Sosyal İşler Başkanlığı bu hafta gıda israfını gündeme taşıdı ve Gıda İsrafının Önlenmesi başlıklı bir rapor yayımladı.

Saadet Partisi tarafından hazırlanan raporda şunlara yer verildi:

KISA ÖZET

Gıda israfı, dünyada açlıkla mücadele eden milyonlarca insanın varlığına rağmen her yıl büyük miktarda gıdanın üretimden tüketime kadar olan süreçte kaybedilmesi veya çöpe atılması nedeniyle ortaya çıkan önemli bir ekonomik, çevresel ve sosyal sorundur. Türkiye'de her yıl milyonlarca ton gıda israf edilmekte, üretilen her beş gıda ürününden biri sofraya ulaşmadan kaybedilmektedir.

Gıda israfı; üretim, depolama, lojistik, perakende ve hane halkı aşamalarında yaşanmakta; plansız alışveriş, yanlış depolama, soğuk zincir eksiklikleri ve tüketim alışkanlıkları bu kayıpları artırmaktadır. İsraf edilen her gıda ürünüyle birlikte su, enerji, emek ve doğal kaynaklar da boşa harcanmaktadır.

Bu nedenle gıda israfıyla mücadele; ulusal izleme sistemlerinin kurulması, depolama ve soğuk zincir yatırımlarının artırılması, gıda bankacılığının güçlendirilmesi, tüketici bilincinin yükseltilmesi ve dijital teknolojilerin etkin kullanılması gibi bütüncül politikaları gerektirmektedir. Gıda israfının azaltılması, hem gıda güvenliğinin sağlanması hem de doğal kaynakların korunması ve ülke ekonomisinin güçlendirilmesi açısından stratejik bir öneme sahiptir.

Gıda İsrafının Önlenmesi

Giriş

Gıda, insan yaşamının temel ihtiyaçlarından biridir. Buna rağmen günümüzde dünyada milyonlarca insan açlık ve yetersiz beslenmeyle mücadele ederken, üretilen gıdanın önemli bir bölümü sofralara ulaşmadan ya da tüketilmeden kaybedilmekte veya israf edilmektedir. Bu durum yalnızca ekonomik bir kayıp değil; aynı zamanda çevresel, sosyal ve insani sonuçları bulunan küresel bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır.

Artan dünya nüfusu ve su kaynakları üzerindeki baskı ve tarımsal üretim maliyetlerinin yükselmesi, gıdanın her zamankinden daha değerli hale gelmesine neden olmuştur. Dolayısıyla günümüzde mesele yalnızca daha fazla üretmek değil, üretilen gıdayı koruyabilmek ve verimli kullanabilmektir.

Gıda İsrafı Neden Stratejik Bir Sorundur?

Her gıda ürünü sofraya ulaşıncaya kadar uzun bir üretim sürecinden geçmektedir. Bu süreçte toprak işlenmekte, su kullanılmakta, enerji harcanmakta, gübre ve zirai ilaçlardan yararlanılmakta, taşıma ve depolama faaliyetleri gerçekleştirilmektedir. Dolayısıyla tüketilmeden çöpe atılan her ürün yalnızca gıda değil; aynı zamanda suyun, toprağın, emeğin, enerjinin ve sermayenin de israf edilmesi anlamına gelmektedir.

Birleşmiş Milletler projeksiyonlarına göre dünya nüfusunun 2050 yılında yaklaşık 9,8 milyara ulaşması beklenmektedir. FAO ise bu artan nüfusun sürdürülebilir biçimde beslenebilmesi için tarımsal üretimin önemli ölçüde artırılması gerektiğini; farklı projeksiyonlara göre küresel gıda üretiminde yaklaşık %50–60 düzeyinde artışa ihtiyaç duyulacağını belirtmektedir. Ancak mevcut üretimin önemli bir kısmının kaybedildiği dikkate alındığında, yeni üretim kadar mevcut üretimin korunması da hayati önem taşımaktadır.

Dünyada Gıda İsrafının Boyutu

Dünya genelinde gıda israfı her geçen yıl büyüyen küresel bir sorun haline gelmektedir.

UNEP'in Gıda İsrafı Endeksi'ne göre her yıl yaklaşık 1,05 milyar ton gıda israf edilmektedir. Buna karşılık yaklaşık 733 milyon insan açlıkla mücadele etmektedir. Son yıllarda yayımlanan araştırmalar ise yıllık gıda israfının 1,5 milyar tona yaklaştığını ve kişi başına ortalama 132 kilogram gıdanın çöpe gittiğini göstermektedir.

Bu tablo, dünyanın temel probleminin yalnızca üretim yetersizliği olmadığını; mevcut üretimin doğru yönetilememesi olduğunu ortaya koymaktadır.

Türkiye'de Gıda İsrafının Boyutu

Türkiye de gıda israfından önemli ölçüde etkilenen ülkeler arasında yer almaktadır. UNEP Gıda İsrafı Endeksi verilerine göre ülkemizde her yıl yaklaşık 8,7 milyon ton gıda yalnızca hane halkı düzeyinde israf edilmektedir. Kişi başına düşen yıllık gıda israfı ise 102 kilogram seviyesindedir. Başka bir ifadeyle Türkiye'de her vatandaş yılda ortalama yüz kilogramdan fazla gıdayı tüketmeden çöpe atmaktadır.

FAO'nun değerlendirmelerine göre ise Türkiye'de 2019-2021 döneminde yaklaşık 18 milyon ton gıda kaybedilmiş veya israf edilmiştir. Bu miktar toplam gıda üretiminin yaklaşık beşte birine (%20) karşılık gelmektedir. Yani ülkemizde üretilen her beş gıda ürününden biri sofraya ulaşmadan ekonomik değerini kaybetmektedir.

Bu tablo, gıda israfının yalnızca bireysel bir tüketim alışkanlığı olmadığını; üretimden tüketime kadar uzanan bütün gıda sistemini ilgilendiren yapısal bir sorun olduğunu göstermektedir.

Gıda İsrafı Nerede Ortaya Çıkıyor?

Üretim Aşaması

Bazı ürünler yalnızca şekil, renk veya boyut bakımından piyasa standartlarını karşılamadığı için hasat edilmeden tarlada bırakılmaktadır. Düşük piyasa fiyatları, yüksek işçilik maliyetleri ve yanlış hasat planlaması da üretim aşamasındaki önemli kayıp nedenleri arasında yer almaktadır.

Depolama ve Lojistik

Hasat sonrası uygun olmayan depolama koşulları, sıcaklık ve nem kontrolünün sağlanamaması, yetersiz ambalajlama ve soğuk zincirin korunamaması özellikle yaş meyve ve sebzelerde ciddi kayıplara neden olmaktadır.

Perakende

Marketlerde estetik görünümü esas alan satış anlayışı nedeniyle şekli bozuk ancak tüketilebilir durumdaki birçok ürün raflara çıkamadan israf edilmektedir. Bunun yanında stok yönetimindeki yetersizlikler, açık büfe uygulamaları ve son tüketim tarihi yaklaşan ürünlerin değerlendirilememesi de önemli kayıp nedenleri arasındadır.

Hane Halkı

Evlerde yaşanan gıda israfının başlıca nedenleri ise plansız alışveriş, ihtiyaçtan fazla ürün satın alınması, Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi (TETT) ile Son Tüketim Tarihi (STT) arasındaki farkın bilinmemesi, uygun olmayan muhafaza koşulları, gereğinden fazla yemek hazırlanması ve artan yemeklerin değerlendirilmemesidir.

Türkiye İsraf Araştırması'na göre tüketicilerin yalnızca %31'i alışverişe liste hazırlayarak gitmektedir. Satın alınan gıdaların yaklaşık %23'ü tüketilmeden çöpe gitmektedir. Evlerde en fazla israf edilen ürün grupları ise meyve-sebzeler ile süt ve süt ürünleridir.

Gıda İsrafının Ekonomik ve Çevresel Sonuçları

Gıda israfı yalnızca ekonomik kayıplara yol açmamaktadır. Aynı zamanda su kaynaklarının gereksiz kullanılmasına, tarım arazilerinin verimsizleşmesine neden olmaktadır.

