İran'ın, Çin Devlet Başkanı Şi'nin Basra Körfezi bölgesinde kalıcı güvenlik ile kalkınma konusunda işbirliğine dair ortaya koyduğu 4 maddelik planı desteklemeye hazır olduğunu ifade eden Fazli, konunun İran ve Çin dışişleri bakanlarının görüşmesinde de vurgulandığını aktardı.

İran'ın yarı resmi Mehr Haber Ajansına göre, Şi'nin 4 maddelik planı; barış içinde bir arada yaşama ilkesine bağlılık, ülkelerin ulusal egemenliklerine saygı, uluslararası hukuka riayet ve güvenlik ile ekonomik kalkınma alanlarında uyumun güçlendirilmesini içeriyor.

Konya’da 135 noktada gerçekleşen yarışma hakkında Elma ayrıca şu sözlere yer verdi: “Ülkemizde binlerce noktada 100 binlerce öğrencinin katılımıyla en güzel insan Peygamber efendimiz (sav) hayatını öğrenen gençlerimizle bir araya geliyoruz. Konya’da 31 ilçemizde yine 135 noktada binlerce gencimizle aynı tatlı telaşın içerisindeyiz. Kaybedeni olmayan bir yarışmadayız. Bu yarışmanın en önemli noktası, en güzel insanın hayatını tanıyıp, bu hayatı kendi hayatımızda uygulayıp, Rabbimizin rızasını kazanmak ve Efendimiz (sav)in sünneti seniyesini anlamak ve icra etmek. Önce ahlak ve maneviyat şuuruyla çalışan Anadolu Gençlik Derneğimiz bugün böylesi güzel bir faaliyetle Türkiye’mizin geleceği olan gençlerimiz için çalışmaya, mücadele etmeye, onları en güzel hale getirme yolunda adım atmaya devam ediyor. Düzenlediğimiz faaliyetlerle onları hayırla meşgul ediyor ve yanlış işlerden alıkoymayı hedefliyor. Böylelikle daha büyük daha güzel bir Türkiye’mizin geleceği için ve yeni bir Dünyanın kurulması için canla başla çalışıyoruz” dedi.

Yarışmada Türkiye geneli 7 öğrenciye Umre ödülü ve çeşitli ödüllerin olduğu, ayrıca Konya geneli ödüllerinde olduğunu vurgulayan Elma sözlerine şu şekilde devam etti: “Maddi ve manevi bir dolu kazananın olduğunu bu vesileyle hatırlatıyoruz.

Başta Konya birincimiz olmak üzere dereceye girenlere 15.000 TL, 12.5000 TL, 10.000 TL, 7.500 ve 5.000 TL şeklinde ödüllerinin yanında, Genel merkez ve ve 31 ilçemizin de öğrencilerimize ayrı ayrı ödülleri de yer almaktadır. Efendimizin hayatını okuyarak İslam’ı en güzel şekilde yaşayabilmenin, o güzel ahlakı en güzel şekilde kazanabilmenin ödülünün daha değerli olduğu aşikardır” dedi. Elma son olarak sınava katılan öğrencileri, ailelerini ve öğretmenlerini tebrik ederek sözlerini şu şekilde tamamladı.

“Bu çalışmanın cennet vesilesi olmasını hem gençlerimiz için hem bizler için Cenabı Mevla’dan niyaz ediyoruz.”

ABD'nin İran'a sunduğu taslağa ilişkin Bekayi, şunları kaydetti:

"Şu aşamada odak noktamız savaşın sonlandırılmasıdır. Nükleer meseleler ve zenginleştirme konusu daha sonra alacağımız kararlar ve seçeneklerle birlikte tartışılacak hususlardır. ABD mantık dışı taleplerinde ısrar ediyor ve tek taraflı bakış açısını dayatmaya devam ediyor."

- "İmtiyaz talep etmedik"

Bekayi, ABD'ye sundukları öneriye ilişkin ise şu ifadeleri kullandı:

"Sadece İran'ın güvenliği ile değil tüm bölgenin güvenliği ile ilgili öneride bulunduk. İmtiyaz talep etmedik; isteğimiz şey İran'ın haklarıdır. Biz sadece ülkemizin savaşı sona erdirme hakkını talep ediyoruz. Lübnan başta olmak üzere savaşın tümüyle sonlandırılması, Hürmüz Boğazı ile Fars (Basra) Körfezi'nde deniz ulaşımı konusunda güvenliğin sağlanması, ABD'nin deniz haydutluğunun sona erdirilmesi ve ABD baskısı ile haksız yere bankalarda tutulan İran’ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması gündemdedir ve meşru taleplerimizdir."

Tahran'ın Washington'a sorumlu öneriler sunduğunu söyleyen Bekayi, "İran bölgede sorumluluk sahibi bir güçtür. ABD'ye sunduğu teklif sorumluluk bilinci ile hazırlanmıştır." dedi.

- İran'ın, Trump'ın Çin ziyaretinden beklentisi

ABD'nin tek taraflı ve aşırı tutumunda ısrarcı olduğunu dile getiren Bekayi, ABD Başkanı Donald Trump'ın Pekin ziyaretine ilişkin ise "Çinli dostlarımızın, yasa dışı Amerikan eylemlerinin sonuçlarına karşı uyarıda bulunma fırsatını değerlendireceklerini umuyoruz." temennisinde bulundu.

Bekayi ayrıca, müzakerelerin başarısızlıkla sonuçlanması veya İran'a yönelik yeni bir saldırı ihtimaline dair, "Savaşmak zorunda kaldığımız her an savaşacağız." ifadesini kullandı.

- "Hürmüz Boğazı'na müdahale meseleyi daha karmaşık hale getirir"

Hürmüz Boğazı'na ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Bekayi, şunları kaydetti:

"Hürmüz Boğazı'na dair konulara müdahale meseleyi daha karmaşık hale getirir. Sorun ABD ve Siyonist rejimin saldırganlığından kaynaklanmaktadır. ABD'nin gerçekleştirdiği düşmanca eylemler bölgedeki istikrarsızlığın temel nedenidir. Hürmüz Boğazı 28 Şubattan önce açıktı."

- "UAEA Başkanı, asıl görevinden uzaklaştı"

Bekayi, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Rafael Mariano Grossi’nin "İran’daki uranyumun savaşla yok edilemediği" yönündeki açıklamalarına da tepki gösterdi.

Bekayi, "Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Başkanı'nın açıklamaları uzun süredir asıl görevinden uzaklaştığını göstermektedir. Ajansın itibarını kazandıracak şey, ABD-İsrail’in İran’ın tesislerine yönelik saldırılarını kınaması ve bu saldırıların tekrarlanmaması için önlem almasıdır." diye konuştu.

