İran ile anlaşmanın Hürmüz Boğazı'nda "kalıcı olarak ücretsiz geçiş" sağlayacağını savunan Başkan Trump, İran'ın ABD ile nihai bir nükleer anlaşmaya varamaması halinde ise Tahran'a yönelik askeri saldırıları yeniden başlatacağını belirtti.

Trump, İran'a düzenlediği saldırılar ve Tahran'ın boğazı kapatmasının akabinde uygulanan deniz ablukasının, Orta Doğu'yu ABD'nin lehine yeniden şekillendirdiğini ileri sürdü.

Yeni mutabakatın İran'ın "nükleer silah geliştirememesini veya satın alamamasını" güvence altına alacağını savunan Trump, anlaşmanın eski Başkan Barack Obama döneminde, 2015'te İran ile imzalanan anlaşmadan daha iyi olduğu değerlendirmesinde bulundu.

Trump, İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini 20 yıl süreyle askıya alması meselesini hala müzakere ettiklerine ancak 15 yıllık süreci de kabul edebileceğine işaret etti. Başkan Trump, İran'ın kapasitesinin "askeri amaçlara asla hizmet edemeyecek" düşük düzeyde uranyum zenginleştirmeyle sınırlı tutulacağını aktardı.

- İran ile mutabakat Netanyahu'ya rağmen sağlandı

Trump, İran ile mutabakatın İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun itirazlarına rağmen sağlandığına işaret etti.

Başkan Trump, İran ile mutabakata yaklaşılan bir dönemde İsrail'in Beyrut'a saldırısını eleştirerek bunun "yaşanmaması gerektiğini" vurguladı.

Netanyahu için "Çok zor bir adam." diyen Trump, "Dürüst olmak gerekirse, bunu yaptığımız için bize çok şükran duymalı. Zira İran'ın nükleer silahı olsaydı İsrail iki saat bile ayakta kalamazdı." ifadelerini kullandı.

Muharrem Ayının Önemi Nedir?

Kelime anlamı itibariyle haram kılınan, yasaklanan, kutsal olan, saygı duyulan anlamlarına gelen Muharrem ayı savaşmanın haram kabul edildiği dört aydan biridir. Zilkade, Zilhicce, Muharrem ve Recep dört haram aydır. Muharrem ise Hicri takvim sıralamasına göre bunların birincisidir. Oruç ibadeti ve aşure ikramlarıyla kıymetlenen, haram aylardan biri ve hicri yıl başlangıcı olması hasebiyle Muharrem ayı İslamiyet’te oldukça önemlidir.

Peygamber Efendimiz (S.A.V) hadis-i şerifinde “Şüphesiz ki, zaman döndü, dolaştı Allah’ın gökleri ve yerleri yarattığı gündeki şekline geldi. Sene on iki aydır, bunlardan dördü haramdır ki üçü peş peşedir, bunlar da Zilkade, Zilhicce, Recep ve Muharremdir.” buyurmuştur. Hz. Ömer’in halifeliği devrinde 638 yılında Resul-i Ekrem’in Mekke’den Medine’ye hicretinin resmi takvim başlangıcı olarak kabul edilmesiyle muharrem hicri yılın ilk ayı olarak belirlenmiştir.

Arap hükümdarları yeni yılın ilk gününe saygı gösterir ve tebrikleri kabul etmek üzere törenler düzenlerlerdi. Osmanlılar döneminde de muharrem ayında devlet erkânı padişahın huzuruna çıkarak yeni yılı tebrik eder ve padişahtan “muharremiyye” denilen hediyeleri alırlardı.

Muharrem 'Allah’ın Ayı' Neden Denilir?

Muharrem ayı, hadislerde “Şehrullah el-Muharrem” yani “Allah’ın ayı Muharrem” olarak anılmıştır. Hz. Peygamberimiz (S.A.V), "Ramazan’dan sonra en faziletli oruç, Allah’ın ayı olan Muharrem ayında tutulan oruçtur" buyurmuştur.

Bu ifade, Muharrem’in Allah Teâlâ (c.c) katındaki değerini ve faziletini vurgulayan özel bir nispetlendirmedir. İslam âlimleri, bu unvanın Muharrem ayının ibadet, tevbe ve salih amellerle değerlendirilmesi gereken mübarek zamanlardan biri olduğuna işaret ettiğini belirtir.

Muharrem Ayında Neler Yapılmalıdır?

Muharrem ayı Hicri takvimde sene başı olması nedeniyle bir Müslüman’a geçtiği yılın muhasebesini yaptırır. Şuurlu bir Müslüman, geride bıraktığı yılda ne yaptığını, vaktini nerede harcadığını, sorumluluklarını ne kadar yerine getirdiğini sorgular. Her şeyden önce tövbe ve istiğfar etmelidir. Zilhicce ayının son gününü oruçlu geçirip sene sonu duasını yaparak yeni hicri seneye umutlarla, dualarla ve oruçla girmelidir. Nitekim yeni senenin ilk gününü oruçlu ve şükür içinde geçirmek bereketli olacaktır.

Ayrıca mübarek gün ve gecelerde kaza namazları olanların öncelikle kaza namazları uygundur. Kur’an-ı Kerim okumak ve anlamak, dini eserlerden istifade etmek, zikir ve salavatla meşgul olmakta unutulmamalıdır. Muharrem ayı duası ilk gece kılınan namazların ardından edildiği gibi ay içinde de zikir ve ibadetlerin ardından dua edilebilir.

Muharrem Ayı İle İlgili Hadis-i Şerifler

Hürmet edilen manasına gelen Muharrem ayı. İslam takviminin ilk ayı olduğu gibi önemli hadiselerle birlikte hadis-i şeriflerde zikredilmiştir. Hadislerin büyük oranı oruç tutulmasının sevabı ile ilgilidir. Muharrem ayı ile ilgili hadisler aşağıdaki gibi sıralanabilir.

Peygamber Efendimiz (S.A.V) şöyle buyurmuştur: “Ramazan’dan sonra en faziletli oruç, Allah’ın ayı olan Muharrem’de tutulan oruçtur. Farz namazlardan sonra en faziletli namaz da gece namazıdır.” (Müslim, Sıyâm, 202-203 [1163]).

Hz. Peygamberimiz (S.A.V) "Muharrem ayı Allah’ın ayı" diye nitelendirilmiştir (Müslim, Sıyâm, 202-203 [1163]).

Allah Resulü (S.A.V) diğer bir Hadis-i Şerif'te şöyle buyurmuştur: “Âşûrâ günü orucunun önceki yılın günahlarına keffâret olacağını zannederim.” (Müslim, Sıyâm, 196-197 [1162]) buyurmuştur.

Muharrem Ayında Yapılacak Zikir ve Tesbihler
Muharrem Ayı, İslam takvimine göre Hicri yılın ilk ayıdır ve dini açıdan büyük bir öneme sahiptir. Muharrem ayında zikir yapmak, Allah'ı (c.c.) anmak ve O'na olan sevgi ve bağlılığı ifade etmek, Allah Resulüne salat ve selamda bulunmak (S.A.V) güzel bir ibadet şeklidir. Zikir, kişinin Allah ile olan bağını güçlendiren, ruhunu arındıran ve huzur veren manevi bir uygulamadır.

Muharrem ayında yapılabilecek bazı zikirler şunlardır:

Kelime-i Tevhid: "Lâ ilâhe illallah, Muhammedun Rasûlullah." İslam'ın temel inancını ifade eden bu zikir, Allah'ın birliğini ve Hz. Muhammed'in peygamberliğini ilan eder. “Allah'tan başka ilah yoktur, Muhammed Allah'ın elçisidir” anlamına gelmektedir.

Salavat-ı Şerife: "Allahümme salli alâ Muhammedin ve alâ âli Muhammed." Sevgililer sevgilisi Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed'e (S.A.V) salavat getirmek, sevap kazandırır ve manevi bağışlama sağlar.

Subhanallah, Elhamdülillah, Allahu Ekber: Allah'ı (c.c) yüceltmek, O'na şükretmek ve O'nun yüceliğini anmak için bu zikirleri tekrar etmek yaygındır.

Ayet-el Kürsi: "Allahu lâ ilâhe illâ hüve'l-Hayyü'l-Kayyûm..." Bu ayet, Allah'ın yüceliğini ve güçlülüğünü anlatır ve sık sık okunması önerilir.

