı yönlü itmesinin beklendiği ifade edildi.

Orta Doğu'daki son çatışmanın bu baskıların bazılarını daha da yoğunlaştıracak gibi göründüğüne işaret edilen raporda, kısa vadede borç birikiminin seyrinin bölgedeki gelişmeler ile mali ve parasal otoritelerin tepkisine önemli ölçüde bağlı olacağı vurgulandı.

Raporda, "Yüksek enerji ve gıda fiyatlarından kaynaklanan artan enflasyon baskıları, özellikle enerji ithalatçıları olmak üzere birçok ülkeyi, ekonomik etkiyi hafifletmek için mali destek sağlamaya zorlayacak ve bu da daha geniş bütçe açıkları, ek borçlanma ve özellikle sınırlı mali tamponlara sahip gelişmekte olan piyasalarda daha yüksek borç seviyelerine yol açacaktır." değerlendirmesinde bulunuldu.

Yüksek enflasyonun geçici olarak borç oranlarını düşürmeye yardımcı olduğuna işaret edilen raporda, ancak enflasyon yerleşirse bu rahatlamanın sürdürülebilir olmayacağı aktarıldı.

Raporda, "Orta Doğu'daki çatışma devam ederse, merkez bankaları enflasyonu dizginlemek adına agresif adımlar atmasa bile, uzun süreli fiyat baskıları borçlanma maliyetlerine yansıyacaktır." ifadesi kullanıldı.

Yapılan görüşmede aileye başsağlığı dileyen Bakan Gürlek, "Burada bir cinayet var. Devletin bu cinayeti çözmesi lazım. Üzerine gitmesi lazım. Özellikle hayatının baharında tazecik bir genç kardeşimizin vefatı devletin sorumluluğundadır" diye konuştu.

"Ortada bir suç varsa mutlaka bir fail vardır"

Devlet olarak bu cinayetleri çözeceklerini ifade eden Bakan Gürlek, "Ortada bir suç varsa mutlaka bir fail vardır. Bunu çözmek bizim görevimiz. Bu olaylarda delillerin sıcağı sıcağına toplanması lazım. O zaman toplanmadı demek şu an toplanmayacağı anlamına gelmez. Şüpheli görülen her iz, bulgu ve veri bugünkü teknoloji ve şartlarla yeniden değerlendirilmeli" dedi.

Gürlek, Çağla Tuğaltay cinayeti için şüpheli olan ve hayatını kaybeden 4 kişi için, ailenin talebi üzerine Başsavcılığın "fethi kabir" yapmayı uygun bulduğunu ayrıca yeni şüpheliler yönünden de DNA örneği alınabileceğini ifade etti. Gürlek, binaya sonradan giren 12 kişinin DNA incelemesinin yapılarak o zamanki cinayet bürosu ekipleri ile görüşülüp, ellerinde farklı bir delil olup olmadığının da soruşturma makamlarınca değerlendirileceğini belirtti.

"Farklı bir gözle bakıyoruz"

Yeni kurulan Faili Meçhul Suçları Araştırma Dairesine de değinen Bakan Gürlek, şu ifadeleri kullandı:

"Biz soruşturma makamı değiliz, hakimlere savcılara talimat verme yetkimiz yok. Arkadaşlar bu işin profesyoneli, kurduğumuz birimdeki arkadaşlarımız Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcısı, daire başkanı profesyonel. Farklı bir gözle bakıyoruz. Sürecin hızlandırılması ve çözümü için Devletin tüm kurumları nezdinde teknik olarak ne tür imkanlara sahip olduğumuz araştırılarak ilgili kurumların soruşturma makamlarının hizmetine verilmesini sağlıyoruz. Bu konuda ilgili Kurumları çalıştırmak ve işlemlerin gereğini takdir etmek tamamen soruşturma makamlarının takdirinde."