Üretilen ancak tüketilmeyen her ürün için kullanılan su, enerji ve doğal kaynaklar boşa gitmektedir.

Bu nedenle gıda israfının azaltılması; doğal kaynakların korunması ve sürdürülebilir kalkınmanın sağlanması açısından da büyük önem taşımaktadır.

Çözüm Önerileri

Gıda israfıyla mücadele yalnızca bireylerin sorumluluğuna bırakılmamalıdır. Kamu kurumları, yerel yönetimler, üreticiler, gıda sanayii, marketler, restoranlar ve tüketiciler ortak bir anlayışla hareket etmelidir.

Bu kapsamda;

•Gıda kaybı ve israfını düzenli ölçen ulusal bir izleme sistemi kurulmalıdır.

•Hasat sonrası kayıpları azaltacak depolama ve soğuk zincir yatırımları artırılmalıdır.

•Gıda bankacılığı sistemi güçlendirilerek tüketilebilir durumdaki fazla gıdalar ihtiyaç sahiplerine ulaştırılmalıdır.

•Marketlerde yalnızca şekil ve görünüm nedeniyle satış dışı bırakılan ürünlerin değerlendirilmesini sağlayacak düzenlemeler yapılmalıdır.

•Restoranlarda porsiyon seçenekleri artırılmalı, artan yemeklerin paketlenmesi teşvik edilmelidir.

•Okullarda gıda okuryazarlığı ve israf bilinci müfredata dâhil edilmelidir.

•TETT ile STT arasındaki fark konusunda toplum bilinçlendirilmelidir.

•Belediyeler organik atıkları kompost ve biyogaz tesislerinde değerlendirerek döngüsel ekonomiyi desteklemelidir.

•Dijital teknolojilerden yararlanılarak üretim, stok ve tedarik süreçleri daha etkin yönetilmelidir.

Sonuç

Gıda israfı, yalnızca çöpe atılan bir ekmek ya da tüketilmeyen bir yemek meselesi değildir. Bu sorun; ekonomik kaynakların verimsiz kullanılmasına, doğal kaynakların tükenmesine, çevrenin kirlenmesine ve gıda güvenliğinin zayıflamasına neden olan çok yönlü bir kalkınma problemidir.

Türkiye'nin sahip olduğu tarımsal üretim potansiyeli, ancak üretimden sofraya kadar geçen süreçte oluşan kayıpların azaltılmasıyla gerçek anlamda değerlendirilebilir. Üretimin artırılması kadar, mevcut üretimin korunması da stratejik bir zorunluluktur.

Bugün gıda israfını azaltmak; yarının gıda güvenliğini korumak, doğal kaynakları gelecek nesillere aktarabilmek ve ülke ekonomisine milyarlarca liralık katkı sağlayabilmek anlamına gelmektedir. Bu nedenle gıda israfıyla mücadele, yalnızca bireysel bir sorumluluk değil; kamu politikalarının, yerel yönetimlerin, özel sektörün ve toplumun ortak iradesini gerektiren milli bir mesele olarak ele alınmalıdır.

BASIN AÇIKLAMASI METNİ

BİR YANDA AÇLIK, BİR YANDA İSRAF

Gıda, Cenab-ı Allah'ın insanoğluna bahşettiği en büyük nimetlerden biridir. Bu nimetin kıymetini bilmek; inancımızın, kültürümüzün ve medeniyet anlayışımızın temel gereğidir. Ne yazık ki bugün hem dünyada hem de ülkemizde milyonlarca insan temel gıda ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanırken, diğer taraftan milyonlarca ton gıda israf edilmektedir.

Türkiye'de her yıl milyonlarca ton gıdanın çöpe gitmesi kabul edilemez bir tablodur. İsraf edilen yalnızca ekmek, sebze ya da meyve değildir. Aynı zamanda toprağımız, suyumuz, çiftçimizin emeği, üreticimizin alın teri ve milletimizin kaynakları da israf edilmektedir.

Bugün yapılması gereken; yalnızca vatandaşımıza "israf etmeyin" çağrısı yapmak değildir. Asıl görev, üretimden tüketime kadar uzanan gıda zincirini daha verimli hale getirecek politikaları hayata geçirmektir.

Hasat sonrası kayıpların azaltılması, depolama ve soğuk zincir altyapısının güçlendirilmesi, gıda bankacılığının yaygınlaştırılması, marketlerde satış dışı bırakılan tüketilebilir ürünlerin değerlendirilmesi ve toplumun özellikle çocuklarımızın israf konusunda bilinçlendirilmesi gerekmektedir.

Yerel yönetimler de organik atıkları kompost ve biyogaz tesislerinde değerlendirerek hem çevreyi korumalı hem de ekonomiye katkı sağlamalıdır. Dijital teknolojiler kullanılarak üretim, stok ve tedarik süreçleri daha etkin yönetilmelidir.

Milletimizin alın terini, çiftçimizin emeğini ve ülkemizin kaynaklarını korumak hepimizin ortak sorumluluğudur. Gıda israfıyla mücadele millî bir görevdir.

Kamu kurumlarını, yerel yönetimleri, özel sektörü ve tüm vatandaşlarımızı bu konuda ortak sorumluluk bilinciyle hareket etmeye davet ediyor; daha adil, daha bereketli ve israfın olmadığı bir Türkiye'nin mümkün olduğuna yürekten inanıyoruz.

Boş kalan kontenjanların doldurulması işlemleri ise kura sırası gözetilerek 24 Ağustos-1 Eylül'de gerçekleştirilecek.

Hac ibadeti için kesin kayıt hakkı elde edip kayıt süresince kaydını yapmayanlara ek kayıt süresinde, belgelendirilebilir mücbir sebepler bulunmadıkça ve Hac ve Umre Hizmetleri Genel Müdürlüğünün onayı olmadıkça kesin kayıt hakkı verilmeyecek.

Aynı yılda kayıt yaptırmayanlara ise gelecek yıllarda kesin kayıt hakkı tanınmayacak.

Detaylı bilgiye il ve ilçe müftülüklerinin yanı sıra "www.hac.gov.tr" internet adresi ile 0850 260 13 13 numaralı telefondan ulaşılabilecek.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, şunları kaydetti:

"Kanunda tanımlanan ve Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında faaliyet gösterecek olan Kurul, Kanun'un yayımlanmasıyla birlikte kurulmuştur. Kurul üyesi Bakanlarımız ve kurumlarımız da kendi sorumluluk alanlarındaki çalışmalarını başlatmıştır. Kurulun ilk toplantısını 24 Ağustos Pazartesi günü gerçekleştirmeyi planlıyoruz. Bu toplantıda Kurulumuzun çalışma usul ve esasları ile silahları bırakma ve fesih sürecinin ihtiyaçları doğrultusunda oluşturulacak alt komisyonlar ele alınacaktır. Ayrıca, Kurul üyelerimizin gündeme getirebileceği ve kurumlarımız arasında koordinasyon gerektiren hususlar üzerinde de değerlendirmeler yapılabilecektir. Kurulumuz, milli birliğimiz, kardeşliğimiz ve huzurumuz için etkin bir koordinasyon içinde çalışacak, 7595 sayılı Kanun'la tanımlanan tüm görev ve sorumlulukları yerine getirmek için yoğun bir mesai sergileyecektir."

"Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde yükseköğretime erişimi artırmanın yanı sıra niteliği yükselten ve gençlerimizi Türkiye'nin geleceğine hazırlayan büyük bir dönüşüm gerçekleştirdik. Bu dönüşüm kapsamında yapay zeka, veri bilimi, siber güvenlik ve dijital dönüşüm başta olmak üzere stratejik alanlarda yeni lisans ve ön lisans programlarını yükseköğretim sistemimize kazandırdık.