"Allah, O Allah’tır. O, yegâne hak mâbuddur ki O’ndan başka İlâh yok, yalnız O; daima yaşayan, duran, tutan, her an bütün hilkat üzerinde hâkim, Hayy ü Kayyum ancak O’dur. Ne gaflet basar O’nu, ne uyku. Göklerde, yerde ne varsa hepsi O’nundur. Kimin haddine ki izni olmaksızın O’nun yanında şefaat edebilsin? Allah, yarattıklarının işlediklerini, işleyenlerini, geçmişlerini, geleceklerini bilir. Onlar ise O’nun bildiklerinden yalnız dilediği kadarını kavrayabilir; başka bir şey bilemezler. O’nun kürsüsü, ilmi bütün gökleri ve yeri kucaklamıştır ve bunların koruyuculuğu, bunları görüp gözetmek kendisine bir ağırlık da vermez. O, öyle ulu, öyle büyük ve yücedir."

Tesbihat: Subhanallah, Elhamdülillah, Allahu Ekber gibi kelimeleri belirli sayılarda tekrar ederek yapılan zikirlerdir.

Muharrem Ayı Duası: İlk Gece ve İlk Gün Duaları
“Bütün hamdler, âlemlerin Rabbi olan Allah’a aittir. Salât ve selâm, Efendimiz Muhammed’in ve âl-i ashabının tamamının üzerine olsun.

Ey Allah’ım! Sen Ebedî’sin, Kadîm’sin (başlangıcın ve sonun yoktur)! Hayy’sın, Kerîm’sin (hakikî hayat sahibi de, kerem sahibi de ancak Sensin)! Hannân’sın, Mennân'sın (son derece acıyan ve çokça lütuflarda bulunan Rabbimizsin)!

İşte bu yeni senedir! Ben bu sene Senden dilerim ki beni kovulmuş şeytandan ve onun dostlarından koruyasın, kötülüğü çokça emreden bu nefse karşı bana yardım edesin ve beni Sana yaklaştıran amellerle meşgul edesin.

Ey kerem sahibi! Ey celâl ve ikrâm sahibi! Ey acıyanların en merhametlisi! Rahmetinle kabul eyle!

Allah-u Teâlâ, Efendimiz ve peygamberimiz Muhammed (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)’e, âl-i ashabının ve Ehl-i Beyt’inin tamamına salât ve selâm eylesin.”

10 Muharrem ve Kerbela

Son peygamber Hazreti Muhammed'in torunu Hazreti Hüseyin ve ehlibeytten 72 kişinin şehit düştüğü "Kerbela olayı", İslam dünyasında asırlardır Müslümanların dinmeyen ortak acılarından biri olarak yer tutuyor

661

Uzun süren siyasi mücadeleler sonucu halifelik makamını ele geçiren Muaviye, Hazreti Hasan'ın şehadetinden sonra "halifelik" makamının saltanata dönüştürülmesi adına oğlu Yezid için halktan biat almaya başladı. Fakat Hazreti Hüseyin bu durumu kabullenmedi.

680

Muaviye'nin ölümünden sonra yerine geçen oğlu Yezid, ilk iş olarak Hazreti Hüseyin'in biatını almak istedi

Hazreti Hüseyin, biat ettirilmesine yönelik baskılar artırılınca durumun kötüye gideceğini anlayarak, aile fertleriyle Mayıs 680'de Mekke'ye doğru hareket etti
Mekke'ye gelen Kufeliler ise Hazreti Hüseyin'i şehirlerine davet ederek, Emevilere karşı birlik oluşturmayı teklif etti.

Hazreti Hüseyin daha önce hem babası Hazreti Ali'ye hem de ağabeyi Hazreti Hasan'a karşı ihanetlerine şahit olduğu Kufelilerin samimiyetlerini anlamak için amcasının oğlu Müslim bin Akil'i Kufe'ye gönderdi.

Kufe'de 18 bin kişi, Müslim'in Önünde Hazreti Hüseyin'e biat etti. Ancak daha sonra Kufeliler, Emevilerin Müslim'i öldürmesine göz yumdu Son gelişmelerden haberdar olamayan Hazreti Hüseyin, aile fertleriyle Kufe'ye doğru yola çıktı

Hazreti Hüseyin yolda Müslim'in başına gelenleri haber aldı. Fakat Müslim'in oğullarının, babalarının intikamını almak istemelerini söylemesi üzerine yoluna devam etti.

Kufe Valisi Ubeydullah bin Ziyad'ın bin askerle gönderdiği Hürr bin Yezid, kafilenin yola devam etmesine izin vermeyerek, Hazreti Hüseyin'e validen yeni bir emir gelinceye kadar Kufe ile Medine arasında bir yol takip etmesini söyledi.

Bunun üzerine Fırat Nehri kenarındaki Kerbela Çölü'ne önce Hazreti Hüseyin, sonra Ömer bin Sa'd ulaştı.

Kufe Valisi Ubeydullah, Ömer'e, Hazreti Hüseyin'den Yezid adına biat almasını, aksi halde suyla bağlantısının kesilmesini emretti Hazreti Hüseyin ve yanındakiler, biat teklifini kabul etmedi Hazreti Hüseyin ile beraberindeki 32 atlı ve 40 piyade, bölgede kurulan çadırda savaş hazırlıklarını tamamladı

Hazreti Hüseyin ve beraberindekiler ile Yezid taraftarları, Kerbela'da karşı karşıya geldi

Kerbela'da Hazreti Hüseyin, çocukları Ali el-Ekber, Cafer ve Abdullah ile beraberindekiler şehit edildi.

Kerbela, Muharrem ayının onuncu gününe denk gelmektedir.

Uçum, Anadolu Ajansı'na yazdığı makalede şu ifadelere yer verdi:

Yeniden erken seçim ve baskın seçim gibi konular gündeme getirilmeye çalışılıyor. Başkanlık sistemine geçildikten sonra her fırsatta erken seçim konusunu öne çıkarmaya çalışanları gördük. Erken seçim tartışmasını ne zaman deneseler bu tartışma hep sonuçsuz kaldı. Buna rağmen vazgeçmiyorlar. Bu sebeple yeni sistemde erken seçim tartışmalarına tekrar göz atmak isabetli olabilir.

- Parlamenter sistem ezberinden kurtulamamak

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçişi sağlayan 24 Haziran 2018 seçimlerini takiben yapılan 31 Mart 2019 yerel seçimlerinden sonra da bir "erken seçim" tartışması gündeme taşınmaya çalışılmıştı.

O zamanki tartışmalar sırasında "parlamenter sistem tecrübesiyle başkanlık sisteminde erken seçim beklentisine girmenin gerçekçi olmadığını" defalarca ifade etmiştik. Nitekim 18 Haziran 2023’te yapılması gereken seçimler bayram ve mevsim koşulları sebebiyle bir ay kadar geriye alınarak 14 Mayıs 2023’te yapıldı. Yani bazılarının beklediği gibi ve anlamına uygun bir "erken seçim" gerçekleşmedi. Seçimler teknik sebeplerle bir ay kadar geriye alınmakla birlikte normal döneminde yapıldı.

Bu tecrübeye rağmen 14 ve 28 Mayıs 2023 tarihlerinde gerçekleşen Meclis ve Cumhurbaşkanı seçimlerini takiben yapılan 31 Mart 2024 yerel seçimlerinden sonra da "erken seçim" tartışması yine gündeme getirildi. O tartışmadan da bir sonuç çıkmadı.

Şimdi de muhalefet yine bir erken seçim tartışması açmaya çalışıyor. Bunun da tutmayacağı açık ancak konunun doğru anlaşılması için anayasal sistemi bir kez daha hatırlamakta fayda var.

- Anayasal sistem

Öncelikle belirtelim ki anayasal sistemde erken seçim kavramı yok. Gerek cumhurbaşkanı gerekse meclis beş yıllık sabit süreyle seçiliyor.

Ancak bu süre her iki kurum açısından da garanti sabit süre değil esnek sabit süredir çünkü bu süre içerisinde meclis veya cumhurbaşkanı seçimlerin yenilenmesi kararı verebilir. Bunun siyasi ve toplumsal sonucunun adı "erken seçim" olabilir. Ama hukuki anlamı ve adı seçimlerin yenilenmesidir.

Bu durumda konuyu eski sistemin kavramı olan "erken seçim" adıyla tartışınca doğal olarak eski sistemdeki erken seçim tecrübelerinin gerekçeleriyle meseleye bakılıyor. Bu da yeni sisteme tamamen yabancı ve eskimiş argümanlarla bir seçim tartışmasına sebebiyet veriyor.