Fransa ve İngiltere'nin bölgeye savaş gemisi gönderme isteğiyle ilgili haberler hakkında da konuşan Bekayi, "Avrupalı ülkelere çok açık bir şekilde, ABD ve Siyonist rejimin bölgesel konulardaki kışkırtmalarının fayda sağlamayacak bir krize dönüşmesine müsaade etmemeleri gerektiğini ilettik." diye konuştu.

- İsrail’in Irak’ta gizli askeri üs kurduğu iddiası

Bekayi son olarak, İsrail’in Irak’ta gizli askeri üs kurduğu yönündeki iddialara değindi.

İranlı sözcü, "Bu konu oldukça önemli ve Iraklı yetkililerle görüşmelerde bu ele alınacak. Ayrıca bu mesele Siyonist rejimin bölge ülkelerinin topraklarını kötü niyetlerle kullandığına dair bize ulaşan raporlarla birlikte ele alınacaktır." ifadelerini kullandı.

Toplam 8 ünitesi ile 1330 megavat kurulu güce sahip Keban Barajı ve Hidroelektrik Santrali'nde (HES) bölgede etkili olan yoğun yağışlar ve kar erimeleri nedeniyle rezervuarlarda yüksek debili su girişi yaşandı.

Su kotunun maksimum seviyeye yaklaşması nedeniyle olası bir taşkın riskine karşın barajın 6 tahliye kapağı açıldı.

İlk olarak 1993'te, ardından 2004 ve 2019 yıllarında bol yağışlar nedeniyle baraj kapakları açılmıştı. 7 yıl sonra 4. kez tahliye kapakları açılarak saniyede 361 metreküp su çıkışı sağlanıyor.

Baraj kapaklarının açılmasıyla oluşan su akışını izlemek için bölgeye gelen ilgililer ve vatandaşlar o anları cep telefonu kamerasıyla görüntüledi.

Vatandaşlardan Özcan Karadere, gazetecilere, Gaziantep'ten memleketi Giresun'a giderken Keban ilçesinden geçtiklerini, baraj kapaklarının açılacağını duyduğu için bölgede mola verdiğini söyledi.

Kurak geçen yıllardan sonra bu yıl bereketli yağışlarla barajların dolmasının mutluluk verici olduğunu ifade eden Karadere, "Yağışlardan dolayı kapakları açma kararı almışlar. Biz de bekledik. Bizim için güzel bir an oldu. Kapaklar açıldı, suyun akışını izledik. Bu şekilde yolumuza devam edeceğiz." dedi.

Ercan Tuncel de Keban Barajı ve Hidroelektrik Santrali'nin ülkenin gurur kaynağı olduğunu, 7 yıl aradan sonra su kotunun maksimum seviyeye ulaşmasından dolayı mutlu olduklarını belirtti.

Kapakların açılışını, DSİ 9. Bölge Müdürü Ömer Açıkgöz, Keban Belediye Başkan Vekili Abdullah Demir, Keban Barajı ve Hidroelektrik Santrali İşletme Müdürü Bekir Kaya ve bazı kurumların yetkilileri de izledi.

Nefes Gazetesi'ne konuşan Dervişoğlu, "Cumhurbaşkanı Erdoğan ile telefonda görüştüğüme dair iddialar yalandan ibaret" ifadelerini kullandı.

Bazı sosyal medya hesaplarında paylaşılan iddialarda, görüşmede Erdoğan’ın, “CHP’nin domine ettiği muhalefet gündeminden uzak kaldığı için” Dervişoğlu’na teşekkür ettiği, Dervişoğlu'nun ise “ülkenin istikrarı için elini taşın altına koymaktan çekinmeyeceğini” söylediği öne sürülmüştü.

İddialara göre, iki liderin temaslarını sürdürme konusunda karşılıklı mesaj verdiği ileri sürüldü.

Fidan'ın görüşmelerinde, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Katar Emiri Temim bin Hamed Al Sani'nin başkanlıklarında, bu yıl Türkiye'de düzenlenmesi planlanan, Yüksek Stratejik Komite'nin 12. toplantısına yönelik hazırlıkları gözden geçirmesi, mart ve nisanda Katar'a düzenlenen saldırılar karşısında Türkiye'nin desteğini teyit etmesi, Türkiye'nin, Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer serbestisinin yeniden tesis edilmesine yönelik hassasiyeti paylaştığını belirtmesi ve bunun bölgesel güvenlik ve ekonomik istikrar bakımından da kritik önemde olduğuna dikkati çekmesi bekleniyor.

Bölgedeki güncel gelişmelerin, askeri ve savunma alanındaki işbirliğinin artan değerini bir kez daha ortaya koyduğunu vurgulaması ve bağlantısallık alanındaki ortak çabaların, bölgesel istikrar bakımından da stratejik önem taşıdığına işaret etmesi öngörülen Fidan'ın, Körfez'deki ihtilafın kalıcı biçimde sona erdirilmesinin en acil öncelik olduğunu belirteceği ve bu doğrultuda yürütülen diplomatik girişimlere dair görüş alışverişinde bulunacağı tahmin ediliyor.

Fidan'ın, İsrail'in bölgedeki istikrarı bozucu faaliyetleri başta olmak üzere coğrafyadaki sorun ve ihtilafların çözümüne yönelik bölgesel sahiplenme anlayışı temelinde müşterek çabaların güçlendirilmesinin gerekliliğini vurgularken, İsrail'in Gazze ve Batı Şeria'daki hukuksuz eylemlerinin ve yol açtığı insani felaketin her zamankinden daha güçlü biçimde uluslararası toplumun dikkatine taşınmasının elzem olduğunu ifade etmesi bekleniyor.

Hakan Fidan'ın İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu hükümetinin barış çabalarını baltalamaya yönelik politikaları karşısında müteyakkız olunması gerektiğini belirtmesi, İsrail'in saldırıları karşısında Lübnan'ın egemenliğinin ve toprak bütünlüğünün muhafaza edilmesinin, bölgede istikrarsızlığın daha da derinleşmesinin önlenmesi bakımından da önem taşıdığına işaret etmesi de öngörülmekte.

- Türkiye-Katar ilişkileri

Türkiye ve Katar arasındaki ilişkiler müstesna bir seviyede seyrederken iki ülke arasında 2014'te tesis edilen stratejik ortaklık her alanda derinleşiyor.

Türkiye-Katar ilişkilerinin en üst düzey kurumsal çerçevesini teşkil eden Yüksek Stratejik Komite, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamed Al Sani’nin başkanlıklarında 2015 yılı itibarıyla her yıl iki ülkenin dönüşümlü ev sahipliğinde düzenleniyor.

Bugüne kadar gerçekleştirilen 11 toplantı neticesinde, ikili işbirliğinin muhtelif alanlarını kapsayan toplam 115 anlaşma imzalanırken Türkiye ile Katar arasındaki ticaret hacmi 2025 yılında 1,15 milyar dolar olarak gerçekleşti.

