Bu gelişme, Alman şirketin küresel marka politikası kadar faaliyet gösterdiği pazarların büyüklüğünü de yeniden tartışmaya açtı.

Gelen tepkilerin ardından Adidas, söz konusu çalışmanın İsrail'deki yerel ekip tarafından hazırlandığını ve küresel reklam stratejisinin bir parçası olmadığını belirtti.

Adidas Arabia tarafından yapılan açıklamada, kampanyanın bölgede yol açtığı endişelerin farkında olunduğu belirtilerek, özür dilendi ve hassasiyetlerin ciddiyetle ele alındığı bildirildi.

Gazze'de çok sayıda sivilin uzuvlarını kaybettiği bir dönemde İsrail ordusundan emekli bir askerin ampute bireylere yönelik ürün tanıtımında kullanılmasına karşı uluslararası alandaki boykot çağrıları artarak devam ediyor.

Boykot tartışmalarının küresel ekonomik boyutu

Tartışmanın ekonomik boyutunda, Adidas'ın küresel pazar haritası ve Filistin lehine tutum sergileyen ülkelerdeki ticari ağırlığı dikkati çekiyor.

Adidas'ın resmi internet sitesinde dünya genelinde 3 bin 722 satış noktası bulunduğu belirtiliyor.

Bu liste, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulunun 12 Aralık 2025'te aldığı ve Uluslararası Adalet Divanının (UAD), işgal altındaki Filistin topraklarında İsrail'in yükümlülüklerine ilişkin danışma görüşünü destekleyen tarihi kararla eşleştirildiğinde çarpıcı bir tablo ortaya koyuyor.

Söz konusu karar, BM Genel Kurulunda 139 ülkenin "evet", 12 ülkenin "hayır" ve 19 ülkenin "çekimser" oyuyla kabul edilmişti. Adidas'ın resmi mağaza verileriyle bu oylama sonuçları karşılaştırıldığında, karara "evet" oyu veren ülkelerde toplam 3 bin 378 Adidas mağazası bulunuyor.

Bu sayı, şirketin küresel fiziksel ağının yüzde 90,8'ine tekabül ediyor.

Buna karşılık karara "hayır" oyu veren 12 ülkenin tamamında toplam 287 Adidas mağazası yer alıyor ve bu grubun büyük bölümünü ABD (179), İsrail (62) ve Arjantin'deki (41) mağazalar oluşturuyor.

Kritik pazarlardaki Adidas pazar payları ve ticari hacim

Şirketin 2025 finansal raporuna göre, Adidas'ın geçen yıl net satışları bir önceki yıla göre yüzde 5 artarak küresel ölçekte 24 milyar 811 milyon avro olarak gerçekleşti. Aynı dönemde faaliyet karı da yüzde 54 gibi rekor bir artışla 2 milyar 56 milyon avro seviyesine ulaştı. BM oylamasında Filistin lehine "evet" oyu veren ülkeler, aynı zamanda Adidas'ın küresel spor giyim pazarındaki hakimiyetini ve büyüme motorlarını oluşturuyor.

Şirketin Doğu Avrupa ve gelişmekte olan pazarlar ağındaki en stratejik kalelerinden biri olan Türkiye, resmi mağaza bulucusuna göre 125 satış noktasına ev sahipliği yapıyor. Adidas, Türkiye spor giyim ve ayakkabı pazarında yaklaşık yüzde 22-25 pazar payı ile sektörün en büyük iki oyuncusundan biri konumunda bulunuyor. İstanbul'daki 40 ve Ankara'daki 10 mağazasının yanı sıra geniş toptan satış ağıyla öne çıkan Türkiye, boykot riskinin ticari yansıması bakımından yüksek potansiyelli pazarlar arasında yer alıyor.

Alman spor devinin 2025 yılındaki 24 milyar 811 milyon avroluk küresel cirosunun tek başına yüzde 15'ini sırtlayan Çin, markanın en hassas dengelere sahip olduğu alanların başında geliyor. Şirketin en güncel 2026 ilk yarı finansal raporlarına göre, Çin pazarında kur etkisinden arındırılmış yüzde 16'lık bir büyüme rekoru kırılmış durumda. Adidas'ın Çin spor giyim pazarındaki payı yaklaşık yüzde 11-13 civarında seyrederken, geçmişte bu ülkede yaşanan benzer tüketici boykotlarının küresel markalara milyarlarca avroya mal olduğu bilindiğinden, Çin pazarı şirket için en kritik risk odağı olarak değerlendiriliyor.

Orta Doğu'nun en büyük ekonomisi olan Suudi Arabistan ise 101 resmi satış noktasıyla markanın bölgedeki ana gelir kaynağı durumunda. Adidas'ın bu ülkede hızla büyüyen ve dönüşen spor giyim pazarında yaklaşık yüzde 18-20 pazar payına sahip olduğu tahmin ediliyor. Körfez bölgesindeki tüketici hassasiyetleri, krizin patlak vermesinin ardından Adidas Arabia'nın hızlıca resmi bir özür açıklaması yayımlamasındaki en büyük finansal etken olarak öne çıkıyor.

Güney Asya'nın en yoğun nüfuslu ülkelerinden Pakistan'da da Adidas, premium spor giyim segmentinde lider markalardan biri olarak faaliyet gösteriyor. Markanın ülkedeki pazar payı yüzde 12-15 bandında seyrediyor. Özellikle kentsel alanlardaki genç nüfus arasında yüksek marka bilinirliğine sahip Pakistan, toplumsal reaksiyonların ticari boyuta en hızlı yansıdığı pazarlar arasında gösteriliyor.

Şirketin "gelişmekte olan pazarlar" kategorisinde yer alan Irak'ta ise ticari faaliyetleri, distribütörler ve toptan satış kanalları üzerinden sürdürülüyor. Adidas, Irak'taki markalı spor giyim sektöründe yaklaşık yüzde 10'luk pazar payını elinde tutuyor. Afrika'nın en büyük ekonomisi ve en kalabalık ülkesi Nijerya ise Adidas'ın kıtadaki uzun vadeli büyüme stratejisinin merkezinde bulunuyor. Toptan satış kanalı ve yerel perakende ortaklarıyla güçlü ağ kuran şirket, Nijerya spor giyim pazarında yaklaşık yüzde 14-16 pazar payıyla ağırlığını hissettiriyor.

Küresel marka algısının korunması zorunlu

Adidas'ın en güncel 2026 yılı ilk yarı finansal raporları, boykot çağrılarının yapıldığı gelişmekte olan pazarların şirket için hayati önemini net şekilde kanıtlıyor.

Şirket, bu yılın ilk yarısında kur etkisinden arındırılmış net satışlarında dünya genelinde yüzde 14 büyüme yakalayarak tarihinin en güçlü dönemlerinden birini geçirirken, toplam gelirlerin yüzde 60'ı toptan satıştan, yüzde 40'ı ise doğrudan tüketiciye satıştan elde edildi. Bu dönemde kur etkisinden arındırılmış net satış büyümesi Latin Amerika'da yüzde 27, gelişmekte olan diğer pazarlarda ise yüzde 11 seviyesinde gerçekleşti.

Fiziksel mağaza sayısının doğrudan satış hacmiyle eş değer olmamasına rağmen Türkiye, Çin, Suudi Arabistan, Pakistan, Irak ve Nijerya gibi ülkelerdeki devasa pazar payları ve geniş ticari varlık, reklam krizinin Adidas için yalnızca yerel bir sorun olarak kalamayacağını, küresel çapta milyarlarca avroluk bir ciro riskini tetikleyebileceğini gösteriyor.

Şirketin kendi işlettiği konsept ve outlet mağaza sayısının son mali raporlara göre 2 bin 22 olduğu dikkate alındığında, küresel marka algısının ve tüketici güveninin korunması şirket açısından büyük önem arz ediyor.

Kahramanmaraş'taki Ayser Çalık Ortaokulu'nda, 15 Nisan'da öğrenci İsa Aras Mersinli tarafından gerçekleştirilen silahlı saldırıda öğretmen Ayla Kara ve 9 öğrenci hayatını kaybetti, 15 öğrenci yaralandı.

Kahramanmaraş Cumhuriyet Başsavcılığı, ölen saldırganın babası Uğur Mersinli'nin 10 kişiye yönelik "olası kastla öldürme", 15 kişiye yönelik farklı niteliklerde "olası kastla yaralama" ile "6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun'a muhalefet" suçlarından, annesi Peyman Pınar Mersinli'nin ise "bilinçli taksirle birden fazla kişinin ölümüne ve yaralanmasına neden olma" suçundan cezalandırılmasını istedi.

Kahramanmaraş 3. Ağır Ceza Mahkemesi'nde 4 Eylül'de yapılan ilk duruşmada, saldırganın babası sanık Uğur Mersinli'nin tutukluluk halinin devamına, annesi sanık Peyman Pınar Mersinli'nin ise oy çokluğuyla tahliyesine karar verilmişti. Başsavcılığın ve ailelerin itirazının ardından Osmaniye'de gözaltına alınan Mersinli, işlemlerinin ardından yeniden cezaevine gönderildi.

HSK Birinci Dairesi dün yaptığı toplantıda, Kahramanmaraş 3. Ağır Ceza Mahkemesi Başkanı Halil Dilan'ı Adana Hakimliği'ne, üye hakim Tayyar Zümrüt'ü de Aksaray Hakimliği'ne atadı.

