Çiftçi, "Ata yurdumuz Kazakistan'da, Türk dünyasının huzuru ve güvenliği için yürüttüğümüz resmi ve diplomatik temasların yanı sıra; ortak tarihimizin, kültürümüzün ve manevi mirasımızın izlerini taşıyan anlamlı ziyaretlerde de bulunduk." ifadesini kullandı.

Türkistan'ın manevi ikliminde Hoca Ahmet Yesevi'nin türbesini ziyaret ederek dua ettiklerini bildiren Çiftçi, Zanaatkarlar Merkezi'nde Türkistan'ın nesilden nesle aktarılan kadim el sanatlarını ve maharetli ustalarının eserlerini yakından gördüklerini aktardı.

Çiftçi, Özbekistan tarafından yaptırılan Miromon Ata Camisi'ni ziyaret ederek, ortak inanç ve medeniyetin bıraktığı güçlü izlere bir kez daha şahitlik ettiklerini belirterek, şunları kaydetti:

"Cuma namazımızın ardından Hoca Ahmet Yesevi Hazretleri'nin irfan yolculuğunda müstesna bir yere sahip olan Hilvet Yeraltı Camisi'ni, yani Çilehane'yi ziyaret ettik. Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed'e duyduğu hürmetle 63 yaşından sonra inzivaya çekildiği bu mütevazı mekanda, ibadet, zikir, dua ve tefekkürle geçen bir ömrün asırlar ötesine ulaşan hikmetini hissettik. Türkistan Başkonsolosluğumuzu ziyaret ederek yürütülen çalışmalar hakkında bilgi aldık. Türkiye ile Kazakistan arasındaki kardeşliğin eğitim ve bilim alanındaki en kıymetli nişanelerinden biri olan Ahmet Yesevi Uluslararası Kazak-Türk Üniversitesi'ni de ziyaret ettik. Rektör Sayın Prof. Dr. Janar Temirbekova'nın eşliğinde Üniversite Müzesini gezerek ortak tarihimizin ve Yesevi mirasının izlerini yakından gördük. Türk halklarının tarihine adanmış Panoramik Müze'de de müşterek hafızamızın ve medeniyet yolculuğumuzun izlerine şahitlik ettik.

Muhterem Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde, ortak tarihimizden, dilimizden, kültürümüzden ve inancımızdan aldığımız güçle Türk dünyası arasındaki kardeşlik bağlarını daha da güçlendirmeye devam edeceğiz. Türkistan'da attığımız her adım bize bir kez daha gösterdi, kökümüz bir, gönlümüz bir, istikbalimiz birdir. Cenabıhak birliğimizi, beraberliğimizi ve kardeşliğimizi daim eylesin."

Beraberinde Lübnan Genelkurmay Başkanı Korgeneral Rudolf Heykel ve emniyet teşkilatı başkanlarından oluşan üst düzey bir heyetle bölgeye giden Avn, İsrail saldırılarının merkezindeki Nebatiye ile ona bağlı Batı Zavtar beldesini ziyaret etti.

Lübnan haber ajansı NNA'ya göre, Avn, burada yaptığı açıklamada, İsrail ile Lübnan arasında 15-16 Eylül tarihlerinde İtalya'nın başkenti Roma'da yapılacağı iddia edilen müzakerelere ilişkin konuştu.

Avn, "Halihazırda İsrail ile yeni müzakere yok." dedi.

Lübnan Cumhurbaşkanı, "İsrail ordusunun geri çekilmesi, Lübnanlı esirlerin ve yerinden edilenlerin geri dönüşü ve yeniden yapılanmanın, uygulamaya kararlı oldukları ilkeler" olduğunu söyledi.

Avn, devletin güney Lübnan halkının yanında olduğunu göstermek için bu ziyareti gerçekleştirdiğini kaydetti.

Cumhurbaşkanının, bölgeye yaptığı ziyaret İsrail ordusunun, Ali et-Tahir Tepelerine yönelik büyük saldırısının ardından gelmesi nedeniyle önem taşıyor.

İsrail, dün Ali et-Tahir Tepelerinde Hizbullah'a ait olduğunu ileri sürdüğü tünelleri 1100 tonluk patlayıcı madde kullanarak havaya uçurmuştu. 4,1 büyüklüğünde sarsıntıya neden olan patlamaların ardından İsrail, Ali et-Tahir'den Şakif Kalesi bölgesine çekilmişti.

Ancak İsrail, Sarı Hat güzergahının değişmediğini ve ordunun tepelere yönelik saldırılarını sürdüreceğini açıklamıştı.

Cumhurbaşkanının müzakerelere ilişkin açıklaması da basında yer alan iddiaları netleştirmiş oldu. Zira İsrail devlet televizyonu 10 Eylül'de, Lübnan ile İsrail arasındaki 8. tur müzakerelerin 15-16 Eylül'de İtalya'da yapılacağını öne sürmüştü.

Axios muhabiri Barak Ravid ise bugün ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı paylaşımda, gelecek hafta yapılması planlanan müzakere turunun ertelendiğini iddia etmişti.

Google'ın İsrail'de yapay zeka çipi üretmek için üst düzey yöneticiler ve donanım mühendislerinden oluşan ekip kurduğu aktarılan haberde, şirketin Google Cloud bünyesinde 2021'de İsrail'de çip üretme faaliyetlerine başladığı ve şu anda Tel Aviv ile Hayfa'da yaklaşık 700 mühendis istihdam ederek çip ve bilgi işlem altyapısını geliştirdiği belirtildi.

Haberde, kurulan yeni ekibin, işlem süreçlerinin hızlandırılmasını ve bulut kaynaklarına duyulan ihtiyacın azaltılması amacıyla yapay zeka görevlerini bulut sunucuları yerine doğrudan cihazlar üzerinden çalıştırmaya yönelik bir yapay zeka yongası geliştirdiği bildirildi.

İsrailli teknoloji şirketi Hailo'nun yöneticisi Kaminitz, girişimin başına geçtiğini sosyal medya hesabından duyururken şirketin bazı mühendislerinin de ona katıldığı aktarıldı.

Haaretz'in haberinde, Google'ın konuya ilişkin yorum yapmaktan kaçındığı belirtildi.

Hastaneye gelen şehidin yakınlarını Yüksekova Kaymakamı Volkan Hülür, komutanlar ve görevliler karşılayarak teskin etti.

Yeni Mahalle'deki Mustafa Zeydan Camisi'nde düzenlenen törende, Kur'an-ı Kerim ve şehidin özgeçmişi okundu, dua edildi.

İlçe Müftüsü Nihat Şahin'in kıldırdığı cenaze namazının ardından şehidin naaşı Akalın Mahalle Mezarlığı'nda toprağa verildi.

Törene şehidin ailesi ve yakınları, Vali ve Belediye Başkan Vekili İbrahim Taşyapan, Yüksekova Kaymakamı Volkan Hülür, Şemdinli Kaymakamı Fatih Erdoğan, İl Jandarma Komutanı Tuğgeneral Cafer Öz, İl Emniyet Müdürü Attila Ayata, kurum amirleri, siyasi parti ve sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri, asker, polis, kanaat önderleri, şehit yakınları ve vatandaşlar katıldı.

"Irak topraklarından gerçekleştirilen ve Suudi Arabistan'ı hedef alan İHA saldırılarını en güçlü şekilde kınıyoruz." ifadesi kullanılan açıklamada, Suudi Arabistan'ın egemenliğine ve toprak bütünlüğüne olan destek yinelenerek, Suudi Arabistan makamlarının bölgedeki gerilimi tırmandırmama yönündeki itidalli tutumunun takdirle karşılandığı bildirildi.

Açıklamada, Irak hükümetinin söz konusu saldırıları kınayarak olayın aydınlatılması ve sorumlularının tespiti amacıyla derhal soruşturma başlatmasından memnuniyet duyulduğu belirtilerek, şunlar kaydedildi:

"Bölgesel istikrarı ve güvenliği tehdit eden bu tür saldırıların bir an önce sona erdirilmesi ve gerilimi tırmandırabilecek adımlardan kaçınılması yönündeki çağrımızı yineliyoruz."

Suudi Arabistan karşılık vermeme kararı aldı

Suudi Arabistan, Irak'tan geldiği belirtilen İHA'larla düzenlenen saldırılarda Doğu-Batı Petrol Boru Hattı'nın hedef alındığını açıklamış, saldırılarda yaralananlar ve maddi hasar olduğunu bildirmişti.

Riyad yönetimi, Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi'nin talebi üzerine "bu aşamada karşılık vermemeyi" tercih ettiğini açıklarken, egemenliğini ve güvenliğini korumak için gerekli tedbirleri alma hakkını saklı tuttuğunu duyurmuştu.

8 Eylül'de gözaltına alındıktan sonra "suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama" suçlamasıyla tutuklanan Tançalan'ın düğününde takılan ziynet eşyası ve paraların bulunması amacıyla operasyon düzenlendi.

Bu kapsamda İl Emniyet Müdürlüğü Asayiş Şubesi ekiplerince Muradiye'de belirlenen ev ve eklentisinde yapılan aramada, Tançalan'ın düğününde eşi Çağla Öz'e takılan ziynet eşyaları ve paralar ele geçirildi.

Ziynet eşyaları ve paralara el koyan ekipler, ev sahibi S.A'yı gözaltına aldı.

Eşi İstanbul'da gözaltına alındı

Soruşturma kapsamında hakkında gözaltı kararı verilen Tançalan'ın eşi Çağla Öz Tançalan, İstanbul Emniyet Müdürlüğü Mali Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü ekiplerince gözaltına alındı.

Tançalan, işlemleri için emniyete götürüldü.

NE OLMUŞTU?

Soruşturma kapsamında, Van İl Emniyet Müdürlüğü Asayiş Şubesi ekipleri, Mehmet Fatih Tançalan'ı Van'ın Muradiye ilçesindeki evinde 8 Eylül'de gözaltına almıştı.

Emniyete götürülen Tançalan'ın sosyal medyaya yansıyan görüntüleri ile düğününde takıldığı belirtilen yüksek miktardaki altınlara ilişkin de mali araştırma süreci başlatılmış, Mali Suçları Araştırma Kurulundan (MASAK) inceleme talep edilmişti.

Emniyetteki işlemlerinin ardından adliyeye sevk edilen şüpheli, çıkarıldığı hakimlikçe "suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama" suçundan tutuklanmıştı.