İkili ticaret hacminin ilerleyen dönemde 5 milyar dolara yükseltilmesi hedeflenirken iki ülke arasında "Ticaret ve Ekonomik Ortaklık Anlaşması" 1 Ağustos 2025'te yürürlüğe girdi.

Buna göre, adaylar, 18 Mayıs-8 Haziran tarihleri arasında İstihbarat ve Güvenlik Araştırmaları Enstitüsü bünyesindeki üç farklı tezli yüksek lisans programına başvurabilecek.

Milli İstihbarat Teşkilatı bünyesinde faaliyet gösteren ve istihbarat, güvenlik ile bölge çalışmaları alanlarında bilimsel bilgi üretimini desteklemeyi, analitik düşünceyi teşvik etmeyi ve stratejik vizyon geliştirecek nitelikli insan kaynağı yetiştirmeyi hedefleyen MİA, "İstihbarat Çalışmaları", "Güvenlik Çalışmaları", "Bölge Çalışmaları" tezli yüksek lisans programlarına öğrenci kabul edecek.

MİA bünyesindeki lisansüstü programlara yalnızca Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları başvurabilecek. Adaylarda en az 4 yıllık eğitim veren herhangi bir lisans programından mezun ya da mezuniyet aşamasında olmaları, lisans mezuniyet not ortalamasının ise 4 üzerinden en az 2,50 veya 100 üzerinden en az 65 olması şartı aranacak.

Tezli yüksek lisans programlarına başvuru için adaylarda ALES'ten sözel, eşit ağırlık veya sayısal puan türlerinden en az 70 puan alınması şartı aranacak. GRE veya GMAT sınav sonuçları için de muadil puanlar kabul edilecek.

"İstihbarat Çalışmaları" ve "Güvenlik Çalışmaları" tezli yüksek lisans programlarına İngilizce YDS, e-YDS, YÖKDİL, e-YÖKDİL sınavlarının herhangi birinden en az 70 puan alanlar başvuru yapabilecek. "Bölge Çalışmaları" tezli yüksek lisans programı için ise İngilizce, Fransızca, Rusça, Arapça veya Farsça dillerinden ilgili sınavlardan en az 70 puan alanlar başvuru yapabilecek.

Başvuru takvimi
Asgari başvuru koşullarını sağlayan adaylar, ilgili yüksek lisans programı için ilan edilecek bilimsel yazılı sınav ve mülakat süreçlerine katılacak. Adayların başarı değerlendirmesi, ilan edilecek değerlendirme ölçütleri doğrultusunda yapılacak.

Adayların ilgili program için ilan edilecek tüm sınav ve mülakatlara katılması zorunlu olacak. Sınav ve mülakatlara katılmayan adaylar başarı değerlendirmesine alınmayacak ve bu süreçte mazeret kabul edilmeyecek.

Adaylar, programlara ilişkin başvuru koşulları, kontenjan bilgileri, değerlendirme süreçleri ve başvuru takvimine dair ayrıntılı bilgilere MİA'nın "başvuru.mia.edu.tr" adresi üzerinden ulaşabilecek.

Saadet Partisi Sosyal İşler Başkanlığı, "Kentleşme ve Çevre Sorunları" başlıklı Sosyal Gündem Analiz Raporu'nu yayımladı.

Yayımlanan raporda, şehirlerin ekonomik üretimin merkezleri olduğu kadar çevresel sorunların da yoğunlaştığı alanlara dönüştüğü vurgulandı. Hızlı kentleşme sürecinin plansız yapılaşma, nüfus yoğunluğu ve betonlaşmaya yol açtığı belirtildi. Bu tablonun bir sonucu olarak hava kirliliği, su kıtlığı, sel riski, atık sorunları ve yeşil alan kaybının giderek arttığı ifade edildi. Türkiye nüfusunun yaklaşık dörtte üçünden fazlasının şehirlerde yaşadığına dikkat çekilen belgede, kuraklık ve aşırı hava olaylarının şehir yaşamını giderek daha da zorlaştırdığı kaydedildi. Çözüm olarak ise sünger şehir, döngüsel şehir ve kompakt şehir gibi yeni nesil şehircilik modellerinin uygulanması gerektiğinin altı çizildi.

"ÇEVRE DOSTU SİSTEMLER ARTIK TERCİH DEĞİL, ZORUNLULUKTUR"

Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Saadet Partisi Sosyal İşler Başkanı Av. Sinan Tekin, daha yaşanabilir şehirler için geniş çaplı bir çevre seferberliğine ihtiyaç duyulduğunu belirtti. Tekin, bugün şehirlerin daha yaşanabilir, sağlıklı ve dayanıklı hale gelmesi için yeni şehircilik anlayışlarına acil bir şekilde ihtiyaç duyulduğunu vurguladı. Çevre dostu ulaşım sistemlerinin geliştirilmesi, geri dönüşüm uygulamalarının yaygınlaştırılması, su kaynaklarının korunması ve yeşil alanların artırılmasının artık bir tercih değil, mutlak bir zorunluluk olduğunu ifade eden Tekin sözlerine şöyle devam ediyor: "Yağmur suyunu depolayan, toprağa sızdıran ve sel riskini azaltan sistemler kurmalı; özel araç kullanımını azaltan '15 dakikalık şehir' yaklaşımlarıyla yürünebilir mahalleler oluşturmalıyız. Sürdürülebilir, dayanıklı ve çevreyle uyumlu şehirler inşa etmek geleceğin en önemli hedeflerinden biridir. Gelecek nesillere daha sağlıklı bir çevre bırakmak yerel yönetimlerin, kurumların ve vatandaşların birlikte hareket etmesini gerektiren ortak sorumluluğumuzdur."

Rapor, çevre sorunlarının çözümünün yalnızca teknik altyapı yatırımlarıyla mümkün olamayacağını; aynı zamanda yeni şehircilik anlayışlarına, güçlü yerel yönetimlere, katılımcı yönetime ve çevre bilincinin artırılmasına ihtiyaç duyulduğu vurgulandı.

Raporda şunlara yer verildi:

KENTLEŞME VE ÇEVRE SORUNLARI

1. Giriş

Şehirler ekonomik üretimin, nüfus yoğunluğunun, teknolojik dönüşümün ve toplumsal yaşamın merkezleridir. Bununla birlikte şehirler; hava kirliliği, su kıtlığı, atık üretimi, enerji tüketimi ve doğal alan kaybı gibi çevresel sorunların da yoğunlaştığı alanlara dönüşmüştür. Türkiye’de hızlı kentleşme süreci özellikle 1950’lerden sonra hız kazanmış; plansız büyüme, yoğun yapılaşma ve nüfus baskısı şehirlerin yaşanmaz hale getirmiştir. Günümüzde Türkiye nüfusunun yaklaşık dörtte üçünden fazlası şehirlerde yaşamaktadır. Kuraklık, aşırı hava olayları, sel felaketleri ve sıcaklık artışları şehirlerin başlıca sorunları haline gelmiştir. Bu nedenle geleneksel belediyecilik anlayışının ötesine geçen yeni nesil şehircilik modellerine ihtiyaç duyulmaktadır. Bu rapor, şehirleri çevre gündemi çerçevesinde değerlendirmektedir.