Eğitim imkanlarının kısıtlı olduğu çadır okulda, yaklaşık 200 öğrenci öğleye kadar kademeli ve gruplar halinde ders görüyor.

Temel eğitim materyallerinin dahi eksik olduğu çadır okulda gönüllü öğretmenler, imkansızlıklara rağmen çocukların eğitimlerini sürdürmesi için çaba gösteriyor.

Elverişsiz fiziki şartlar ve sıcak havaya rağmen ders başı yapan çocuklar, tüm zorluklara karşın eğitimlerini sürdürerek geleceğe hazırlanıyor.

Çadır okulda 6 yıldır eğitim gördüğünü belirten Ali Hasan Nassar, "Bugün okulun ilk günüydü ve çok mutluyum. Altı yıldır bu sıralarda eğitim görüyorum. Gelecekte öğretmen olmak istiyorum. Okul tatil olduğunda ise motosiklet tamircisinde çalışıyorum. Keşke okulumuz beton bir bina olsaydı, kışın daha sıcak olurdu." dedi.

5. sınıf öğrencisi 11 yaşındaki Rami Mahir Ganim de okulunun beton bir binaya sahip olmasını istediğini dile getirerek "Böylece kışın daha sıcak, yazın ise daha serin olurdu." ifadelerini kullandı.

Okulların açılmasıyla arkadaşlarına yeniden kavuşmanın mutluluğunu yaşadığını kaydeden Ganim, "Okula her geldiğimde arkadaşlarımla birlikte olmak bana kendimi çok iyi hissettiriyor." diye konuştu.

Maktul çocuğun annesi Gülhan Ünlü ve babası Cüneyt Çağlayan ile taraf avukatlarının da katıldığı duruşmaya, kapalılık ve gizlilik kararı olduğu için basın mensupları ve izleyiciler alınmadı.

Dava nedeniyle adliye önünde ve duruşma salonunun bulunduğu katta polis ekipleri geniş güvenlik önlemi aldı.

Adliye içinde ve dışındaki bazı vatandaşlar, ellerinde "Atlas Çağlayan için adalet istiyoruz" yazılı dövizler taşıyarak slogan attı.

Duruşma savcısı mütalaasında E.Ç. hakkında verilecek cezada indirim yapılmadan en üst sınırdan ceza verilmesini talep etti.

Son sözü sorulan E.Ç. böyle olmasını istemediğini ve pişman olduğunu söyledi.

Mahkeme karar vermek üzere duruşmaya 30 dakika ara verdi.

Aranın ardından kararını açıklayan mahkeme heyeti, adli süreçteki çocuk E.Ç'yi "çocuğa karşı kasten öldürme" suçundan 14 yıl 9 ay, "silahla tehdit" suçundan 3 yıl 9 ay ve "6136 sayılı Kanun'a muhalefet etme" suçundan ise 4 ay 15 gün olmak üzere 3 suçtan toplam 18 yıl 10 ay 15 gün hapis cezasına çarptırdı.

Mahkeme, E.Ç'nin tutukluluk halinin devamına karar verdi.

Heyet, sanığın son sözünde pişman olduğuna yönelik ifadesinin mahkemeyi etkilemeye ve cezasında indirim uygulanmasına yönelik olduğunu değerlendirerek 3 suç kapsamında da "iyi hal indirimi" uygulamadı.

Duruşma sonrası adliye önünde açıklama yapan müşteki anne Gülhan Ünlü, cezada indirim istemediklerini söylediğini ancak cezada indirim yapıldığını belirterek, şöyle konuştu:

"Adalete bir kez daha güvenelim mi? Bilmiyorum. Hala bunlara 'çocuk' diyorlar. Hala anlayamıyorum. Bizim çocuklar toprak altında yatıyor. Silahtan, uyuşturucudan, torbacılıktan her şeyden bahsedene çocuk diyorlar. Ama ölenin hakkını savunmuyorlar. Diğer azmettiricilerle alakalı savcılık soruşturma açacak. Bıçakta sadece katilin ve oğlumun kanı var. Onun dışında bütün deliller karartılmış durumda, daha fazla söyleyebilecek bir şeyim gerçekten yok. Bir kez daha yıkıldım. Burada bir kez daha parçalandım. Allah'tan başka güvenilecek hiç kimsemiz kalmadı. Onun adaletine güveniyorum. Atlas'ın hakkı bugün yine burada savunulmadı. Bizi cezalandırdılar. İnfaz kanununda değişiklik istiyoruz. Bari oradan yüzümüz gülsün. Aylardır mücadele ediyoruz."

İddianame

Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığınca hazırlanan iddianamede, 14 Ocak'ta, Mehmet Nesih Özmen Mahallesi Emek Sokak'ta bulunan bir kafede iki grup arasında yaşanan tartışma sırasında adli süreçteki çocuk E.Ç'nin, maktul Atlas Çağlayan'ı bıçakla yaraladığı ve Çağlayan'ın kaldırıldığı hastanede hayatını kaybettiği belirtiliyordu.

İddianamede, Adli Tıp Kurumundan alınan raporda, E.Ç'nin "kasten öldürme", "silahla tehdit" ve "6136 sayılı Kanun'a muhalefet etme" suçları yönünden işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayıp davranışlarını yönlendirme yeteneğinin yeterince gelişmiş olduğu kaydediliyordu.

İddianamede, Atlas Çağlayan'ın ölümünün kesici delici alet yaralanmasına bağlı kot kesisiyle birlikte iç organ yaralanmasından gelişen iç kanama sonucu meydana geldiği aktarılıyordu.

Çağlayan'ın telefonunda yapılan incelemede E.Ç. ile daha önceden tanıştığına ve husumetlerinin olduğuna dair herhangi bir delilin bulunmadığına dikkati çekilen iddianamede, E.Ç'nin telefonunda elinde silah olan birden fazla fotoğraf, tek başına silah fotoğrafları ve çakı fotoğrafının bulunduğu anlatılıyordu.

E.Ç'nin bıçakla 18 yaşını doldurmamış çocuk sayılan Çağlayan'ın hayati bölgeleri olan göğsüne ve kalbinin alt kısmına toplam 3 kez vurarak ölümüne neden olma eyleminin "nitelikli kasten öldürme" suçu kapsamında kaldığı değerlendirilen iddianamede, E.Ç'nin olayda kullandığı bıçağın "6136 sayılı Kanun'a muhalefet etme" suçu kapsamında olduğu vurgulanıyordu.

E.Ç'nin tek eylemle birden fazla mağdura bıçak doğrultarak tehdit eylemini gerçekleştirdiği aktarılan iddianamede, bu kişinin silahtan sayılan bıçağı mağdurlar D.Ç, Y.O.O, T.U.A. ile R.O'ya doğrulttuğu, "Sizi vururum, hepinizi delik deşik ederim. Sizi öldürürüm." şeklinde söz ve davranışlarının mağdurlar beyanıyla uyumlu tanık beyanları doğrultusunda "zincirleme silahla tehdit" suçu kapsamında kaldığı kaydediliyordu.

İddianamede, E.Ç'nin "çocuğa karşı kasten öldürme", "6136 sayılı Ateşli Silahlar Kanunu'na muhalefet etme" ve "zincirleme şekilde silahla tehdit" suçlarından toplam 13 yıl 6 aydan 21 yıl 7 ay 15 güne kadar hapisle cezalandırılması isteniyordu.

Belediye tarafından İçişleri Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı ve Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayi Başkanlığı işbirliğiyle yürütülen "Güvenli Şehir Esenler Projesi" kapsamında, ilçedeki 70 okulun tamamı kamera altyapısıyla güvenlik ağına dahil edildi.

Sistemle, okul çevresinde meydana gelebilecek olumsuzlukların daha erken fark edilmesi ve ihtiyaç halinde ilgili güvenlik birimlerinin hızlı şekilde harekete geçirilmesi amaçlanıyor.

Proje, yalnızca eğitim kurumlarını değil ilçenin genelini kapsayan bütünleşik bir güvenlik sistemi oluşturmayı hedefliyor. Proje kapsamında Esenler genelindeki 1291 cadde ve sokak ile parklar ve eğitim kurumları kamera altyapısıyla merkezi güvenlik ağına bağlandı.

Esenler Akıllı Şehir ve Afet Koordinasyon Merkezi üzerinden takip edilebilen sistemle, ilçenin farklı noktalarından elde edilen görüntüler merkezi sisteme aktarılarak gerekli durumlarda emniyet birimleriyle koordinasyon sağlanıyor.

Sistem, yaşanan olayların sonradan incelenmesinin yanı sıra olası risklerin erken fark edilmesi, caydırıcılığın artırılması ve güvenlik birimlerinin çalışmalarına destek olunması amacıyla da kullanılıyor.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Esenler Belediye Başkanı M. Tevfik Göksu, projenin öğrencilerin güvenliğine önemli katkı sağlayacağını, öğrencilerin güvenli bir ortamda eğitim alması ve okullarına güven içerisinde gidip gelmesinin kendileri için her şeyden önce geldiğini kaydetti.

Teknolojinin imkanlarını kullanarak Esenler'in tamamını kapsayan güçlü bir güvenlik ağı oluşturduklarını aktaran Göksu, "Hayata geçirdiğimiz bu entegrasyon sayesinde hem suç oranlarını minimize edeceğiz hem de afet ve kriz yönetimi süreçlerine hızlı müdahale edebilen güçlü bir şehir altyapısını İstanbul'a kazandırmış olacağız." ifadesini kullandı.