2026 YKS yerleştirme sonuçlarında, bu yıl ilk kez açtığımız pek çok yeni programda kontenjanlar yüzde 100 doldu. Yapay zeka tabanlı lisans ve ön lisans programlarımızın tamamında da yüzde 100 doluluk sağlanması, attığımız adımların gençlerimizden güçlü bir karşılık bulduğunu gösteriyor. Bu tablo, öğrencilerimizin Geleceğin Meslekleri'ne ilişkin yüksek farkındalığına işaret ettiği gibi, yükseköğretim politikalarımızın ülkemizin insan kaynağı ihtiyacıyla uyumlu biçimde ilerlediğini de ortaya koyuyor.

Bugün Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı (2026-2030) ile daha da güçlenen bu istikamette amacımız, Türkiye'yi yapay zeka ve ileri teknolojilerde geliştiren, üreten ve yön veren ülkelerden biri hâline getirecek nitelikli insan gücünü yetiştirmektir."

Devlet Malzeme Ofisi Genel Müdürlüğü Yönetim Kurulu Üyeliğine Hüseyin Azili, Genel Müdür Yardımcılığına Kemaleddin Metin getirildi.

Gelir İdaresi Daire Başkanlığına da Hasan Şahin'in atanması uygun bulundu.

Öte yandan, 11 ildeki defterdarlıklara da atamalar gerçekleştirildi.

Türk barışının başta Suriye olmak üzere Irak, Lübnan gibi bölge ülkelerinde güçlü merkezi otorite, milli birlik ve toprak bütünlüğü ile demokratik hukuk devletini hedeflediğini belirtti.

"Bunun için de öncelikli olarak illegal silahlı yapıların ve terör örgütlerinin mutlaka ortadan kaldırılması gerekmektedir " uyarısında bulundu.

Terörün, şiddetin ve vandalizmin olduğu bir yerde demokratik kültürün gelişemeyeceği gibi devlet kurumsallığının da zayıflayacağına dikkati çekti.

Terörsüz Türkiye ile yalnızca dağdaki terörist unsurların değil radikalleşmiş ve marjinalleşmiş yapıların tasfiyesinin, bütünüyle şiddetin bitirilmesinin hedeflendiği vurgulandı.

Devlet Bahçeli "Terörsüz Türkiye gelecek Türk asırlarının müjdesidir aynı zamanda da kaos ve kargaşa ile anılan bölgemizde barış ve huzurun kardeşlik ve dayanışmanın " ifadesini kullandı.

Kanunun TBMM’de 467 milletvekilinin desteğiyle kabul edildiğini belirten Erdoğan, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, AK Parti Grubu ile “yapıcı tutum sergileyen” siyasi parti grupları ve milletvekillerine teşekkür etti.

Erdoğan, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

“Gazi Meclisimizde tarihî bir mutabakat örneği olarak 467 milletvekilimizin desteğiyle kabul edilen ve bugün itibarıyla yürürlüğe giren Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun’un hayırlara vesile olmasını diliyorum.

Türkiye’nin huzurlu, müreffeh ve güvenli geleceği için atılan bu önemli adımda emeği geçen;

Cumhur İttifakı ortağımız Sayın Devlet Bahçeli’ye ve Milliyetçi Hareket Partisi Grubuna...

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Sayın Numan Kurtulmuş’a...

AK Parti Grubundaki kıymetli yol ve dava arkadaşlarıma...

Farklı kulvarda yer almakla birlikte yapıcı bir tutum sergileyen tüm siyasi parti gruplarına ve milletvekillerine yürekten teşekkür ediyorum.

Sürecin bugünlere kazasız belasız gelmesinde katkısı bulunan devletimizin kurumlarını ve görevlilerini tebrik ediyorum.

Başta şehitlerimizin yakınları ve gazilerimiz olmak üzere, milletimizin tamamının hassasiyetlerini dikkate alan bir yaklaşımla yürüttüğümüz süreci, Kanun’un belirlediği zeminde, ilgili kurum ve kurullarımızın riyasetinde aynı samimiyet ve titizlikle yönetmeye devam edeceğiz.”

Sosyal medya platformlarında canlı yayınlanan toplantıya; İran Diplomasi Forumu Başkanı ve İran’ın İslam İşbirliği Teşkilatı nezdindeki eski Daimi Temsilcisi Büyükelçi Muhammed Hasan Şeyhulislam, İran’ın Ankara’daki eski Büyükelçisi Muhammed Farazmend, Dışişleri Bakanlığı Hukuk İşleri Masası Başkanı Abbas Bağırpur ve Tahran Üniversitesi öğretim üyelerinden Hasan Ahmediyan katıldı.

Toplantı, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarında sivil yerleşim yerlerinin hedef alınması ve yaşanan sivil kayıplara dikkat çekilerek başladı. Programda, 168 ilkokul öğrencisinin hayatını kaybettiği belirtilen Minab Şeceri Tayyib Okulu’na ilişkin görüntülere de yer verildi.

Toplantıda konuşan katılımcılar, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarında hedeflerine ulaşamadığını savunarak, savaşın ardından bölgede yeni dengelerin ortaya çıktığını ifade etti.

ABD’nin bölgedeki askeri ve siyasi varlığını azaltmaya çalıştığı, ancak tehdit ve saldırganlık politikalarını sürdürdüğü öne sürüldü. ABD’nin bölgedeki varlığının hem bölge ülkeleri hem de Washington açısından ciddi mali ve siyasi sonuçlar doğurduğu, bunun ABD’nin bölgedeki itibar kaybını da beraberinde getirdiği belirtildi.

“Bölgedeki dengeler değişti”

Toplantının ardından TV5’e değerlendirmelerde bulunan İran’ın Ankara’daki eski Büyükelçisi Muhammed Farazmend, bölgede yeni gelişmeler yaşandığını söyledi.

Farazmend, İran halkının ve silahlı kuvvetlerinin direnişinin bölgedeki dengeleri değiştirdiğini belirterek, Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında sağlanan Mekke Mutabakatı’nın da bölgedeki gelişmelerin bir sonucu olduğunu savundu.

Farazmend, “Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında sağlanan Mekke Mutabakatı aslında bölgedeki gelişmelerin bir sonucudur. Bölge dışı güçlerin bölgeye yüklediği sorunların bir sonucudur” ifadelerini kullandı.

İran açısından bölgesel iş birliği girişimlerinin olumlu bir yaklaşım olduğunu belirten Farazmend, İran’ın son 50 yıldır bölgesel sorunların çözümünde bölge ülkelerinin potansiyellerinden yararlanılması gerektiğini savunduğunu söyledi.

Farazmend, bölge ülkeleri arasındaki birlikteliklerin güçlenmesinin, bölgesel sorunların çözümüne katkı sağlamasını ve bölgeye barış ve huzur getirmesini temenni ettiğini dile getirdi.

“ABD mutabakata uymak zorunda”

Toplantıda ayrıca ABD’nin İslamabad Mutabakatı’na uyması gerektiği de savunuldu. Bölge ülkelerinin, ABD Başkanı Donald Trump’a mutabakata uyulması yönünde baskı yaptığı ileri sürüldü.

Konuya ilişkin TV5’e konuşan Farazmend, İran’ın zorlu bir savaş sürecinden geçtiğini belirterek, İran halkının ve silahlı kuvvetlerinin direnişi sonucunda nispeten olumlu sonuçları bulunan bir mutabakata ulaşıldığını söyledi.

Ancak anlaşmanın imzalanmasının ardından ABD’nin mutabakatı ihlal etmeye başladığını öne süren Farazmend, bunun sonucunda yeni bir savaş dönemine girildiğini ifade etti.

Farazmend, “Biz zorlu bir savaş yaşadık. Silahlı kuvvetlerimiz ve halkımız inançla direndi. Bu direniş karşısında nispeten olumlu sonuçları olan bir mutabakata ulaştık” dedi.

ABD’nin Hürmüz Boğazı meselesiyle de karşı karşıya kaldığını belirten Farazmend, İran’ın savaş şartlarıyla karşı karşıya olduğunu ancak İranlı yetkililerin imzalanan anlaşmanın uygulanması konusunda kararlı ve ciddi bir tutum sergilediğini ifade etti.

Farazmend, İran’ın bu konudaki tutumunu taraflara bildirdiğini de sözlerine ekledi.