Gürlek, aile bireyleri ve avukatların soruşturmayla ilgili görüşlerini de dinledi. Çağla Tuğaltay’ın annesi Gülnur Saygı Tuğaltay, hassasiyetleri için Bakan Gürlek’e teşekkür ederek, "Şimdiye kadar ben hep ulaşmak istedim. Ama hiçbir geri dönüş alamadım. Bir tek siz ilgilendiniz" dedi.

Çağla Tuğaltay’ın abisi İlker Tuğaltay da Bakan Gürlek’e yardımları için teşekkür etti. Aile bireyleri ve avukatlar, sosyal medyada hakaret içeren paylaşımlardan ailenin duyduğu rahatsızlığı da dile getirdi.

Burada konuşan Gürlek, Rojin Kabaiş'in ölümünün çözülmesi için Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığının devreye girdiğini belirtti.

Daire Başkanlığındaki çalışanların hepsinin tecrübeli ve ceza hukukunda uzman olduklarını vurgulayan Gürlek, "Dosyalara ayrı bir gözle bakıyoruz, özellikle savcımızla, aileler ve avukatla irtibatta kalıyoruz. Yeni bir delil varsa özel bir ekip kurulması gerekiyorsa, burası için de daraltılmış baz için bakalım. Bizim soruşturma yetkimiz yok ama teknik olarak orada soruşturma yapan makamı destekliyoruz. Devletin bu olayla ilgilendiğini, sonuna kadar gidilmesi gerektiğini ailelerimize hissettiriyoruz." açıklamasını yaptı.

- "Rojin'in telefonu incelenecek"

Soruşturmayla ilgili ailenin ve avukatların görüşlerini dinleyen Bakan Gürlek, olayın çözülmesi için devlet olarak her türlü imkanla çalışıldığını kaydetti.

Gürlek, ailenin ve avukatların dile getirdiği daraltılmış baz çalışmasına teknik imkan ölçüsünde bakılacağını ifade etti.

İspanya'ya gönderilen Rojin Kabaiş'in telefonunun Çin'e de gönderileceğini dile getiren Gürlek, ailenin ve avukatların taleplerini dinledi.

- "Devlet olarak bu işin sonuna kadar üzerine gideceğiz"

Tüm delillerin tekrar inceleneceğini ve daraltılmış baz kayıtlarının isteneceğini vurgulayan Akın Gürlek şöyle devam etti:

"Rojin hayatının baharında gelecekleri, umutları, hayalleri yarım kalmış bir genç kızımız. Devlet olarak bu işin sonuna kadar üzerine gideceğiz. Üzerimize ne düşüyorsa yapmaya çalışıyoruz. Bu birimin kuruluş amacı da bu. Özellikle faili meçhul kalmış cinayetlerde sonuna kadar gitmek. Olay tam belli değil. Cinayet mi, intihar mı? Bunu çözmemiz lazım. Bizim zaten konumuz bu. Savcılığın bunun tespitini yapması lazım. İntihar ya da cinayet. Siz aile olarak cinayet olduğunu düşünüyorsunuz. Tabii bu konuda bütün hususların en ince noktaya kadar araştırılması lazım."

- "Devletimize, adalete güveniyoruz"

Baba Nizamettin Kabaiş de Bakan Gürlek'e gösterdiği ilgi ve verdiği destekten dolayı teşekkür ederek, "Biz her zaman devletimize, adalete güveniyoruz. Çok umutluyuz." ifadelerini kullandı.

Görüşmenin sonunda Gürlek, ailenin ve avukatların dikkat çektiği hususların ilgili daire tarafından titizlikle inceleneceğini söyledi.

Görüşmede Adalet Bakan Yardımcısı Can Tuncay, Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürü Hazım Aslancı, Ceza İşleri Genel Müdür Yardımcısı Ömer Demirci de yer aldı.

Gezginç, törende yaptığı konuşmada, açık cezaevinde bulunan hükümlülerin sosyal hayata kavuşturulması, adaptasyonu ile atıl iş gücünün tarımsal üretime aktarılması için protokol çalışması yaptıklarını söyledi.