Şimşek, NSosyal hesabından yaptığı paylaşımda, PISA 2025 sonuçlarını değerlendirdi.

Türkiye'nin, PISA 2025 sonuçlarına göre sıralamasını tüm alanlarda yükseltirken, fen bilimleri ve okuma becerilerinde OECD ortalamasının üzerinde performans gösterdiğine işaret eden Şimşek, şu ifadeleri kullandı:

"91 ülke arasında sıralamamız, fen bilimlerinde 15, okuma becerilerinde 18, matematikte 11 basamak yükseldi. OECD ülkeleri arasında 2022'ye kıyasla her üç alanda puanını en fazla artıran Türkiye, son 10 yılda üç alanda da performansını sürekli artıran tek OECD üyesi oldu. 2026 yılı bütçesinde en yüksek payı, yüzde 15,3 ile eğitime ayırdık. Kalkınmanın temel unsurlarından biri olan beşeri sermayemizin niteliğini daha da güçlendirmek için eğitim politikalarımızı sürdürecek, elde ettiğimiz kazanımları daha ileriye taşımaya devam edeceğiz."

Açıklamada, 26 kişinin, 2025 ve 2026'da Gazze'ye doğru giden insani yardım misyonlarına katıldığı sırada İsrail ordusu tarafından uluslararası sularda alıkonulduğu hatırlatılarak, bu kişilerin alıkonuldukları gemilerde ve İsrail'de özgürlükleri ile onurlarını ihlal eden bir dizi ağır olayın mağduru olduğu ifade edildi.

Söz konusu 26 kişinin bu süreçte "savaş suçlarına", "kasıtlı şiddete", "işkenceye", "cinsel saldırıya", "ölüm tehditlerine" maruz kaldığı iddiasıyla dün avukatları aracılığıyla bu suçların İsrailli failleri hakkında Fransa Ulusal Terörle Mücadele Savcılığına (PNAT) suç duyurusunda bulunduğu aktarılan açıklamada, suç duyurusuna konu olaylardan üst düzey İsrailli yetkililerin sorumlu olduğu kaydedildi.

Fransa'da, İsrail'in Küresel Sumud Filosu'ndaki Fransız aktivistlere kötü muamelesine ilişkin işkence ve savaş suçu iddialarıyla haziranda soruşturma başlatılmıştı.

İsrail ordusunun Küresel Sumud Filosu'na saldırıları

İsrail'in Gazze Şeridi'ne yönelik ablukasını kırmayı ve yaşamsal insani yardım ulaştırmayı amaçlayan Küresel Sumud Filosu 2026 Bahar Misyonu, 29 Nisan gecesi Girit Adası açıklarında, Yunan kara sularından birkaç deniz mili açıkta İsrail ordusunun hukuk dışı müdahalesine maruz kalmıştı.

Gazze'ye 600 deniz mili uzaklıkta, uluslararası sularda düzenlediği saldırıda İsrail ordusu, 177 aktivisti alıkoyup kötü muamelede bulunmuştu.

İsrail ordusu, 44 ülkeden 428 aktivistin yer aldığı, 50 tekneden oluşan filoya 18 Mayıs'ta Gazze'ye doğru uluslararası sularda seyir halindeyken yeni bir saldırı düzenlemiş ve aktivistleri hukuka aykırı şekilde alıkoymuştu. Filoda 78 Türk katılımcı yer alıyordu.

İsrail ordusu, Ağustos 2025'te de 44'ten fazla ülkeden 500 aktivisti taşıyan 40'tan fazla tekneyle Gazze'ye yönelen Küresel Sumud Filosu'na benzer saldırıda bulunmuştu.

Öğle namazını müteakip düzenlenen törene, Kılıç'ın ailesi ve yakınlarının yanı sıra, Devlet Tiyatroları Genel Müdürü Tamer Karadağlı, sanatçı dostları, meslektaşları ve vatandaşlar katıldı. Törende, Kılıç'ın ailesi ve yakınları taziyeleri kabul etti.

Karadağlı, basın mensuplarına yaptığı açıklamada, Kılıç'ın vefatından büyük üzüntü duyduğunu belirterek, "Hepimizin başı sağ olsun, Çok zamansız bir gidiş oldu. Çok yetenekli, enerji dolu, çok sevilen bir oyuncu arkadaşımızdı, kardeşimizdi. Benim okulumdan, ben onun abisiyim. Allah gani gani rahmet eylesin." dedi.

Kılınan cenaze namazının ardından Kılıç'ın cenazesi, Karşıyaka Mezarlığı'nda defnedildi.

Bakan Kurum, "Siz istediniz, Yarısı Bizden'i 1 yıl daha uzattık. Yeni süre, 31 Aralık 2027. Evini dönüştürmek isteyen vatandaşlarımızın yanında olmaya devam edeceğiz." açıklamasını yaptı.

Kampanya kapsamında bugüne kadar İstanbul'da 435 bin 683 bağımsız bölümün dönüşüm kapsamına alındığı bilgisini paylaşan Kurum, 108 bin 881 bağımsız bölümün ise dönüşümünün tamamlandığını bildirdi.

Kurum, bu yıl sonuna kadar 500 binden fazla konutun ise kampanya kapsamına alınmasının hedeflendiğini kaydetti.

Yarısı Bizden Kampanyası

İstanbul'da kentsel dönüşümü hızlandırmak için 22 Şubat 2024'te Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile yürürlüğe giren Yarısı Bizden Kampanyası kapsamında vatandaşlara evlerini yeniden inşa ettirmeleri için 875 bin lira hibe, 875 bin lira kredi ve 125 bin lira da tahliye desteği olmak üzere 1 milyon 875 bin lira destek veriliyor.

Aynı koşullarda hak sahibinin bir dükkanı veya iş yeri için 437 bin 500 lira hibe ve 437 bin 500 lira kredi, 125 bin lira taşınma desteği sağlanırken, hak sahibinin diğer her bir dükkanı için 875 bin lira da kredi imkanı sunuluyor.

Alan bazlı site benzeri büyük dönüşümlerde ise TOKİ veya Emlak Konut inşaatları üstleniyor. Bu modelde her bir hak sahibi için 875 bin liralık hibe desteği ve 125 bin liralık taşınma desteği sağlanıyor. Hibe tutarı bina maliyetinden düşürülüyor, arta kalan borç ise yine uzun vadeli uygun ödeme koşullarıyla taksitlendiriliyor.

Bakırköy 2'nci Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi'nde görülen davanın 9 Haziran'daki ilk duruşmasında Cumhuriyet Savcısı esasa ilişkin mütalaasını açıklamıştı.

21 YIL 7 AY HAPİS İSTEMİ

Savcı, tutuklu sanık E.Ç. hakkında Atlas Çağlayan'a karşı 'çocuğa karşı öldürme', mağdurlar D.Ç., R.E.O., T.U.A. ve Y.O.O.'ya yönelik ise 'silahla tehdit' ve '6136 sayılı Kanun'a muhalefet' suçlarından toplam 21 yıl 7 ay 15 güne kadar hapis cezası istemişti.

KARAR AÇIKLANDI

Davanın ikinci duruşması bugün saat 10.00'da başladı. Sanık E.Ç.'nin savunmasının ardından mahkeme heyeti sanığa 18 yıl 10 ay hapis cezası verdi.

Ceza infaz sistemini insanı topluma yeniden kazandıran, eğitimi ve üretimi teşvik eden anlayışla geliştirmeye devam ettiklerini ifade eden Gürlek, şunları kaydetti:

"Milli Eğitim Bakanlığımızla yürüttüğümüz işbirliği kapsamında ceza infaz kurumlarımızda faaliyet gösteren 73 adalet mesleki eğitim merkezi ve 6 adalet çok programlı Anadolu lisesinde hükümlü ve tutukluların meslek edinmelerine imkan sağlıyoruz. Bugüne kadar 25 bin 812 hükümlü ve tutukluya kalfalık, ustalık ve usta öğretici belgesi verildi. Hükümlü ve tutukluların tahliye sonrasında meslek sahibi, üretken ve topluma yeniden kazandırılmış bireyler olarak hayatlarına devam edebilmeleri için mesleki eğitimi merkeze alan infaz politikalarımızı kararlılıkla sürdüreceğiz."

Üsküdar Belediye Meclisi, belediye başkan vekili seçimi için Meclis Birinci Başkanvekili Ali Aral'ın başkanlığında belediye binasındaki meclis salonunda toplandı.

Toplantıda, başkan vekili seçimi için CHP/Yeni Parti Grubu CHP'li Meclis Üyesi Sibel Tan Çetinkaya'yı, Cumhur İttifakı ise AK Parti'li Meclis Üyesi Dündar Ziya Gültekin'i aday gösterdi.

Gerçekleşen ilk üç turda yeterli çoğunluğun sağlanamaması nedeniyle en çok oy alanın başkan vekili seçileceği dördüncü tur oylamaya geçildi.

Yapılan gizli oylamada, kullanılan 42 oydan 19'unu Çetinkaya, 23'ünü ise Gültekin aldı.

CHP/Yeni Parti Grubu'nun 2 oya karşı yaptığı itiraz reddedildi.

Böylece Gültekin, Üsküdar Belediye Başkan Vekilliği'ne seçilmiş oldu.

Seçimin ardından CHP ve Yeni Parti'li meclis üyeleri, Cumhur İttifakı meclis üyelerine tepki gösterdi.