Toplantıda yapılan değerlendirmelerde, bölgesel güçlerin kendi aralarındaki iş birliğini artırmasının, bölge dışı aktörlerin etkisini azaltabileceği ve bölgesel sorunların çözümünde yeni bir dönemin kapısını aralayabileceği görüşü öne çıktı.

Haber: TV5 İran Temsilcisi Mehmet Ali Akbulut

Türkiye'nin meselelerini doğru anlamak için dünyadaki gelişmelerin doğru okunması gerektiğini belirten Arıkan, Türkiye'nin finans sisteminden teknolojiye, enerjiden savunma sanayisine kadar farklı alanlarda küresel bağımlılık ilişkileriyle karşı karşıya olduğunu söyledi.

Arıkan, “Yeni Dünya Düzeni”nin barış ve insan hakları vaat ettiğini ancak dünyada çatışmaların arttığını savunarak, “Yeni Dünya Düzeni dedikleri kan ve gözyaşı düzeni oldu” dedi.

Gazze başta olmak üzere çatışma bölgelerinde uluslararası sistemin insan haklarını koruyamadığını belirten Arıkan, “Dünya, mazlumun kimliğini değiştirdi; ama mazlumun kaderini değiştiremedi” ifadelerini kullandı.

“DÜNYA YENİDEN KURULURKEN TÜRKİYE'NİN ÖNÜNDE TARİHİ BİR FIRSAT VAR”

Dünyanın tek kutuplu sistemden çok kutuplu bir yapıya doğru ilerlediğini ifade eden Arıkan, ABD-Çin rekabetine işaret ederek Türkiye'nin bu süreçte bağımsız bir aktör olabileceğini söyledi. Arıkan, şöyle konuştu:

“Dünya yeniden kurulurken, Türkiye'nin önünde de tarihi bir fırsat bulunuyor. Biz Türkiye'ye; ABD ile Çin arasında taraf seçmek zorunda olan, Doğu ile Batı arasında sıkışmış, başkalarının kurduğu masalarda kendisine yer arayan sıradan bir ülke olmamalıyız. Türkiye bir umuttur. Ama hangi Türkiye? Borçla ayakta duran Türkiye değil. Üretmek yerine ithal eden Türkiye değil. Kendi kararlarını başkalarının başkentlerine göre şekillendiren Türkiye değil.”

ARIKAN'DAN “AK PARTİ'NİN EKONOMİ ÜÇGENİ” ELEŞTİRİSİ

AK Parti'nin ekonomi politikalarını eleştiren Arıkan, enflasyon, faiz ve vergiden oluştuğunu söylediği tabloyu “AK Parti'nin Ekonomi Üçgeni” olarak tanımladı. Arıkan, “Bir köşesinde enflasyon, bir köşesinde faiz, bir köşesinde vergi var. Peki üçgenin tam ortasında kim var? Millet var” dedi.

Enflasyon hedeflerindeki değişiklikleri ve faiz giderlerini eleştiren Arıkan, şunları söyledi:

“İşte AK Parti'nin ekonomi üçgeni budur: Enflasyon vatandaşın cebini eritiyor. Faiz üreticinin belini büküyor. Vergi de geriye kalanını alıyor.”

“NEDEN BU OPERASYONLAR SADECE İKTİDARA MUHALİF OLANLARIN KAPISINI ÇALIYOR?”

Türkiye'de bir “adalet krizi” yaşandığını savunan Arıkan, son dönemde gerçekleştirilen operasyonlara ilişkin de değerlendirmelerde bulundu.

Arıkan, “Elbette bu ülkenin kanunları işlemeli. Elbette her türlü yapı, her türlü yolsuzluk iddiası, her türlü kurum veya kişi, eğer bir suçu varsa hukuk önünde hesap vermeli” diyerek şöyle devam etti:

“Ancak halkın vicdanını kanatan, adalete olan inancı sarsan yakıcı bir soru var: Neden bu operasyonlar sadece iktidara muhalif olanların kapısını çalıyor? Neden şafak baskınları, sabah operasyonları sadece iktidarı eleştirenleri kapsıyor? Operasyon dediğiniz şey; iktidarın rakiplerine çevirdiği bir projektör değil, suç neredeyse orayı aydınlatan bir adalet ışığı olmak zorundadır.”

“MİLLETİN CÜZDANINDAKİ TERÖR NE ZAMAN BİTECEK?”

İktidarın “Terörsüz Türkiye” söylemine değinen Arıkan, ekonomik koşullara ilişkin şu ifadeleri kullandı:

“Şimdi iktidar mensupları diyorlar ki, ‘Terörsüz Türkiye’ hedefine ulaştık. Çerçeve yasa Cumhuriyet tarihinde görülmemiş bir mutabakatla geçti. Eyvallah, tamam. Peki ben şimdi soruyorum: Milletin cüzdanındaki terör ne zaman bitecek? Enflasyon hedefini önceki gün yine yükselttiler. Hedef 12'ydi, şimdi 28 oldu. Şimdi soruyorum: Peki bu enflasyon terörü ne zaman bitecek? Bu faiz terörü ne zaman bitecek? Şehirlerimizi depreme dayanıklı hale getirmesi beklenen kentsel dönüşümdeki bu rant terörü ne zaman bitecek? En önemlisini söylüyorum: Bu muhalife cefa, yandaşa sefa düzeni ne zaman bitecek?”

“YOLSUZLUKLA MÜCADELE BAKANLIĞI KURACAĞIZ”

İktidara gelmeleri halinde yapacakları düzenlemeleri de anlatan Arıkan, hukuk devletini yeniden hâkim kılacaklarını, kamu ihalelerini denetleyeceklerini ve “Yolsuzlukla Mücadele Bakanlığı” kuracaklarını söyledi. Arıkan, şöyle konuştu:

“Cumhurbaşkanlığı Hükümet sistemine geçtikten sonra yapılan tüm kamu ihalelerini denetleyeceğiz. Ne yapacağız biliyor musunuz? ‘Yolsuzlukla Mücadele Bakanlığı’ kuracağız. Geçmiş dönemde görev yapan bakanların, milletvekillerinin, üst düzey bürokratların mal varlığı artışlarını hukuki çerçevede incelemeye alacağız. Görev alan herkes şunu bilecek: ‘Bu makamlar ganimet değil, emanettir.’”

Amaçlarının “intikam almak” olmadığını ifade eden Arıkan, “Amacımız; raydan çıkarılan devleti tekrar rayına oturtmak” dedi.

“2,5 MİLYON İNSANIMIZA İSTİHDAM OLUŞTURACAĞIZ”

“Türkiye Kalkınma Planı”nı da açıklayan Arıkan, ülkenin üretim altyapısını yeniden yapılandırmayı amaçlayan 41 “Master Proje” hazırladıklarını belirtti. Arıkan, enerji alanında toryum reaktörleri, finansman için ise “Millî Faizsiz Kalkınma Bankası” kurmayı hedeflediklerini kaydederek, şöyle konuştu:

“Biz Türkiye Kalkınma Planımızla birlikte; Türkiye'de 2,5 milyon insanımıza istihdam oluşturacağız. Yani benim genç kardeşlerim, artık doğdukları yerde doyacak, memleketlerinde huzur içinde yaşayacak. Ve Gayrisafi Millî Hasıla'ya 528 milyar dolar gelir artışıyla, dış ticaret açığı veren değil, ihracat fazlası veren bir ülke haline geleceğiz.”

Düzenleme, PKK/KCK terör örgütünü kurma veya yönetme, örgüte üye olma veya bilerek ve isteyerek yardım etme ve örgütün propagandasını yapma suçları ile bu örgütün faaliyeti kapsamında işlenen suçları ve bu örgüt lehine işlenen Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun'da düzenlenen suçları kapsayacak.

Kanun'da "Örgüt", PKK/KCK terör örgütünü ve bununla bağlantılı her türlü oluşumları, "Kurul", düzenlemenin ilgili hükmü uyarınca oluşturulacak Kurul şeklinde tanımlanıyor.

Kanun'a göre, örgütün fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyidine dair Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanması koşuluyla, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçu ile 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar hariç, kanun kapsamına giren ve üst sınırı 15 yıl veya daha az cezayı gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar 10 yıl süreyle ertelenecek.