Sosyal medyada paylaşılan görüntülerde, namaz sırasında domuz başı gösterilerek provokasyonda bulunulduğu görüldü.

Kas vyksta Kaune yerel haber sitesine konuşan bir kadın, insanların camiye ibadet etmek için geldiğini belirterek, durumun "şok edici" olduğunu söyledi.

Cami önünde takviye polis ekipleri görev yaparken, gruplar arasında herhangi bir olay kaydedilmedi.

Kaunas Bölge Polisi Sözcüsü Odeta Vaitkeviciene, BNS haber ajansına yaptığı açıklamada, toplantıların ve diğer etkinliklerin düzenlenmesine ilişkin kuralların ihlal edilmesi nedeniyle idari işlem başlatıldığını bildirdi. Bu ihlal nedeniyle 30 ila 150 avro arasında idari para cezası verilebiliyor.

Motosikletli grup, eylemi neden gerçekleştirdiklerine ilişkin açıklama yapmadı.

Çocukların soyut düşünme ve kimlik gelişimleri ile prefrontal korteksin düzenlenmesi henüz tam olarak olgunlaşmamışken yoğun ve karmaşık temalarla karşılaşmasının zihinsel ve duygusal açıdan zorlayıcı olabileceğini ifade eden Karaduman, "Henüz kendi biyolojik ve duygusal sınırlarının inşa edilme evresindeki bir zihne, dünyasının kavram karmaşasını sansürsüz bir şekilde sergilemek anksiyete ve kafa karışıklığı üretebilir." diye konuştu.

Karaduman, ebeveynlerin iki uç yaklaşımdan da kaçınması gerektiğine dikkati çekerek, şöyle devam etti:

"Ne panikleyip katı bir yasakçılıkla beynin tehdit ve korku merkezi olarak bilinen bölgesine tehdit ortamı yaratmak ne de rehberliği tamamen terk etmek gerekir. İtidal zemininde durmak gerekiyor. Bu da çocuğun maruz kaldığı konuyla alakalı birikmiş sorularına, yaş olgunluğuna uygun, sade, biyolojik gerçekliği koruyan ve aile içi mahremiyeti gözeten net bir çerçeve çizmek anlamına geliyor."

Sosyal medya kimlik arayışını hızlandırabiliyor

Sosyal medya, diziler, filmler, müzik ve popüler kültürün çocukların kendilerini tanımlama süreçlerine etkisine değinen Karaduman, özellikle ergenlik ve gençlik döneminde akran ilişkileri ile sosyal çevrenin önem kazandığını anlattı.

Karaduman, popüler kültürün bazı durumlarda kimlik arayışını "etiketlere dayalı" bir alana taşıyabildiğini dile getirerek, "Gençler bu süreçte varoluşsal sancısını, akran baskısını ya da dönemsel yabancılaşma hissini anlamlandırmaya devam ederken beyin için daha az enerji harcatan hazır etiketleri ve paket kimlikleri kolayca kabul edilebiliyor." ifadelerini kullandı.

Bunun gençlerin kendilerini tanıma sürecinde dış etkenlerin etkisini artırabileceğini vurgulayan Karaduman, çocuğun içsel hakikatini ve çekirdek benliğini tanıması yerine dışarıdan sunulan trendler üzerinden yapay bir kimlik çerçevesi oluşturmasına yol açabileceğine işaret etti.

Karaduman, LGBT tartışmalarının son yıllarda daha görünür hale gelmesinin aile ve toplum üzerindeki etkilerini de değerlendirdi.

Tartışmaların sertleşmesinin ailelerin koruyucu ve kural koyucu işlevlerini olumsuz etkileyebileceğinin altını çizen Karaduman, ailenin güvenli bağlantının, fıtri sınırların ve köklenmenin sağlandığı ilk yer olduğunu söyledi.

Karaduman, toplumsal düzlemde konuların sürekli çatışma malzemesi haline getirilmesinin zararlarını aktararak, "Kavramların sürekli bir çatışma malzemesi haline gelmesi, ebeveyn ile çocuk arasındaki duygusal hazineyi tüketiyor, güvenli iletişim kanallarını tıkıyor." değerlendirmesini yaptı.

"Aile, çocuğun sorularını konuşabileceği güvenli alan olmalı"

Nörobilim ve sosyal bilim uzmanı Karaduman, ailelerin çocuklarıyla konuşurken öncelikle çocuğun yaşını, gelişim düzeyini ve sorunun arka planındaki ihtiyacını dikkate alması gerektiğini vurguladı.

Ebeveynlerin çocuklarının maruz kaldığı içerikleri takip etmesinin yanı sıra çocukla açık ve güvenli bir iletişim kurmasının da önem taşıdığını belirten Karaduman, yasaklayıcı veya korkutucu bir dil yerine çocuğun sorularını anlamaya yönelik yaklaşım sergilenmesi gerektiğini kaydetti.

Karaduman, ergenliğin kimlik arayışının ve hormonal dalgalanmaların yoğun yaşandığı evre olduğuna dikkati çekerek, "Çocuk iç kısmını ebeveynlere karşı kapatır veya kendini dıştan müdahaleye açık hale getirir. Ebeveynin sergileyeceği en sağlıklı yaklaşım, güvenli bir düzenleme ve diyalog alanı sunmaktır. Bu süreçte aile, duygusal kredisini tüketmeyen, çocuğu damgalamayan, dinleyen ve sakinliğini koruyan sabit bir liman olmalıdır. Aşırı yasakçılık kadar kayıtsız kalıp meseleyi 'özgürlük' kisvesiyle rehbersiz bırakmak da kaçınılması gereken uç noktalardadır." diye konuştu.

Bir çocuğun LGBT içeriklerine maruz kalması ile yönelimi arasındaki neden-sonuç ilişkisine de değinen Karaduman, şu değerlendirmeleri yaptı:

"Burada tek boyutlu mekaniklerden neden-sonuç ilişkisinden ziyade, bir gelişimsel zemin ve büyüme tetikleyicilerin etkileşimi söz konusudur. Ergenlik, beynin aynalama bölümünün ve yardım arayışının en zirvede olduğu dönemdir. Henüz çekirdek benlik algısı oturmamış bir gence dijital mecralardan pompalanan yoğun temalar, onda varoluşsal bir arayış varken hazır bir kalıp-şablon-düzen sunar. İçerik tek başına biyolojik temeli sıfırdan inşa etmese de ergenin dönemsel yalnızlığını, duygusal gerilimlerini veya kabul görülme arzusunu belirli bir yöne kanalize eden güçlü bir filtre terapisel (çerçeveleme) rolü oynar."

Günümüzdeki hızlı bilgi akışında ergenlerin varoluşsal sancısının, akran çatışmasının veya dönemsel beden memnuniyetsizliğinin "cinsel çabalar/kimlik sorunu" olarak etiketlenme riski taşıdığını ifade eden Karaduman, ergenin kimlik çabasını nihai bir etiketlemeyle sabitlemek yerine onun duygusal düzenlemesine ve öz benlik inşasına rehberlik etmek gerektiğini kaydetti.

Ötekileştirmeyen, nefret söyleminden uzak, insani nezaketi koruyan dil inşası

Karaduman, korumanın düşman üretmek değil, fitri ve sağlıklı kimliğin muhafaza edilmesi olduğuna dikkati çekerek, şöyle devam etti:

"Bir yandan ötekileştirmeyen, nefret söyleminden uzak, insani nezaketi koruyan bir dil inşa edilirken diğer taraftan çocuğun ruhsal ve zihinsel sınırları korunmalıdır. Dijital ortamlarda kontrolsüzce harcanan saatler, dopamin dengesini bozduğu gibi filtresiz maruziyet nedeniyle erken yaşta zihinsel bant genişliğini tüketir. Aile denetimi bir baskı aracı olarak değil, evin dijital hijyenini, mahremiyetini ve zihinsel sağlığını koruyan bakımlı bir sınır olarak konumlandırılmalıdır. Fıtratı korumak, zaman, içerik, yiyecek, giysi, çevre dahil olmak üzere, insanın gelişimi ve ruhunun her alanda faydalı olanla zararlı olanı ayırabilmesi basiretidir."

Okullarda çocukların bu konularla karşılaşması halinde aile, öğretmen ve rehberlik servisinin sorumlulukları olduğunu vurgulayan Karaduman, bu üçlü sac ayağının ortak paydasının çocuğun ruh sağlığını korumak olması gerektiğini anlattı.

Karaduman, okul ve rehberlik hizmetlerinin çocuğun gelişim sürecinin özelliklerini muhafaza eden bir zemin kurması gerektiğinin altını çizerek, "Rehberlik birimi aileyi devre dışı bırakan değil, sürece dahil olan bir köprü görevi görmelidir. Ailenin güvenli duygusal limanı, okulun sosyal sınırları ve sorumlulukları deneyimlerin sağlandığı bir öğrenme alanı olarak birbirini tamamlamalıdır." ifadelerini kullandı.

Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan ve CHP Genel Başkanı Özgür Özel'in de yer aldığı davette konuşan Arınç, Davutoğlu’nun duruşunu takdir ederken, isim vermeden Melih Gökçek’i eleştirdi.

Nikahta mikrofonu alarak davetlilere hitap eden Bülent Arınç, savcılık davetine icabet eden iki siyasi figürün sergilediği tavır arasındaki farka dikkat çekti.

"Duruşundan onur duyuyorum"

Ahmet Davutoğlu’nun savcılıktaki tutumunu "asil bir davranış" olarak niteleyen Arınç, konuşmasında şu ifadeleri kullandı:

"5 sene hiç üzerinde durulmayan bir konu, bir savcımızın önüne gelmiş. O da işgüzarlık yapmış, kendisini davet etmiş. Geldi, vakar içerisinde sorulanları cevapladı. 'Ben her zaman ifade ettiğim fikirlerin arkasındayım. Ben bir siyasetçiyim; siyasetçi eleştirir, eleştiri hakkımı da her yerde kullanırım' dedi. Bu asil bir davranış. Biz, bugüne kadar siyasi hayatımızda çizdiğimiz, takip ettiğimiz yol itibarıyla Ahmet Davutoğlu'nun yanındayız ve bunu takdir ediyorum. Onur duyuyorum. Hakikaten bir tek kirlenmişliği olmamış, hayatında her söylediğinin arkasında şerefle durmuş, sağa sola bakmadan kendi inandığını cesaretle muhafaza etmiş bir insan olarak kendisini ve eşini alkışlamaya sizleri davet ediyorum."