- Ne olmuştu?

İstanbul Valiliği, İstanbul 2. İdare Mahkemesinin 5 Ağustos'ta gerçekleştirilen Üsküdar Belediye Başkan Vekili seçimine ilişkin meclis kararının yürütmesinin durdurulmasına yönelik kararına yapılan itirazın İstanbul Bölge İdare Mahkemesince reddedildiğini belirterek, İlçe Belediye Meclisinin, Belediye Başkan Vekilini seçmek üzere 5 Eylül Cumartesi saat 10.00'da toplanmasının uygun görüldüğünü açıklamıştı.

Söz konusu tarihte, Üsküdar Belediyesi Başkan Vekili'ni seçmek üzere yapılan toplantı, meclise katılan üyelerde yeterli çoğunluk sağlanamadığı gerekçesiyle bugüne ertelenmişti.

Hicretin, ayrılığın acısıyla başlayan, kardeşlik ve dayanışmayla yeni bir hayata dönüşen büyük bir tecrübe olduğunu, Hazreti Muhammed'in Mekke'den Medine'ye hicretinin ardından muhacirle ensar arasında kurulan güçlü bağın, ortak inanç ve sorumluluğun insanlar arasındaki mesafeleri nasıl aşabileceğini herkese gösterdiğini belirten Yılmaz, bu köklü mirasın, yurdundan uzakta yaşayan insanlara sahip çıkmayı, kimliklerini güven içinde yaşamalarına imkan sağlamayı ve bulundukları topluma kattıkları değeri desteklemeyi kendilerine ahlaki bir sorumluluk olarak yüklediğini söyledi.

Yılmaz, bugün Müslüman diasporaların meselelerine de aynı kardeşlik anlayışı ve sorumluluk bilinciyle yaklaşılması gerektiğinin altını çizdi.

Forumun, "Köklerden Yeni Yollara" temasının geçmişten devralınan bu anlayışın bugünün şartlarında yeni bağlara, ortak çalışmalara ve kalıcı dayanışmaya dönüştürülmesi çabasını gösterdiğini vurgulayan Yılmaz, bu temanın işaret ettiği yeni yolları açacak en büyük gücün ise geniş ve genç insan kaynağı olduğunu aktardı.

İslam İşbirliği Teşkilatının 57 üye ülkesi olduğuna işaret eden Yılmaz, dünyada geçen yıl itibarıyla 2 milyarı aşan bir Müslüman nüfus olduğunu bildirdi.

"Bu nüfusun yarısından fazlasının 25 yaşın altında bulunması önümüzde büyük bir dinamik beşeri sermaye varlığına sahip olduğumuzu gösteriyor" diyen Yılmaz, bu genç nüfusu geleceğe iyi hazırlayan toplumların çok büyük bir avantaj elde edeceklerini dile getirdi.

Üye ülkelere mensup 60 milyonu aşkın insanın da dünyanın farklı kıtalarında güçlü bir diaspora ağı oluşturduğunu anlatan Yılmaz, sadece 2024 verisine bakıldığında 38 ülke için, bu diasporanın geldikleri ülkelere 200 milyar dolara yakın bir kaynağı transfer ettiğini gördüklerini kaydetti.

Bu diasporanın gönderdiği kaynaktan çok daha kıymetli olanın, diasporada yetişmiş insanların ülkeler arasında kurdukları bağlar olduğunun altını çizen Yılmaz, "Diasporaların girişimcilik kabiliyeti mesleki birikimi ve uluslararası bağlantıları bu ekonomik bağı daha geniş bir kalkınma imkanına dönüştürüyor. Göç edenler her zaman dinamik, canlı, yenilikçi, girişimci olurlar. İşte bizim bu enerjiyi bütün İslam dünyasına yaymamız gerekiyor." ifadesini kullandı.

- "Gür bir şekilde hakikatleri haykırmaya devam edeceğiz"

"Gazze meselesi ve bunun oluşturduğu dramın da dayanışmamız açısından çok kıymetli bir alan olduğunu ifade etmek istiyorum" sözlerini sarf eden Yılmaz, Netanyahu yönetiminin uluslararası mahkemeler önünde soykırım suçuyla yargılandığını hatırlattı.

Cevdet Yılmaz, bilimsel, teknolojik, ekonomik ilerlemelerin eşsiz zulümlerin işlenmesine engel olmadığını, bu ilerlemelerin hukukla, ahlakla, merhametle, insani değerlerle buluşturulmadığı sürece bunların daha büyük zulümlere yol açabildiğini aktardı.

Bu emsalsiz zulüm karşısında Birleşmiş Milletler kararlarının uygulanamaması, uluslararası hukukun etkisiz bırakılması ve faillerin bir anlamda korunmasının, mevcut küresel düzenin adalet üretme kapasitesinin son derece zayıf olduğunu gösterdiğini belirten Yılmaz, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın "Dünya beşten büyüktür" çağrısının tam da bu zeminde yükseldiğini anımsattı.

"Güçlüysem her istediğimi yapabilirim" gibi tehlikeli bir zihniyetin geliştiğini kaydeden Yılmaz, buna karşı Türkiye Cumhuriyeti olarak, "Hiç kimsenin merhametine güvenebileceğimiz bir dönemde değiliz. Jeopolitik rekabetin derinleştiği bir dönemdeyiz. Hem güçlü hem haklı olacağız. Bütün yaşananlara rağmen insanlık için umudumuzu kaybetmeden daha adaletli bir dünya için çalışmaya devam edeceğiz." dediklerini anlattı.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, "Türkiye, Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde bedeli ne olursa olsun hakkın, hakikatin ve mazlumların yanında yer almayı, Gazze halkına insani desteği ulaştırmayı ve Filistin davasını uluslararası platformlarda savunmayı sürdürecektir. Zalimlerin en korktuğu şey hakikatin aydınlığıdır. Biz de tam da bu noktada gür bir şekilde hakikatleri haykırmaya devam edeceğiz." diye konuştu.

- "Filistin halkıyla dayanışmayı daha etkili, daha görünür ve sonuç üreten bir mücadeleye dönüştürmeliyiz"

Müslüman diasporaların, yaşadıkları ülkelerde, Gazze'nin sesini kamuoyuna ve karar alıcılara ulaştırabilecek, hakikati çarpıtan söylemlere karşı etkili bir toplumsal karşılık oluşturabilecek büyük bir güce sahip olduğunu dile getiren Yılmaz, "Burada 'Erdemliler İttifakı' veya 'insanlık ittifakı' diyebileceğimiz çerçeve çok önemli." değerlendirmesinde bulundu.

Gazze'de yaşananların bir insanlık suçu olduğunun farkında olan tüm insanlarla, kurumlarla, yapılarla dayanışma içinde bu zulme karşı mücadele edilmesi gerektiğinin altını çizen Yılmaz, "Bu gücü müşterek bir söylem ve sürekli koordinasyonla harekete geçirerek Filistin halkıyla dayanışmayı daha etkili, daha görünür ve sonuç üreten bir mücadeleye dönüştürmeliyiz." görüşünü paylaştı.

- "İfade hürriyeti, kutsallara hakaret hürriyeti değildir"

İslamofobinin de üzerinde durulması gereken bir mesele olduğunu ifade eden Yılmaz, "Camilerimize ve Kur'an-ı Kerim'e yönelik saldırılar, Müslüman kimliğini hedef alan nefret söylemleri ve ayrımcı uygulamalar, İslam karşıtlığının bireysel ön yargılardan çıkarak siyaset, medya ve kamusal hayat üzerinde etkili olan yapısal bir tehdide dönüştüğünü gösteriyor." sözlerini sarf etti.

Medyada bu saldırıları yapanların "bireysel bir yanlış yapmış" gibi takdim edildiğine işaret eden Yılmaz, ancak bunların arka planında bu eylemleri destekleyen bir siyasal söylem, bir medya ortamı olduğuna dikkat çekti. Yılmaz, bütün bunlarla birlikte ortaya çıkan eylemlerin değerlendirilmesi ve buna karşı tavır ortaya koyulması gerektiğini ifade etti.

"İfade özgürlüğünü, Müslümanların kutsallarına saldırmanın kalkanı haline getiren, demokrasi ve eşit vatandaşlık ilkelerini seçici biçimde uygulayan hiçbir yaklaşımı meşru görmüyoruz" diyen Yılmaz, "Elbette ifade hürriyetinden yanayız ama ifade hürriyeti nefret söylemi hürriyeti değildir. İfade hürriyeti, kutsallara hakaret hürriyeti değildir. İsrail, Gazze söz konusu olduğunda ifade hürriyetinin sınırlarının nasıl daraltıldığını da hep birlikte görüyoruz. Bunlara karşı mücadelemizi sürdürmek durumundayız." diye konuştu.

İnsan haklarını evrensel bir değer olarak savunan herkesin, Müslümanların inancını, kimliğini ve ibadethanelerini hedef alan saldırılar karşısında da aynı açık ve kararlı tavrı almak zorunda olduğunu belirten Yılmaz, Müslümanların yüzyıllarca Hristiyanlarla, Yahudilerle ve diğer dinlerin mensuplarıyla bir arada yaşadığını ve hiç kimseye dininden, inancından ötürü bir nefret söylemi içinde olmadığını anlattı.