Protokolle toplumsal dayanışmaya ve üretime destek vermeyi amaçladıklarını belirten Gezginç, "Türkiye genelinde 17 işletmemiz var ama hükümlülerin bunların 16'sında çalışabilmeleri, AFAD'ın da desteğiyle barınma ihtiyaçlarının sağlanarak işletmelerimizde profesyonel üretime ve iş gücüne katkı sağlamaları amacıyla bu çalışmayı planladık." dedi.

Söz konusu çalışmanın iki genel müdürlük açısından da son derece faydalı olacağını ümit ettiğini vurgulayan Gezginç, şöyle konuştu:

"Bu noktada çalışmalarımızı koordineli bir şekilde sürdürme kararı aldık. Buradaki arkadaşlarımız hem atıl iş gücünü üretime kazandıracak hem de tarımda ihtiyaç duyduğumuz iş gücünü bir noktada karşılamış olacaklar. Tarımsal üretim noktasında daha profesyonel şekilde bu mesleği icra edecek arkadaşları kazanmış olacağız. Burada ülkemizin sosyal yapısının olumlu etkileneceğini düşünüyorum."

- "Pilot uygulama Dalaman Ceza İnfaz Kurumunda başlayacak"

Çelebi Yılmaz da hükümlülerin topluma kazandırılması için önemli bir çalışmaya imza atacaklarını belirterek, hükümlülerin üretken ve sorumluluk sahibi bir birey olmalarını amaçladıklarını bildirdi.

İstekli ve sağlık durumu uygun hükümlülerin söz konusu çalışma modeline dahil edilerek mesleki bilgi ve becerilerinin geliştirilmesi ve ülke ekonomisine katkı sağlamalarını hedeflediklerini dile getiren Yılmaz, şunları kaydetti:

"TİGEM ile hayata geçireceğimiz bu işbirliği kapsamında ilk aşamada 16 tarım işletmesinde 50'şer, Şanlıurfa Ceylanpınar İşletmesinde ise 200 hükümlü olmak üzere toplamda 1000 hükümlünün tarım işletmelerinde çalıştırılması planlanıyor. Pilot uygulama olarak Dalaman Ceza İnfaz Kurumu'nda başlayacağız ve daha sonra bu süreci artırarak devam edeceğiz. Hükümlülerimiz, bitkisel ve hayvansal üretimden tohumculuğa, marangozluktan laboratuvar hizmetlerine, makine bakımdan lojistiğe kadar geniş bir alanda yetenek ve ilgi alanlarına uygun işlerde çalışma imkanı bulacak. "

Konuşmaların ardından iki genel müdür işbirliği protokolünü imzaladı.

Gençlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından uygulanacak "Diyabetli Çocuklar ve Aile Kampı" ile diyabetle yaşayan gençlerin kendi yaşamlarını bağımsız ve aktif bir şekilde sürdürebilmelerini destekleyen bir öğrenme ve etkileşim ortamı sunulması hedefleniyor.

Ankara Gölbaşı Gençlik Konukevi'nde 12-15 Haziran tarihlerinde düzenlenecek kamp için son başvuru tarihi, 10 Mayıs olarak belirlendi.

- Gençler ve aileleri eş zamanlı eğitim sürecinde olacak

Kamp boyunca gençler, alanında uzman isimler eşliğinde diyabet yönetimine ilişkin bilgi ve becerilerini geliştirecek, aileler ise çocuklarına doğru ve sürdürülebilir destek sunabilmeleri için eş zamanlı eğitim süreçlerine dahil edilecek. Bu yönüyle kamp, yalnızca bireysel değil, aile temelli bir destek modeli sunacak.

Katılımcılara diyabet yönetimi ve teknolojileri, sağlıklı beslenme, mutfak uygulamaları, psikososyal destek, fiziksel aktivite ve egzersiz gibi başlıklarda kapsamlı eğitimler sunulacak.

Rehberlik çalışmalarıyla desteklenecek programda, gençlerin hem fiziksel hem de duygusal dayanıklılıklarının artırılması hedeflenecek.