Bu nedenle tartışma "seçimlerin yenilenmesi" kavramı üzerinden yapılmalı ve soru, "seçimlerin yenilenmesi hangi sosyal, siyasi, ekonomik ve hukuki koşullarda olabilir" diye sorulmalıdır. Aksi takdirde bağlamında ve doğru bir tartışma yapılamaz.

Dolayısıyla işin hukuki ve olgusal boyutuna bakmak seçimlerin yenilenmesi kararının nasıl verileceği ve sonuçlarının neler olacağını değerlendirmek gerekir.

- Seçimlerin yenilenmesi

Seçimlerin yenilenmesi kararını cumhurbaşkanı verebilir. Birinci döneminde bu kararı verdiğinde kalan süresinden feragat etmiş olur. Ayrıca yeniden aday olacaksa seçilme konusunda siyasi ve sosyal riski göze alır. Bir cumhurbaşkanı ikinci döneminde seçimlerin yenilenmesi kararı verirse bu sefer de hem kalan süresinden feragat eder hem de bir daha aday olamaz. O zaman cumhurbaşkanı tarafından seçimlerin yenilenmesini istemek ancak son derece olağanüstü koşullarda ve başka bir çarenin kalmadığı hallerde istisnaen yani son çare olarak verilebilecek bir karardır.

Seçimlerin yenilenmesi kararını meclis verecekse 360 milletvekilinin (3/5 oranın) bu kararı vermesi gerekir. Elbette bu kararı verecek milletvekilleri de yeniden seçilmek isterlerse kararı verirken siyasi ve sosyal riskleri göze almak zorundadır. Buna göre meclisin bu kararı vermesi de nitelikli çoğunluk gerektirdiğinden ve bunun içinde ancak olağanüstü şartlarda bir mutabakat sağlanabileceğinden istisnai bir durum olacaktır. Eski sistemde basit çoğunlukla verilebilen erken seçim kararlarının bile belli şartlarla ve zorluklarla alınabildiği gözetildiğinde, yeni sistemde bunun ne kadar zor ve son derece istisnai olacağı daha iyi anlaşılabilir.

- Şu aşamada Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) seçimlerin yenilenmesi kararını vermesini beklemek gerçekçi değil

Genel olarak içinde bulunduğumuz dönemde dünyada ve bölgedeki tüm gelişmelere rağmen Türkiye, siyasal sistemin işleyişi açısından olağanüstü bir durum içinde değildir. Ayrıca meclis ve hükümeti yenilemeyi gerektiren istisnai bir koşul da yoktur. Tam tersine bölgedeki durum, savaş koşulları, Terörsüz Türkiye’ye geçiş süreci gibi son derece önemli sebeplerle bugün Türkiye’yi "erken seçim" gündemiyle meşgul etmeye çalışmak ciddi sorun olur. Bu nedenle bugün karşılığı olabilecek bir erken seçim tartışması gerçekçi değildir.

Bu durumda 2028’e kadar olağanüstü şartlar ve istisnai durumlar oluşmadığı sürece "erken seçim" tartışması somut bir gündem olamaz ve soyut tartışmadan öteye gidemez.

Bununla birlikte bilindiği üzere Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın bir kez daha aday olması için yeni anayasaya veya anayasa değişikliğine ihtiyaç yoktur. Mevcut anayasada zaten bu konuda imkan vardır. İstisnai adaylık dediğimiz bu imkan TBMM’nin 7 Mayıs 2028’de yapılması gereken genel seçimlerden belli bir süre önce alabileceği seçimlerin yenilenmesi kararıyla devreye girer.

Örneğin 2027 yılının son çeyreğinde veya 2028’in başlarında TBMM en az 360 milletvekilinin oyuyla seçimlerin yenilenmesi kararı alırsa ve Cumhurbaşkanı Erdoğan da tercih ederse son kez aday olur.

Daha önce defalarca ifade ettiğimiz gibi Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın gerek kapsamlı birikimi gerekse etkili ve dünya ölçüsündeki liderliğiyle bir dönem daha dış ve iç süreçlerde Türkiye’ye hizmet etmesi ülkenin ihtiyacıdır. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın aday olması ve seçilmesi, yüzyılı aşkın süredir devam eden Cumhuriyetimizin kuruluşunu tamamlamak bakımından tarihi eşikte olduğumuz bu dönemde Türkiye’ye büyük katkı yapar.

İşin özü, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın yeniden cumhurbaşkanı olmaya ihtiyacı yoktur ama Türkiye’nin bir kez daha Cumhurbaşkanı Erdoğan’a ihtiyacı vardır.

Ülke liderliği birikimi, dünyadaki güçlü ve birçok konuda öncü siyasi etki açısından Türkiye’nin büyük bir değeri olan Cumhurbaşkanı Erdoğan’a, 2028 seçimlerinde son kez adaylık yolu açmak TBMM'nin seçimlerin yenilenmesi kararı vermesi açısından gerekli koşul olarak sayılabilir ve sayılmalıdır. Cumhur İttifakı'nın bu konuda kararlılık göstereceği hem MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin daha önce yaptığı açıklamalarla hem de AK Parti yetkililerinin beyanlarıyla şimdiden bellidir. Mecliste bu yönde güçlü bir eğilim oluşabileceği de öngörülebilir. Ancak olağan gidişatta bu hususun 2027'nin sonlarından önce gündeme gelmesi beklenen bir durum olarak gözükmüyor. Dolayısıyla bu konunun da henüz zamanının gelmediği açıktır.

- Bir ihtimal olarak önümüzdeki seçimlerin 16 Nisan 2028 Pazar günü yapılması

2027'nin son çeyreği ila 2028'in ilk çeyreğini oluşturan altı aylık periyotta seçimlerin yenilenmesi konusunun seçimlerin hangi günde yapılacağına odaklanacağı öngörülebilir. Olası günlerden biri de 16 Nisan 2028 Pazar günüdür.

Önümüzdeki genel seçimlerin 16 Nisan 2028 Pazar günü yapılması için TBMM’nin 28. Dönemin son yasama yılında normal seçim günü olan 7 Mayıs 2028'den önce uygun bir zamanda seçimlerin yenilenmesi kararı alması yeterlidir. TBMM bu kararı aldığında zaten Cumhurbaşkanı Erdoğan mevcut anayasa gereği istisnai adaylıktan yararlanarak son kez aday olma hakkına sahip olur.

Önümüzdeki dönemde yapılacak genel seçimlerden bir yıl öncesinde süreye ilişkin herhangi bir yasal değişiklik olmazsa, Cumhurbaşkanı Seçim Kanunu'na göre seçimlerin yenilenmesi kararından sonra gelen altmışıncı günü takip eden ilk pazar günü seçim yapılır. Buna göre TBMM, 2028'de 9 Şubat ila 15 Şubat’a gelen günlerden herhangi birinde seçimlerin yenilenmesi kararını alırsa seçim, Kanun gereği 16 Nisan 2028 Pazar günü yapılır.

TBMM’nin böyle bir kararı alması halinde Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin kabul edildiği referandumun günü olan 16 Nisan’da yani referandumun on birinci yıl dönümünde genel seçimlerin yapılması güçlü bir sembolik mana da taşır.

İktidar açısından Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin üçüncü seçimlerinin referandum günü yapılması sistemin teyidine ilişkin anlam ifade eder.

Muhalefet bakımından ise eleştirdikleri Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin halk tarafından kabul edildiği gün genel seçimleri yapmak sistemin muhasebesi açısından imkan sağlar.

Ayrıca birçok başka yönden de önümüzdeki genel seçimlerin 16 Nisan 2028 günü yapılması en uygun seçenek olabilir. Ancak bu sadece bir öneridir. Elbette bu konuda takdir de nihai karar yetkisi de TBMM'dedir.

[Mehmet Uçum, Cumhurbaşkanı Başdanışmanı ve Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili'dir.]

Ekonomim'in haberine göre, toplantıda yeni dönemin yol haritası kapsamlı şekilde ele alınacak.

YENİ DÖNEM HEDEFLERİ MASADA

Kampın ana gündemini yeni dönem hedefleri oluşturacak. Bu kapsamda yeni anayasa çalışmaları, “terörsüz Türkiye” süreci, ekonomi politikaları ve seçim hazırlıkları değerlendirilecek. Ayrıca iç ve dış politika, güvenlik başlıkları ile küresel gelişmeler de toplantıda ele alınacak.
Bakanların ayrı ayrı sunum yapacağı kampta, NATO Zirvesi öncesi dış politika ve güvenlik başlıklarının da öne çıkması bekleniyor.