- "Yahudileri dünyada zor durumda bırakan bir kişi varsa o da Netanyahu'nun bizzat kendisidir"

İsrail yönetiminin büyük bir kurnazlık içinde olduğunu vurgulayan Yılmaz, sözlerini şöyle sürdürdü:

"İsrail'in, hükümetinin ortaya koyduğu zulümleri kapatmak için çıkan en küçük sesi 'antisemitizm' olarak nitelendirmesi de hiçbir şekilde geçerli değildir. Yahudileri dünyada zor durumda bırakan bir kişi varsa o da Netanyahu'nun bizzat kendisidir. Yaptığı zulümlerle, o zulümlere ortak olmak istemeyen Yahudiler dahil herkesi zan altında, zor durumda bırakan bizzat Netanyahu hükümetinin kendisidir. Türkiye Cumhuriyeti, bizim medeniyetimiz hiçbir zaman antisemitik olmamıştır, bundan sonra da olmayacaktır."

Müslüman diasporaların, bu mücadeleyi, yaşadıkları ülkelerin hukuk düzeni ve demokratik imkanları içerisinde öz güvenli ve örgütlü bir şekilde yürütme kabiliyetine sahip olduğunu vurgulayan Yılmaz, "İslam İşbirliği Teşkilatı üyesi ülkeler ile diaspora kuruluşları arasında kurulacak sürekli iletişim islamofobi karşısındaki dağınık tepkileri ortak bir tutuma dönüştürecek ve Müslüman toplumların hak arama mücadelesine daha güçlü bir zemin kazandıracaktır. Hedefimiz Müslümanların kimliklerini ve inançlarını güven içinde yaşadığı, eşit vatandaşlık haklarından eksiksiz yararlandığı ve bulundukları toplumların geleceklerine öz güvenle katkı sundukları bir düzenin güçlendirilmesidir." ifadesini kullandı.

Diasporada yetişmiş, nitelikli, girişimci insanları ülkelerine geri çağırmak ve buralarda onlar için potansiyellerini harekete geçirecek ortamlar oluşturmanın da üzerine düşünülmesi gereken bir konu olduğunu kaydeden Yılmaz, bu hedefe ulaşmak için İİT bünyesinde ve üye ülkelerde oluşan kurumsal birikimin müşterek bir istikamet doğrultusunda daha etkin şekilde harekete geçirilmesi gerektiğini belirtti.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, konuşmasına şöyle devam etti:

"İİT Genel Sekreterliğinin siyasi eşgüdüm gücü, Bağımsız Daimi İnsan Hakları Komisyonunun hak ihlallerine karşı yürüttüğü çalışmalar ve İslam İşbirliği Gençlik Forumunun geniş gençlik ağı, Müslüman diasporaların haklarını koruyacak güçlü bir zemine sahip olduğumuzu gösteriyor. SESRIC de üye ülkelerimize ilişkin karşılaştırılabilir veriler üretmenin yanında, politika araştırmaları ve kapasite geliştirme programlarıyla bu zemine destek sunuyor. Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesiyle yürüttüğü Küresel Müslüman Diaspora Projesi kapsamında 48 ülkenin incelenmesi ve 10 ülkede saha çalışması yapılması, Müslüman toplulukların farklı coğrafyalardaki durumuna ilişkin önemli bir birikim oluşturmaktadır. Azerbaycan'ın diasporadan sorumlu devlet komitesi, Pakistan'ın yurt dışında yaşayan vatandaşlara yönelik müstakil bakanlık yapılanması ve diğer üye ülkelerimizin geliştirdiği kurumlar, diaspora politikalarına verilen önemin somut göstergeleridir. Artık bu tecrübeleri birbirinden kopuk çalışmalar olarak sürdürmek yerine, ülkeler arasında düzenli bilgi akışı sağlayan ve ortak sorunlar karşısında hızlı hareket edebilen kalıcı bir işbirliği düzenine taşımalıyız. Diaspora topluluklarının eğitim, sağlık, sosyal güvenlik ve hukuki destek hizmetlerine erişimini kolaylaştırırken sahip oldukları bilgi, sermaye ve uluslararası bağlantıları ülkelerimizin kalkınma hedefleriyle bütünleştirmeliyiz. Bir ülkede edinilen mesleki tecrübenin akademik birikimin ve teknolojik yetkinliğin, köken ülkeye aktarılması, girişimcilerin yatırım imkanlarına erişmesi ve iş insanları arasında güçlü bağlar oluşturulması coğrafyalarımızdaki ekonomik işbirliğini daha ileriye taşıyacaktır."

Türkiye'nin geniş dış temsilcilik ağı ile yurt dışındaki vatandaşlarının hukuki, idari ve sosyal meselelerinde yanında yer aldığını kaydeden Yılmaz, "Milli Eğitim Bakanlığımız ve Diyanet İşleri Başkanlığımız yeni kuşakların dil, kültür ve inanç bağlarını korumasına katkı sunarken Yunus Emre Enstitüsü ile Türkiye Maarif Vakfı eğitim ve kültür alanındaki ilişkilerimizi güçlendiriyor. Ticaret müşavirliklerimiz ve DEİK bünyesindeki Dünya Türk İş Konseyi diaspora girişimcilerini Türkiye'nin ticaret ve yatırım imkanlarıyla buluşturuyor. Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığımız ise eğitimden gençlik çalışmalarına, kültürel bağlardan kurumsal kapasitenin geliştirilmesine uzanan programlarıyla bu sürece önemli katkılarda bulunuyor." bilgisini verdi.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, Türkiye olarak bu tecrübeyi İslam İşbirliği Teşkilatı üyesi ülkelerle paylaşmaya, başarılı uygulamalardan karşılıklı olarak yararlanmaya ve Müslüman diasporaların gücünü müşterek gelecek için daha etkin bir şekilde değerlendirmeye hazır olduklarını bildirdi.

Forumda kabul edilmesi öngörülen "Müslüman Diasporalar Deklarasyonu"nun, diasporaların haklarının korunmasından İslamofobi ile mücadeleye, kamu hizmetlerinden ekonomik ve toplumsal kapasitenin güçlendirilmesine kadar uzanan ortak hedeflere yol göstermesi temennisinde bulunan Yılmaz, 1. Müslüman Diaspora Forumu'nun ve kabul edilecek deklarasyonun hayırlara vesile olmasını diledi.

İş Makinesinin Satın Alma Bedeli İlk Maliyet Kalemidir

Bir iş makinesi satın alınırken en görünür maliyet, doğal olarak makinenin satış fiyatıdır. Ancak bu rakam toplam maliyetin yalnızca başlangıç noktasını oluşturur.

Makinenin markası, modeli, üretim yılı, motor gücü, çalışma ağırlığı ve teknik donanımı satın alma fiyatını doğrudan etkileyebilir. Aynı kategoride yer alan iki makine arasında bile ekipman seviyesi ve teknik özelliklere bağlı olarak önemli fiyat farklılıkları bulunabilir.

Bu nedenle karşılaştırma yapılırken yalnızca fiyat etiketine bakmak yerine makinelerin sunduğu kapasitenin ve kullanım özelliklerinin de değerlendirilmesi gerekir. Daha düşük fiyatlı bir makine, projenin ihtiyaçlarını karşılamıyorsa ilerleyen süreçte ek ekipman veya daha fazla çalışma saati gerektirebilir.

Makinenin Kullanım Amacı Net Olarak Belirlenmeli

Maliyet hesabı yapılmadan önce makinenin hangi işlerde kullanılacağı belirlenmelidir. Çünkü ihtiyaçtan daha büyük veya daha küçük bir ekipman seçmek toplam giderlerin artmasına neden olabilir.

Örneğin dar alanlarda gerçekleştirilen hafif kazı çalışmalarında yüksek tonajlı bir makine kullanmak, gereksiz yakıt ve nakliye maliyetleri yaratabilir. Buna karşılık kapasitesi yetersiz bir makine tercih edilmesi halinde işin tamamlanması daha uzun sürebilir.

Bu nedenle kazı derinliği, kaldırma kapasitesi, çalışma alanı ve makinenin günlük kullanım süresi gibi faktörler satın alma kararından önce değerlendirilmelidir.

Sıfır ve İkinci El Makine Seçenekleri Karşılaştırılmalı

İş makinesi maliyetini etkileyen önemli kararlardan biri de sıfır veya ikinci el ekipman tercihidir. İkinci el makineler genellikle daha düşük başlangıç maliyetine sahip olsa da bakım ve onarım ihtiyacı daha yüksek olabilir.

Sıfır makinelerde ise ilk yatırım bedeli daha yüksek olabilir ancak garanti kapsamı, daha yeni teknoloji ve daha düşük arıza riski gibi avantajlar bulunabilir.

İkinci el bir makine değerlendirilirken yalnızca satış fiyatına odaklanılmamalıdır. Motor çalışma saati, hidrolik sistemin durumu, palet veya lastiklerin aşınma seviyesi, bakım geçmişi ve daha önce gerçekleştirilen onarımlar incelenmelidir.

Düşük fiyatlı görünen ancak kısa süre içerisinde ciddi bakım gerektiren bir makine, toplam maliyet açısından daha pahalı hale gelebilir.

Yakıt Tüketimi Toplam Kullanım Maliyetini Etkiler

İş makineleri uzun çalışma saatleri boyunca kullanıldığında yakıt gideri önemli bir maliyet kalemine dönüşebilir. Bu nedenle satın alma öncesinde makinenin ortalama yakıt tüketimi değerlendirilmelidir.