Kampa, 12-17 yaş aralığında diyabet tanısı almış gençler ile bakımından sorumlu bir aile üyesinin birlikte katılımı esas alınacak.

Katılımcıların eğitim, konaklama ve yemek giderleri Bakanlık tarafından karşılanacak, ulaşım planlaması ve masrafları ise katılımcılara ait olacak.

Kampa Gençlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü resmi internet sitesi olan https://genclikhizmetleri.gov.tr/ adresi üzerinden başvuru alınacak.

Son dönemlerin en önemli tehditlerinden birisinin insansız hava araçları ve dronlar olduğunu belirten Keleş, bu tip tehditlere karşı tehditle paralel olarak tedbir geliştirme ihtiyacının ortaya çıktığını söyledi.

Keleş, tedbir geliştirme kapsamında TOLGA YHSS'yi geliştirdiklerini dile getirerek, "TOLGA sistemi radarlardan aldığı görüntüleri yapay zeka destekli komuta kontrol sistemine aktarmak suretiyle, burada hem işin soft-kill tarafında jammerlarla devre dışı bırakma, ondan sonra hard-kill tarafında namlulu silahlarla 12, 20, 35 milimetrelik silahlarla ve bunlarda sırf dronlara özel geliştirilen mühimmatlar kullanmak suretiyle bertaraf edilmesi konusu." dedi.

Bunların yeterli olmadığını vurgulayan Keleş, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bunu takviye etmek maksadıyla 3 yeni sistem daha ekleniyor TOLGA'ya. Bunlardan biri lazerle dronları imha edecek, lazer hava savunma sistemi. Bir diğeri mikrodalga. Onun testleri yetişmediği için buraya getiremedik ama fuardan hemen sonra testleri devam ediyor olacak. Mikrodalga, belli bir mesafeye yaklaşmış olan, mikrodalganın gücünün yettiği alana girmiş olan dronların yakılması şeklinde. Özellikle sürü saldırıları için çok ciddi bir tedbir o. Bir diğeri de ENFAL-17. ENFAL-17 bir roket sistemi. Özellikle Şahid benzeri dronlara, 30 bin feete kadar etkili olduğu için sadece Şahid benzeri dronlar da değil, aynı zamanda 30 bin feetin altında gelen her türlü tehdit, buna stand-off mühimmatı, taarruz helikopterlerini de ekleyebiliriz veya çok alçak irtifa gelen insanlı hava tehditlerini ekleyebiliriz. Bütün bu tehditlere karşı tedbir olmak üzere geliştirdiğimiz bir sistem."

- "Tehdit ucuzsa tedbirin de ucuz olma mecburiyeti var, ENFAL-17 böyle bir ihtiyacı karşılıyor"

MKE Genel Müdürü Keleş, ENFAL-17'nin tüm tehditlere karşı tedbir olmak üzere geliştirilen sistem olduğunu vurgulayarak, "Bu sistemin iki tane temel özelliği var. Birincisi isabet kalitesi, yani isabet oranının yüksekliği. İkincisi de EBU oluşu, yani 'etkili, basit, ucuz' bir sistemi olması. Emsallerine göre sekizde bir daha düşük maliyette. Çünkü tehdit düşük maliyette, dolayısıyla çözümü de düşük maliyette olma mecburiyeti var." ifadesini kullandı.

Keleş, şöyle devam etti:

"En son İran Savaşı'nda Körfez ülkelerinin basit Şahid dronlara bile Patriot atmak zorunda kaldıkları ve bunların katlandıkları maliyeti, artı stok yönetme güçlüğünü görmüş olduk. Dolayısıyla eğer tehdit ucuzsa tedbirin de ucuz olma mecburiyeti var. ENFAL-17 böyle bir ihtiyacı karşılıyor. ENFAL-17 adını bu roket sistemine verdik ama aslında bu TOLGA sisteminin bir parçası. Dolayısıyla ENFAL-17 adıyla yüklediğimiz anlam aslında TOLGA'nın tamamına yüklenen bir misyon."