Erteleme süresi içinde dava zaman aşımı işlemeyecek. Bu suçlarla ilgili dosya ve suçun ispatına yarayan deliller, erteleme kararının verildiği tarihten itibaren erteleme süresince muhafaza edilecek. Müsadereye konu eşya ve malvarlığı değerleri hakkında erteleme kararıyla birlikte tasfiye kararı verilecek ve Hazineye irat kaydedilecek. Karar, kanun yollarına başvurma hakkı bulunanlara tebliğ edilecek. Kararda başvuru ve itiraz hakkı ile süresi ve mercisi gösterilecek.

Bu hüküm uyarınca Cumhuriyet savcısı tarafından verilen kararlara karşı kanun yollarına başvurma hakkı bulunanlar 2 hafta içinde sulh ceza hakimliğine başvurabilecek. Hüküm uyarınca kovuşturmanın ertelenmesine ilişkin mahkeme tarafından verilen kararlara karşı da 2 hafta içinde itiraz edilebilecek.

Milli Güvenlik Kurulu Kararı'nın Resmi Gazete'de yayımlanmasından önce işlenmiş olup da düzenlemenin kapsamına giren suçlardan dolayı bu tarihten sonra başlatılacak soruşturmaların yapılması, Kurulun iznine bağlı olacak.

Düzenleme uyarınca erteleme kararı verilecek suçlardan dolayı verilmiş olan tutuklama ve adli kontrole ilişkin koruma tedbirleri, soruşturma veya kovuşturmanın bulunduğu evredeki yetkili hakim veya mahkeme ile bölge adliye mahkemesi veya Yargıtay ilgili ceza dairesi tarafından değerlendirilecek. Koşullarının bulunması halinde bu tedbirlerin kaldırılması kararlaştırılacak.

Erteleme kararı verilecek suçlarla ilgili istinaf veya temyiz kanun yolu incelemesinde bulunan dosyalar hakkında bozma kararı verilecek.

Erteleme kararlarının kaydedilmesi ve yeniden suç işlenmesi

Verilen erteleme kararları, bunlara mahsus bir sisteme kaydedilecek. Bu kayıtlar, ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hakim veya mahkeme tarafından istenmesi halinde, belirlenen amaç için kullanılabilecek.

Erteleme kararının verildiği tarihten itibaren erteleme süresi içinde terör suçlarından birinin işlenmesi halinde, erteleme kararı kaldırılarak soruşturma ve kovuşturmaya devam olunacak. Mahkumiyet halinde verilen cezanın infazı, düzenlemenin buna yönelik hükmü kapsamında ertelenmeyecek ve mahkumiyet hükümlerinin tüm sonuçları doğacak. Belirtilen süre suç işlenmeksizin geçirildiği takdirde kovuşturma yapılmasına yer olmadığı veya düşme kararı verilecek.

Kanun'la, örgütün fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyidine dair Milli Güvenlik Kurulu Kararı'nın Resmi Gazete'de yayımlanmış olması koşuluyla, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçundan mahkum olanlar ile 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen suçlar nedeniyle müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum olanlar hariç olmak üzere, düzenleme kapsamına giren suçlardan, toplam 15 yıl veya daha az hapis cezasına mahkum olan hükümlülerin cezalarının infazı 5 yıl süreyle, toplam 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum olan hükümlülerin cezalarının infazı 10 yıl süreyle infaz hakiminin kararıyla ertelenecek. Bu hükmün uygulanması, müsadere kararlarının yerine getirilmesini engellemeyecek. Erteleme süresi içinde cezada zaman aşımı işlemeyecek.

İnfaz hakimi tarafından verilen erteleme kararlarına karşı itiraz edilebilecek. Ayrıca bu kapsamda verilen erteleme kararları, oluşturulan sisteme kaydedilecek. Bu kayıtlar, ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hakim veya mahkeme tarafından istenmesi halinde belirlenen amaç için kullanılabilecek.

Erteleme kararının verildiği tarihten itibaren erteleme süresi içinde terör suçlarından birinin işlenmesi halinde, infaz hakimi tarafından erteleme kararı kaldırılarak cezanın infazının devamına karar verilecek. Belirtilen süre suç işlenmeksizin geçirildiği takdirde verilen ceza infaz edilmiş sayılacak. Erteleme kararlarının takibi Cumhuriyet başsavcılıklarınca yapılacak.

Takip, koordinasyon ve uygulama hükümleri

Kanun kapsamındaki faaliyetlerin uygulanmasının takibi ve değerlendirilmesi, düzenlemenin Resmi Gazete'de yayımlanmasını müteakiben, Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında Adalet Bakanı, Dışişleri Bakanı, İçişleri Bakanı, Milli Savunma Bakanı, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri'nden müteşekkil Kurul tarafından yapılacak. İhtiyaç halinde Kurul tarafından alt komisyonlar oluşturulabilecek, bakanlık, kurum ve kuruluşların temsilcileri ile gerekli görülen kişiler Kurul ve komisyon toplantılarına davet edilebilecek.

Kurul tarafından sürecin örgüt nezdindeki ilerlemesini sağlamak üzere alt komisyonlarda görevlendirme yapılabilecek.

PKK/KCK terör örgütünün ve bununla bağlantılı her türlü oluşumun fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyidine dair Milli Güvenlik Kurulu Kararı'nın Resmi Gazete'de yayımlanmasını müteakiben bu düzenlemenin amacı ve kapsamı doğrultusunda örgütün tamamen tasfiyesi ve bu duruma ilişkin gözlem raporları uyarınca dönemsel olarak Kurul tarafından değerlendirme yapılabilecek. Kurulun gerekli görmesi halinde adli, idari ve yasal düzenlemeler konusunda talepte bulunulacak.

Kanun uyarınca verilen erteleme kararları, PKK/KCK terör örgütünün ve bununla bağlantılı her türlü oluşumun fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyidine dair Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasını müteakiben dönemsel olarak Kurul tarafından değerlendirilecek.

Gerekli görülmesi halinde soruşturma ve kovuşturmalar nedeniyle doğan hak yoksunluğunun tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılması, sulh ceza hakimliğinden veya mahkemesinden, mahkumiyet hükümleri nedeniyle doğan hak yoksunluğunun tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılması infaz hakimliğinden Kurul tarafından talep edilecek.

Talep hakkında ilgili merci tarafından karar verilecek. Bu kararlara karşı itiraz edilebilecek. Mahkumiyet hükümleri nedeniyle doğan hak yoksunluğunun tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılmasına yönelik talepte bulunulabilmesi için 5 yıl olarak verilen erteleme kararları bakımından kararın verildiği tarihten itibaren 2 yıl, 10 yıl olarak verilen erteleme kararları bakımından ise 3 yıl geçmiş olması gerekecek.

Kurul, çalışmaları hakkında Türkiye Büyük Millet Meclisini düzenli olarak bilgilendirecek. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığınca düzenleme kapsamındaki faaliyetleri izlemek üzere İzleme Komisyonu kurulacak. İzleme Komisyonu, Kanun kapsamındaki faaliyetleri izleyecek ve tavsiyelerde bulunabilecek. Kurulun sekretarya hizmetleri Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği tarafından yerine getirilecek.

Silah ve malzeme teslimi

Kanun kapsamındaki örgüt mensuplarının beraberinde getirdikleri yahut beyan ettikleri silah, mühimmat, araç, gereç, patlayıcı madde ve her türlü malzeme kayıt altına alınacak. Bu düzenlemenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, güvenlik kurumlarının görüşü alınarak İçişleri Bakanlığı ve Milli Savunma Bakanlığı tarafından belirlenecek.

Kanun hükümleri, PKK/KCK terör örgütünün ve bununla bağlantılı her türlü oluşumun fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyidine dair Milli Güvenlik Kurulu Kararı'nın Resmi Gazete'de yayımlanmasını müteakiben 6 ay içinde bu düzenleme hükümlerinden yararlanmak istediğini bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya Kurul tarafından görev verilen kurumlara yazılı olarak bildirenlere uygulanacak.