Gökçek'e sert eleştiri: "Utanarak izledim"

İsim vermeden Melih Gökçek’in savcılığa gidiş ve ifade veriş tarzını eleştiren Arınç, tepkisini şu sözlerle dile getirdi:

"Ama aynı gün de veya bir gün öncesinde, başka bir siyasetçi yine davet üzerine geldiğini ifade etti. Ağzında şak şak sakız çiğneyerek, alay etti yani ve çok utanarak izledim, isminden bile bahsetmek istemiyorum. Ama alkışladığınıza göre hepiniz onu takdir ettiniz, anladınız. Değerli arkadaşlar; bir sözü çok mahirdi. 'Ben bugüne kadar 500 defa bunlar benim karşıma geldi ama hepsinden sıçrayıverdim, bu ne ki?' demek istedi. İkisi arasında çok büyük fark var."

Arınç’ın Melih Gökçek’e yönelik eleştirileri ve Ahmet Davutoğlu’na verdiği destek, salonda bulunan CHP Lideri Özgür Özel ve davetliler tarafından alkışlarla karşılandı.

Bu kapsamda 2026'nın 1 Ocak-31 Ağustos döneminde 9 milyon 891 bin 408 motosiklet denetlendi. 2021-2025 yıllarının aynı dönemlerinde ise ortalama 4 milyon 749 bin 400 motosiklet denetlenmişti.

Böylece bu yılki motosiklet denetim sayısı, son 5 yılın aynı dönemlerindeki ortalamayı yüzde 108 aştı.

Denetimlerdeki artış fazla ceza uygulaması amacı taşımıyor

Denetimlere ilişkin değerlendirmelerde bulunan Bakan Çiftçi, denetimlerdeki artışın daha fazla ceza uygulanması amacı taşımadığını, temel hedeflerinin kural ihlallerini ve kazaları meydana gelmeden önlemek olduğunu vurguladı.

Motosiklet kullanıcılarının trafikte karşılaştığı sorunları da dikkate aldıklarını ifade eden Çiftçi, denetimlerin yanı sıra eğitim, altyapı, görünürlük ve güvenli sürüşe yönelik uygulamaların birlikte yürütüleceğini, Motosiklet Eylem Planı'nın da bu anlayışla hazırlandığını kaydetti.

Çiftçi, trafikte kalıcı güvenliğin yalnızca denetimle sağlanamayacağını, sürücüler arasında karşılıklı saygının ve kurallara gönüllü uyumun güçlenmesinin önem taşıdığını vurgulayarak, "Bizim için önemli olan insanımızın güvenli şekilde yolculuk yapması ve sevdiklerine sağ salim ulaşmasıdır." dedi.

Motosiklet Eylem Planı kapsamında yeni uygulamalar

İçişleri Bakanlığınca motosiklet sürücülerinin trafikteki güvenliğini ve görünürlüğünü artırmak amacıyla hazırlanan Motosiklet Eylem Planı kapsamında da yeni uygulamalar üzerinde çalışılıyor.

Bu kapsamda trafik ışıklarında motosikletlerin diğer araçların önünde bekleyebilmesine imkan sağlayacak özel alanların oluşturulması planlanıyor.

Duran veya yavaş ilerleyen trafikte motosikletlerin güvenli şekilde ilerlemesini amaçlayan kontrollü şerit paylaşımı uygulamasına ilişkin fizibilite çalışmalarının ardından uygulamanın belirlenen pilot ilde test edilmesi öngörülüyor.

Gece sürüşlerinde motosiklet sürücülerinin görünürlüğünün artırılması amacıyla sürücü, yolcu ve taşıma kutularında reflektif malzeme kullanımı teşvik edilecek, ABS gibi ileri güvenlik sistemlerinin yaygınlaştırılmasına yönelik bilgilendirme faaliyetleri yürütülecek.

Araçlarda mevzuata aykırı motor gücü artırımı ve teknik modifikasyonlara yönelik denetimler de sıkılaştırılacak.

Resmi ve sivil trafik ekiplerince elektronik denetim sistemlerinden de yararlanılarak tehlikeli sürüş ve ekipman eksikliği gibi ihlallere karşı müşterek denetimler gerçekleştirilecek.

Ayrıca, okullarda öğrencilere yönelik bilinçlendirme çalışmaları yapılacak, motosiklet sürücülerine güvenli sürüş eğitimleri verilecek ve kamu spotlarıyla güvenli sürüş kültürünün yaygınlaştırılması amaçlanacak.

Cezai işlem uygulanan araç sayısı azaldı

Trafik mevzuatında 27 Şubat 2026'da yapılan düzenlemelerin ardından caydırıcılığın artırılmasıyla kural ihlallerinde de azalma görüldü.

27 Şubat-31 Ağustos 2025 döneminde 86 milyon 505 bin 75 araç denetlenerek 18 milyon 600 bin 802 araca cezai işlem uygulandı.

Bu yılın aynı döneminde denetlenen araç sayısı 95 milyon 255 bin 745'e yükselirken, cezai işlem uygulanan araç sayısı 14 milyon 477 bin 788 oldu.

Geçen yıla göre denetlenen araç sayısı artmasına rağmen cezai işlem uygulanan araç sayısında yaklaşık yüzde 22 düşüş kaydedildi.

Ekipler, kaza sahasında havadan ve denizden koordineli arama tarama faaliyetleri yapıyor.

Kayıp yakınları, Silivri'deki sahilde kaymakamlık ve AFAD koordinasyonunda oluşturulan kriz merkezinde bekliyor.

OLAY

Yaklaşık 18 mil açıkta meydana gelen kazada, Kocaeli'den Aliağa'ya giden "Alsu" isimli ticari gemi ile İskenderun Limanı'ndan Karadeniz Ereğli'ye seyreden "Tuğberk İmamoğlu" adlı gemi çarpışmış, kazanın ardından "Tuğberk İmamoğlu" batmıştı.

Kazanın 4'üncü gününde Deniz Kuvvetleri Komutanlığına ait kurtarma gemisi TCG Akın'ın gelişmiş sonar sistemleri ve uzaktan kumandalı su altı aracı (ROV) desteğiyle enkazın yeri tespit edilmiş, bu bölgede dalış ile tarama faaliyetleri yoğunlaştırılmıştı.

Projenin ilk etabında 1071 konut, şartları sağlayan vatandaşlara 3 yıl süreyle tahsis edilecek. Başvurular 14-25 Eylül tarihlerinde e-Devlet üzerinden Toplu Konut İdaresi Başkanlığının (TOKİ) "Konut / İşyeri Başvuru" hizmetinden yapılacak ve başvuru ücreti alınmayacak.

Kira bedellerinin aylık 10 bin liradan başlayacağı projede, konutlar bölge rayiçlerinin altında bedellerle kiralanacak.

İlk etapta 1071 konut kiralanacak

İlk etapta kiraya verilecek konutlar İstanbul'da 4 bölgede yer alacak.

Başakşehir, Gaziosmanpaşa, Beyoğlu ve Güngören'de toplam 360, Maltepe, Tuzla ve Kartal'da 330, Ataşehir, Sancaktepe, Ümraniye ve Üsküdar'da 291, Arnavutköy'de ise 90 olmak üzere toplam 1071 konut kiralanacak.

İstanbul il sınırları içerisinde yaşayan vatandaşlar, ikamet ettikleri ilçeden bağımsız olarak proje kapsamındaki istedikleri ilçe için başvuruda bulunabilecek. İstanbul dışında ikamet eden vatandaşlar ise projeye başvuramayacak.

İlk etaptaki 1071 konutun teslimi ise ekimde yapılacak.

Yeni evli genç çiftlere 1+1 ve 2+1 konut

Proje kapsamında 1+1, 2+1, 3+1 ve 4+1 konut tipleri yer alacak.

Genç evli ailelere 1+1 veya 2+1, iki veya daha fazla çocuklu ailelere ise 2+1, 3+1 veya 4+1 konut tahsis edilecek.

Projeye başvurabilmek için Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak, başvuru tarihi itibarıyla 18 yaşını doldurmuş ve evli olmak, en az bir yıldır kesintisiz şekilde İstanbul il sınırları içerisinde ikamet etmek gerekecek.

Başvuru sahiplerinin Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde tapuya kayıtlı bağımsız bir konutunun bulunmaması, daha önce TOKİ ile konut sözleşmesi imzalamamış olması ve aylık ortalama hanehalkı net gelirinin 100 bin lirayı aşmaması şartı aranacak.

Üzerinde konut tapusu bulunanlar projeye başvuramayacak. Son 5 yıl içerisinde bağımsız konut niteliğindeki bir taşınmazı satın alan veya satanların da başvuruları kabul edilmeyecek.

Sosyal konut veya İlk Evim Arsa projeleri kapsamında asil ya da yedek aktif hak sahipliği bulunanlar da projeye başvuramayacak.

Başvuruda bulunan vatandaşlar, başvurularının kabul edilip edilmediğini e-Devlet üzerinden TOKİ hizmetleri arasında yer alan "Konut / İşyeri Başvuru" menüsünden takip edebilecek.

Kira ilk 12 ay artırılmayacak

Konutların kira bedeli, teslim için idarece bildirilen tarihten itibaren 12 ay boyunca artırılmayacak. Bu sürenin sona ermesini takip eden ilk ocak ayında kira bedellerine TÜFE oranında artış yapılacak.

Kira ödemeleri ise konutun teslimini takip eden ayın 20'sinde başlayacak.

Tahsis süresi 3 yılla sınırlı olacak ve uzatılamayacak. Tahsis süresi içerisinde konut satın alan hak sahiplerinin ise kiralık sosyal konutu tahliye etmesi gerekecek.

Bu yazıda, bir e-ticaret sitesinin kurulum sürecinin hangi aşamalardan oluştuğunu, her aşamada hangi kararların verildiğini ve bu kararların sonraki adımları nasıl etkilediğini ele alıyorum. Konuyu teorik bir çerçeveden değil; işletmenin kurulum sırasında karşılaştığı gerçek karar noktaları üzerinden anlatacağım. Amaç, online satışa başlayacak bir işletmenin hangi adımda neyi düşünmesi gerektiğini somut biçimde ortaya koymak.