TOLGA sisteminin, manevi motivasyonla da desteklenmiş bir savunma sistemi olduğuna işaret eden Keleş, bunun Savunma Sanayii İcra Komitesi'nden de geçtiğini, normal tedarik süreçlerinin devam ettiğini, Kara, Hava ve Deniz Kuvvetlerinin ihtiyaçlarının toplandığını aktardı.

- "Kendi envanterimize girmeden ihracat potansiyeliyle beraber gelen çok etkili bir sistem"

İlhami Keleş, Savunma Sanayii İcra Komitesi'nde bunların tedarikine ilişkin kararın verildiğini kaydederek, şunları paylaştı:

"Şu anda Savunma Sanayii Başkanlığı'yla yürüttüğümüz proses kapsamında envantere alınmaya devam edilecek. Sadece Türkiye değil aynı zamanda Mısır, Suudi Arabistan ve Katar, üç ülkeye de bunları satmış durumdayız. Onların süreçleri de devam ediyor. Dolayısıyla daha bizim kendi envanterimize girmeden ihracat potansiyeliyle beraber gelen çok etkili bir sistem. Çünkü çok önemli bir ihtiyaca çok düşük bir maliyette cevap verebilme kabiliyeti var. Yani etkili, basit ve ucuz bir çözüm. O da yeni üretim politikamız."

SAHA 2026 kapsamındaki fuarda millileştirme yeteneğinin de gündeme getirildiğine dikkati çeken Keleş, "Dün de Milli Savunma Bakanlığıyla tek kaynak alım sözleşmesini imzaladığımız KBRN sistemleri var. Yani Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik ve Nükleer (KBRN) bir saldırıda askerlerimizi, tesis çalışanlarını yani insanları korumak için geliştirdiğimiz, daha önceden Türkiye'de üretilmeyen KBRN sistemlerini de millileştirdik ve dün de onun imzasını attık."diye konuştu.

Keleş, 155 milimetre araç üstü topları, 105 milimetre topları ve ilk kez fuarda sergilenen pek çok sistemin lansmanlarının da yapılmaya devam ettiğini dile getirdi.

Bu kapsamda YSK'de yeni üyeler için yemin töreni ve ardından başkanlık seçimi gerçekleştirildi.

Törende konuşan Yener, Türkiye Yüzyılı'nın ilk seçimlerinin mevcut Kurul üyeleriyle yapıldığını, görev süreleri içindeki seçim süreçlerinin başarıyla tamamlandığını ifade etti.

Yener, yeni seçilen üyelere başarı dileğinde bulundu.

Kapalı gerçekleştirilen törende YSK'nin yeni üyeleri yemin ederek, resmen görevlerine başladı.

- "Şeffaf yürütülmesine gayret sarf edeceğiz"

YSK'nin yeni başkanını belirlemek için yapılan seçimde ise 11 üyenin salt çoğunluğunun oyunu alan Serdar Mutta, YSK Başkanlığına seçildi.

YSK Başkanvekilli ise İsmail Kalender oldu.

Seçimin sonuçlanmasının ardından Mutta, YSK önünde yaptığı açıklamada, görevleri sona eren Yener ve diğer üyelere hizmetleri için teşekkür ederek, yeni seçilen üyelere başarılar diledi.

YSK'nin kendine verilen görevleri tam bir bağımsızlık ve tarafsızlıkla yerine getirdiğini kaydeden Mutta, "Tüm seçim süreçlerinin, seçimlerin başlangıcından sonuna kadar hukuk dairesinde, şeffaf bir şekilde yürütülmesi için elimizden gelen bütün gayreti sarf edeceğiz." dedi.

- Mutta'nın öz geçmişi

Serdar Mutta, 1974'te Hatay Kırıkhan'da doğdu. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesinden 1995'te mezun olan Mutta, İstanbul Beyoğlu'nda hakim adayı olarak mesleğe başladı.