Kanun kapsamında verilen görevler, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca ivedilikle yerine getirilecek. Kanun'un amaç ve faaliyetleri kapsamında verilen görevleri yerine getiren kişilerin bu görevleri nedeniyle hukuki, idari veya cezai sorumluluğu doğmayacak.

Ülkelerin rekabet gücünün, verimlilik düzeyinin ve teknolojik bağımsızlığının yapay zeka alanındaki yetkinlikleriyle şekillendiğine dikkat çekilen genelgede, "'Ulusal Yapay Zeka Stratejisi'nin (2021-2025)' uygulaması gerçekleştirilmiş ve önemli kazanımlar elde edilmiş olup yapay zekanın küresel ekonomiyi, kamu hizmetlerini, üretim modellerini ve toplumsal yapıları yeniden şekillendirdiği yeni dönemde, teknolojik egemenlik, rekabet gücü, veri odaklı kalkınma, güvenilir yapay zeka ve sürdürülebilir dijital dönüşüm hedefleri doğrultusunda ülkemizin vizyonunu güncelleyecek yeni bir eylem planına ihtiyaç duyulmuştur." ifadesine yer verildi.

- Sürecin yol haritası niteliği taşıyor

Genelgede, bu çerçevede Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının koordinasyonunda kamu, özel sektör, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşlarının işbirliğiyle hazırlanan "Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı'nın (2026-2030)" insan odaklılık, güvenilirlik, etik sorumluluk, dijital egemenlik ve sürdürülebilir kalkınma ilkeleri doğrultusunda tüm paydaşların eş güdüm içinde hareket etmesini öngördüğü bildirildi.

Eylem planının, veriden değere, bilgiden üretime uzanan sürecin yol haritası niteliği taşıdığı belirtilen genelgede, şunlar kaydedildi:

"Eylem planı ile yapay zeka farkındalığının artırılması, nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesi, veri ve hesaplama altyapılarının güçlendirilmesi, kamuda ve özel sektörde yapay zeka uygulamalarının yaygınlaştırılması ile uluslararası düzeyde rekabetçi ve güvenilir bir yapay zeka ekosisteminin oluşturulması hedeflenmektedir. 'Fark Et, İstifade Et, Üret ve Yönet' temel ilkeleri üzerine inşa edilen eylem planı, ülkemizin yapay zeka alanında geliştiren, üreten, ihraç eden ve güvenilir şekilde yöneten bir ülke haline gelmesinde önemli katkılar sağlayacaktır. Eylem planı kapsamındaki tüm kamu kurum ve kuruluşlarının üzerine düşen görev ve sorumlulukları hassasiyetle yerine getirmesi, planın uygulanması sürecinde ihtiyaç duyulacak her türlü destek ve yardımın, bütün kamu kurum ve kuruluşlarınca titizlikle sağlanması hususunda gereğini rica ederim."

Görüşmede Türkiye-ABD ikili ilişkilerinin yanı sıra bölgesel ve küresel gelişmeler ele alındı.

"TÜRKİYE BARIŞ ÇABALARINA DESTEK VERMEYE DEVAM EDECEK"

Erdoğan, İran ile ABD arasındaki gerilimde diplomasiden azami ölçüde istifade edilmesinin önemli olduğunu belirterek, görüşmelerin sürmesi temennisini dile getirdi. Erdoğan, Türkiye'nin barış çabalarına destek vermeye devam edeceğini ifade etti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Pakistan ve Suudi Arabistan ile birlikte imzalanan Ortak Savunma Anlaşması'yla bölgesel istikrar ve güvenliğin sağlanması için güçlü bir duruş sergilendiğini kaydetti.

GAZZE'DE İKİNCİ AŞAMA VURGUSU

Erdoğan, Gazze barış sürecinde ikinci aşamaya geçilmesinin hedeflendiği bir dönemde İsrail yönetiminin Filistinlileri hedef alan eylemlerinde artış yaşanmasının Türkiye'nin endişelerini artırdığını belirtti.

Türkiye'nin bölgede kalıcı barışın sağlanması ve Gazze'nin yeniden imarı için atılacak adımlara destek vermeyi sürdüreceğini vurguladı.

Adli Tıp Kurumu Adli Tıp Üçüncü İhtisas Kurulu Kardiyoloji Üyeliğine İstanbul Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Fehmi Mercanoğlu görevlendirildi.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdür Yardımcısı Muhammed Gülyurt görevden alınırken, boşalan göreve Fatma Yiğiter Kara atandı. Bakanlığın Rize İl Müdürü Hüseyin Güçlü de görevden alındı.

Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığında açık bulunan Başkan Yardımcılığına Bilgi Teknolojileri Genel Müdürü Engin Akyol atandı.

Toplu Konut İdaresi Başkan Yardımcısı Dursun Baştürk görevden alınırken, Başkan Yardımcılıklarına Ahmet Kutluğ Gayretli ve Abdulvahap Afşin atandı.

9 ÜLKEYE BÜYÜKELÇİ ATAMASI

Katar Devleti Nezdinde Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçiliğine, Ürdün Haşimi Krallığı Nezdinde Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçisi Yakup Caymazoğlu; Ürdün Haşimi Krallığı Nezdinde Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçiliğine Ortadoğu Genel Müdür Yardımcısı Hakan Karaçay; Kuveyt Devleti Nezdinde Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçiliğine Doğu Avrupa Genel Müdür Yardımcısı Can Oğuz; Moldova Cumhuriyeti Nezdinde Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçiliğine Suriye Genel Müdür Yardımcısı Nazmiye Başaran atandı.

Cibuti Cumhuriyeti Nezdinde Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçisi Erdal Sabri Ergen merkeze alınırken, Cibuti Büyükelçiliğine Dış Politika Danışma Kurulu Üyesi Hüseyin Özdemir atandı. Estonya Cumhuriyeti Nezdinde Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçiliğine Havva Yonca Gündüz Özçeri, Kongo Demokratik Cumhuriyeti Nezdinde Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçiliğine Batı Afrika Genel Müdür Yardımcısı Senem Güzel getirildi.

Uruguay Doğu Cumhuriyeti Nezdinde Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçisi Tunca Özçuhadar merkeze alınırken, İran İslam Cumhuriyeti Nezdinde Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçiliğine Ahmet Aydın Doğan atandı.

Botsvana Cumhuriyeti Nezdinde Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçiliğine ise AGİT, Silahların Kontrolü ve Silahsızlanma Genel Müdür Yardımcısı Vesime Ela Beşkardeş Karagöl atandı.

HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞINDA ATAMALAR

Hazine ve Maliye Bakanlığı Personel Genel Müdür Yardımcısı Bekir Sıddık Adıbelli görevden alındı.

Bakanlıkta Personel Genel Müdürlüğüne Sabire Firdes Terzi, Devlet Malzeme Ofisi Genel Müdürlüğü Yönetim Kurulu Üyeliğine Hüseyin Azili, Devlet Malzeme Ofisi Genel Müdür Yardımcılığına Kemaleddin Metin ve Gelir İdaresi Daire Başkanlığına Hasan Şahin atandı.

Gelir İdaresi Başkanlığında Aksaray Defterdarlığına Naci Günaydın, Artvin Defterdarlığına Mustafa Aydın, Balıkesir Defterdarlığına Serkan Mehmet Ersoy, Çankırı Defterdarlığına Hasan Aydınoğlu, Hakkari Defterdarlığına Mesut Çalışır, Mardin Defterdarlığına Şahin Demirci, Muğla Defterdarlığına Sakarya Defterdarı İlhan Akçay, Sakarya Defterdarlığına Balıkesir Defterdarı Ayhan Yaman, Siirt Defterdarlığına Yusuf İpekçi, Şırnak Defterdarlığına Hasan Öztaş ve Van Defterdarlığına Ali Gündoğdu atandı.