MİLLETVEKİLİ RAPORLARI DEĞERLENDİRİLECEK

Kurban Bayramı süresince sahada vatandaşla bir araya gelen milletvekillerinin hazırladığı raporlar da kamp kapsamında değerlendirilecek. Vatandaşların AK Parti’ye yönelik güven düzeyi, beklentileri ve şikayetleri toplantının önemli başlıkları arasında yer alacak.

SAHA ÇALIŞMALARI VE ANKET SÜRECİ

Meclis’in temmuz sonunda tatile girmesinin ardından AK Parti’nin ağustos ayında saha çalışmalarına ağırlık vereceği öğrenildi. Parti yöneticileri ve milletvekilleri, vatandaşlarla bir araya gelerek anketlerle görüş ve beklentileri yeniden ölçecek.

“Terörsüz Türkiye” hedefi kapsamında yasal düzenleme hazırlıkları sürerken, sürecin tamamlanma aşamasına geldiği mesajının seçmene aktarılması planlanıyor.

Yeni anayasa çalışmaları da partinin öncelikli başlıkları arasında yer alıyor. AK Parti’nin 2027’nin ilk aylarında Meclis gündemine taşımayı planladığı yeni anayasa için sahada “neden yeni bir anayasa gerekiyor?” sorusu üzerinden kamuoyu çalışması yapılacağı ifade ediliyor.

SGK verilerine göre işyerinde ücretli çalışan kişiler (4/a) Mart 2026 itibariyle, bir önceki yıl aynı aya göre 385,6 bin kişi, bir önceki aya göre ise 54,9 bin kişi arttı. Bu kapsamda çalışan toplam kişi sayısı da 16 milyon 672 bin kişiye çıktı. Özel sektörde ağırlıklı olarak aralık ve ocak aylarında emeklilik yoğunlaştığı için, yılsonlarındaki istihdam sayısında hızlı düşüşler gözleniyor. Memurların kapsandığı 4/c statüsünde çalışanlarda da artış sürüyor. Mart ayı itibariyle toplam bu statüde çalışan sayısı, bir önceki yıl aynı aya göre 38 bin kişi, bir önceki aya göre 14.2 bin kişi artarak 3 milyon 688.5 bin kişiye ulaştı. Memurlar, genellikle yaş sınırına kadar çalışmayı sürdürdüğü için emeklilik hızı görece diğer çalışanlara kıyasla daha yavaş seyrediyor. 2025 sonuna göre memur sayısında azalış görülmedi.

EYT’li çalışan 2 milyonun üstünde

Mart ayı itibariyle emekli olup da çalışmaya devam eden kişi sayısı, 2025 yılı sonuna göre 606 kişi azalmakla birlikte, 2 milyon 149 bin kişiyle, 2 milyon sınırının üzerinde kalmaya devam etti. Özellikle EYT düzenlemesinin ardından çok sayıda kişi emekli olduktan sonra kayıtlı ya da kayıtsız çalışmayı sürdürdü. EYT düzenlemesi öncesi bu kapsamda çalışan kişi sayısı 946 bin kişiyken, düzenleme yılı olan 2023 sonunda 1.9 milyon kişiye, 2024’te ise 2.1 milyon kişiye ulaştı.

Tüm kategorilerde çalışan sayısı 25,5 milyonu aştı

Halen prim ödeyenler ve emekli olup da çalışmasını sürdürenler dahil tüm kategorilerde çalışan sayısı 2026 Mart ayı itibariyle 25 milyon 525 bin kişi oldu. Toplam kayıtlı çalışanlar Mart ayı itibariyle 2025 sonuna kıyasla 347.7 bin kişi azalış gösterdi. Emekli olup çalışmayı sürdüren kişi sayısındaki yavaş değişim dikkate alındığında, EYT’nin etkisinin geçmişe kıyasla azaldığı, emekli olanların önemli bir kısmının kayıtlı çalışmayı devam ettirmediği sonucu çıkıyor. Diğer yandan bu kişilerin kayıt dışı çalışması olgusu da bulunuyor.

Beştepe'de yapılacak olan Kabine Toplantısı'nda ABD ile İran arasındaki savaşın sona erdirilmesi için yürütülen diplomatik trafik ele alınacak.

Ankara'nın ev sahipliği yapacağı ve 7-8 Temmuz 2026 tarihlerinde gerçekleştirilecek olan tarihi NATO Zirvesi için yürütülen hazırlıklar kapsamlı şekilde değerlendirilecek. Başkentin fiziki altyapısından en üst düzey güvenlik tedbirlerine kadar geniş bir yelpazedeki stratejik çalışmalar masaya yatırılacak.

Orta Doğu'daki Gelişmeler Değerlendirilecek

Kabinenin dış politika ajandasında küresel dengeleri doğrudan etkileyen Orta Doğu'daki son gelişmeler önemli bir yer tutacak. Özellikle ABD, İsrail ve İran hattındaki son askeri ve diplomatik hareketlilik ile olası küresel anlaşma süreçleri çok boyutlu olarak analiz edilecek.

Gazze ve Doğu Akdeniz Masada

Toplantıda Gazze'deki dramın son bulması ve insani durumun hızla iyileştirilmesine yönelik atılacak yeni adımlar konuşulacak. Ateşkes ihlallerinin önlenmesi, bölgede kalıcı istikrarın ve barışın sağlanması amacıyla Türkiye'nin yürüttüğü mekik diplomasisi ve diplomatik girişimler masaya yatırılacak.

Terörsüz Türkiye Sürecinde Son Durum

"Terörsüz Türkiye" hedefi doğrultusunda atılan adımlar ele alınacak. Terör örgütü PKK'nın silah bırakma sürecine ilişkin sahadaki son gelişmeler ve aktörlerin pozisyonları kapsamlı şekilde değerlendirilecek.

2+1 ve 3+1 konutların satışa sunulacağı kampanya kapsamında vatandaşlar diledikleri büyüklükteki konutu tercih edebilecek.

Konutların satışları 15 Haziran Pazartesi günü başlayacak ve 17 Temmuz'a kadar sürecek.

Başvuru bedeli alınmayacak

Başvuru bedeli alınmaksızın satışa sunulacak konutlar, Türkiye Halk Bankası AŞ ve T.C. Ziraat Bankası AŞ aracılığıyla doğrudan satış yöntemiyle vatandaşlara sunulacak.

Kampanyada ikametgah, gelir, ön başvuru ve kura şartı aranmayacak. Başvuru sahiplerinin T.C. vatandaşı olması, 18 yaşını doldurmuş bulunması ve kendisi ile eşinin üzerine kayıtlı konut bulunmaması gerekecek.

Konutların bir bölümü hemen teslim projelerden oluşuyor

Evler vatandaşlara 3 farklı ödeme seçeneğiyle sunulacak. Buna göre, ilk seçenekte konut seçimini yapan alıcılar peşin alımlarda yüzde 25 indirimden yararlanabilecek.

İkinci seçenekte yüzde 50 peşinat ödenmesinin ardından kalan tutar için 72 ay vade uygulanacak, ayrıca yüzde 8 indirim imkanı sağlanacak.

Üçüncü seçenekte ise yüzde 50 peşinatın yarısı sözleşme aşamasında, kalan yarısı 12 ay sonra yani 30 Haziran 2027'ye kadar ödenecek. Kalan bedel için de 60 ay vade imkanı sunulacak. Sözleşmenin imzalanmasının ardından peşinat ve taksit ödemeleri başlayacak.

Vatandaşlar tercih ettikleri ödeme modeline göre peşinatlarını ilgili banka şubelerine yatırarak Gayrimenkul Satış Sözleşmesi'ni imzalayabilecek.

Konutların satış fiyatları ve koşullarına ilişkin detaylar ilgili banka şubeleri ile TOKİ'nin internet sitesinde duyurulacak.

Ayrıca konutların bir bölümünü hemen teslim projeler oluşturuyor. Hemen teslim edilmeyecek konutların ise sözleşme tarihinden itibaren 48 ay içinde teslim edilmesi planlanıyor.

En fazla konut Bursa'da

Kampanya kapsamında en fazla konut Bursa'da satışa sunulacak. Bursa'da 2 bin 190, Ankara'da 2 bin 62, Hatay'da 1238, Kahramanmaraş'ta 1073 ve Malatya'da 1000 konut satışa çıkarılacak.