Yakıt tüketimi motor gücü, makinenin ağırlığı, çalışma koşulları ve operatör kullanım alışkanlıklarına göre değişiklik gösterebilir. Yoğun kazı yapılan bir şantiyede tüketim ile hafif yükleme yapılan bir projedeki tüketim aynı olmayabilir.

Saatlik yakıt tüketiminin tahmini çalışma süresiyle çarpılması, proje boyunca oluşabilecek yakıt giderinin yaklaşık olarak hesaplanmasını sağlar. Özellikle sürekli kullanılacak makinelerde küçük tüketim farkları bile uzun vadede önemli maliyetlere dönüşebilir.

Bakım ve Servis Giderleri Hesaba Katılmalı

İş makinelerinin düzenli bakım görmesi, performanslarının korunması ve beklenmedik arızaların önlenmesi açısından önemlidir. Ancak periyodik bakım işlemleri de belirli bir maliyet oluşturur.

Motor yağı, filtreler, hidrolik yağlar, aşınan parçalar ve düzenli kontroller toplam işletme giderinin bir bölümünü oluşturur. Kullanım süresi arttıkça palet, kepçe dişleri, pimler ve burçlar gibi parçaların değiştirilmesi de gerekebilir.

Makine satın alınmadan önce bakım aralıklarının ve yaygın yedek parça maliyetlerinin araştırılması faydalıdır. Servis ağı geniş ve parça temini kolay olan makineler, uzun vadeli kullanımda işletme açısından avantaj sağlayabilir.

Nakliye Maliyetleri Gözden Kaçırılmamalı

İş makinesinin şantiyeye taşınması da toplam maliyet hesabına dahil edilmelidir. Özellikle farklı projeler arasında sık sık taşınacak ekipmanlarda nakliye giderleri önemli hale gelir.

Makinenin ağırlığı ve ölçüleri, kullanılacak taşıma aracının türünü belirler. Daha büyük ve ağır makineler için özel taşıma çözümleri gerekebilir. Bu durum hem nakliye maliyetini hem de operasyon planlamasını etkileyebilir.

Kompakt makineler ise uygun koşullarda daha kolay taşınabilir. Dolayısıyla yalnızca şantiye içindeki performans değil, projeler arasındaki lojistik süreç de makine seçiminde dikkate alınmalıdır.

Operatör Maliyeti Toplam Bütçeye Dahil Edilmeli

İş makinesinin kullanılabilmesi için deneyimli ve gerekli yeterliliklere sahip bir operatöre ihtiyaç duyulur. Makineyi işletmenin kendi personeli kullanacaksa personel maliyetleri, dışarıdan hizmet alınacaksa operatör hizmet bedeli hesaba katılmalıdır.

Operatör deneyimi yalnızca personel giderleriyle ilgili değildir. Tecrübeli bir kullanıcı, makineyi daha verimli çalıştırarak yakıt tüketimini azaltabilir ve ekipman üzerinde gereksiz aşınmanın önüne geçebilir.

Bu nedenle toplam maliyet hesabında insan kaynağı faktörü de göz önünde bulundurulmalıdır.

Ataşman ve Ek Ekipman Giderleri Değerlendirilmeli

Birçok iş makinesi farklı ataşmanlarla kullanılabilir. Standart kepçenin yanı sıra hidrolik kırıcı, farklı genişliklerde kazı kovaları veya özel uygulamalara yönelik ekipmanlara ihtiyaç duyulabilir.

Bu ataşmanların satın alma bedelleri toplam yatırım maliyetine eklenmelidir. Ayrıca ataşmanların bakım ve yedek parça ihtiyaçları da ilerleyen süreçte ek gider oluşturabilir.

Makinenin birden fazla işte kullanılabilmesini sağlayan doğru ataşmanlar başlangıçta ek maliyet yaratsa da başka makinelerin kiralanmasına veya satın alınmasına olan ihtiyacı azaltabilir.

Finansman Maliyeti Unutulmamalı

İş makinesi peşin olarak satın alınmayacaksa finansman maliyetleri toplam bütçenin önemli bir parçası olabilir.

Kredi veya benzeri finansman yöntemleri kullanıldığında faiz, vade ve diğer finansman giderleri makinenin gerçek satın alma maliyetini yükseltebilir. Bu nedenle yalnızca aylık ödeme tutarına değil, vade sonunda ödenecek toplam miktara bakılması gerekir.

Satın alma kararında işletmenin nakit akışı da dikkate alınmalıdır. Şirket sermayesinin büyük bölümünü tek bir ekipmana bağlamak, diğer operasyonel ihtiyaçlarda finansman sıkıntısı yaratabilir.

Makinenin İkinci El Değeri de Hesaba Katılabilir

İş makinesi satın alma kararında yalnızca maliyetler değil, makinenin ilerleyen yıllardaki potansiyel satış değeri de dikkate alınabilir.

Bazı markalar ve modeller ikinci el piyasasında daha yüksek talep görebilir. Düzenli bakımı yapılan, çalışma saatleri kayıt altında tutulan ve genel durumu iyi korunan makineler daha yüksek satış değerine sahip olabilir.

Bu nedenle toplam sahip olma maliyeti hesaplanırken satın alma fiyatından ileride elde edilebilecek tahmini ikinci el değerinin çıkarılması daha gerçekçi bir değerlendirme sağlayabilir.

Satın Alma ve Kiralama Maliyetleri Karşılaştırılmalı

Bir makineye ihtiyaç duyulması, her zaman satın alma yapılması gerektiği anlamına gelmez. Özellikle kısa süreli veya tek seferlik projelerde kiralama seçeneği daha ekonomik olabilir.

Makinenin yıl boyunca kaç gün kullanılacağı bu noktada belirleyici faktörlerden biridir. Ekipman yalnızca birkaç projede kullanılacaksa satın alma sonrasında uzun süre atıl kalabilir. Buna karşılık düzenli ve yoğun kullanım söz konusuysa kiralama maliyetlerinin toplamı zaman içerisinde satın alma bedelini aşabilir.

Bu nedenle yıllık kullanım süresi tahmin edilmeli ve satın alma ile kiralama seçeneklerinin birkaç yıllık toplam maliyetleri karşılaştırılmalıdır.

Makinenin İş Verimliliğine Katkısı Hesaplanmalı

İş makinesi değerlendirilirken yalnızca giderler üzerinden hareket etmek eksik bir yaklaşım olabilir. Makinenin işletmeye sağlayacağı zaman ve iş gücü tasarrufu da hesaba katılmalıdır.

Daha verimli bir makine aynı işi daha kısa sürede tamamlayabilir. Bu durum personel maliyetlerini azaltabilir, proje süresini kısaltabilir ve işletmenin daha fazla projeye zaman ayırmasını sağlayabilir.

Örneğin günlük üretim kapasitesi daha yüksek olan bir ekipmanın başlangıç fiyatı daha yüksek olsa bile projenin tamamlanma süresini önemli ölçüde azaltması toplam maliyet açısından avantaj sağlayabilir.

Toplam Sahip Olma Maliyeti Nasıl Hesaplanır?

İş makinesi yatırımlarında en sağlıklı değerlendirme yöntemlerinden biri toplam sahip olma maliyetini hesaplamaktır. Bu hesaplamada makinenin satın alınmasından elden çıkarılmasına kadar oluşabilecek temel giderler dikkate alınır.

Genel olarak satın alma bedeli, finansman giderleri, yakıt tüketimi, bakım ve onarım giderleri, sigorta, nakliye, operatör maliyetleri ve ek ekipman harcamaları birlikte değerlendirilir. Ardından varsa makinenin kullanım süresi sonunda elde edilebilecek ikinci el satış değeri toplam maliyetten çıkarılabilir.

Bu yöntem farklı marka ve modellerin yalnızca satış fiyatına göre değil, kullanım ömrü boyunca işletmeye oluşturacağı gerçek maliyet açısından karşılaştırılmasına yardımcı olur.

Doğru Maliyet Hesabı Uzun Vadeli Tasarruf Sağlayabilir

Şantiye için iş makinesi satın alırken en düşük fiyatlı seçeneğe yönelmek her zaman en ekonomik karar olmayabilir. Makinenin kapasitesi, yakıt tüketimi, bakım ihtiyacı, servis olanakları ve kullanım süresi birlikte değerlendirildiğinde başlangıçta daha pahalı görünen bir seçenek uzun vadede daha düşük toplam maliyet sunabilir.

Bu nedenle satın alma öncesinde projenin ihtiyaçları açık biçimde belirlenmeli, farklı modellerin teknik özellikleri karşılaştırılmalı ve yalnızca satış fiyatı değil toplam sahip olma maliyeti üzerinden değerlendirme yapılmalıdır.

Doğru hesaplama, işletmenin gereksiz harcamalardan kaçınmasını sağlarken iş makinesinden daha yüksek verim alınmasına da yardımcı olur. Böylece satın alınan ekipman yalnızca bir gider kalemi olmaktan çıkarak şantiyenin üretkenliğine katkı sağlayan uzun vadeli bir yatırıma dönüşebilir.

Toplam 91 ülkenin katıldığı PISA 2025'te OECD ülkeleri arasında puanını en fazla artıran ülke olan Türkiye, fen bilimleri alanında da dikkat çekici bir başarıya imza attı.

PISA araştırmasında her döngüde farklı bir alan "ağırlıklı alan" olarak değerlendiriliyor. Bu yılın "ağırlıklı alanı" fen bilimleri olarak belirlendi. Türkiye, PISA araştırmasında fen bilimleri alanında istikrarlı artış gösteren ülkeler arasında yer aldı.