İÇİŞLERİ BAKANLIĞINDA ÜÇ ATAMA

İçişleri Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığına İç Güvenlik Stratejileri Dairesi Başkanı Mehmet Parlak, İç Güvenlik Stratejileri Dairesi Başkanlığına İller İdaresi Genel Müdür Yardımcısı Eyüp Özdemir, Kaçakçılık İstihbarat, Harekat ve Bilgi Toplama Dairesi Başkanlığına Strateji Geliştirme Başkanı Hüseyin Tekin atandı.

Milli Eğitim Bakanlığı İnşaat ve Emlak Genel Müdür Yardımcısı Özer Dumanlı görevden alındı.

Tarım ve Orman Bakanlığı Personel Genel Müdür Yardımcısı Mehmet Emin Güven de görevden alınırken, Et ve Süt Kurumu Genel Müdürlüğünde açık bulunan Yönetim Kurulu Üyeliğine Ceyhun Bozçalar atandı.

ÖSYM BAŞKANI BAYRAM ALİ ERSOY YENİDEN ATANDI

Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) Başkanı Prof. Dr. Bayram Ali Ersoy, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın kararıyla yeniden ÖSYM Başkanlığına atandı.

10 ÜNİVERSİTEYE REKTÖR ATAMASI

Kararlarla 10 üniversiteye rektör ataması yapıldı.

Düzce Üniversitesi Rektörlüğüne Prof. Dr. Nedim Sözbir, Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Rektörlüğüne Prof. Dr. Ufuk Kuyrukluyıldız ve Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Rektörlüğüne Prof. Dr. Emine Gümüşsoy atandı. Gebze Teknik Üniversitesi Rektörlüğüne Prof. Dr. Hacı Ali Mantar, İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi Rektörlüğüne Prof. Dr. Behzat Orhan Aytür ve İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Rektörlüğüne Prof. Dr. Hüseyin Botanlıoğlu getirildi. İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Rektörlüğüne Prof. Dr. Mustafa Balcı, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Rektörlüğüne Prof. Dr. Yusuf Yılmaz, Sakarya Üniversitesi Rektörlüğüne Prof. Dr. Hamza Al ve Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Rektörlüğüne Prof. Dr. Ahmet Ulusoy atandı. Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi Mütevelli Heyet Başkanlığına da Prof. Dr. Hüseyin Karaman atandı.

ÖSYM, adayların yerleştirme sonuçlarını T.C. kimlik numarası ve şifresiyle ÖSYM'nin https://ykssonuc.osym.gov.tr internet adresinden adresinden öğrenebileceklerini duyurdu.

ÖSYM Başkanı Prof. Dr. Bayram Ali Ersoy, YSK yerleştirme sonuçlarıyla ilgili sosyal medya hesabından paylaşım yaptı.

Ersoy, sınava giren adayları tebrik ederek, verimli eğitim süreci dileklerini paylaştı. Her hangi bir programa yerleşemeyen adaylar için ek tercih süreci olacağını açıklayan Ersoy, kayıt işlemlerinin 24-28 Ağustos 2026 tarihleri arasında, elektronik kayıtlarını ise 24-26 Ağustos 2026 tarihleri arasında yapılabileceğini belirtti.

Ersoy, "Sınava hazırlık sürecini özverili çalışmalarıyla geride bırakan adaylarımızı, adaylarımıza katkı sağlayan öğretmenlerimizi ve büyük fedakarlıklar yaparak adeta sınav sürecini adaylarla birlikte yaşayan ailelerimizi tebrik ediyorum" ifadelerini kullandı.

Bununla birlikte şirket, tavsiye veya sıralama algoritmasında bir değişiklik açıkladığını söylemiyor. Güncelleme doğrudan YouTube görüntüleme sayısının nasıl hesaplandığını değiştiriyor. TikTok ve Instagram videonun başlamasını görüntüleme hesabına dahil ederken, X en az iki saniyelik oynatma şartı uyguluyor. YouTube böylece standart videolarla kısa video formatları arasındaki ölçüm farkını azaltacak.

Öte yandan YouTube, eski hesaplama biçimini tamamen kaldırmayacak ve bu veriyi Analytics içinde engaged views adıyla göstermeyi sürdürecek. Platform eski sistemde standart videolar için herkese açık, kesin bir minimum izleme süresi açıklamamıştı. Yaklaşık 30 saniyelik izleme eşiği uzun süredir yaygın biçimde kullanılsa da YouTube bunu evrensel bir kural olarak doğrulamadı. Böylece içerik üreticileri toplam görüntülemeyle daha anlamlı izleyici etkileşimini ayrı metriklerden takip edecek.

Ertürk, "halk arasında korku ve panik yaratmak amacıyla tehdit" ve "suç işlemeye tahrik" suçlamalarıyla gözaltına alındı.

Emniyetteki işlemlerinin ardından sağlık kontrolünden geçirilen Ertürk, Bakırköy Adliyesi'ne sevk edildi.

Burada savcılığa çıkarılan Ertürk, tutuklama talebiyle nöbetçi sulh ceza hakimliğine gönderildi.

Hakimlik, Ertürk'ün tutuklanmasına karar verdi.

Bu kapsamda 22 Haziran'da 81 ildeki 175 Ağır Ceza Mahkemesi Cumhuriyet Başsavcılığına "Organize Suç Örgütleri ile Mücadele" konulu genelge gönderildiğini anımsatan Gürlek, genelgeyle ortaya konulan "topyekun mücadele" anlayışında önemli bir adım daha atıldığını ifade etti.

Bakan Gürlek, şunları kaydetti:

"İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığımız Örgütlü Suçlar Soruşturma Bürosunca, 4 ayrı yeni nesil suç örgütüne yönelik yürütülen mali soruşturmalar kapsamında 818 şüphelinin kiralık kasaları dahil tüm banka hesapları ile kripto varlıklarına el konulmuştur. Genelgemizde açıkça ortaya koyduğumuz üzere, örgütlerin suçtan elde ettikleri gelirleri kripto varlıklar, yasa dışı bahis, kumar ve benzeri yöntemlerle gizleme veya aklama girişimleri mali soruşturmalarla titizlikle takip edilmektedir. Suç örgütlerinin yalnızca insan kaynağını değil, finansal damarlarını da keseceğiz. Sokaktaki tetikçiden örgüt yöneticisine, azmettiriciden finansörüne, banka hesabından kripto varlığına kadar suç örgütlerinin tüm yapısını hedef almaya devam edeceğiz. Çocuklarımızı ve gençlerimizi suçun karanlık ağına çekmeye, esnafımızı ve vatandaşlarımızı tehdit etmeye, suçtan elde ettikleri gelirlerle güç devşirmeye çalışan hiçbir yapıya müsamaha göstermeyeceğiz."

Şüpheli Kuriş'e, kimlik ve meslek bilgileriyle ekonomik durumu soruldu. Mimar olduğunu ve aylık ortalama 380 bin lira geliri bulunduğunu beyan eden Kuriş, üzerine kayıtlı GSM hattı olmadığını belirterek, "İletişim için genelde ofis hattını kullanırım, ancak numarayı şu an net olarak hatırlamıyorum. Bunun dışında aile üyelerimin kullandığı GSM hatları ile irtibat kurmaktayım. Benim adıma ya da başkası adına olup kullandığım hiçbir başka hat yoktur." ifadesini kullandı.

Mal varlığına ilişkin soruları da yanıtlayan Kuriş, babasından intikal eden miras gayrimenkullerinin yanı sıra Sakarya Erenler'de bir ofis hissesi, Çamlıca'da 3 katlı bir ev ile Kısıklı'da aile fertleriyle hisseli 450 metrekarelik bir arsasının olduğunu kaydetti.

Şirket ortaklıkları ve ticari faaliyetleri hakkında detay veren Kuriş, 2005'te kardeşi Hilmi Tuna Kuriş ile kurdukları ve halen yüzde 51 hissesine sahip olduğu Altun Mimarlık İnşaat firmasında aktif olarak faaliyet gösterdiğini belirtti.

Kuriş, geçmişte ELF Yapı İnşaat yüzde 49 ve dayısının şirketi olan Arden Gıda Sanayi Ticaret AŞ'de yüzde 5 hisse ortaklığı bulunduğunu beyan etti.

Kuriş'e soruşturma kapsamında suça konu şirketlerle ilişkisi de soruldu.