Projenin yer aldığı iller ve konut sayıları şöyle:

"Afyonkarahisar 395, Ağrı 118, Aksaray 219, Amasya 68, Ankara 2 bin 62, Antalya 46, Ardahan 14, Artvin 30, Aydın 310, Balıkesir 213, Batman 588, Bayburt 172, Bilecik 206, Bingöl 88, Bitlis 262, Burdur 269, Bursa 2 bin 190, Çanakkale 108, Çankırı 83, Çorum 157, Denizli 319, Düzce 130, Edirne 127, Erzincan 37, Erzurum 21, Eskişehir 565, Giresun 38, Gümüşhane 44, Hakkari 86, Isparta 176, İzmir 306, Karabük 127, Karaman 120, Kars 48, Kastamonu 28, Kayseri 104, Kırıkkale 85, Kırklareli 139, Kırşehir 220, Kocaeli 433, Konya 998, Kütahya 127, Manisa 115, Mardin 452, Mersin 272, Muğla 97, Muş 147, Nevşehir 317, Rize 5, Sakarya 20, Samsun 684, Siirt 294, Sivas 203, Şırnak 275, Tekirdağ 424, Tokat 61, Van 161, Yozgat 216, Zonguldak 19, Elazığ 61, Gaziantep 7, Hatay 1238, Kahramanmaraş 1073, Malatya 1000."

Görüşmede, Trump’ın Netanyahu'ya İran ile anlaşma konusunda kararlı olduğunu ve bu gece imzalanabileceği bilgisini paylaştığı kaydedildi.

Öte yandan İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz’ın da ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ile telefonda görüştüğü aktarıldı.

ABD Başkanı Trump, İsrail'in Beyrut'a düzenlediği saldırının İran ile anlaşmayı geciktirdiğini ancak imza töreninin "önümüzdeki birkaç saat içinde gerçekleşeceğini" söylemişti.

İsrail ordusu, pazar günü Lübnan'ın başkenti Beyrut'un Dahiye bölgesine hava saldırısı düzenlemişti.

Trump, İran ile yapılan barış anlaşmasının tamamlandığını duyurdu

Trump, sosyal medya hesabından açıklama yaptı.

İran İslam Cumhuriyeti ile yapılan anlaşmanın tamamlandığını belirten Trump, şöyle devam etti:

"Herkese tebrikler. Hürmüz Boğazı'nın ücretsiz olarak açılmasını ve aynı zamanda ABD Donanması ablukasının derhal kaldırılmasını tam olarak onaylıyorum."

Trump, "Dünyanın gemileri, motorlarınızı çalıştırın. Petrol aksın." ifadelerini kullandı.

Tüm dünyanın uzun süredir ihtiyaç duyduğu bu haberin bölgede kalıcı huzur ve güven ortamının tesisine vesile olmasını yürekten temenni ettiğini kaydeden Erdoğan, şu değerlendirmelerde bulundu:

"İmzaların atılacağı güne kadarki süreçte gerilimi tırmandıracak söylem, tahrik ve eylemlerden kaçınılması ve olası sabotajlara karşı dikkatli olunması gerektiğinin altını önemle çiziyorum. Bu neticenin alınmasında ABD ve İran liderlikleri başta olmak üzere müstesna ara buluculuk gayretleri için Pakistan'a teşekkür ediyorum. Ayrıca Katar ve Suudi Arabistan'ın diplomatik girişimlere sağladıkları desteği takdirle karşıladığımı ifade etmek istiyorum. Türkiye olarak bölgemizde barışın, istikrarın ve huzurun tesisine yönelik her türlü çabayı desteklemeye, diplomasi ve uluslararası hukuk temelinde kalıcı çözümlere katkı sunmaya devam edeceğiz."

Şerif açıklamasında, "Yoğun görüşmelerin ardından, ABD ile İran arasında barış anlaşmasına varıldığını duyurmaktan memnuniyet duyuyoruz. Her iki taraf da Lübnan da dahil olmak üzere tüm cephelerdeki askeri operasyonların derhal ve kalıcı olarak sonlandırıldığını ilan etmiştir. Resmi imza töreni 19 Haziran Cuma günü İsviçre'de gerçekleşecek." dedi.

Şerif'ten Türkiye'ye teşekkür

Şerif, anlaşmaya katkılarından dolayı Türkiye'ye de teşekkür etti:

"Çatışmaya diplomatik bir çözüm bulma konusundaki kararlılıklarından dolayı Amerika Birleşik Devletleri'ne ve İran İslam Cumhuriyeti'ne teşekkür ederiz. Bu arabuluculuk çabasındaki ortaklarımız olan Katar Devleti'nin değerli liderliğine de bu anlaşmaya varılmasındaki desteklerinden ötürü en içten şükranlarımızı sunarız. Ayrıca, bu konudaki devasa katkılarından dolayı Suudi Arabistan Krallığı ve Türkiye Cumhuriyeti'nin vizyoner liderliklerine özellikle teşekkür ederim."

ABD Başkanı Trump: İran ile anlaşma artık tamamlandı

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yapılan barış anlaşmasının tamamlandığını, Hürmüz Boğazı'nın açılarak ABD'nin deniz ablukasının derhal kaldırılacağını belirtti.

Trump, açıklamasında, "İran İslam Cumhuriyeti ile yapılan anlaşma artık tamamlanmıştır. Herkesi tebrik ederim! Bu vesileyle, Hürmüz Boğazı’nın hiçbir kısıtlama olmaksızın açılmasını ve aynı zamanda ABD’nin deniz ablukasının derhal kaldırılmasını onaylıyorum. Dünyanın gemileri, motorlarınızı çalıştırın. Petrol akışına izin verin." ifadelerini kullandı.

İran, ABD ile anlaşmaya varıldığını doğruladı

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, ABD ile anlaşmaya varıldığını doğrulayarak, mutabakat zaptının 19 Haziran'da İsviçre'de imzalanacağını bildirdi.

İran'ın Tesnim Haber Ajansına göre, Dışişleri Bakan Yardımcısı Garibabadi, ABD ile varılan anlaşma hakkında açıklama yaptı.

Garibabadi, "Mutabakat zaptının metni tamamlandı ve İslamabad mutabakat zaptının resmi imza töreni cuma günü İsviçre'de gerçekleşecek. İki heyetin başkanları, görüşmelerin gelecekteki düzenlemelerini belirlemek için müzakereler yürütecek. O zamana kadar, ABD tarafının savaşı sona erdirmek, ablukayı kaldırmak ve varlıkları serbest bırakmak konusundaki taahhütleri doğrulanacak. 60 günlük görüşmeler, ABD'nin bu taahhütleri yerine getirmesine bağlıdır." ifadeleri kullandı.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Garibabadi, anlaşmanın imzalanmasından sonraki 60 günlük süre içerisinde yaptırımlar, nükleer program ve ekonomik kalkınma mekanizması gibi konuların müzakere edileceğini kaydetti.

Anlaşmanın Lübnan'ı da kapsadığını belirten Garibabadi, "Lübnan da dahil olmak üzere çeşitli cephelerdeki savaş ve askeri operasyonlara derhal ve kalıcı olarak son verileceği bu gece açıklanacak." dedi.

Anlaşma metninde "İran'ın tüm önemli görüşlerinin" yer aldığını aktaran Garibabadi, 19 Haziran'daki imza töreninden önce anlaşma metninin kamuoyuna açıklanacağını belirtti.

İsrail'in Lübnan'a saldırısının ardından İran Silahlı Kuvvetleri'nin karşı saldırıya hazırlandığını ifade eden Garibabadi, bu kararlılığın ABD Başkanı Donald Trump'ın İsrail'e karşı pozisyon almasına ve anlaşma metninde bazı konuların ilerlemesine yardımcı olduğunu aktardı.

Garibabadi, İran Silahlı Kuvvetleri'nin anlaşmaya rağmen "düşmanın planlarına karşı koymak için her zaman hazır olduğunu" belirtti.

Son 24 saatte Gazze'deki hastanelere 3 ölü ve 16 yaralının getirildiği belirtildi.

Gazze'de ateşkesin yürürlüğe girdiği 10 Ekim 2025'ten bu yana İsrail'in saldırılarında 986 kişinin yaşamını yitirdiği, 3 bin 138 kişinin yaralandığı, enkaz altından ise 783 kişinin cansız bedeninin çıkarıldığı ifade edildi.

İsrail'in Ekim 2023'ten bu yana Gazze Şeridi'ne düzenlediği saldırılarda toplam can kaybının 72 bin 996'ya, yaralı sayısının 173 bin 246'ya yükseldiği kaydedildi.