Alan Adı ve Marka Kimliği Kararının Kuruluma Etkisi

Kurulum süreci, teknik bir işlemle değil; bir kimlik kararıyla başlar. Alan adı, işletmenin dijital adresidir. Ancak alan adı seçimi, yalnızca bir isim bulmaktan ibaret değildir. Marka adıyla uyumlu olması, kolay yazılabilmesi, akılda kalması ve hedef müşteri kitlesine uygun bir uzantıya sahip olması gerekir. Bazı işletmeler, marka adıyla birebir örtüşmeyen bir alan adı seçtiklerinde, müşterilerin siteyi hatırlamakta zorlandığını fark eder. Bu durum, ilerleyen dönemde pazarlama maliyetlerini artırır; çünkü her seferinde alan adını yeniden anlatmak gerekir.

Alan adı kararı, beraberinde bir dizi teknik hazırlığı da getirir. Alan adının doğru şekilde yapılandırılması, güvenlik sertifikasının (SSL) kurulması ve siteyle ilişkilendirilmesi gerekir. Ayrıca kurumsal e-posta adreslerinin de aynı alan adı üzerinden oluşturulması, marka güvenilirliği açısından önemlidir. Müşteri, "sitenin adresi ile e-posta adresinin uyumlu olması" gibi küçük bir ayrıntıdan bile marka hakkında bir izlenim edinir. Bu aşamada alınan kararlar, sitenin teknik performansını ve müşterinin siteye duyduğu güveni doğrudan etkiler. Alan adı ve marka kimliği netleşmeden sonraki adımlara geçmek, süreci geri dönülmez biçimde karmaşıklaştırabilir.

Bu aşamada yapılan bir başka kritik iş, alan adının geleceğe dönük uygunluğunu değerlendirmektir. İşletme ileride farklı ürün gruplarına ya da farklı pazarlara açılmayı planlıyorsa, alan adının bu genişlemeye izin vermesi gerekir. Tek bir ürün kategorisine sıkışmış bir isim, işletme büyüdüğünde sınırlayıcı hale gelebilir. Aynı şekilde, alan adının yazımı ve telaffuzu, müşterinin siteyi başkasına önerirken yaşayacağı kolaylığı belirler. Ağızdan ağıza pazarlamanın hâlâ güçlü olduğu bir ortamda, alan adının basitliği, işletmenin organik büyümesini kolaylaştıran sessiz bir avantajdır.

Altyapı Seçimi ve Teknik Zeminin Kurulması

Alan adı kararı tamamlandıktan sonra sıra, sitenin hangi teknik yapı üzerine kurulacağına gelir. Bu aşamada işletmenin karşısına iki temel seçenek çıkar: kendi sunucusunda barındırdığı bir yazılım ya da bulut tabanlı bir hizmet modeli. Her iki modelin avantajları ve sınırlamaları vardır. Bulut tabanlı sistemler, teknik yükü büyük ölçüde hizmet sağlayıcıya devrederken; kendi sunucusunda barındırılan sistemler, işletmeye daha fazla kontrol sunar. Ancak bu kontrol, beraberinde teknik sorumluluk da getirir. Sunucu güncellemeleri, güvenlik yamaları ve yedekleme süreçleri, işletmenin kendi sorumluluğuna geçer.

Bu noktada işletmenin, seçtiği altyapının ürün yönetimi, kategori yapısı, varyant desteği ve stok takibi gibi temel işlevleri nasıl karşıladığını değerlendirmesi gerekir. Örneğin, bir giyim markası için varyant yönetiminin esnekliği kritikken; bir elektronik satıcısı için teknik özellik alanlarının zenginliği öne çıkar. Aynı şekilde, bir mobilya mağazası için ölçü ve malzeme bilgisi alanları gerekirken; bir kozmetik satıcısı için içerik ve cilt tipi etiketleri ön plana çıkar. Altyapı seçimi, yalnızca fiyat üzerinden değil; işletmenin satış modeline ne kadar uyduğu üzerinden yapılmalıdır. Doğru seçilen bir e-ticaret yazılımı, kurulumun sonraki aşamalarını belirgin biçimde hızlandırır ve günlük operasyonu kolaylaştırır. Yanlış seçilen bir altyapı ise her yeni özellik ihtiyacında işletmeyi ya üst pakete geçmeye ya da harici çözüm aramaya zorlar.

Altyapı seçimi aynı zamanda ölçeklenebilirlik meselesidir. Başlangıçta yeterli görünen bir paket, ürün sayısı ve sipariş hacmi arttığında yetersiz kalabilir. İşletme, bir yıl sonra kaç ürün satacağını ve hangi satış kanallarını kullanacağını öngörerek altyapı seçimini yapmalıdır. Magazanikur.com gibi e-ticaret altyapıları değerlendirilirken ürün yönetimi, entegrasyon seçenekleri ve işletmenin büyüme planı birlikte ele alınmalıdır. Ayrıca teknik destek koşulları, sistemin güncellik durumu ve entegrasyon seçenekleri, bu aşamada değerlendirilmesi gereken başlıklardır. Altyapı, yalnızca bugünü kurtaran değil; işletmenin büyümesini taşıyabilecek bir yapı olmalıdır. İşletmenin kullandığı altyapının sunduğu raporlama olanakları da ölçeklenmenin bir parçasıdır; çünkü büyüme, yalnızca satışla değil, o satışın doğru biçimde izlenmesiyle yönetilir.

Ürün Kataloğunun Oluşturulması ve Veri Hazırlığı

Altyapı hazır olduğunda sıra, ürünlerin sisteme girilmesine gelir. Bu aşama, kurulum sürecinin en emek yoğun bölümüdür. Her ürün için ad, açıklama, fiyat, stok bilgisi, fotoğraf ve varsa varyant bilgileri girilmelidir. Ancak asıl zorluk, ürünleri girmekle bitmez; ürünlerin doğru kategorilere yerleştirilmesi, arama ve filtreleme sisteminin çalışmasını sağlayacak etiketlerin tanımlanması gerekir. Kategori yapısı yüzeysel kurgulandığında, müşteri aradığı ürünü bulamaz ve siteden ayrılır. Ayrıca ürünlerin hangi sırayla ve hangi kategorilerde sunulacağı, müşterinin site içi gezinme deneyimini doğrudan etkiler.

Ürün verisi hazırlığı, yalnızca siteye giriş için değil; pazaryerlerine ve diğer satış kanallarına aktarım için de gereklidir. Ürün adlarının, açıklamaların ve stok kodlarının tutarlı olması, farklı kanallar arasında eşleştirmeyi kolaylaştırır. Aksi halde aynı ürün, bir pazaryerinde farklı bir kodla, başka bir platformda farklı bir açıklamayla yer alır ve yönetim karmaşıklaşır. Ayrıca fotoğraf kalitesi, özellikle görsel ağırlığı yüksek sektörlerde satın alma kararını doğrudan etkiler. Bir giyim ürününün farklı açılardan çekilmiş fotoğrafları, bir mobilya ürününün ölçekli görseli ya da bir elektronik ürünün detay çekimleri, müşterinin ürünü zihninde canlandırmasını sağlar. Bu nedenle ürün kataloğu hazırlanırken yalnızca ürünlerin siteye girilmesi değil; satışa hazır hale gelmesi hedeflenmelidir. Katalog ne kadar düzenliyse, sonraki aşamalar o kadar hızlı ilerler.

Katalog hazırlığı sırasında ürün varyantlarının doğru tanımlanması da kritik önemdedir. Bir ürünün farklı renk, beden ya da ölçü seçenekleri, ayrı stok kayıtları olarak sisteme girilmelidir. Bu yapı kurulmadığında, sipariş sırasında yanlış ürün seçimi ya da stok uyuşmazlığı ortaya çıkar. Ayrıca varyant yapısının, kategori yapısıyla uyumlu olması gerekir. Katalog, hem müşterinin keşfini kolaylaştıracak hem de satıcının operasyonunu sürdürülebilir kılacak biçimde kurgulanmalıdır. Ürün verisi ile kategorilerin birbiriyle tutarlı olması, arama motorlarının site yapısını ve ürünler arasındaki ilişkileri daha sağlıklı anlamasına da yardımcı olur.

Ödeme ve Kargo Entegrasyonlarının Kurulması

Ürünler sisteme girildikten sonra, satışın tamamlanabilmesi için ödeme ve kargo süreçlerinin kurulması gerekir. Ödeme tarafında işletme, müşterilerine hangi seçenekleri sunacağını belirlemelidir. Sanal POS, kapıda ödeme, havale ve dijital cüzdan gibi seçenekler, farklı müşteri gruplarına hitap eder. Her ödeme yönteminin komisyon oranı, tahsilat süresi ve iade koşulu farklıdır. İşletme, bu koşulları değerlendirerek kendine uygun bir ödeme yapısı kurmalıdır. Ayrıca ödeme sürecinin güvenliği, müşterinin satın alma kararını tamamlaması için zorunludur. SSL sertifikası ve güvenli ödeme altyapısı, bu aşamada hayata geçirilmesi gereken unsurlardır.

Kargo tarafında ise bir ya da birden fazla kargo firmasıyla anlaşma yapılması gerekir. Kargo entegrasyonu, siparişin kargo firmasına otomatik aktarılmasını ve takip numarasının müşteriye iletilmesini sağlar. Bu entegrasyon kurulmadığında, her sipariş için kargo etiketi elle hazırlanır ve takip numarası elle girilir. Sipariş sayısı arttığında bu manuel süreç ciddi bir zaman kaybına dönüşür. Ayrıca kargo süreleri, teslimat koşulları ve iade süreçleri ürün sayfasında ve sipariş sonrası iletişimde açıkça belirtilmelidir. Müşteri, siparişinin ne zaman eline ulaşacağını bilmek ister. Bu bilginin net sunulması, müşteri güvenini doğrudan etkiler. Ödeme ve kargo entegrasyonları, e-ticaret sitesinin bel kemiğidir; bu iki süreç doğru kurulmadığında site satış yapamaz.