Mutta, Sırasıyla Hüyük, Uzundere, Türkoğlu hakimlikleri ile Adalet Müfettişliği, Adalet Bakanlığı Personel Daire Başkanlığı, İcra ve İflas Hizmetleri Daire Başkanlığı, HSYK Genel Sekreter Yardımcılığı ve Adalet Bakanlığı Yüksek Müşavirliği görevlerinde bulundu.

Yargıtay üyeliğine 2018'de seçilen Mutta, 2023'te YSK üyeliğine seçilmişti.

ABD Dışişleri Bakanlığı binasında planlanan görüşmelerin kesin tarihinin henüz netleşmediğini ifade eden kaynak, heyetlerin temsil düzeyinin de belirsizliğini koruduğunu, görüşmelere büyükelçiler düzeyinde mi devam edileceği ya da daha üst düzey yetkililerin katılıp katılmayacağının henüz kararlaştırılmadığını aktardı.

- İsrail ile Lübnan arasında başlayan görüşmeler

İsrail ve Lübnan’ın Washington'daki büyükelçileri, 14 ve 23 Nisan'da ABD arabuluculuğunda müzakerelere hazırlık kapsamında bir araya gelmişti.

ABD Dışişleri Bakanlığında gerçekleştirilen ilk toplantı, "1993 yılından bu yana en üst düzey doğrudan görüşme" olarak kayıtlara geçmişti.

Görüşmelere ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile Lübnan ve İsrail'in Washington büyükelçileri katılmıştı.

ABD Başkanı Donald Trump, 24 Nisan'da yaptığı açıklamada, yakın gelecekte İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn'ı Beyaz Saray'da ağırlamayı sabırsızlıkla beklediğini ifade etmişti.

Öte yandan Lübnan'da İsrail ile doğrudan müzakere başlığı, iç siyasette ve kamuoyunda en tartışmalı konuların başında geliyor.

Cumhurbaşkanı Avn ve Başbakan Nevvaf Selam, müzakereleri "kanın durdurulması ve kalıcı çözüm" için zorunlu ve tek seçenek olarak değerlendirirken, Hizbullah ve ona yakın çevreler ise doğrudan temasları "teslimiyet" şeklinde nitelendirerek sürece karşı çıkıyor.

ABD-İsrail'in, İran'a saldırılarıyla başlayan savaş sonrasında Tahran'ın fiilen geçişlere kapattığı Hürmüz Boğazı ve çevresinde demirli bekleyen gemilerin kaptan ve armatörlerinin bu süreçte "İran'ın kurallarına uygun olarak" hareket ettikleri belirtilerek, "Fars (Basra) Körfezi ve Umman Körfezi'ndeki kaptanlar ile gemi sahiplerine, İran'ın Hürmüz Boğazı kurallarına uymalarından ve bölgesel denizcilik güvenliğine katkılarından dolayı teşekkür ediyoruz." denildi.

Açıklamada, "Saldırganın tehditlerinin etkisiz hale getirilmesiyle ve yeni prosedürlerle Hürmüz Boğazı üzerinden güvenli ve sürekli geçiş sağlanacaktır." ifadeleri kullanıldı.

ABD-İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a saldırılarıyla başlayan savaş sırasında İran, Hürmüz Boğazı'nı kapatmış, "izinsiz" geçmeye çalışan gemileri füze ve dronlarla vurmuştu. İranlı yetkililer, savaş sonrasında Hürmüz Boğazı'ndan "güvenli geçiş" ücreti alınmasını öngören yasa tasarısı hazırlandığını duyurmuştu.

İran lideri Ayetullah Mücteba Hamaney, ülkesinin Hürmüz Boğazı'nda "yeni yönetim planı" uygulayacaklarını bildirmişti.

ABD Başkanı Trump, "İran'ın, üzerinde anlaşılanı vermeyi kabul edeceğini varsayarsak ki bu büyük bir varsayım olur, zaten efsanevi olan Destansı Öfke Operasyonu sonuna gelmiş olur. Son derece etkili abluka, Hürmüz Boğazı'nın İran dahil herkese açık olmasına olanak sağlayacak." ifadelerini kullandı.