Gazze Şeridi'nde enkaz altında hâlâ binlerce cenazenin bulunduğu belirtiliyor.

Açıklamada, "İsrail ordusunun Şubat 2026'da Lübnan'ın güneyindeki bazı sınır köylerinin üzerine yasaklı glifosat maddesini püskürtmesiyle ilgili şikayeti içeren mektup, BMGK ile BM Genel Sekreteri Guterres'e gönderildi." ifadesi kullanıldı.

Kimyasal Silahların Yasaklanması Sözleşmesi'nin, herbisitlerin bir savaş yöntemi olarak kullanılmasını yasakladığına işaret edilen açıklamada, Lübnan'daki Ayta Şaab, Ras Nakura ve Dahayra beldelerinden alınan toprak numuneleri üzerinde yapılan laboratuvar testleri ve kimyasal analizlerin, yüksek konsantrasyon oranlarında glifosat kullanımını teyit ettiği aktarıldı.

Lübnan, BM'den İsrail'in saldırılarını kınamasını talep etti

Bakanlık ayrıca BMGK ve Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Guterres'e İsrail'in Lübnan'a devam eden saldırılarına ilişkin bir başka şikayet mektubu gönderdiğini bildirdi.

Açıklamada, İsrail ordusunun haziran ayının başlarında ülkenin güneyinde Nebatiye kentine bağlı Kefr Tebnit-Hardali yolu üzerinde seyreden bir askeri araca düzenlediği; saldırıda hava saldırısı sonucu biri Tuğgeneral rütbesindeki 2 subay ve bir askerin yaşamını yitirdiği belirtildi.

Bakanlık, BM'den bu saldırıyı kınamasını; tekrarlanan saldırılara son vermek için gerekli acil önlemleri almasını, 1701 sayılı karar da dahil olmak üzere BM Antlaşması'yla ilgili uluslararası kararlara uyulmasının sağlanmasını talep etti.

Bu gelişmelerin bölgede güvenlik ve istikrarı güvence altına alacak, ayrıca İsrail'in uluslararası alanda tanınan sınırların gerisine çekilmesini sağlayacak barışçıl ve sürdürülebilir bir çözüme ulaşmak için gerekli koşulları hazırlamak, güven artırıcı önlemleri görüşmek ve düşmanca faaliyetlerin durdurulmasını kalıcı hale getirmek amacıyla Washington'da, ABD himayesinde Lübnan ile İsrail arasında müzakerelerin yürütüldüğü bir dönemde yaşandığı kaydedildi.

İsrail'in Lübnan ordu güçleri hedef almasının, bu çerçevede atılan diplomatik çabaları sekteye uğrattığı; Lübnan devletinin otoritesini güçlendirmek ve egemenliğini sadece kendi güçleriyle tesis etmek amacıyla atılan adımları tehdit ettiği belirtildi.

Kanal muhabirinin aktardığına göre, Trump, İsrail'in Beyrut'a saldırısına işaret ederek, İsrail Başbakanı Netanyahu için "Bibi neden böyle kahrolası bir saldırı düzenlemek zorunda kaldı ki? Çok sinirlendim. Ona bunu söyledim. Hiçbir muhakeme yeteneği yok." dedi.

Trump, "(İran-ABD) Anlaşmayı bu sabah imzalamamız gerekiyordu ancak Beyrut'taki İsrail saldırısı bunu geciktirdi. Sanırım imza töreni bugün, önümüzdeki birkaç saat içinde gerçekleşecek." ifadelerine yer verdi.

Netanyahu ile görüşmesinde ona "Sen ne yaptığını sanıyorsun?" dediğini belirten Trump, ondan Hizbullah'a yönelik başka saldırı düzenlememesini ve böylece anlaşmaya varılmasını engellememesini istediğini kaydetti.

Trump, İran ile anlaşmanın 2-3 saat içinde elektronik olarak, gelecek hafta Avrupa'da bir yerde de yüz yüze imzalanacağına inandığını bildirdi.

Bina çöktüğü sırada bitişikte bulunan 5'er katlı 2 binanın bazı duvarları ile kolonları yıkıldı, bazı daireler ile iş yerleri de zarar gördü.

İhbar üzerine bölgeye polis ve zabıta ekipleri sevk edildi.

Ekipler, zarar gören binalarda oturanları tahliye etti. İş yeri sahipleri de dükkanlardaki malzemeleri kamyonlara taşıdı.

Zarar gören binalarla ilgili bir ay sonra boşaltılmalarına yönelik tahliye kararı bulunduğu öğrenildi.

"Bir gürültü oldu deprem gibi salladı"

İş yeri sahiplerinden İbrahim Şen, gazetecilere, olay sırasında dükkanda bulunduğunu belirterek, "Ben geldim dükkanı açtım, masaya oturdum bir anda bir gürültü oldu deprem gibi salladı. Telefonu aldığım gibi dışarı çıktım. Etraf toz bulutu gibi göz gözü görmüyordu. Karşı tarafa geçtim komşumun dükkanına baktım duvar komple girmiş içeri. Bana 'Girme içeri yasak.' dediler. 'Hocamız gelecek, o bakacak.' dediler. Gerekirse tahliye edilecek ya da hiç tahliye edilmeden yıkılabilir dediler." şeklinde konuştu.

Zarar gören binada yeğeninin oturduğunu anlatan Bahattin Kuş ise mevcut binanın yıkılması gerektiğini söyledi.

Kuş, yıkım firması ile belediyenin denetiminde yıkım işleminin gerçekleştirildiğini belirterek, "Olması gereken normal şartlardaki güvenlik önlemleri alınmış. Binanın yapısal ve fiziksel olarak mukavemeti zayıf olduğundan dolayı kontrolsüz bir şekilde bina çökünce, sağında ve solundaki binalara hasar vermiş. Bu olay sonucunda mevcut binalarda yaşam olduğu için belediye kendi kontrollerinde ve denetimi ön planda tutarak tahliye işlemlerini gerçekleştiriyor." ifadelerini kullandı.

Soruşturma kapsamında gözaltına alınan 29 şüphelinin emniyetteki işlemleri tamamlandı.

Şüpheliler, sağlık kontrolünün ardından Çağlayan'daki İstanbul Adliyesi'ne sevk edildi.

Savcılık işlemleri sonrası sulh ceza hakimliğine çıkarılan 29 şüpheli hakkında adli kontrol tedbiri uygulanmasına karar verildi.

Beyaz et sektöründe yaşanan haksız fiyat artışları iddiasına ilişkin soruşturma kapsamında düzenlenen operasyonda, hakkında gözaltı kararı verilen 32 zanlıdan 28'i yakalanmıştı. Devam eden operasyonda 1 şüpheli daha gözaltına alınmıştı.

Sivil toplum kuruluşları, meslek odaları, muhtarlar, akademisyenler ve kanaat önderlerinin yoğun ilgi gösterdiği çalıştayda, Arnavutköy’ün mevcut durumu, geleceğe dönük riskleri ve çözüm önerileri kapsamlı şekilde ele alındı.

“Arnavutköy İstanbul’un En Stratejik İlçelerinden Biri”

Arnavutköy’ün son yıllarda İstanbul Havalimanı, Kuzey Marmara Otoyolu ve büyük ölçekli yatırımların etkisiyle İstanbul’un en hızlı dönüşen ilçelerinden biri haline geldiğini belirten Tekin, bu büyümenin planlı ve sürdürülebilir olup olmadığının sorgulanması gerektiğini söyledi.

“Bugün birçok şehir büyüyor ancak aynı ölçüde gelişemiyor. Nüfus artıyor ama yaşam kalitesi artmıyor. Bizim hedefimiz sadece büyüyen değil, gelişen bir Arnavutköy olmalıdır” diyen Tekin, şehirleşmenin insan odaklı bir anlayışla yürütülmesi gerektiğini vurguladı.

“Su Kaynakları Gelecek Nesillerin Emanetidir”

Konuşmasında çevre ve su politikalarına özel yer ayıran Tekin, Arnavutköy’ün Terkos ve Sazlıdere havzaları başta olmak üzere İstanbul’un en önemli su kaynaklarının merkezinde bulunduğunu hatırlattı.

İstanbul’un artık kendi su kaynaklarıyla yetebilen bir şehir olmadığını ifade eden Tekin, su havzalarının kısa vadeli rant anlayışına kurban edilmemesi gerektiğini belirterek, “Arnavutköy yalnızca kendi geleceğinden değil, milyonlarca İstanbullunun su geleceğinden de sorumludur. Su havzaları gelecek nesiller adına korunması gereken milli servetlerdir” dedi.