2. Türkiye’de Kentleşme

Türkiye’de kentleşme süreci sanayileşme, iç göç, ekonomik büyüme ve hizmet sektörünün gelişmesiyle birlikte hız kazanmıştır. Özellikle İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Antalya, Gaziantep ve Kocaeli gibi şehirler yoğun nüfus baskısı altında büyümüştür. Ancak hızlı kentleşme çoğu zaman planlı gelişmemiştir. Bunun sonucunda yeşil alanlar azalmış, doğal su havzaları yapılaşmaya açılmış, tarım alanları daralmış, ulaşım yoğunluğu artmış, hava ve gürültü kirliliği büyümüştür. Kentleşme sürecinde betonlaşmanın artması şehirlerin ekolojik dengesini bozmuştur. Aynı 2 zamanda şehirlerde kişi başına düşen yeşil alan miktarı birçok bölgede uluslararası standartların altında kalmıştır. 3. Türkiye’de Şehirlerin Başlıca Çevre Sorunları

3.1 Hava Kirliliği

Türkiye’de büyükşehirlerin önemli bir kısmı hava kirliliği problemi yaşamaktadır. Özellikle motorlu taşıt yoğunluğu, sanayi faaliyetleri, kalitesiz yakıt hava kalitesini olumsuz etkilemektedir. Bu durum solunum yolu hastalıkları, kalpdamar rahatsızlıkları, çocuklarda gelişim sorunları ve yaşam kalitesinde düşüş gibi sonuçlar doğurmaktadır.

3.2 Su Kıtlığı ve Kuraklık

Türkiye su stresi yaşayan ülkeler arasında yer almaktadır. Yağış rejimleri değişmekte, baraj doluluk oranları düşmekte ve yer altı suları azalmaktadır.

3.3 Sel ve Taşkınlar

Aşırı yağış olaylarının artması şehirlerde taşkın riskini büyütmektedir. Dere yataklarının yapılaşmaya açılması, betonlaşma, yetersiz drenaj sistemleri ve doğal su yollarının bozulması bu sorunun temel nedenleri arasındadır.

3.4 Atık Yönetimi Sorunları

Kent nüfusunun büyümesiyle birlikte katı atık miktarı hızla artmaktadır. Geri dönüşüm oranlarının düşüklüğü, plastik atık yoğunluğu, düzenli depolama sahalarının yetersizliği, organik atıkların ayrıştırılamaması ve elektronik atıkların kontrolsüz artışı önemli sorun alanlarıdır.

3.5 Yeşil Alan Kaybı

Şehirlerde yoğun yapılaşma park alanlarını azaltmakta, ekolojik koridorları parçalamakta ve ısı adası etkisini büyütmektedir. Yeşil alan eksikliği aynı zamanda psikolojik ve sosyal yaşam üzerinde de olumsuz etkiler oluşturmaktadır.

4. Su Yönetimi

Türkiye’de şehirlerin geleceği açısından en kritik başlıklardan biri su yönetimidir. Yağmur suyunu depolayan, toprağa sızdıran, yeniden kullanan ve sel riskini azaltan şehir zaruri hale gelmiştir.

5. Atık Yönetimi

Atığın azaltılması, yeniden kullanım, geri dönüşüm, kaynak verimliliği ve enerji geri kazanımı temel ilkeleri çerçevesinde atık yönetimi yeniden kurgulanmalıdır. Türkiye’de “Sıfır Atık Projesi” önemli bir başlangıçtır. Ancak kaynağında ayrıştırma sisteminin yeterince gelişmemesi, belediyeler arasında kapasite farklılıkları ve çevre bilincinin istenen düzeyde olmaması önemli eksikliklerdir.

6. Ulaşım ve Kompakt Şehir Modeli

Kompakt şehir modeli şehir içi hareketliliği azaltmayı, yürünebilir mahalleler oluşturmayı ve toplu taşımayı güçlendirmeyi hedeflemektedir. 15 dakikalık şehir yaklaşımı bunun en güncel örneklerinden biridir. Bu model özel araç kullanımını azaltmayı, bisiklet ve yaya ulaşımını artırmayı ve trafik yoğunluğunu azaltmayı amaçlamaktadır. Türkiye’de otomobil bağımlılığı, plansız büyüme, toplu taşıma entegrasyon eksikliği ve yetersiz bisiklet altyapısı sürdürülebilir ulaşımı zorlaştırmaktadır.

7. Yeşil Altyapı ve Şehir Dayanıklılığı

Şehir dayanıklılığı; afetlere, iklim krizine, ekonomik şoklara ve çevresel risklere karşı direnç kapasitesini ifade etmektedir. Yeşil altyapı uygulamaları arasında kent ormanları, ekolojik koridorlar, şehir parkları, yeşil çatılar, dikey bahçeler ve kentsel tarım alanları bulunmaktadır. Bu uygulamalar hava kalitesini artırmakta ve ısı adası etkisini azaltmaktadır.

8. Sonuç

Türkiye’de şehirlerin çevre gündemi giderek daha önemli hale gelmektedir. Su krizi, atık yönetimi, hava kirliliği ve plansız kentleşme şehirlerin sürdürülebilirliğini tehdit etmektedir. Bu sorunların çözümü yalnızca teknik altyapı yatırımlarıyla mümkün değildir. Aynı zamanda yeni şehircilik anlayışlarına, güçlü yerel yönetimlere, katılımcı yönetime, çevre bilincine ve uzun vadeli planlamaya ihtiyaç vardır. Sünger şehir, döngüsel şehir ve kompakt şehir modelleri Türkiye’nin gelecekteki şehir politikaları açısından önemli fırsatlar sunmaktadır. Şehirlerin yalnızca büyüyen değil; aynı zamanda dayanıklı, yaşanabilir ve çevreyle uyumlu alanlara dönüşmesi sürdürülebilir kalkınmanın temel şartlarından biridir.