Trump, İran'ın kabul etmemesi halinde "bombardımanın başlayacağı" tehdidinde bulunarak, "Maalesef bu (bombardıman) öncekinden çok daha yüksek düzeyde ve yoğunlukta olacaktır." değerlendirmesini yaptı.

İran resmi haber ajansı IRNA, İran'ın, ABD ile müzakerelerde aracılık yapan Pakistan yönetimine, ABD ile savaşı sona erdirebilecek bir anlaşma için yeni teklif sunduğunu belirtmişti.

ABD Başkanı Trump, 3 Mayıs'ta İsrail devlet televizyonu KAN'a verdiği mülakatta İran'ın müzakerelerde sunduğu teklifi incelediğini ve "kabul edilemez" bulduğunu açıklamıştı.

Göl manzaralı yuvasına yerleşen Yaren'in yavruları yumurtadan çıktı.

Yaban hayatı fotoğrafçısı Alper Tüydeş, yavruların yumurtadan çıktığını sosyal medya hesabından, "Yaren'in dün itibarıyla ilk yavrusu yumurtadan çıktı. Ebeveynler hemen yavruyla ilgilenmeye başladılar. Tam göremiyoruz ama sanırım 3 veya 4 yavrumuz olacak bu yıl." sözleriyle paylaştı.

Bu süre zarfında geçen yıl elde edilen verileri biraz bilgiye dönüştürmek konusunda laboratuvar arşiv çalışmasını sürdürdüklerini belirten Karul, beslenme alışkanlıkları ile ilgili yeni verilerle karşılaştıklarını, Göbeklitepe ve Karahantepe'yi karşılaştırma fırsatı bulduklarını anlattı.

Karul, "Her iki yerleşmede de ağırlıkla ceylan tüketiminin izlerine rastladık ama Göbeklitepe'de en azından ova seviyesinden dağların yüksek noktasına kadar büyük bir çeşitlilikte farklı ekolojik noktalarda yaşayabilecek hayvanların da tüketildiğini ve bunların oranlarını açığa çıkarabildik. Bitki kalıntıları açısından da algımız, tahılların tüketimi yönündeydi. Burada yaşayan insanlar için o dönemde baklagillerin beslenmelerinde önemli bir yer tutmuş olduğunu gördük. Gelecek sezon bu verileri biraz daha artıracağız." ifadelerini kullandı.

Türkiye'nin Taş Tepeler Projesi'nin uluslararası düzeyde tanıtılması noktasında girişimlerinin olduğunu belirten Karul, Berlin'de "Toplumun Keşfi" konulu serginin, yabancı uzmanların ilgisini çektiğini söyledi.

Şanlıurfa Kültür Yolu Festivali'nin gastronomi ayağına Karahantepe'nin de dahil edildiğine dikkati çeken Karul, "Bu, gösteriyor ki arkeoloji, aslında geçmişteki insanın yaşamındaki bütün çeşitliliğin bugüne yansımalarının olabileceğini gösteriyor. Herkesin geçmişte bağ kurabileceği bir alan haline geldi Taş Tepeler ve özellikle Karahantepe." dedi.

"O dönemde katedilen yol, çağdaşlarıyla karşılaştırıldığı zaman çok ileride"

Karul, "Tarihin Sıfır Noktası" diye ifade edilen Göbeklitepe'den sonra Karahantepe için de bir adlandırma yapılmasına gerek olmadığını söyledi.