“Kuzey Ormanları Arnavutköy’ün Hazinesidir”

Tekin, Arnavutköy’ün sahip olduğu doğal zenginliklerin ilçenin en büyük değeri olduğunu belirterek, şehirlerin zenginliğinin yalnızca bütçeleriyle değil, ormanları, tarım alanları, temiz havası ve biyolojik çeşitliliğiyle ölçüldüğünü söyledi.

“Bugün gelişmiş şehirler artık betonla değil, yaşam kalitesiyle yarışıyor. Bizim vizyonumuz daha fazla beton değil, daha fazla yaşam alanıdır; daha fazla rant değil, daha fazla nefes alanıdır” ifadelerini kullanan Tekin, çevre duyarlılığının şehir planlamasının temel unsurlarından biri olması gerektiğini kaydetti.

“Afetlere Hazırlık Siyaset Üstü Bir Meseledir”

İstanbul’un deprem gerçeğine dikkat çeken Tekin, afetlere hazırlığın tüm kurumların ortak sorumluluğu olduğunu belirtti.

Her mahalle için ayrı afet eylem planları hazırlanması, toplanma alanlarının güçlendirilmesi, afet lojistik merkezlerinin oluşturulması ve vatandaşlara temel afet eğitimlerinin verilmesi gerektiğini ifade eden Tekin, “Afet olduktan sonra yapılan çalışmaların maliyeti, afet olmadan yapılan hazırlıkların kat kat üzerindedir” dedi.

Çalıştay, katılımcıların görüş ve önerilerinin alınmasının ardından sona erdi. Program sonunda yapılan değerlendirmelerde, çalıştaydan çıkan fikir ve önerilerin raporlaştırılarak ilgili kurumlarla paylaşılacağı belirtilirken, Arnavutköy’ün daha yaşanabilir, çevreye duyarlı, afetlere hazırlıklı ve insan merkezli bir şehir haline gelmesi için ortak çalışmaların sürdürüleceği ifade edildi.

Programın açılışında konuşan Ergün Yalçınkaya, Esenler’in geleceğinin ortak akıl ve istişare kültürüyle şekillenebileceğini belirterek, farklı kesimlerin görüş ve önerilerinin şehir yönetiminde dikkate alınmasının önemine vurgu yaptı.

“Güçlü Şehir Adil Şehirdir”

Çalıştayın ana konuşmasını gerçekleştiren Av. Sinan Tekin, şehirlerin yalnızca fiziksel yatırımlarla değil, insanı merkeze alan bir anlayışla güçleneceğini ifade etti.

Esenler’in Türkiye’nin son yarım asırlık göç, kentleşme ve dönüşüm hikâyesinin önemli bir özeti olduğunu belirten Tekin, ilçenin büyüme başarısının yanında çözüm bekleyen önemli meselelerle de karşı karşıya bulunduğunu söyledi. Vatandaşların güvenli konutlarda yaşama, kaliteli eğitime erişme, daha fazla yeşil alanla buluşma, trafik yükünün azaltılması ve karar alma süreçlerinde söz sahibi olma taleplerinin yerel yönetimlerin öncelikleri arasında yer alması gerektiğini vurguladı.

“Bugün sıkça güçlü şehir kavramını kullanıyoruz. Ancak güçlü şehir yalnızca yüksek binalara, büyük bütçelere veya gelişmiş altyapıya sahip şehir değildir” diyen Tekin, güçlü şehrin deprem riskine karşı hazırlıklı, çevresini koruyan, kadınların güvenle yaşayabildiği, engellilerin hayatın her alanında yer alabildiği ve ortak akılla yönetilen şehir olduğunu ifade etti. Tekin, “Güçlü şehir yalnızca zengin şehir değildir; güçlü şehir aynı zamanda adil şehirdir” sözleriyle konuşmasının en dikkat çekici mesajlarından birini verdi.

“Kentsel Dönüşüm Sadece Bina Yenilemek Değildir”

Konuşmasında İstanbul ve Esenler’in en önemli gündem maddelerinden birinin deprem gerçeği olduğuna dikkat çeken Tekin, kentsel dönüşüm çalışmalarının önemini vurgularken, dönüşümün yalnızca bina yenileme faaliyetleri olarak görülmemesi gerektiğini söyledi.

Mahalle kültürünü koruyan, komşuluk ilişkilerini güçlendiren ve vatandaşları ekonomik yük altında bırakmayan bir dönüşüm anlayışının benimsenmesi gerektiğini belirten Tekin, “Konut üretmek kadar yaşam üretmek de önemlidir” dedi. Yeni yerleşim alanlarının sosyal donatı alanları, çocuk oyun parkları, kültür merkezleri ve yeşil koridorlarla birlikte planlanması gerektiğini ifade etti.

Çevre ve Yeşil Alan Vurgusu

Şehirlerin geleceğinin çevre politikalarından bağımsız düşünülemeyeceğini belirten Tekin, İstanbul’un su kaynaklarının ciddi baskı altında bulunduğunu ve sürdürülebilir şehircilik anlayışının zorunlu hale geldiğini söyledi.

Esenler’de kişi başına düşen yeşil alan miktarının artırılması gerektiğini ifade eden Tekin, “Şehrin geleceğini konuşurken sadece yolları ve binaları değil, parkları, ağaçları ve çocuklarımızın geleceğini de konuşmak zorundayız” dedi.

“Şehirler Seçimler İçin Değil, Gelecek Nesiller İçin İnşa Edilir”

Konuşmasının son bölümünde ortak akıl ve katılımcı yönetim anlayışına vurgu yapan Tekin, sivil toplum kuruluşlarının, meslek odalarının ve vatandaşların karar alma süreçlerine daha fazla dahil edilmesi gerektiğini söyledi.

Muhalefetin görevinin yapılan her şeye karşı çıkmak değil, eksikleri göstermek, çözüm üretmek ve doğru işlere destek vermek olduğunu belirten Tekin, Esenler’in yararına olan her çalışmanın yanında olmaya devam edeceklerini ifade etti.

Program, katılımcıların görüş ve önerilerini paylaşmasının ardından sona erdi. Çalıştayda ortaya çıkan değerlendirmelerin raporlaştırılarak ilgili kurumlar ve kamuoyu ile paylaşılacağı belirtildi.

Yoğun katılımla gerçekleştirilen “Ortak Akıl, Güçlü Şehir” Çalıştayı, Esenler’in geleceğine ilişkin ortak vizyonun güçlendirilmesi açısından önemli bir platform olarak değerlendirildi.

İran Meclis Başkanı ve Başmüzakereci Muhammed Bakır Kalibaf, İsrail'in Beyrut'un güneyine yönelik saldırısının ABD'nin ya taahhütlerini yerine getirme iradesinden ya da bunu yapma kabiliyetinden yoksun olduğunu gösterdiğini söyledi.

"Kötü polis iyi polis" oyununun eskide kaldığını belirten Kalibaf, "Eğer taahhütlerinizi yerine getirme iradeniz ve kapasiteniz yoksa, (müzakere) sürecinin devamından söz etmek mümkün değil." sözleriyle müzakere sürecinin durabileceği uyarısında bulundu.

İran ordusu: İsrail'in saldırıları cevapsız kalmayacak

İran Silahlı Kuvvetlerinin savaşı yürüten birimi Hatemül Enbiya Merkez Karargahı Denetim Başkan Yardımcısı Tuğgeneral Muhammed Cafer Esedi, İsrail'in Beyrut'un Dahiye bölgesine yönelik saldırılarının cevapsız kalmayacağını söyledi.

İşgalci İsrail, Lübnan'ın başkenti Beyrut'ta Dahiye bölgesi ve ülkenin güneyine hava saldırısı düzenlemiş ve en az 8 kişi hayatını kaybetmişti.

Söz konusu üyenin, Türkiye Cumhuriyeti hakkında "sömürge komiseri" üslubuyla konuşmasının, kendisi için siyasi bir utanç ve AP değerlerinin istismarı olduğunu belirten Çelik, "Avrupa Parlamentosunun bu seviyesizliği ciddi bir şekilde ele alması gerekir. Siyasi bir niteliği olmadığı konuşmasından anlaşılan bu şahsın ciddiye alınacak bir tarafı yoktur." değerlendirmesinde bulundu.