BASIN AÇIKLAMASI METNİ

DAHA YAŞANABİLİR ŞEHİRLER İÇİN ÇEVRE SEFERBERLİĞİ

Türkiye’de hızlı kentleşme, beraberinde birçok çevre sorununu da getirmektedir. Artan nüfus, plansız yapılaşma, trafik yoğunluğu, hava kirliliği, su kaynaklarının azalması ve yeşil alan kaybı şehir yaşamını olumsuz etkilemektedir. Kuraklık, sel ve aşırı hava olayları da şehirler için önemli bir risk haline gelmiştir. Bugün şehirlerimizin daha yaşanabilir, sağlıklı ve dayanıklı hale gelmesi için yeni şehircilik anlayışlarına ihtiyaç duyulmaktadır. Çevre dostu ulaşım sistemlerinin geliştirilmesi, geri dönüşüm uygulamalarının yaygınlaştırılması, su kaynaklarının korunması ve yeşil alanların artırılması artık bir tercih değil, zorunluluktur. Bu kapsamda yağmur suyunun değerlendirilmesi, atıkların yeniden ekonomiye kazandırılması ve yürünebilir şehirlerin oluşturulması hem çevresel hem de sosyal açıdan büyük katkılar sağlayacaktır. Daha temiz hava, daha güçlü altyapı, daha fazla yeşil alan ve sürdürülebilir şehirler için yerel yönetimlerin, kurumların ve vatandaşların birlikte hareket etmesi gerekmektedir. Gelecek nesillere daha sağlıklı bir çevre bırakmak hepimizin ortak sorumluluğudur. Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

Duruşmayı, bazı Saadet Partisi üyeleri de takip etti.

Hakim, dava dosyasına gelen evrakı okuduktan sonra avukatlara söz verdi.

Avukat Sarılkan, bilirkişinin verilen görev kapsamında raporunu sunamadığını öne sürerek, açtıkları davanın üye hak ve yükümlülüklerine ilişkin olduğunu bu sebeple davanın kabulüne karar verilmesini talep etti.

Saadet Partisi avukatı Özaşar, davanın usulden reddedilmesi gerektiğini belirterek, şu beyanda bulundu:

"Davacıların temel tezi bazı il kongrelerinin vaktinde yapılmamasıdır. İddia edildiği gibi yokluk söz konusu değildir. Siyasi Partiler Kanunu'na göre eski delegelerin seçimi yapılabilir. Dava sübjektif çıkarla açılmıştır."

Saadet Partisi avukatı Yazıcı da davacıların delege itirazına ilişkin hususun Siyasi Partiler Kanunu'na göre dikkate alınmaması gerektiğini söyleyerek, "Bu dava siyasi niyetle açılmıştır. Davanın reddine karar verilmesini talep ediyoruz." dedi.

Beyanların ardından kararını açıklayan mahkeme, Saadet Partisi'nin 24 Kasım 2024'te gerçekleştirilen 9. Büyük Kongresi'nin iptaline ilişkin davanın reddine hükmetti.

Süreç içinde insani yardım ile kamu görevlilerinin kontrollü geçişlerinin sürdüğü belirtilen kapı için yeni bir uygulamanın başlatıldığı ifade edildi.

Açıklamada, Akçakale Gümrük Kapısı üzerinden Suriye'ye pasaportla giriş ve çıkış işlemlerinin yarın itibarıyla başlayacağı vurgulanarak, şu bilgiler paylaşıldı:

"Bu kapsamda Türk vatandaşları, çifte vatandaşlığı bulunan Suriye vatandaşları ile Türkiye'de geçerli ikamet izni veya ikamet izni yerine geçen çalışma izni bulunan Suriye vatandaşları, pasaportlarıyla Akçakale Gümrük Kapısı'na müracaat etmeleri halinde giriş-çıkış yapabileceklerdir. Ayrıca pasaportla geçiş uygulaması dışında kalan geçici koruma statüsündeki Suriye vatandaşlarının ticari, taziye ve diğer geçiş talepleri, Valiliğimiz bünyesinde bulunan İnsani Yardım ve Koordinasyon Merkezine yapılacak başvurular üzerine ilgili mevzuat kapsamında değerlendirilecektir."

Ticaret satış hacmi yıllık %1,7 arttı, perakende satış hacmi yıllık %21,2 arttı

Ticaret satış hacmi (2021=100) 2026 yılı Mart ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %1,7 arttı. Aynı ayda motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin toptan ve perakende ticareti ile onarımı için satış hacmi %10,3 azaldı, toptan ticaret satış hacmi %3,5 azaldı, perakende ticaret satış hacmi ise %21,2 arttı.

Ticaret satış hacmi yıllık değişim oranı (%), Mart 2026

Ticaret satış hacmi aylık %1,9 arttı, perakende satış hacmi aylık %2,6 arttı

Ticaret satış hacmi (2021=100) 2026 yılı Mart ayında bir önceki aya göre %1,9 arttı. Aynı ayda motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin toptan ve perakende ticareti ile onarımı için satış hacmi %2,9 azaldı, toptan ticaret satış hacmi %2,4 arttı, perakende ticaret satış hacmi ise %2,6 arttı.

Ticaret satış hacmi aylık değişim oranı (%), Mart 2026

Ticaret satış hacmi yıllık ve aylık değişim oranları (%), Mart 2026

Perakende satış hacmi yıllık ve aylık değişim oranları (%), Mart 2026

Toplam ciro yıllık %34,6 arttı

Sanayi, inşaat, ticaret ve hizmet sektörleri toplamında ciro endeksi (2021=100), 2026 yılı Mart ayında yıllık %34,6 arttı.

Toplam cironun alt detaylarına bakıldığında; 2026 yılı Mart ayında yıllık sanayi sektörü ciro endeksi %33,2 arttı, inşaat ciro endeksi %22,0 arttı, ticaret ciro endeksi %35,9 arttı, hizmet ciro endeksi %36,5 arttı.

Toplam ciro yıllık değişim oranı(%), Mart 2026

Ciro endeksleri yıllık değişim oranları(%), Mart 2026

Toplam ciro aylık %4,4 arttı

Sanayi, inşaat, ticaret ve hizmet sektörleri toplamında ciro endeksi (2021=100), 2026 yılı Mart ayında aylık %4,4 arttı.

Toplam cironun alt detaylarına bakıldığında; 2026 yılı Mart ayında aylık sanayi sektörü ciro endeksi %5,7 arttı, inşaat ciro endeksi %0,9 azaldı, ticaret ciro endeksi %4,9 arttı, hizmet ciro endeksi %2,8 arttı.

Toplam ciro aylık değişim oranı(%), Mart 2026

Ciro endeksleri aylık değişim oranları(%), Mart 2026

Fiziki ortamda gerçekleştirilecek toplantı, TCMB’nin internet sitesi ile X sosyal medya platformu ve YouTube hesaplarından canlı yayınlanacak.

İkisi tutuklu 41 sanığın yargılandığı ikinci duruşmanın sonunda önce Eski Antalya Büyükşehir Belediye Başkanı Muhittin Böcek'in oğlu Gökhan Böcek itirafçı oldu, hemen ardından da babası Muhittin Böcek ek ifade vermek üzere savcılığa başvuruda bulundu.