ELF Yapı ve Altun Mimarlık ile ortaklık bağını kabul eden Kuriş, Güldeniz İnşaat ve Ardeniz Emlak'ın annesi ve dayılarına miras kalan şirketler olduğunu söyledi.

Kayınbabası Mustafa Kösemusul'un ortak olduğu Perka Yapı, Asya Otomotiv, Ada Nakış, Verona, Ada Dokuma ve Asya Süs Bitkileri şirketleriyle ise bir bağı olmadığını savundu.

Güleryüz Kuyumculuk'un eşinin ablasının eşine ait olduğunu belirten Kuriş, bu şirketle de ticari, hukuki veya fiili bağlantısı olmadığını iddia etti.

MASAK raporu ve banka hareketleri

Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) raporlarında yer alan finansal veriler ve şirketler arası yüksek para hareketleri de şüpheli Kuriş'e yöneltildi.

Arden Gıda Limited Şirketi'nin 2023 yılı sonrasında işlem hacminin ciddi oranda artması, POS ciro transferleri ve çeşitli şirketler üzerinden gerçekleştirilen milyarlarca liralık para akışına ilişkin rapordaki tespitlere yönelik soru üzerine Kuriş, şirketlerin ticari ve bankacılık işlemlerinin usulüne uygun şekilde muhasebe ve mali çalışanlar tarafından takip edildiğini savundu.

Tanık ifadesinde geçen, "Kuriş'in yapının başına geçmesinin ardından ticari kurum ve yurtların yöneticileri başta olmak üzere cemaat mensuplarına 'mutlak itaat' konusunda baskı yaptığı ve yakınındaki bir grup isim aracılığıyla yapıyı yönettiği" iddiası sorulan Kuriş, tanığı tanımadığını belirterek, "Bu ifadeyi kesinlikle kabul etmiyorum. Aleyhime atılmış bir iftiradır, hayal ürünüdür." ifadelerini kullandı.

Üzerine atılı suçlamaları kabul etmediğini belirten Kuriş şu beyanda bulundu:yu

"Benim hakkımda böyle ithamların yapılmış olmasını bir itibar cellatlığı olarak değerlendiriyorum. Kesinlikle kabul etmiyorum. Ben Alihan Kuriş dedem Süleyman Hilmi Tunahan hazretlerinin torunu varisi ve temsilcisiyim. Onu sevenler beni sever ben de onları severim. Kuran-ı Kerim hizmetlerini dedemin usulü üzerine devam ettirmek en önemli vazifemdir. Aynı zamanda bu konuda sivil toplum kuruluşunun kanaat önderiyim. Ancak yukarıda iddia edilen suçlamalarla alakalı hiç kimseye emir ve talimat vermedim. Dolayısıyla tarafıma isnat edilen asılsız suçlamaları kesinlikle kabul etmiyorum."

Sendika, 4 kişilik ailenin gıda harcaması ile giyim, kira, elektrik, su, yakıt, ulaşım, eğitim, sağlık ve benzeri ihtiyaçlar için yapılması zorunlu diğer aylık harcamalarının toplam tutarı olan "yoksulluk sınırını" ise 122 bin 117 lira olarak hesapladı.

Sendikanın araştırmasında şunlar kaydedildi:

"2026 yılında 28 bin 75 lira alan asgari ücretli 49 bin 556 lira olan açlık sınırının yüzde 76,51 altında ücret alarak sadece karnını doyurabilmektedir. Sağlıklı beslenmenin maliyeti günlük 1651 lirayı geçti. 2026 yılında da asgari ücret açlık sınırının altında kaldı.

Büyükşehirlerde kamu emekçileri, barınma ihtiyacını karşılamak için neredeyse maaşının yüzde 75-80’ini kiraya ödemek zorunda kalıyor. Büyükşehirlerde kamu emekçileri, barınma ihtiyacını karşılamak için öğrenci evi gibi 3 ya da 5 kişi bir arada yaşamak zorunda kalıyor. Büro Emekçileri Sendikası olarak tüm kamu emekçilerine, asgari ücretlilere ve emeklilere insanca yaşayabilecek bir ücret talebimizde ısrar ediyoruz.”

Açıklamada, İran'a yönelik herhangi bir tehdit veya saldırının “tam kararlılıkla” karşılanacağı ifade edilerek, “maksimum caydırıcılık stratejisi ve güçlü saldırı operasyonlarıyla” bu tehditlerin etkisiz hale getirileceği mesajı verildi.

Açıklamada ayrıca İran lideri ve Silahlı Kuvvetler Başkomutanı olarak Mücteba Hamaney adına atıfta bulunularak, Devrim Muhafızları’nın onun talimatları doğrultusunda hareket edeceği vurgulandı.

Geleneksel motifler ve Arap kaligrafisiyle ahşaba hayat veren Said, yok olmaya yüz tutan mesleği korumak için yoğun çaba sarf ediyor.

- Saraylardan hediyelik objelere

Tarih boyunca estetik ve zarafetin simgesi olan bu sanat, geçmişte cami, kilise ve sarayların tavan ile duvar süslemelerinde sıkça tercih ediliyordu.

Halep Kalesi'ndeki Taht Salonu ve Kudüs'teki Mescid-i Aksa gibi sembolik yapılarda bu sanatın görkemli örneklerine rastlamak mümkün.

Değişen yaşam koşullarıyla birlikte büyük mimari yapılarda daha az kullanılan bu sanat, bugün ağırlıklı olarak hediyelik kutular, tablolar ve küçük ahşap objeler üzerinde uygulanarak meraklılarının beğenisine sunuluyor.

- Doğu tarzı dekorasyonun önemli unsurlarından

AA muhabirine konuşan 42 yaşındaki üç çocuk babası el sanatları ustası Said, aile mesleğini henüz 12 yaşında iken öğrendiğini, şimdi ise oğluna öğreterek geleneğin devamını sağlamaya çalıştığını söyledi.

Tarihi çarşının otantik atmosferinde çalışmalarını sürdüren Said, kültürel hafızanın bir parçası olan bu mirası gelecek nesillere aktarmakta kararlı olduğunu dile getirdi.

Kabartma ahşap süslemenin özellikle eski Arap evlerinin tavan ve duvarlarında kullanılan Doğu tarzı dekorasyonun önemli unsurlarından biri olduğunu dile getiren Said, üretim sürecinin desen tasarımıyla başladığını anlattı.

Said, desenlerin kağıttan ahşaba aktarıldığını, daha sonra bitkisel malzemelerden hazırlanan özel bir macunun uygulandığını, zemin boyasının yapıldığını, koruyucu malzeme sürüldüğünü, kabartma desenlerin fırçayla renklendirildiğini ve son aşamada siyah kontur çizgileriyle eserin tamamlandığını anlattı.

- "Bu meslek insanı hiç sıkmıyor"

Yıllardır aynı heyecanla çalıştığını dile getiren Said, "Bu meslek insanı hiç sıkmıyor." dedi.

Said, her eserde yeni ayrıntılar keşfetmenin kendisini motive ettiğini dile getirdi.

Kabartma ahşap süslemede kullanılan renk ve malzemelerin mekanın atmosferini değiştirdiğini ifade eden Said, güneş alan mekanlarda serinlik hissi veren, daha karanlık alanlarda ise sıcaklık hissi uyandıran tonların tercih edildiğini söyledi.

Said, "Atölyeme gelen müşteriler burada uzun süre kalıyor, duvarları ve tavanları inceleyerek detayları izliyor." dedi.

Geleneksel el sanatlarının korunması gerektiğini vurgulayan Said, zanaatkarların aynı çatı altında çalışabileceği geleneksel bir el sanatları çarşısı kurulması temennisinde bulundu.

Böyle bir merkezin kabartma ahşap süsleme, bakırcılık, dokumacılık ve kilimcilik gibi farklı zanaatları bir araya getireceğini belirten Said, "Atölyelerin bir araya gelmesi hem mesleklerin yok olmasını önler hem de ustalar arasında rekabet oluşturarak daha kaliteli üretim yapılmasını sağlar." diye konuştu.