Çelik, paylaşımında şunları söyledi:

"Bu kişi, 'Avrupa Parlamentosu üyesi ve gölge raportör' sıfatını taşıdığı için, Avrupa Parlamentosu hakkında gösterdiğimiz özen gereği mecburen cevap veriyoruz. Türkiye Cumhuriyeti Kabinesi'ni, Adalet Bakanı'mız Sayın Akın Gürlek'i ve Kabine'mizin herhangi bir üyesini saygısız bir dille hedef göstermek kimsenin haddi değildir. Avrupa Parlamentosu adına yapılan bu saygısızlığın arkasındaki saikler, bu köklü kurum tarafından ciddi şekilde sorgulanmalıdır.

Türkiye Cumhuriyeti'nin egemenlik haklarına saygı, bir tartışma konusu olamaz. Avrupa Parlamentosu geçmişte nitelikli bir 'siyaset ve insan hakları okulu'ydu. Bugün ise 'sömürge komiseri' edasıyla konuşan bazı niteliksiz siyasetçilerin 'güdümlü siyasi lobi' faaliyetleri yüzünden değer kaybetmektedir. Türkiye hakkında geçmiş yıllarda hazırlanan raporların da gerçeği yansıtmak ve diyalog kapılarını açmak yerine, bazı siyasi odakları tatmin etmek üzerine kurulduğu görülmüştür."

"Avrupa Parlamentosunun yanlışlarını telafi etmesi gerekir"

AP'nin saygın geçmişine ve hakkaniyetli yaklaşımlarına uygun her türlü diyaloğa önem verdiklerinin altını çizen Çelik, Türkiye Cumhuriyeti'nin egemenlik haklarına yapılan hiçbir saygısızlığa ise izin vermeyeceklerini vurguladı.

Çelik, AP'nin başta Gazze olmak üzere temel insanlık konularında tarihin doğru tarafında duramayan yanlışlarını güçlü şekilde telafi etmesi gerektiğini belirterek, şöyle devam etti:

"Avrupa Parlamentosu 'insanlık ittifakı'nın güçlü bir destekçisi olacak birikime sahiptir ve bu birikime önce Parlamento üyelerinin saygı duyması gerekir. Bu çerçevede, Avrupa Parlamentosu 'yaptırım' araçlarını doğru ve saygın biçimde kullanmak istiyorsa, siyonistlerin Gazze'deki soykırım suçlarını destekleyen Avrupalı siyasetçileri gündemine almalıdır. Avrupa'daki siyonist soykırım destekçisi siyasetçilere yaptırım kararı almayan Avrupa Parlamentosunun diğer konularda söz söyleme zemini yoktur.

Bugün Avrupa Parlamentosunun bazı üyelerinin çeşitli etkiler altında 'siyasi bağnazlığın' vesayeti ile hareket ettiği pek çok gündem vardır. Türkiye'ye dönük bu bağnaz siyasi dilin hiçbir hükmü yoktur. Avrupa Parlamentosu üyesi sıfatı taşıyan bazılarının 'siyasi yobazlıkla' Türkiye'yi hedef almasını reddediyoruz. Avrupa Parlamentosunun bu siyasi yobazları 'demokrasi ilkokulu'na göndermesi en doğru seçenektir."

Müebbet hapis cezası verilen ve 2001 yılından bu yana İsrail hapishanesinde tutuklu bulunan Serhan'ın, bu süre boyunca maruz bırakıldığı ağır işkence, uzun sorgulamalar, tecrit uygulamaları ve sistematik tıbbi ihmal nedeniyle ciddi sağlık sorunları yaşadığı vurgulandı.

Açıklamada, kalp ve damar hastalıkları ile yüksek tansiyon rahatsızlığı bulunan Serhan’ın, sağlık durumunun kötüleşmesi nedeniyle son yıllarda tekerlekli sandalyeyle hareket etmek zorunda kaldığı, buna rağmen İsrail'in ağır tutukluluk koşullarında tutulmaya devam edildiği kaydedildi.

Filistinli kurumlar, Serhan’ın İsrail hapishanelerinde uygulanan ihmal ve kötü muamelenin bir sonucu olarak yaşamını yitirdiğini belirterek, uluslararası insan hakları kuruluşlarına bu duruma müdahale etmeleri çağrısında bulundu.

Serhan’ın ölümüyle birlikte, ​​​​İsrail hapishanelerinde Ekim 2023’ten bu yana hayatını kaybeden ve kimliği bilinen Filistinli tutukluların sayısının 90'a ulaştığı, 1967’den bu yana ise toplam sayının 327’ye çıktığı belirtildi.

Ayrıca İsrail’in, Gazze Şeridi’nden tutulan çok sayıda tutuklunun akıbetini gizlemeyi sürdürdüğü ve durumlarına ilişkin bilgi vermeyi reddettiği ifade edildi.

Hamas: Tıbbi ihmal ve işkence sonucu gerçekleşen yeni bir ölüm

Öte yandan Hamas, yayımladığı taziye mesajında İmad Serhan’ın İsrail’in Gilboa Hapishanesi’nde hayatını kaybetmesini "tıbbi ihmal ve işkence sonucu gerçekleşen yeni bir ölüm" olarak nitelendirdi.

Açıklamada, İsrail cezaevi yönetiminin Filistinli tutukluları tedaviden mahrum bıraktığı ve ağır koşullarda tuttuğu belirtilerek, bunun sistematik bir politika olduğu ifade edildi.

Hamas, Serhan’ın ölümünden İsrail makamlarını sorumlu tutarken, uluslararası toplum ve insan hakları kuruluşlarına Filistinli tutuklulara yönelik ihlallerin durdurulması için harekete geçme çağrısında bulundu.

Süveyrika, Muveyhiye ve Haze bölgelerinde gerçekleştirilen çalışmalar sonucunda toplam 1774 arkeolojik buluntu belgelendi.

Araştırmalarda 156 yeni arkeolojik alan kayıt altına alınırken; 461 İslami yazıt, 34 Semudi yazıtı, 1259 kaya resmi, 11 taş yapı, 3 tarihi saray ve yapı kalıntısı, 2 tarihi kervan yolu ile 4 kuyu tespit edildi.

Miras Kurumu, söz konusu buluntuların İslam’ın erken dönemlerine, özellikle Hazreti Osman öncesi döneme uzanan tarihi sürece ışık tuttuğunu ve Arap Yarımadası’nın kültürel mirasının anlaşılmasına katkı sağladığını belirtti.

Araştırmalarda ortaya çıkarılan en dikkat çekici buluntular arasında Kur’an-ı Kerim’den ayetler içeren kaya yazıtları ve Hazreti Ömer’in adını taşıyan erken dönem yazıtlar yer aldı.

Buluntular arasında yer alan bir yazıtta, "Allah Ömer bin Hattab’ın bu dünyada ve ahirette dostudur. Allah’tan başka ilah yoktur." ifadelerinin bulunduğu aktarıldı.

Yazıtın Hicazi hatla yazıldığı ve "İbrahim" isimli kişi tarafından kaleme alındığı belirtildi.

Kurum tarafından paylaşılan görsellerde ayrıca, Nisa Suresi’nin 58. ayetine ait şu ifadelerin yer aldığı yazıtlar da tespit edildi:

"Allah size, emanetleri mutlaka ehline vermenizi ve insanlar arasında hükmettiğiniz zaman adaletle hükmetmenizi emreder."

Uzmanlar, bu tür yazıtların Kur’an ayetlerinin İslam’ın en erken dönemlerinde yazılı olarak kullanıldığını göstermesi açısından önemli olduğunu ifade etti.

Erken dönem İslami yazıtlar ve kaya resimleri

Keşifler arasında erken dönem İslami yazıtların yanı sıra çok sayıda kaya resmi ve farklı dönemlere ait izler de yer aldı.

Miras Kurumu, bu buluntuların İslam devletinin ilk yıllarına ilişkin dini, kültürel ve toplumsal hafızayı günümüze taşıyan önemli belgeler olduğunu vurguladı.

Kurum açıklamasında, "Mehd bölgesindeki her taş bir hatıra taşımakta, her yazıt ise İslam devletinin ilk günlerine uzanan tarihten bir hikayeyi korumaktadır." ifadelerine yer verildi.

Açıklamada ayrıca, "Bugün geçmişimizin sırlarını ortaya çıkarıyor ve onları gelecek nesillere aktarıyoruz." denildi.

Suudi yetkililer, keşiflerin erken İslam tarihi, Arap yazı geleneği ve bölgenin medeniyet mirasına önemli katkılar sunduğunu, arkeolojik çalışmaların ise sürdüğünü bildirdi.