10 Mayıs Pazar günü öğle saatlerinde adliyeye getirilen Muhittin Böcek gece saatlerine kadar savcılıkta itirafçı olarak ek ifade verdi.

Muhittin Böcek hakkında savcılık hazırladığı 702 sayfalık iddianamede 15 yıl 6 aydan 44 yıla kadar hapsini talep etmişti.

Dolar/TL, saat 09.55 itibarıyla yüzde 0,1 artışla 45,3810'dan işlem görüyor. Aynı dakikalarda avro/TL yüzde 0,1 düşüşle 53,4190'dan, sterlin/TL de yüzde 0,2 değer kaybıyla 61,7230'dan satılıyor. Dolar endeksi yüzde 0,2 artışla 98,1 seviyesinde seyrediyor.

ABD-İran hattından gelen açıklamalar varlık fiyatları üzerinde etkili olmaya devam ediyor. ABD Başkanı Donald Trump, ABD/İsrail-İran Savaşı'nda saldırıların sonlandırılması için ABD'nin önerdiği taslağa İran’ın verdiği yanıtın "kabul edilemez" olduğunu belirtti. İran basını, Tahran yönetiminin saldırıların sonlandırılması için ABD'nin önerdiği taslağa yanıtını arabuluculara ilettiğini aktarmıştı. Bu gelişmenin ardından Brent petrol fiyatı yeniden 105 doların üzerine çıktı.

Öte yandan bu hafta ABD Başkanı Donald Trump'ın Çin ziyareti yatırımcıların odağında olacak.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise ABD'de 2. el konut satışlarının takip edileceğini belirtti.

Bildiride, "Tahran, Trump'ın aşırı talepleri karşısında İran'ın teslim olması anlamına gelen ABD planını reddetmiştir." ifadelerine yer verildi.

İran'ın ABD'ye sunduğu öneride, Washington'un savaş tazminatı ödemesi ve Tahran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki egemenliğinin tanınmasının istediği aktarıldı.

Ayrıca İran'ın, yaptırımların kaldırılması ve dondurulmuş mal varlıklarının serbest bırakılması gerektiğini de ABD tarafına ilettiği kaydedildi.

ABD Başkanı Donald Trump, ABD/İsrail-İran Savaşı'nda saldırıların sonlandırılması için ABD'nin önerdiği taslağa İran'ın verdiği yanıtın "kabul edilemez" olduğunu belirtmişti.

Brent petrolün vadeli varil fiyatı, bugün saat 09.26 itibarıyla kapanışa göre yüzde 4,2 artarak 105,55 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 100,06 dolardan alıcı buldu.

Fiyatlardaki yükselişte, Orta Doğu'da devam eden çatışmaların küresel enerji arzına yönelik riskleri artırması etkili oluyor. Özellikle Hürmüz Boğazı çevresindeki gerilimin sürmesi, piyasalarda arz kesintilerinin uzun sürebileceğine yönelik endişeleri güçlendiriyor.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Amerikan yayın kuruluşu CBS'ye verdiği röportajın yayımlanan tanıtımında, İran'ın hala ülkeden "çıkarılması gereken" zenginleştirilmiş uranyuma sahip olduğunu ve daha yapacak işleri bulunduğunu ileri sürerek savaşın henüz bitmediğini söyledi.

Netanyahu, savaşta büyük başarılar elde ettikleri iddiasında bulunarak, İran'ın askeri kapasitesinin hala tehdit oluşturduğu mesajını verdi. Netanyahu'nun açıklamaları, bölgede askeri tansiyonun yakın dönemde düşmeyebileceğine yönelik beklentileri artırdı.

ABD Başkanı Donald Trump ise sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, ABD/İsrail-İran savaşında saldırıların sonlandırılması için ABD'nin önerdiği taslağa İran’ın verdiği yanıtın "kabul edilemez" olduğunu belirtti. Trump, "İran'ın sözde temsilcilerinden gelen yanıtı az önce okudum. Hiç hoşuma gitmedi. Kesinlikle kabul edilemez." ifadelerini kullandı. İran basını, Tahran yönetiminin saldırıların sonlandırılması için ABD'nin önerdiği taslağa yanıtını arabuluculara ilettiğini aktarmıştı.

Söz konusu gelişmeler, piyasalarda ateşkes ihtimalinin zayıfladığı ve enerji sevkiyatında aksama riskinin sürdüğü yönündeki algıyı güçlendiriyor. Uzmanlar, yüksek petrol stokları, stratejik rezerv satışları ve zayıf talebin son dönemde fiyat artışlarını sınırladığını ancak İran ile ABD arasında halen net bir uzlaşma sağlanamamasının yukarı yönlü riskleri canlı tuttuğunu ifade ediyor.

Brent petrolde teknik olarak 106,69 doların direnç, 103,85 doların ise destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.

Üstün, "TK 726 sefer sayılı İstanbul-Katmandu uçuşunu gerçekleştiren TC-JNP tescilli Airbus A330 tipi uçağımızın piste normal iniş yapmasının ardından, taksi yolunda iniş takımlarında duman görülmesi üzerine kule ekiplerinin talimatı doğrultusunda tedbiren slide açılarak yolcu tahliyesi gerçekleştirilmiştir. Tahliye süreci başarıyla tamamlanmış olup herhangi bir yaralanma yaşanmamıştır." ifadelerini kullandı.

Dönüş uçuşu için ilave sefer planlandığını belirten Üstün, şunları kaydetti:

"Uçağımızın teknik incelemeleri yetkili ekiplerimizce başlatılmıştır. İlk incelemelerde dumanın hidrolik borusunda meydana gelen teknik bir arızadan kaynaklandığı değerlendirilmiştir. Kamuoyuna saygıyla duyurulur."

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Kraliçe Mathilde ile sabah saatlerinde İstanbul'da Vahdettin Köşkü'nde görüşecek.

Erdoğan bu görüşmenin ardından Ankara'ya geçecek ve Danıştay'ın 158'inci kuruluş yıl dönümü programına katılacak.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın törende Anayasa değişikliği, yargıda yapılan çalışmalar ve reformlara ilişkin mesajlar vermesi bekleniyor.

Bakır yazısında şunları dile getirdi:
Ocak-nisan döneminde 1 trilyon 115,7 milyar lira ile ilk dört aylık dönemler itibarıyla tüm yılların en yüksek faiz ödemesi yapıldı. İlk dört ayda kontrole alınan faiz dışı harcamalar reel olarak yerinde sayarken, faiz ödemelerindeki artış yıllık enflasyonu ikiye katladı.