Site İçi Test Süreci ve Yayına Hazırlık

Kurulumun en kritik aşamalarından biri, siteyi canlıya almadan önce yapılan test sürecidir. Bir e-ticaret sitesinin hatasız çalıştığını varsaymak, ileride telafisi zor sorunlara yol açar. Bu nedenle site yayına alınmadan önce, ürün sayfalarının doğru görüntülendiği, sepet ve ödeme adımlarının sorunsuz çalıştığı, kargo takip numarasının doğru iletildiği ve stok düşümünün düzgün yapıldığı test edilmelidir. Ayrıca mobil görünüm, sayfa hızı ve güvenlik sertifikası da test edilmesi gereken başlıklar arasındadır. Mobil uyumsuz bir site, potansiyel müşterilerin önemli bir bölümünü kaybetmek anlamına gelir.

Test süreci, yalnızca teknik bir kontrol değildir. İşletmenin, gerçek bir müşteri gözüyle siteyi deneyimlemesi gerekir. Bir ürünü sepete eklemek, ödeme adımını tamamlamak ve sipariş sonrası bilgilendirmenin nasıl göründüğünü kontrol etmek, bu sürecin parçasıdır. Ayrıca yönetim panelinin günlük operasyonda nasıl çalıştığı da test edilmelidir. Ürün girişi, stok güncelleme ve sipariş takibi gibi işlemler, ekip tarafından birkaç kez tekrarlanmalıdır. Bu aşamada fark edilen bir eksiklik, site yayına alındıktan sonra fark edilmesinden çok daha az maliyetlidir. e-ticaret sitesi kurulum adımları arasında test süreci çoğu zaman atlanır; ancak bu, sonraki dönemde ciddi operasyonel sorunların kaynağı olur. Siparişin müşteriye eksik gitmesi, ödeme ekranında hata vermesi ya da kargo entegrasyonunun çalışmaması, müşterinin markaya olan güvenini hızla sarsar.

Test sürecinin bir diğer önemli boyutu, site performansının ölçülmesidir. Sayfa yüklenme süreleri, ürün filtreleme hızı ve arama sonuçlarının doğruluğu, müşterinin siteyi terk etme olasılığını doğrudan etkiler. Yavaş açılan bir ürün sayfası ya da sonuç vermeyen bir filtre, müşteriyi başka bir siteye yönlendirir. Ayrıca site içi aramanın doğru sonuç üretmesi, özellikle geniş kataloglara sahip işletmeler için kritik önemdedir. Test süreci, yalnızca teknik hataları değil; kullanıcı deneyimini de kapsamlı biçimde değerlendirmeyi gerektirir. Bu süreç, kurulumun kalitesini belirleyen son kontrol noktasıdır.

Yayına Alma ve İlk Günlerin Yönetimi

Test süreci tamamlandığında site yayına alınır. Ancak yayına almak, kurulumun bittiği anlamına gelmez. İlk günler, sitenin gerçek koşullar altında nasıl çalıştığının gözlemlendiği dönemdir. Müşteri davranışları, sayfa performansı, sepet terk etme oranı ve ödeme adımındaki hatalar bu dönemde izlenmelidir. Yayına alındıktan sonra ortaya çıkan küçük bir teknik aksaklık, satış kaybına yol açabilir. Bu nedenle işletmenin, yayın sonrası ilk haftalarda siteyi düzenli olarak kontrol etmesi gerekir. Ayrıca müşteri geri bildirimleri, sitenin hangi noktalarda iyileştirilmesi gerektiğini gösterecek en değerli veriyi sunar.

Yayına alma süreci, aynı zamanda tanıtım faaliyetlerinin başlangıcıdır. Site yayında olsa da müşteri çekmek için ayrı bir çaba gerekir. Sosyal medya paylaşımları, arama motoru optimizasyonu, e-posta bültenleri ve gerekiyorsa reklam kampanyaları, bu sürecin doğal devamıdır. Ayrıca müşteri sorularının hızlı yanıtlanması, sipariş sürecinin sorunsuz işlemesi ve kargo takibinin şeffaf yürütülmesi, ilk müşterilerin memnuniyetini belirler. Kurulum sürecinin başarısı, yalnızca teknik olarak sitenin çalışmasıyla değil; ilk müşterilerin deneyimiyle ölçülür. İlk müşterilerin memnuniyeti, markanın organik büyümesini besleyen en güçlü kaynaktır.

İlk günlerde işletmenin dikkat etmesi gereken bir diğer konu, sipariş operasyonunun düzenli ilerlemesidir. Sipariş onayı, paketleme, kargo etiketi hazırlama ve müşteri bilgilendirmesi gibi adımların belirli bir ritim içinde yürütülmesi gerekir. Yayına alınan sitenin ilk siparişleri, işletmenin gerçek operasyonunu test eder. Bu dönemde ortaya çıkan aksaklıklar, sonraki dönem için iyileştirme fırsatı sunar. Kurulum süreci bu şekilde tamamlanır; ancak site, sürekli geliştirilmesi ve izlenmesi gereken canlı bir yapı olarak kalır. E-ticarette başarı, yalnızca sitenin açılmasıyla değil; o sitenin günlük operasyonunun sağlıklı biçimde sürdürülmesiyle ölçülür.

Sıkça Sorulan Sorular

E-ticaret sitesi kurulumu ne kadar sürer?

Kurulum süresi, işletmenin büyüklüğüne, ürün sayısına ve seçilen altyapıya göre değişir. Hazır bir altyapı kullanılıyorsa birkaç gün içinde yayına alınabilir; özel geliştirme söz konusuysa bu süre haftaları bulabilir.

Alan adı seçimi neden bu kadar önemli?

Alan adı, markanın dijital adresidir. Kolay yazılabilir, akılda kalıcı ve marka adıyla uyumlu olması gerekir. Yanlış seçilen bir alan adı, ilerleyen dönemde pazarlama maliyetlerini artırır ve müşteri kaybına yol açar.

Ürün kataloğu hazırlanırken nelere dikkat edilmeli?

Ürün adı, açıklama, fiyat, stok bilgisi ve fotoğraf eksiksiz girilmelidir. Ürünlerin doğru kategorilere yerleştirilmesi ve varyant bilgilerinin tanımlanması, arama ve filtreleme deneyimini doğrudan etkiler.

Ödeme ve kargo entegrasyonları neden test edilmeli?

Ödeme sürecinde yaşanan bir aksaklık sepetin terk edilmesine yol açar. Kargo entegrasyonu çalışmadığında takip numarası müşteriye iletilemez. Bu nedenle her iki süreç, site yayına alınmadan önce mutlaka test edilmelidir.

Site yayına alındıktan sonra ilk günlerde ne yapılmalı?

Sitenin gerçek koşullar altında nasıl çalıştığı izlenmelidir. Sepet terk etme oranı, ödeme adımındaki hatalar ve sayfa performansı düzenli olarak kontrol edilmelidir. Ayrıca müşteri sorularına hızlı yanıt verilmesi ilk izlenim açısından önemlidir.

Kurulum sürecinde en sık yapılan hata nedir?

Test sürecinin atlanması en yaygın hatadır. Ürün sayfaları, ödeme adımı ve kargo entegrasyonu test edilmeden site yayına alındığında, ilk müşterilerde olumsuz deneyim oluşur ve bu durum markanın güvenilirliğini zedeler.

Bir e-ticaret sitesinin kurulum süreci, birbirine bağlı aşamalardan oluşur. Alan adı ve marka kimliği kararıyla başlayan süreç, altyapı seçimiyle teknik zemine oturur; ürün kataloğunun hazırlanmasıyla içerik kazanır; ödeme ve kargo entegrasyonlarıyla satışa hazır hale gelir; test süreciyle güvence altına alınır; yayına alma ve ilk günlerin yönetimiyle tamamlanır. Bu aşamaların her biri, bir sonrakinin başarısını belirler. Hangi aşamada acele edilirse, o aşamanın etkisi sonraki adımlarda daha belirgin biçimde hissedilir. Kurulum sürecini planlı biçimde yürüten işletmeler, yalnızca siteyi yayına almakla kalmaz; aynı zamanda günlük operasyonunu sağlıklı biçimde sürdürebileceği bir yapı kurar. E-ticarette başarı, yalnızca sitenin açılmasıyla değil; o sitenin sürdürülebilir biçimde yönetilmesiyle ölçülür. Kurulum sürecinin her aşaması, bu sürdürülebilirliğin temel taşlarından birini oluşturur.

Açıklamada, bölgede istihbarat çalışmalarının yoğunlaştırıldığı, soruşturma ve denetim faaliyetlerinin sürdürüldüğü kaydedildi.

Sınır kapılarının başlatılan süreç nedeniyle kapatıldığı, Zurbatiye ve Munziriye sınır kapılarının ise yolcu geçişlerine açık olduğu belirtildi.

Irak medyasında ise kapatılan sınır kapılarının Şelamçe dahil İran sınırındaki bazı geçiş noktalarını kapsadığı belirtildi.

Bu kapsamda, kritik ve stratejik minerallerde ithalat bağımlılığını azaltmak ve yerli üretimi desteklemek amacıyla mevzuat düzenlemeleri yapılacak.

Temiz kömür teknolojileri kapsamında yerli kömürün gazlaştırılması, karbon yakalama ve depolama ile ileri teknoloji karbon ürünleri alanlarında Ar-Ge çalışmaları yürütülecek.

Enerji ve madencilik sektöründe kullanılan kritik teknoloji ve ekipmanların geliştirilmesi ve yerlileştirilmesine yönelik Ar-Ge ve Ür-Ge faaliyetleri desteklenecek.

Madencilik sektöründe Ar-Ge'ye dayalı yerli teknoloji ve ürün geliştirilmesi çalışmaları yapılacak, katma değeri yüksek bor ürünlerinin üretim ve satış miktarı artırılacak ve nadir toprak elementlerinin ekonomiye kazandırılması sağlanacak.

Yerli kaynaklara stratejik önem veriliyor

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Türkiye Madencilik Meclisi Başkanı İbrahim Halil Kırşan, OVP'de enerji dönüşümü ve dijitalleşme açısından dünyada öncelik haline gelen kritik madenler, nadir toprak elementleri ve Türkiye’nin yerli kaynaklarına özel önem verilmesinin önemli olduğunu belirterek, "Kritik madenler, mineraller ve nadir toprak elementleri, arz güvenliği açısından dünyada ulusal güvenlik ve jeopolitik bir konu haline geldi. Bu unsurların OVP’de öncelikli alanlar arasında yer alması, ülkemizin sanayide gelişimi açısından hayati önem taşıyor. Bütçede stratejik önceliklere ilave kaynak başlığında yer alan maden aramaları konusunda Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA) arama yatırımlarının yüzde 139 artırılması ise ülkemizin maden potansiyelinin açığa çıkarılması açısından son derece isabetli bulunmuştur." dedi.