PISA 2018 ve PISA 2022 ile kıyaslandığında PISA 2025 uygulamasında, OECD ülkeleri ve tüm ülkelerin fen bilimleri alanı ortalama puanlarında düşüş yaşanmasına rağmen Türkiye'nin ortalama puanında 2022'ye kıyasla 18 puan, 2018'e kıyasla 26 puan artış görüldü.

PISA 2025'te fen bilimleri alanı performansında OECD ortalaması 482, tüm ülkeler ortalaması 443, Türkiye ortalaması ise 494 puan oldu. Türkiye, bu puanla tüm ülkelere ve OECD üyesi ülkelere ait ortalamanın üstünde yer aldı.

Öte yandan PISA 2025 uygulamasında OECD ülkeleriyle arasındaki puan farkını kapatan Türkiye, bu puan farkını kendi lehine 12 puan yükseltti.

- Okuma becerilerinde Türkiye'nin puanı, ortalamanın 52 puan üzerinde

PISA 2022 ile kıyaslandığında PISA 2025 uygulamasında OECD üyesi ülkeler ve tüm ülkelerin okuma becerileri alanı ortalama puanlarında düşüş yaşanmasına rağmen Türkiye'nin ortalama puanında 2022'ye kıyasla 16 puan artış görüldü.

PISA 2025'te okuma becerileri alanında OECD ortalaması 461, tüm ülkeler ortalaması 420, Türkiye ortalaması ise 472 puan oldu. Türkiye, elde ettiği bu puanla tüm ülkelere ve OECD ülkelerine ait ortalamanın üstünde yer aldı.

Raporda, PISA döngülerinde okuma becerileri alanındaki performans değişimi konusunda, "PISA 2018 ve PISA 2022 ile kıyaslandığında PISA 2025 uygulamasında OECD ülkeleri ve tüm ülkelerin okuma becerileri puanlarında düşüş yaşanmasına rağmen Türkiye'nin ortalama puanında artış görülmüştür." ifadesine yer verildi.

Okuma becerilerinde 2018'de OECD üyesi ülkelerin ortalamasının 21 puan gerisinde olan Türkiye, PISA 2025'te bu farkı kapatarak 11 puan öne geçti. Türkiye ile tüm ülkelerin ortalaması arasındaki fark, 2018'de 13 puanken 2025'te 52 puana yükseldi.

- Matematik alanında tüm ülkeler ortalamasının üzerinde

PISA 2022 ile kıyaslandığında PISA 2025 uygulamasında OECD üyesi ülkeler ve tüm ülkelerin matematik alanı ortalama puanlarında düşüş yaşanmasına rağmen Türkiye'nin ortalama puanında 2022'ye kıyasla 9 puan artış görüldü.

Matematik alanında PISA 2025'te OECD ortalaması 463, tüm ülkeler ortalaması 429 olurken, Türkiye ortalaması ise 462 puana ulaştı ve Türkiye bu puanla tüm ülkeler ortalamasının üstünde yer aldı.

Matematikte OECD üyesi ülkeler ve tüm ülkelerin ortalama puanları ile Türkiye'nin ortalama puanı arasındaki farka bakıldığında ülkenin her döngüde, OECD üyesi ülkelerin puan ortalamasıyla arasındaki farkı kapattığı belirlendi. 2025 sonuçlarına göre Türkiye, OECD üyesi ülkeler ortalamasını yakalarken, tüm ülkeler ortalamasının 33 puan üzerine çıkmış oldu.

- Üst düzey öğrencilerin oranı, PISA tarihindeki en yüksek seviyede

PISA'da asgari performans düzeyine ulaşan öğrencilerin oranındaki artış, eğitim sisteminin tüm öğrencilere temel becerileri kazandırmadaki başarısını, üst düzey performans gösteren öğrencilerin oranındaki artış ise öğrencilerin hızla değişen, karmaşık ve belirsiz bir geleceğe hazırlanma düzeyini gösteriyor.

PISA 2025 verilerine göre Türkiye, fen bilimlerinde üst düzey performans gösteren öğrencilerin oranında ilk kez OECD ortalamasını geride bıraktı. 2022'de yüzde 4 olan bu oran, 2025'te yüzde 7,4'e yükselerek OECD ortalaması olan yüzde 7,2'nin üzerine çıktı.

Okuma becerilerinde de önemli bir yükseliş kaydedildi. Üst düzey performans gösteren öğrencilerin oranı 2022'de yüzde 1,9'dan 2025'te yüzde 4,2'ye yükseldi. Matematikte ise üst düzey performans gösteren öğrencilerin oranı yüzde 5,4'ten yüzde 7,9'a yükseldi.

Türkiye, 2025'te fen bilimleri, okuma becerileri ve matematik alanlarının üçünde de asgari performans düzeyine ulaşan öğrencilerin oranını artırdı. Aynı zamanda Türkiye'de üç alanda da hem asgari hem de üst düzey performans gösteren öğrencilerin oranı, PISA tarihindeki en yüksek seviyeye ulaştı.

- Fiziki ve sosyal öğrenme ortamı OECD'den daha iyi

Raporda, "Ayrıca PISA'da fiziksel ve sosyal öğrenme ortamlarına ilişkin anketlerden elde edilen veriler, Türkiye'deki fiziki ve sosyal öğrenme ortamının OECD'den daha iyi olduğunu gösterdi. Bu da 2003 yılından itibaren eğitimde fırsat eşitliğinin sağlanması ve öğrenme ortamlarının iyileştirilmesi yönünde atılan adımların olumlu sonuç verdiğinin bir göstergesidir." değerlendirmesi yapıldı.

Türkiye'de eğitim personeli eksikliği ve niteliğindeki iyileşme oranlarının OECD ortalamasından daha yüksek olduğu görüldü. Bu sebeple OECD’ye kıyasla Türkiye'de eğitim personeli yetersizliği ve niteliğinden dolayı eğitimin daha az düzeyde etkilendiği rapora yansıdı.

Hatay Cumhuriyet Başsavcılığı, sanıklar Mehmet Yaşar Coşkun, Hüseyin Yalçın Coşkun, Ayhan Karan, Mehmet Haşim Eraslan, Bülent Seküçoğlu, Önder Artun, Bayram Mansuroğlu ve İbrahim Dahıroğlu hakkında "bilinçli taksirle birden fazla kişinin ölümüne neden olma" suçundan dava açtı. Geçen yıl 11 Temmuz'daki duruşmada, sanıklar Önder Artun ve Hüseyin Yalçın Coşkun'un vefat ettiği bilgisi paylaşılmış, sanık sayısı 6'ya düşmüştü.

İNŞA SIRASINDA STANDARTLARA UYGUN OLMAYAN BETON VE DONATI İMALATLARI

ANKA Haber Ajansı, Ondokuz Mayıs Üniversitesi'nden 7 akademisyen tarafından hazırlanan bilirkişi raporuna ulaştı. Raporda, binanın yıkılmasında mevzuata aykırı hazırlanan statik proje, beton dayanımının yetersiz olması, bazı donatı çeliği numunelerinin gerekli çekme dayanımını karşılamaması ve uygulama hatalarının etkili olduğu tespit edildi.

Bilirkişi heyeti, yapının inşası sırasında standartlara uygun olmayan beton ve donatı imalatlarının da yıkıma etkisinin bulunduğunu belirledi. Heyet, jeoloji mühendisi Ebru Deniz'in hazırladığı zemin etüt raporundaki eksiklik ve hatalara rağmen, yıkımın tek başına zemin kaynaklı olmadığını, proje ve uygulamalarda yapılan hataların yıkıma neden olduğunu tespit etti.

SANIKLAR İÇİN "ASLİ KUSURLU" TESPİTİ

Bilirkişi raporunda, müteahhit ve mimari proje müellifi Mehmet Yaşar Coşkun, şantiye şefi ve statik proje müellifi Hüseyin Yalçın Coşkun (vefat), uygulama denetçisi ve yapı denetim firma yetkilisi Mehmet Haşim Eraslan, proje ve uygulama denetçisi ve yapı denetim firma yetkilisi Bülent Seküçoğlu, yapı denetim firma yetkilisi Ayhan Karan, şantiye şefi Bayram Mansuroğlu ile kontrol elemanı Önder Artun'un (vefat) asli kusurlu olduğu; proje müdürü İbrahim Dahıroğlu'na ise yıkılan binanın proje ve imalat aşamalarına ilişkin dosya içeriğinde herhangi bir bilgi veya belge bulunmadığından kusur atfedilmediği belirtildi.

BELEDİYE GÖREVLİLERİ DE "TALİ KUSURLU" BULUNDU

Bilirkişi heyeti, belediyenin ilgili birimlerindeki yapı ruhsatlarında proje kontrollerinden ve yapı kontrollerinden sorumlu kişilerin "tali kusurlu" olduğu kanaatine vardı.

Bilirkişi raporunun ardından gözler, Hatay 3. Ağır Ceza Mahkemesi'nde 25 Eylül'de görülecek duruşmaya çevrildi.

İran'ın "her zaman savaşa karşı çıktığını ve halkının çıkarlarını korumakla birlikte bölgenin güvenliğini sağlamak adına ateşe körükle gitmekten kaçınmayı benimsediğini" savundu.