Bütçe gelirlerinin güç­lü bir artış kaydettiği ilk dört ayda, faiz dışı harcamalar reel olarak nere­deyse artmazken, 1,1 trilyon lira ile rekor düzeye ulaşan fa­iz ödemeleri, yüksek tutarda nakit açığı verilmesine yol açtı. İlk dört aylık dönemler itibarıyla tüm yılların en yüksek faiz ödemesi bu yıl gerçekleşti.

Hazine ve Maliye Bakanlı­ğı’nın açıkladığı verilere gö­re ocak-nisan döneminde Hazine’nin nakit bazda ge­lirleri önceki yıla göre yüz­de 53,2 artışla 5 trilyon 281,2 milyar liraya ulaştı, harca­maları ise yüzde 35,1 artış­la 6 trilyon 139 milyar lira ol­du. Özelleştirme ve fon geliri olarak 1,6 milyar liralık da giriş kaydedilen bu dönemde Hazine nakit dengesi 856,1 milyar lira açıkla bağlan­dı. Nakit açığı geçen yılın ay­nı dönemindekinin yüzde 21,1 altında gerçekleşti. İlk dört aylık dönemler itibarıy­la 2022 yılında sadece 66,8 milyar lira olan Hazine na­kit açığı, 2023’te 417 milyara, 2024’te 807,5 milyara ve 2025 yılında 1 trilyon 85,2 milyar lira ile en yüksek düzeye ulaş­mıştı. Buna göre ilk dört aylık dönemler bazında büyüme­si hız kesmekle birlikte açık hala yüksek düzeyini korudu.

Yüksek açığın kaynağı rekor faiz yükü

İlk dört ayda verilen yüksek nakit açığında rekor düzeye ulaşan faiz ödemeleri etkili oldu. Hazine’nin bu dönem­deki nakit harcamalarının 5 trilyon 23,3 liralık bölümünü oluşturan faiz dışı harcama­lar önceki yıla göre artış yüz­de 30,2 ile yaklaşık enflasyon kadar arttı, başka bir deyiş­le “reel” olarak yerinde say­dı. Buna karşılık faiz ödeme­leri yüzde 63’le yıllık enflas­yonu ikiye katlayan bir artışla 1 trilyon 115,7 milyar liraya ulaştı. Bunun ilk dört aylık dönemler itibarıyla tüm yıl­ların en yüksek faiz ödemesi olduğu belirlendi.

Faiz ödemeleri 2025 yılı ilk dört ayda önceki yılın ay­nı dönemine göre yüzde 43,2 artışla 684,5 milyar lira ol­muştu. Ocak-nisan dönemle­ri itibarıyla faiz ödemelerinin geçen yıl nakit bazda toplam giderler içindeki yüzde 17,7 olan payı, bu yıl yüzde 22,2’ye yükseldi.

Hazine’nin faiz dışı dengesi ise bu yıl fazla verdi. Ocak-ni­san döneminde faiz dışı har­camalar ile gelirler dengesin­de 258 milyar lira dolayında bir fazla oluştu. Geçen yıl ay­nı dönemde faiz dışı denge de 411,6 milyar lira açık vermiş, faizle birlikte nakit açığı re­kor düzeye ulaşmıştı.

İç borçta itfalarında rekor artış

Devletin ana gelir ve har­camalarına ait nakit den­gesi bu yıl ilk dört ayda ge­çen yıla göre daha düşük ol­sa da yüksek tutarda bir açık verirken, önceki yıllarda bütçe açıkları ve borç çevirme ihtiyacı dolayısıyla yüksek faizle gidilen yoğun borçlanmaların mirası olarak Hazine bu döneme yığılmış rekor düzeyde bir itfa yükü ile de karşı karşıya kaldı. Hem nakit açığı hem itfalar dola­yısıyla Hazine’nin brüt borç­lanması geçen yıla göre bir kata yakın büyüdü.

Hazine ilk dört ayda vade­si gelen iç borçlar dolayısıy­la 1 trilyon 206,6 milyar ve dış borçlar için de 247,6 mil­yar lira olmak üzere toplam 1 trilyon 454,1 milyar liralık borç geri ödemesi gerçekleş­tirdi. Dış borç geri ödemeleri geçen yılın ilk dört ayına göre sadece yüzde 6,7 artarken, iç borç geri ödemelerinde yüz­de 593,2 ile adeta patlama ya­şandı. Böylece toplam geri ödeme miktarı geçen yılın ay­nı dönemine göre yüzde 258,1 oranında bir artış kaydetti.

Dört ayda 2,1 trilyon liralık yeni borçlanma

Hazine, ilk dört ayda 856 milyarı aşan nakit açığın finansmanı ve vadesi gelen 1,5 trilyon liralık borcun çevrilmesi için brüt 2 trilyon 142,6 milyar liralık yeni borçlanmaya gitti. Bunun da yine büyük bölümü iç borçlanma şeklinde gerçekleşti. Toplam brüt borçlanma tutarı geçen yılın eş dönemine göre yüzde 83,7 arttı. Ocak-nisan dönemindeki brüt borçlanmanın 1 trilyon 800,1 milyar liralık bölümü devlet iç borçlanma senedi (DİBS) ihraçları yoluyla iç borçlanma şeklinde gerçekleştirildi. Dört aylık iç borçlanma geçen yılın eş dönemine göre yüzde 67,7 arttı. Aynı dönemdeki itfalardan sonra Hazine’nin dört aylık net iç borçlanması 593,5 milyar lira ile geçen yılın aynı dönemindekinin yüzde 34 altında gerçekleşti.

İlk dört ayda dış borç geri ödemesi sınırlı bir artış gösteren Hazine, 342,6 milyar lira ile geçen yıla göre yüzde 268,8 daha fazla dış borç kullanımına gitti. Böylece Hazine ilk dört aydaki net dış borçlanması 95 milyar lira olarak gerçekleşti. Bu gelişmelerle Hazine’nin ilk dört aydaki iç ve dış toplam net borçlanması 688,5 milyar lira oldu. Başka deyişle geri ödemeler sonrası Hazine’nin kasasında bu miktar kaldı. Hazine, dört aydaki açık finansmanının büyük bölümünü toplam net borçlanmadan elde ederken, bunun üstüne kasasından 132,4 milyar liralık kullanım, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’ndan (TMSF) gelen 33,9 milyar liralık aktarım ve devirli-garantili borçlardan 1,2 milyar liralık bir geri dönüşle nakit açığını finanse etti. Kur farklarından gelen 38,5 milyar liralık gelir sayesinde Hazine’nin kasa-banka bakiyesi 93,9 milyar lira oldu.

Göl manzaralı yuvasına yerleşen Yaren'in yavruları yumurtadan çıktı.

Yaban hayatı fotoğrafçısı Alper Tüydeş, yavruların yumurtadan çıktığını sosyal medya hesabından, "Yaren'in dün itibarıyla ilk yavrusu yumurtadan çıktı. Ebeveynler hemen yavruyla ilgilenmeye başladılar. Tam göremiyoruz ama sanırım 3 veya 4 yavrumuz olacak bu yıl." sözleriyle paylaştı.