OVP'de madencilik sektörünü ilgilendiren en stratejik maddenin kritik ve stratejik minerallerde ithalat bağımlılığını azaltmak ve yerli üretimi desteklemek amacıyla mevzuat düzenlemelerinin yapılacağının açıkça yazılması olduğunu vurgulayan Kırşan, "Ayrıca petrol, doğal gaz ve madenlerde yurt içinde ve dışında arama ve üretimin artırılması ve rezervlerin yüksek katma değerle ekonomiye kazandırılması hedefi de madenlere verilen stratejik önemin bir göstergesidir. Bu yaklaşım sektörümüz açısından önemli bir zihniyet değişikliğine işaret ediyor." diye konuştu.

Kırşan, bu bağlamda karar vericilerin madenciliği yalnızca yeraltındaki kaynağın çıkarılması olarak değil, kritik mineral arz güvenliğinden teknolojiye, sanayiden ulusal ekonomik güvenliğe uzanan stratejik bir değer zinciri olarak görmeye başlaması gerektiğini ifade etti.

Bu olumlu yaklaşımı yatırım, finansman, rafinasyon ve uç ürün politikalarına dönüştürülmesi gerektiğine işaret eden Kırşan, şöyle devam etti:

"Kritik mineral stratejisi kamu-özel sektör-üniversite iş birliği temelinde kurgulanmalı, ülkemizin madencilik politikası sanayi ve teknoloji politikaları bağlamında ele alınmalı ve ülke olarak hedefimiz, ham cevher ihracatından yüksek katma değerli ürün ihracatına geçiş olmalı. Bunun için de OVP'de ifadesini bulan mevzuat düzenlemelerinin yapılacağı amir hükmüne istinaden ülkemizin 'Ulusal Kritik Mineraller Strateji Belgesi'nin hazırlanmasına ve 'Kritik Mineraller Başkanlığı'nın kurulması çalışmalarına hemen başlanmalı."

Yasal düzenlemelerle Türkiye'nin maden potansiyeli ortaya çıkacak

Kırşan, Türkiye'nin güçlü maden potansiyeli ve madencilik kültürü altyapısına sahip olmasına rağmen madenlerin işleme, saflaştırma ve ileri teknolojiye dönüştürülmesi aşamalarında sınırlı bir uç ürün üretme yeteneğine sahip olduğunu belirterek, "Bu durum, yüksek katma değerin büyük kısmının yurt dışında yaratılmasına yol açmaktadır. Buna karşın, Türkiye'nin enerji dönüşümü, otomotiv ve savunma sanayisinde büyüyen yerli üretim gücü, bu minerallerin işlenmesi için geniş bir iç talep oluşturabilme yeteneğine sahip. Ayrıca Türkiye'nin rekabet avantajı yalnızca jeolojik potansiyeli değildir; sanayi, lojistik ve jeopolitik konumunun birleşimidir." değerlendirmesinde bulundu.

Yapılacak yasal düzenlemelerin ve kurulacak yeni bir yapının Türkiye'nin maden potansiyelini ortaya çıkaracağını ifade eden Kırşan, sözlerini şöyle tamamladı:

"Böylece Türkiye'nin sanayisinin arz/talebe dayalı mineral ve metal ihtiyacının gerçek manada belirlenmesine ve üç ürüne çevresel, sosyal ve yönetişim (ESG) kriterlerine uygun olarak madencilik projelerine dönüştürülmesine çok büyük bir katkı sağlamış olacak. Ayrıca konuyla ilgili dünyadaki güncel gelişmeler ve alınması gereken aksiyonlar zamanında alınmış olacak, yerel sanayinin entegrasyonu açısından önemli olan kamu-özel sektör-üniversite işbirlikleri de bu kurum üzerinden daha kolay bir şekilde gerçekleştirilebilir hale gelecektir. Türkiye'nin yeni sanayi politikası, kritik mineralleri hammadde olarak değil, teknoloji ve sanayi ekosisteminin temel girdisi olarak ele alınmalıdır."

Bu kapsamda 2027-2029 döneminde, On İkinci Kalkınma Planı (2024-2028) hedefleri doğrultusunda makroekonomik ve finansal istikrarın güçlendirilmesi, mali disiplinin sürdürülmesi ve adil gelir dağılımına katkı sağlayacak şekilde fiyat istikrarının tesis edilmesinin temel amaç olduğu belirtildi.

Ayrıca verimlilik artışının desteklenmesi, AR-GE ve yenilikçilik kapasitesi ile beşeri sermayenin geliştirilmesi, yeşil ve dijital dönüşüm süreçlerinin hızlandırılması, iş gücü piyasasının etkinliğinin artırılması, yatırım ortamının iyileştirilmesi ve kayıt dışılığın azaltılması yoluyla sürdürülebilir ve kapsayıcı büyümenin güçlendirilmesinin hedeflendiği kaydedildi.

Tebliğde, aynı dönemde maliye politikasının temel amaçları ise mali disiplinin korunması ve kamu maliyesinin sürdürülebilirliğinin güçlendirilmesi, maliye politikaları ile para politikasının eş güdüm içinde uygulanarak makroekonomik dengelenme sürecinin desteklenmesi, harcamalarda etkinliğin artırılması, vergilemede adalet ve etkinliğin güçlendirilmesi ile kayıt dışılıkla mücadele ve denetimlerde etkinliğin artırılması olarak sıralandı.

Verimsiz harcama alanları tasfiye edilecek

Kamu idarelerinin, OVP'de belirlenen politika, tedbir ve öncelikler doğrultusunda hareket ederek kendilerine tahsis edilen ödenekleri aşmadan kaynaklarını etkili, ekonomik ve verimli şekilde kullanacakları vurgulanan tebliğde, şu ifadelere yer verildi:

"Kaynak kullanımında etkinliğin artırılması amacıyla harcamaların sistematik olarak gözden geçirilmesi sürdürülecek, verimsiz harcama alanları tasfiye edilecektir. Kamu harcamalarında etkinliği artıracak tasarruf tedbirlerine ilişkin denetim ve izleme faaliyetlerine devam edilecektir. Kamu yatırım programında rasyonelleştirme çalışmaları sürdürülerek ekonomik ve sosyal fayda üretecek yatırımlar önceliklendirilecektir. Kamu taşıtlarının kullanımı ihtiyaç analizleri ve tasarruf anlayışı çerçevesinde sistematik olarak gözden geçirilecek, ihtiyaç fazlası olan veya ekonomik ömrünü tamamlamış taşıtlar tasfiye edilecek ve zorunlu hallerle sınırlı yeni taşıt edinimlerinde ekonomiklik gözetilerek yerli üretim ile çevreci araçlara öncelik verilmeye devam edilecektir. Süreklilik arz etmeyen ve konjonktüre dayalı gelirlerin oluşturduğu geçici kaynaklara karşılık olarak kalıcı mahiyette harcama oluşturulmayacaktır."

Tebliğde, merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin, OVP, Bütçe Çağrısı ve eki Bütçe Hazırlama Rehberi ile Yatırım Genelgesi ve eki Yatırım Programı Hazırlama Rehberi'nde yer alan makro politikalar, hedef ve gösterge niteliğindeki temel ekonomik büyüklükler, ödenek teklif tavanları, genel ilkeler ve standartlar ile çok yıllı bütçeleme anlayışını esas alarak 2027, 2028 ve 2029 yıllarına ilişkin bütçe tekliflerini sunacakları bildirildi.

Tebliğ ekinde, 2027-2029 Dönemi Bütçe Hazırlama Rehberi'ne de yer verildi.

Kur'an kursları kapsamında yüz yüze ve çevrim içi eğitim verme imkanları sunulacak.

Kur'an kursları açılış programı Diyanet İşleri Başkanı Safi Arpaguş'un katılımıyla 18 Eylül'de Erzurum'da gerçekleştirilecek.

Edinilen bilgilere göre toplantıda emeklilere yönelik alternatif çözüm ve destek modelleri üzerinde çalışma yapılması gündeme geldi. Hazırlanacak seçeneklerin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a sunulacağı ifade edildi.

Emeklilere yönelik destek modelleri üzerinde çalışılacak

Toplantının dikkat çeken başlıklarından biri emekliler oldu. Emeklilere yönelik alternatif çözüm ve destek modelleri üzerinde çalışma yapılacağı, hazırlanan seçeneklerin Cumhurbaşkanı Erdoğan’a sunulacağı belirtildi. Üzerinde çalışılan modellerin kapsamı, destek tutarı veya uygulamanın ne zaman başlayabileceğine ilişkin bir ayrıntı yer almadı.

Mehmet Şimşek’ten ekonomi sunumu

AK Parti MKYK toplantısında Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de ekonomi gündemine ilişkin bir sunum yaptı.

Şimşek’in sunumunun ardından günlük hayatı doğrudan etkileyen gıda ve kira enflasyonuna yönelik çalışmalar öne çıktı.

Dar gelirli vatandaşların bütçesinde önemli paya sahip gıda ve kira harcamalarının hayat pahalılığı açısından kritik olduğuna dikkat çekildiği öğrenildi.

Gıda fiyatları için Tarım Bakanlığı ile koordinasyon artırılacak

Gıda fiyatlarının düşürülmesine yönelik çalışmalarda Tarım Bakanlığı ile koordinasyonun artırılması planlanıyor.

Bu kapsamda sulama yatırımları, su kanalları ve tarımsal üretim kapasitesini artıracak projelerin hızlandırılmasının gündeme geldiği belirtildi.

Amaç, üretimin artırılmasıyla gıda arzının güçlendirilmesi ve fiyatlar üzerindeki baskının azaltılması.

Erdoğan’dan MKYK toplantısında kritik mesajlar

Toplantıda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da kritik mesajlar verdi.

Edinilen bilgilere göre Erdoğan, “Bizi yıkmaya, partimize vade biçmeye kalktılar. Ama dimdik ayaktayız” dedi.