Necmi Karul, şunları kaydetti:

"Göbeklitepe, yerleşik hayatın başlangıcıyla tarihlenen yerleşmelerden bir tanesi. Zaten daha öncesinde bir yerleşme beklemek doğru olmaz çünkü buzul çağı. İnsanların aynı noktada yıl boyu yaşayabilmeleri için etraflarında yeterli kaynağa sahip olmaları gerekir. Bu da 12 bin yıl önce başlıyor ve Karahantepe de aşağı yukarı bu tarihlerde yerleşilmeye başlanan bir yer. Burada 'eskiliğin' çok anlamlı olmadığını vurgulamak istiyorum. Çünkü 100 yıl daha eski bir yerleşmenin olması, Göbeklitepe ve Karahantepe'nin insanlık tarihi açısından oynadığı rolü değiştirmez. Dünyada bilinen yerleşik hayatın başlangıcıyla tarihlenen en anıtsal yerleşim yerleri buralar. Bizi 12 bin yıl öncesi insana, sembolleriyle en çok yaklaştıran yerler. O dönemde katedilen yol, dünyanın çağdaş yerleşmeleriyle karşılaştırıldığı zaman çok ileride ve sanatta, teknolojide, mühendislikle 12 bin yıl önce bu bölgede yaşayan insanların başarısını görüyoruz. Bu başarının o dönemde sınırlı kalmadığını, daha sonraki zamanlara da aktarıldığını gösteren Anadolu'da çok sayıda yerleşme var. Anadolu, Göbeklitepe ve Karahantepe nasıl Neolitik Çağ içerisinde çağdaşlarıyla farklılaşıyorsa bu süreklilikte Anadolu'yu dünyanın diğer coğrafyalarından da farklılaştırıyor. Bu yönüyle baktığımız zaman gerçek, kadim, geçmiş daha iyi algılanabilir ve günümüzdeki bu kültürel çeşitliliğin nedeni daha iyi anlaşılabilir ve keyfi çıkarılabilir."

Karahantepe'de 12 bin yıl öncesinin beslenme alışkanlıkları ortaya çıkarıldı

Karahantepe'nin ekolojisi araştırılıyor

Prof. Dr. Karul, Karahantepe'de o dönemde insanların ne tükettikleri kadar yerleşmeden yerleşmeye farklılıkların da analizini yapabilecek verilere ulaştıklarının altını çizdi.

Geçen hafta başlattıkları "Taş Tepeler Ekoloji Projesi"ne de değinen Karul, 15 gündür sahada çalışan ekiplerin olduğunu ve günün ekolojisini de bu proje kapsamında araştırdıklarını söyledi.

Karul, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Canlı ortam neyi barındırıyorsa onu anlamaya ve belgelemeye çalışıyoruz ve jeolojik araştırmalarımız da bunun bir parçası. Dolayısıyla Taş Tepeler'i sadece kazıların yapıldığı bir proje olarak düşünmemek lazım, çok daha kapsayıcı. Bu çalışma geçmişten günümüze çevre, arkeolojik alanlar, onların kazıları, bölgesel envanter, bölgede korunmuş geleneksel yaşamın belgelenmesi ve aynı zamanda da bu verinin, bilginin toplumla buluşturulması esnasında kültürel miras yönetimi ayaklarından oluşuyor. Bu da çok sayıda insanın, uzmanın bir araya gelmesi, eş zamanlı çalışması anlamına geliyor çünkü bu alanlar hızlı bir şekilde ilgi gördü. Bu ilgi de bizim hem alanların kendisini korumamızı hem de erişilebilir hale getirmemizi de gerektiriyor."

"Bana sorarsanız Karahantepe'yi kazma çalışmaları hiç bitmesin"

Karul, Karahantepe'nin üstüne koruma çatısının yapılacağını ancak böyle bir alanı kapatmanın çıkarılanları korumanın ötesinde bir takım ilkeleri de barındırdığını ve sonuç aşamasına geldiklerini söyledi.

Karahantepe'nin 12 hektar büyüklüğünde olduğunun altını çizen Karul, "6 bin metrekarede kazı yapıyoruz ama o kazı yaptığımız yerde bile daha alt katmanlar var. Dolayısıyla burada bir süre öngörmek çok mümkün değil. Bu projelerin ne zaman biteceğini toprak altı belirler. Bu yerlerden her yıl çok etkileyici buluntular, yeni bilgiler, veriler geliyor. Yapılabilecek tüm kapasiteyle çalışıyoruz. Bana sorarsanız Karahantepe'yi kazma çalışmaları hiç bitmesin." dedi.