Bu süre zarfında geçen yıl elde edilen verileri biraz bilgiye dönüştürmek konusunda laboratuvar arşiv çalışmasını sürdürdüklerini belirten Karul, beslenme alışkanlıkları ile ilgili yeni verilerle karşılaştıklarını, Göbeklitepe ve Karahantepe'yi karşılaştırma fırsatı bulduklarını anlattı.

Karul, "Her iki yerleşmede de ağırlıkla ceylan tüketiminin izlerine rastladık ama Göbeklitepe'de en azından ova seviyesinden dağların yüksek noktasına kadar büyük bir çeşitlilikte farklı ekolojik noktalarda yaşayabilecek hayvanların da tüketildiğini ve bunların oranlarını açığa çıkarabildik. Bitki kalıntıları açısından da algımız, tahılların tüketimi yönündeydi. Burada yaşayan insanlar için o dönemde baklagillerin beslenmelerinde önemli bir yer tutmuş olduğunu gördük. Gelecek sezon bu verileri biraz daha artıracağız." ifadelerini kullandı.

Türkiye'nin Taş Tepeler Projesi'nin uluslararası düzeyde tanıtılması noktasında girişimlerinin olduğunu belirten Karul, Berlin'de "Toplumun Keşfi" konulu serginin, yabancı uzmanların ilgisini çektiğini söyledi.

Şanlıurfa Kültür Yolu Festivali'nin gastronomi ayağına Karahantepe'nin de dahil edildiğine dikkati çeken Karul, "Bu, gösteriyor ki arkeoloji, aslında geçmişteki insanın yaşamındaki bütün çeşitliliğin bugüne yansımalarının olabileceğini gösteriyor. Herkesin geçmişte bağ kurabileceği bir alan haline geldi Taş Tepeler ve özellikle Karahantepe." dedi.

"O dönemde katedilen yol, çağdaşlarıyla karşılaştırıldığı zaman çok ileride"

Karul, "Tarihin Sıfır Noktası" diye ifade edilen Göbeklitepe'den sonra Karahantepe için de bir adlandırma yapılmasına gerek olmadığını söyledi.

Necmi Karul, şunları kaydetti:

"Göbeklitepe, yerleşik hayatın başlangıcıyla tarihlenen yerleşmelerden bir tanesi. Zaten daha öncesinde bir yerleşme beklemek doğru olmaz çünkü buzul çağı. İnsanların aynı noktada yıl boyu yaşayabilmeleri için etraflarında yeterli kaynağa sahip olmaları gerekir. Bu da 12 bin yıl önce başlıyor ve Karahantepe de aşağı yukarı bu tarihlerde yerleşilmeye başlanan bir yer. Burada 'eskiliğin' çok anlamlı olmadığını vurgulamak istiyorum. Çünkü 100 yıl daha eski bir yerleşmenin olması, Göbeklitepe ve Karahantepe'nin insanlık tarihi açısından oynadığı rolü değiştirmez. Dünyada bilinen yerleşik hayatın başlangıcıyla tarihlenen en anıtsal yerleşim yerleri buralar. Bizi 12 bin yıl öncesi insana, sembolleriyle en çok yaklaştıran yerler. O dönemde katedilen yol, dünyanın çağdaş yerleşmeleriyle karşılaştırıldığı zaman çok ileride ve sanatta, teknolojide, mühendislikle 12 bin yıl önce bu bölgede yaşayan insanların başarısını görüyoruz. Bu başarının o dönemde sınırlı kalmadığını, daha sonraki zamanlara da aktarıldığını gösteren Anadolu'da çok sayıda yerleşme var. Anadolu, Göbeklitepe ve Karahantepe nasıl Neolitik Çağ içerisinde çağdaşlarıyla farklılaşıyorsa bu süreklilikte Anadolu'yu dünyanın diğer coğrafyalarından da farklılaştırıyor. Bu yönüyle baktığımız zaman gerçek, kadim, geçmiş daha iyi algılanabilir ve günümüzdeki bu kültürel çeşitliliğin nedeni daha iyi anlaşılabilir ve keyfi çıkarılabilir."

Karahantepe'de 12 bin yıl öncesinin beslenme alışkanlıkları ortaya çıkarıldı

Karahantepe'nin ekolojisi araştırılıyor

Prof. Dr. Karul, Karahantepe'de o dönemde insanların ne tükettikleri kadar yerleşmeden yerleşmeye farklılıkların da analizini yapabilecek verilere ulaştıklarının altını çizdi.

Geçen hafta başlattıkları "Taş Tepeler Ekoloji Projesi"ne de değinen Karul, 15 gündür sahada çalışan ekiplerin olduğunu ve günün ekolojisini de bu proje kapsamında araştırdıklarını söyledi.

Karul, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Canlı ortam neyi barındırıyorsa onu anlamaya ve belgelemeye çalışıyoruz ve jeolojik araştırmalarımız da bunun bir parçası. Dolayısıyla Taş Tepeler'i sadece kazıların yapıldığı bir proje olarak düşünmemek lazım, çok daha kapsayıcı. Bu çalışma geçmişten günümüze çevre, arkeolojik alanlar, onların kazıları, bölgesel envanter, bölgede korunmuş geleneksel yaşamın belgelenmesi ve aynı zamanda da bu verinin, bilginin toplumla buluşturulması esnasında kültürel miras yönetimi ayaklarından oluşuyor. Bu da çok sayıda insanın, uzmanın bir araya gelmesi, eş zamanlı çalışması anlamına geliyor çünkü bu alanlar hızlı bir şekilde ilgi gördü. Bu ilgi de bizim hem alanların kendisini korumamızı hem de erişilebilir hale getirmemizi de gerektiriyor."

"Bana sorarsanız Karahantepe'yi kazma çalışmaları hiç bitmesin"

Karul, Karahantepe'nin üstüne koruma çatısının yapılacağını ancak böyle bir alanı kapatmanın çıkarılanları korumanın ötesinde bir takım ilkeleri de barındırdığını ve sonuç aşamasına geldiklerini söyledi.

Karahantepe'nin 12 hektar büyüklüğünde olduğunun altını çizen Karul, "6 bin metrekarede kazı yapıyoruz ama o kazı yaptığımız yerde bile daha alt katmanlar var. Dolayısıyla burada bir süre öngörmek çok mümkün değil. Bu projelerin ne zaman biteceğini toprak altı belirler. Bu yerlerden her yıl çok etkileyici buluntular, yeni bilgiler, veriler geliyor. Yapılabilecek tüm kapasiteyle çalışıyoruz. Bana sorarsanız Karahantepe'yi kazma çalışmaları hiç bitmesin." dedi.