Toplantıda ekonomi gündeminin yanı sıra milyonlarca emekliyi ilgilendiren destek seçeneklerinin de ele alınmasıyla, hazırlanacak modellerin Cumhurbaşkanı Erdoğan’a sunulması bekleniyor.

Devlet Bahçeli’den dün bizzat dinlediğim çok önemli bilgiler👉👉 https://t.co/tvqRdrLZLe

— Nagehan Alci (@Nagehanalci) September 11, 2026

MHP lideriyle partisinin Genel Merkezi'nde yaptığı görüşmeyi kendi YouTube kanalında anlatan Alçı, "Bahçeli, Abdullah Öcalan'a İmralı Adası'nda bir ev inşa edildiğini söyledi. Önünde bahçesi olan, insani yaşam koşulları sunan, ev konforuna sahip bir yer. Evin içinde normal hayatın akışına uygun şekilde yaşayabileceğini söyledi. Ancak Öcalan'ın henüz bu eve geçmeyi reddettiğini belirtti. 'Neden?' diye sordum. 'Çünkü statü istiyor' dedi" açıklaması yaptı.

Alçı'nın, Bahçeli'nin süreçle ve Öcalan'la ilgili açıklamalarını aktardığı bölüm şöyle:

"Gazetecilik açısından, on the record (kayıt altı) olarak Sayın Devlet Bahçeli ile görüşme imkânım oldu. Açıkçası benim tahminimden daha uzun bir görüşmeydi. Sağ olsun geniş bir vakit ayırdı ve hakikaten geniş bir yelpazede değerlendirmelerde bulundu. Ben Sayın Bahçeli'yi, ‘Terörsüz Türkiye’ olarak başlayan bu barış sürecinde nerede durduğu ve nereden geldiğiyle ilgili çok net gördüm. Öncelikle kamuoyu açısından çok çarpıcı bir bilgiyi, bir haberi burada sizinle paylaşmak istiyorum. Ondan sonra birtakım gözlemlerimi de aktaracağım.

Sayın Bahçeli'yle bu süreç ve Abdullah Öcalan’ın durumuyla ilgili konuşurken, İmralı Adası'nda Abdullah Öcalan'a bir ev inşa edildiğine dair birtakım iddialar ortaya atılıyordu. Bizim kulağımıza da gelen şeyler vardı ama henüz teyitli bir bilgi yoktu. Ben Devlet Bey'e bunu sorduğumda bana çok net bir yanıt verdi. Dedi ki: ‘Abdullah Öcalan'a İmralı Adası'nda bir ev inşa edildi. Bu ev, önünde bahçesi olan, insani yaşam koşulları sunan bir yapı. Benim bilgim bu yönde. O evin içinde, yani normal hayatın akışına uygun bir şekilde yaşayabilir. Bir ev konforuna sahip bir yer inşa edildi. Fakat kendisi henüz bu eve girmeyi reddediyor.’

"Kurullarda görev yapmaya başladıktan sonra eve geçmek istiyor"

Peki, ‘Neden reddediyor?’ diye sordum. ‘Çünkü statü istiyor.’ dedi. ‘Peki ama Abdullah Öcalan'ın o çerçeve yasayla belirlenen kurullarda görev alacağı zaten netleşti.’ dedim. ‘Evet, ama onun hayata geçmesini bekliyor. Kurullar oluşturulup çalışmaya başladıktan ve kendisi de o kurullarda görev yapmaya başladıktan sonra o eve geçmek istiyor.’ dedi.

Açıkçası bu çok çarpıcı bir bilgi. Bunun Sayın Bahçeli'ye kamuoyuyla paylaşılıp paylaşılamayacağını, on the record konuşup konuşmadığımızı sordum. O da ‘Takdir sizindir, benim açımdan bir sakınca yoktur, paylaşabilirsiniz.’ dediği için burada paylaşmakta açıkçası bir beis görmüyorum. Aksine, çok da önemli bir gelişme olarak değerlendiriyorum bu paylaşımı.

Sayın Bahçeli'nin bahsettiği ev; evet, önünde bir bahçe alanı olan, cezaevinin içindeki bir yapıda. Ama burası önemli: Etrafı duvarlarla çevrili bir alanın içinde bir bahçe var ve bahçenin de etrafı öğrendiğim kadarıyla duvarlarla kaplı. Bahçenin bir kısmı toprak, bir kısmı beton. Toprak kısım ekim dikim yapmak isterse diye, beton kısım da belki spor yapmak isterse diye düşünülmüş anladığım kadarıyla. İçeride iki katlı bir yapı var: Alt kat çalışma alanı, çalışma odası, ofis gibi; üst kat ise yaşam alanı gibi tasarlanmış."

Bu kapsamda, 2026-2027 eğitim öğretim yılının huzur ve güven içerisinde geçirilebilmesi için kentte gerekli tüm tedbirler alındı.

İl Emniyet Müdürlüğünce sorumluluk alanındaki 719 noktada, 1483 ekip ve 2 bin 469 personel ile okul tedbirleri uygulanacak. Bu tedbirler, eğitim öğretim yılı boyunca uygulanmaya devam edecek.

Çocuk Şube Müdürlüğü personelinden oluşan 229 “Okul Kolluk Görevlisi” 239 okulda, 470 "Güvenli Eğitim Koordinasyon Görevlisi" 470 okulda görevlendirilirken, okullarda giriş ve çıkış saatlerinde 578 ekip sabit olarak görev yapacak.

Okullarda ve okul çevrelerinde meydana gelebilecek güvenlik sorunlarına müdahale edebilmek için kurulan Mobil Okul Timleri de 39 ilçede 45 ekiple görev yapacak.

Yoğunlaştırılmış güvenlik uygulamaları günlük 120 noktada, çocuk, asayiş, trafik, önleyici, narkotik şube ve ilçe emniyet müdürlükleri personelinden oluşan 341 ekiple eğitim öğretim dönemi boyunca aralıksız devam edecek.

Ekipler, ayrıca okul çevrelerinde bulunan ve öğrencilerin yoğun olarak bulundukları mekan ve işletmelerde asayiş ve denetim uygulamalarını aralıksız sürdürecek.

Trafikte denetimler aralıksız sürecek

Trafik Denetleme, Bölge Trafik ve İlçe Trafik Büro ekiplerince 14-25 Eylül arasında 499 noktada, 262 ekip, 157 motosikletli, 161 yaya, 41 çekici olmak üzere toplam 890 personelle trafik tedbirleri uygulanacak.

Trafik Şube Müdürlüğü ekipleri, ayrıca okul servislerine yönelik denetimlerine de eğitim öğretim yılı boyunca aralıksız devam edecek.

Önleyici Hizmetler Şube Müdürlüğü 8-19 Eylül arasında okul çevrelerinde bulunan önemli kavşak ve meydanlarda 10 ekip, okul önü ve çevrelerinde giriş-çıkış saatlerinde 100 motosikletli Yunus ekibiyle genel güvenlik ve asayişin sağlanması amacıyla tedbir uygulaması yapacak.

Önleyici Hizmetler Şube Müdürlüğü 100 personelle, 14-25 Eylül 2026 tarihlerinde 50 ekip okul çevrelerinde bulunan önemli kavşak ve meydanlar ile 100 noktada ring halinde bulunacak.

Jandarma sahada denetimleri artıracak

İstanbul İl Jandarma Komutanlığınca okulların açılacağı 14 Eylül ve sonraki günlerde, sorumluluk bölgesindeki okullarda ve okul çevrelerinde toplam 114 tim ve 335 personelle çok yönlü güvenlik, trafik ve asayiş uygulaması yapılacak.

Okul çevrelerinde ve öğrencilerin yoğun olarak bulunduğu yerlerde uyuşturucu/uyarıcı maddelerle mücadele başta olmak üzere öğrencilere alkol ve açık sigara satışının önlenmesine yönelik yapılan denetimler, okulların açılmasıyla birlikte yoğunluğu artırılarak devam edecek.

Jandarma ekipleri, giriş ve çıkış saatlerinde okul önlerinde görev yapacak.

İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ekipleri ise okulların açılacağı ilk gün 10.00-15.00 saatleri arasında okul kantinlerinde hijyen denetimleri gerçekleştirecek.

İlk güne mahsus saat düzenlemesi yapıldı

Okulların açılacağı ilk gün olan pazartesi, 19 bin civarında servis aracının ve çocuklarını ilk gün kendi araçlarıyla okullarına götürmek isteyen binlerce velinin trafiğe çıkacağı değerlendirildiği için lk güne mahsus saat uygulaması yapıldı.

Eğitim öğretimin ilk gününde servis ve okul güzergahlarının tespiti nedeniyle trafikte yaşanması muhtemel aksaklıkların önüne geçilebilmek adına 14 Eylül’de il genelindeki resmi ve özel ilkokul, ortaokul ve liselerde eğitim öğretimi 10.00-15.00 saatleri arasında yapılacak.

Öğrencilerin güvenli giriş çıkışlarının sağlanmasına ve okul bahçelerindeki güvenlik ve koordinasyona katkı sunmak için 3 bin 13 bahçe görevlisi de 14 Eylül'de göreve başlayacak.

Bahçe görevlileri, anaokulları dahil bütün okulların bahçelerinde güvenlik, koordinasyon ve iş birliği amacıyla görev yapacak. Bahçe görevlilerine yönelik eğitimler ise polisler tarafından verilecek.

Okullarda İstanbul Valiliği tarafından temin edilen dedektörler olacak

İstanbul’da bulunan tüm okullarda, bu sene İstanbul Valiliği tarafından temin edilen dedektörler olacak. Uygun görüldüğü zaman, riskli olan hususlarda dedektörle gerekli aramalar, incelemeler ve kontroller yapılacak.

İŞKUR üzerinden Toplum Yararına Program (TYP) kapsamında görevlendirilen 8 bin 500 temizlik personeli, pazartesi günü itibarıyla İstanbul’daki okullarda görev yapmaya başlayacak.

Görevlendirilen personel, öğrencilerimizin sağlıklı ve temiz bir ortamda eğitim görmelerine katkı sunmak amacıyla okullarda temizlik hizmetlerini yürütecek.

Milli Saraylar Başkanlığı Halı Restorasyon Atölyesi halı onarım ustası Sadi Öztürk, atölyede yürütülen çalışmalar ve tarihi seccadelerin konservasyon süreçlerine ilişkin AA muhabirine açıklamalarda bulundu.

Öztürk, 8 kişilik ekiple Milli Saraylar bünyesindeki saray, kasır ve köşklerde bulunan el dokuması tarihi halıların restorasyon ve konservasyon çalışmalarını yaptıklarını belirterek, "Milli Saraylar bünyesindeki Topkapı Sarayı, Beylerbeyi Sarayı, Yıldız Sarayı, Dolmabahçe Sarayı, kasır ve köşklerdeki tarihi eser el dokuması halıların restorasyon çalışmalarını yapıyoruz." dedi.

Atölyede şu anda Topkapı Sarayı'na ait 6 seccadenin bulunduğunu aktaran Öztürk, bunlardan üçünün 16. yüzyılda Safevi topraklarında dokunduğunu ve saraya hediye edildiğini söyledi.

- "Rönesans döneminde birçok ressam bunu eserlerinde kullanmış"

Safevi dönemine ait seccadelerin üzerindeki yazı programına dikkati çeken Öztürk, eserlerde Kur'an-ı Kerim'den çeşitli ayetlerin yanı sıra dini ifadelerin bulunduğunu belirterek, "Bu eserlerin üzerinde Bakara suresinden, Nur suresinden, Fetih suresinden ayetler var. Ali ismi çıkıyor. Bu ismi daha fazla kullanmışlar. Şii şehadeti var bir eserimizin üzerinde. Bunu yazmışlar. Kelime-i Tevhid var. Bu şekilde eserlerin kenarında ayet ve çeşitli isimler de yazılmış. 16. yüzyılda dokunmuş." diye konuştu.

Sadi Öztürk, söz konusu eserlerin işçilik, dokuma ve renkleri bakımından yüksek nitelikte olduğunu vurgulayarak, hassas yapılarına rağmen bugüne ulaşmalarının önemine işaret etti.

Seccadeler arasında 16. yüzyılda Bergama'da dokunan bir örneğin de bulunduğunu dile getiren Öztürk, "Bu eser, alt kısımda anahtar delikli seccade olarak geçiyor. Hatta Rönesans döneminde birçok ressam bunu eserlerinde kullanmış, sergilemiş." ifadelerini kullandı.

- Seccadeler sergilenmeye hazırlanıyor

Öztürk, atölyedeki 6 Topkapı Sarayı seccadesinin konservasyon işlemlerinin tamamlandığına dikkati çekerek, eserlerin sergilenmek üzere özel panolara sabitlendiğini kaydetti.

İki ipek halının eserler arasında yer aldığını sözlerine ekleyen Öztürk, "Bu iki ipek halı da Yıldız Sarayı'nda sergilenecek. Bu 6 eserimiz ve Yıldız Sarayı'ndaki diğer iki eserimizin konservasyon süreçleri tamamlandı. 6 eserimiz Topkapı Sarayı için panolara dikildi." dedi.

Eserlerin sergileme sürecinin müzecilik çalışmaları doğrultusunda yürütüleceğini aktaran Öztürk, seccadelerin ait oldukları yerlere gönderilerek uygun görülen alanlarda sergileneceğini ifade etti.

- "Mevcut eser muhafaza ediliyor, korunuyor"

Tarihi dokumaların atölyeye ulaştığında öncelikle tespit çalışmasından geçirildiğini anlatan Öztürk, eserin durumuna göre konservasyon veya restorasyon yöntemlerinden birinin uygulandığını belirtti.

Öztürk, "Tabii bize eserler geldiği zaman, biz eserlerin tespit çalışmasını yapıyoruz. Hangi esere nasıl müdahale edeceğimize bakıyoruz. Kimi eserlere konservasyon yapıyoruz. Bu eserlerin mukavemeti, dayanıklılığı daha az olduğu için konservasyon yapıyoruz. Bunlara kesinlikle bir tamamlama işlemi olmuyor. Mevcut olan eser muhafaza ediliyor, korunuyor." diye konuştu.

Restorasyon uygulanacak eserlerde eksik bölümlerin eserin özgün yapısına uygun şekilde tamamlandığının altını çizen Öztürk, şöyle devam etti:

"Bu eserlerde yine eksik olan kısımların kendi ipleri aynı kendi dokusuna ait bir şekilde tespit ediliyor. Kendi renkleri kazanda kaynatılarak boyanıyor. Atkısı, çözgüsü, ilmeklere desenle aynı dokuda, rengi rengine uygun atılıyor, orijinal yapısına getiriliyor. Restorasyon süreçleri de tamamlandıktan sonra bu eserler ait oldukları saraya gönderilip, ait oldukları odada sergilenecek."

- Restorasyon süreçleri daha uzun sürüyor

Atölyede seccadelerin yanı sıra Dolmabahçe, Beylerbeyi ve Yıldız saraylarına ait tarihi halılar üzerinde de çalışma yürütüldüğünü söyleyen Öztürk, bazı eserlerin büyük boyutları nedeniyle restorasyon süreçlerinin daha uzun sürdüğünü aktardı.

Sadi Öztürk, restorasyon çalışmalarında halıların eksik baş, kenar ve orta bölümlerinin atkı, çözgü ve ilmekler kullanılarak tamamlandığını ifade etti.

Restorasyon çalışmalarının konservasyona göre daha uzun sürdüğünü belirten Öztürk, "Restorasyon süreçleri konservasyon sürecine göre daha uzun sürüyor. Restorasyon sürecinde, tabii eserlerin ebatları ölçüleri de büyük olduğu için bu bir, bir buçuk yılı bulabiliyor." dedi.

Öztürk, atölyedeki çalışmaların tarihi dokumaların özgün yapısının korunmasına odaklandığını belirterek, "Bu şekilde sekiz arkadaşımızla burada bir şekilde çalışıp bu eserleri tamamlamaya kendi özgün yapısına dokusuna ait olduğu yere göndermek için elimizden geleni çabayı veriyoruz." ifadelerini kullandı.

- Tarihi halılar da restore ediliyor

Atölyede seccadelerin yanı sıra farklı saraylara ait tarihi halıların restorasyon çalışmaları da yürütülüyor.

Çalışmalar kapsamında Dolmabahçe Sarayı'na ait Gördes halısı ve şal desenli halının yanı sıra Beylerbeyi ve Yıldız saraylarına ait eserler üzerinde işlem yapılması planlanıyor.

Restorasyonda öncelikle eserlerin mevcut durumu belirleniyor, ardından özgün dokusuna uygun iplik ve renkler hazırlanıyor. Eksik atkı ve çözgüler tamamlanırken, gerekli bölümlerde ilmekler atılarak dokumanın özgün yapısına uygun hale getirilmesi sağlanıyor.

Milli Saraylar Halı Restorasyon ve Konservasyon Atölyesi, 2007'de Hereke İpekli Dokuma ve Halı Fabrikası'nda kuruldu. 2011'de Yıldız Şale Köşkü yerleşkesine taşınan atölyede, saray koleksiyonlarına ait tarihi dokumaların korunması ve gelecek nesillere aktarılması amacıyla çalışmalar sürdürülüyor.

Geleneksel motifler ve Arap kaligrafisiyle ahşaba hayat veren Said, yok olmaya yüz tutan mesleği korumak için yoğun çaba sarf ediyor.

- Saraylardan hediyelik objelere

Tarih boyunca estetik ve zarafetin simgesi olan bu sanat, geçmişte cami, kilise ve sarayların tavan ile duvar süslemelerinde sıkça tercih ediliyordu.

Halep Kalesi'ndeki Taht Salonu ve Kudüs'teki Mescid-i Aksa gibi sembolik yapılarda bu sanatın görkemli örneklerine rastlamak mümkün.

Değişen yaşam koşullarıyla birlikte büyük mimari yapılarda daha az kullanılan bu sanat, bugün ağırlıklı olarak hediyelik kutular, tablolar ve küçük ahşap objeler üzerinde uygulanarak meraklılarının beğenisine sunuluyor.

- Doğu tarzı dekorasyonun önemli unsurlarından

AA muhabirine konuşan 42 yaşındaki üç çocuk babası el sanatları ustası Said, aile mesleğini henüz 12 yaşında iken öğrendiğini, şimdi ise oğluna öğreterek geleneğin devamını sağlamaya çalıştığını söyledi.

Tarihi çarşının otantik atmosferinde çalışmalarını sürdüren Said, kültürel hafızanın bir parçası olan bu mirası gelecek nesillere aktarmakta kararlı olduğunu dile getirdi.

Kabartma ahşap süslemenin özellikle eski Arap evlerinin tavan ve duvarlarında kullanılan Doğu tarzı dekorasyonun önemli unsurlarından biri olduğunu dile getiren Said, üretim sürecinin desen tasarımıyla başladığını anlattı.

Said, desenlerin kağıttan ahşaba aktarıldığını, daha sonra bitkisel malzemelerden hazırlanan özel bir macunun uygulandığını, zemin boyasının yapıldığını, koruyucu malzeme sürüldüğünü, kabartma desenlerin fırçayla renklendirildiğini ve son aşamada siyah kontur çizgileriyle eserin tamamlandığını anlattı.

- "Bu meslek insanı hiç sıkmıyor"

Yıllardır aynı heyecanla çalıştığını dile getiren Said, "Bu meslek insanı hiç sıkmıyor." dedi.

Said, her eserde yeni ayrıntılar keşfetmenin kendisini motive ettiğini dile getirdi.

Kabartma ahşap süslemede kullanılan renk ve malzemelerin mekanın atmosferini değiştirdiğini ifade eden Said, güneş alan mekanlarda serinlik hissi veren, daha karanlık alanlarda ise sıcaklık hissi uyandıran tonların tercih edildiğini söyledi.

Said, "Atölyeme gelen müşteriler burada uzun süre kalıyor, duvarları ve tavanları inceleyerek detayları izliyor." dedi.

Geleneksel el sanatlarının korunması gerektiğini vurgulayan Said, zanaatkarların aynı çatı altında çalışabileceği geleneksel bir el sanatları çarşısı kurulması temennisinde bulundu.

Böyle bir merkezin kabartma ahşap süsleme, bakırcılık, dokumacılık ve kilimcilik gibi farklı zanaatları bir araya getireceğini belirten Said, "Atölyelerin bir araya gelmesi hem mesleklerin yok olmasını önler hem de ustalar arasında rekabet oluşturarak daha kaliteli üretim yapılmasını sağlar." diye konuştu.