Pezeşkiyan, İran'ın bugüne kadar ülkeye yönelik saldırılara karşı kendisini savunduğunu belirterek, "Bu direnişi saldırganlar tamamen pişman olana kadar kararlılıkla sürdürecek ve İran milletinin haklarını korumaya devam edeceğiz." ifadelerini kullandı.

İtirazda, kamera görüntüleri, trafik kazası tespit tutanağı, ölü muayene tutanağı, bilirkişi raporu ve dosyadaki diğer deliller birlikte değerlendirilerek adli kontrol tedbirlerinin yetersiz kalacağı ve şüphelinin tutuklanması gerektiği belirtildi.

İtirazı değerlendiren Asliye Ceza Mahkemesi, dosyada kuvvetli suç şüphesini gösteren somut deliller bulunduğu ve adli kontrol hükümlerinin yetersiz kalacağı gerekçesiyle başsavcılığın itirazını kabul etti.

Şüpheli F.A.B. hakkında tutuklamaya yönelik yakalama emri çıkarıldı.

Yakalama emri doğrultusunda gözaltına alınan şüpheli F.A.B, çıkarıldığı hakimlikçe tutuklandı.

Eskişehir Cumhuriyet Başsavcılığınca olayın tüm yönleriyle aydınlatılması ve gerçeğin ortaya çıkarılması amacıyla yürütülen soruşturmanın titizlikle sürdürüldüğü belirtildi.

- Olay

F.A.B'nin kullandığı 26 AFU 319 plakalı otomobil, yolun karşısına geçmeye çalışan Merve Avli ile 3 yaşındaki kızı Elif Mavi Avli'ye çarpmış, kazada, anne ve kızı yaralanmıştı.

Önce çevredekiler tarafından yakındaki özel bir hastaneye götürülen, daha sonra ambulansla Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesine sevk edilen yaralılardan Elif Mavi Avli, müdahalelere rağmen kurtarılamamıştı.

Avli'nin cenazesi, Eskişehir Asri Mezarlığı'ndaki 100. Yıl Camisi'nde kılınan cenaze namazının ardından toprağa verilmişti.

Elif Mavi Avli'nin 2 Eylül'de 3'üncü yaş gününün kutlandığı öğrenilmişti.

Kazanın ardından polis tarafından gözaltına alınan otomobil sürücüsü F.A.B'ye ise "konutu terk etmeme" şeklinde adli kontrol tedbiri uygulanmıştı.

İsrail'in Haaretz gazetesinin çok sayıda kaynak ve üst düzey yetkililere dayandırdığı araştırma haberinde, BAE liderinin, Eylül 2023 sonunda Netanyahu ile 45 dakikalık bir telefon görüşmesi gerçekleştirdiği aktarıldı.

Doğrudan Bin Zayid'in danışmanına atıfta bulunulan ve telefon görüşmesi hakkında üç üst düzey yabancı yetkiliye bilgi verildiği belirtilen haberde, BAE liderinin İsrail Başbakanına, eski Hamas lideri Yahya Sinvar'ın Gazze Şeridi'nde İsrail'e büyük çaplı bir saldırı planladığı uyarısında bulunmasına rağmen Netanyahu'nun bu bilgiyi güvenlik yetkililerine aktarmadığı ve herhangi bir önlem almadığı ileri sürüldü.

Haberde, Bin Zayid'in Netanyahu'ya, Sinvar'ın İsrail'de kan dökülmesine yol açacak muhtemel eyleminin, bölgeyi istikrarsızlaştıracak ve İsrail ile Arap ülkeleri arasındaki Abraham Anlaşmaları'na zarar verebilecek çapta olduğu uyarısında bulunduğu savunuldu.

BAE liderinin eylemden haberdar olmasını, o dönemde yürütülen esir takası müzakerelerinde ilerleme sağlanamaması nedeniyle Sinvar'ın doğrudan Fetih müzakerecisine, İsraillilerin anlaşmazlarsa sonuçlarına katlanacağı, müthiş bir operasyon hazırladığı ve "Onlara bir deprem beklemelerini söyle. "şeklindeki uyarısına dayandıran haberde, bu bilginin Fetih yetkilisi tarafından BAE'ye ulaştırıldığı iddia edildi.

Haberde, Fetih yetkilisinin, bunu İsrail iç istihbarat teşkilatı Şin-Bet'e (Şabak) bildirmeyi düşündüğü, daha sonra BAE'ye aktarmaya karar verdiği, olayın Eylül 2023 orasında Şin-Bet'e iletilse de istihbarat servisinin tehdit algılamaması nedeniyle tepki vermemesi üzerine, Bin Zayid'in Netanyahu ile görüşme kararı aldığı belirtildi.

Netanyahu'nun uyarıyı hafife aldığı ve Gazze'den değil Batı Şeria'dan bir saldırı beklediği öne sürülen haberde, 1 Ekim 2023'te dönemin Şin-Bet Direktörü Ronen Bar'ın Hamas'a karşı önlem alınması uyarısına rağmen Netanyahu'nun bu konuda bir karar vermediği ve BAE lideriyle yaptığı telefon görüşmesini de istihbarat servisine bildirmediği kaydedildi.

Haaretz'e konuşan üst düzey bir Şin-Bet yetkilisi, Başbabakan Netanyahu'ya yapılan uyarıları bilselerdi, Sinvar'ın tehditlerine daha fazla önem verebileceklerini, Hamas'ın esir takası müzakerelerinden aniden çekilmesinin nedenini anlayabileceklerini ileri sürdü.

İsrail Başbakanlık Ofisi ise, haberi yalanlayarak Netanyahu'nun BAE lideri Muhammed bin Zayid ile görüştüğünü reddetti.

Bu çerçevede, ocak ayında yabancı para (YP) kredilere ilişkin büyüme sınırı sıkılaştırılırken tüketici kredili mevduat hesaplarının (KMH) limitleri için de büyüme sınırı getirildi.

Martta, kredi büyümesine dayalı zorunlu karşılık uygulamasında istisna edilen kredilerin kapsamı daraltıldı. Mayıs sonunda ise tüketicilere kullandırılan ihtiyaç ve taşıt kredileri ile KMH limitleri ve Türk lirası ticari krediler için kredi büyüme sınırları düşürüldü.

YP kredilere ilişkin büyüme sınırının düşürülmesinin etkisiyle kur etkisinden arındırılmış yıllıklandırılmış YP ticari kredi artışı 28 Ağustos itibarıyla yüzde 11,2 seviyesine geriledi. Ayrıca ocakta TL cinsi yurt dışı repo işlemlerinden sağlanan fonlar ve yurt dışından kullanılan krediler için zorunlu karşılık oranları artırıldı.

Program döneminde kredi faizleri, TCMB'nin politika adımlarıyla uyumlu hareket etti. Fonlama maliyetlerindeki artış hem ticari hem de bireysel kredi faiz oranlarına yansıdı. Ticari kredi kompozisyonu, YP kredi büyümesindeki kısıtların etkisiyle Türk lirası lehine gelişti.

Sıkı finansal koşulların etkisiyle reel sektörün borçluluğu ve finansal kaldıraç oranı tarihi ortalamalarının altında kalırken YP krediler büyük ölçekli firmalarda yoğunlaştı.

Makroihtiyati düzenlemeler hanehalkı borçluluğunu da dengelerken bireysel kredi kartı ve KMH büyümesi yavaşladı. Hanehalkı varlıklarında TL mevduat tercihi öne çıkarken değerli metal fiyatlarındaki hızlı yükseliş, YP mevduat kompozisyonunda kıymetli maden hesaplarının payının artmasına neden oldu.

Bankacılık sektörünün takibe dönüşüm oranı, Temmuz 2026 itibarıyla geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2,2'den yüzde 2,9'a yükseldi ancak tarihi ortalamasının altında seyretmeye devam etti. Söz konusu yükselişte küçük ve orta büyüklükteki işletme (KOBİ) kredileri, tüketici kredileri ve bireysel kredi kartlarının alacak bakiyesindeki artış etkili oldu.

Ocak 2026 itibarıyla kredi kartları ve ihtiyaç kredilerine yeniden yapılandırma imkanı getirildi. Takipteki alacaklar için ayrılan yüksek karşılık oranları ve bankaların güçlü sermaye yapısı, finansal istikrara yönelik riskleri sınırlandırdı.

Bankacılık sektörünün istikrarlı karlılık yapısı, sermaye yeterliliğini destekleyen en önemli unsur olmaya devam ederken Sermaye Yeterliliği Rasyosu (SYR) hesaplamasında kullanılan geçici esneklikler 2026 yılı itibarıyla sonlandırıldı.

Aralık 2025 itibarıyla yüzde 19,7 seviyesinde bulunan sektör SYR'si, söz konusu düzenlemelerin de etkisiyle Ocak 2026 itibarıyla yüzde 16,8'e geriledi ve Temmuz 2026 itibarıyla yüzde 16,6 seviyesinde gerçekleşti. Söz konusu rasyo, Basel kriterlerine göre belirlenen yüzde 8'lik yasal alt sınırın ve BDDK'nin yüzde 12 olarak belirlediği hedef oranın üzerinde seyretmeye devam ediyor.

Kur Korumalı Mevduat (KKM) uygulamasından çıkış stratejisi çerçevesinde, 23 Ağustos 2025 itibarıyla gerçek kişiler için hesap açma ve yenileme işlemleri sonlandırıldı. Karar sonrası 9,6 milyar dolar seviyesinde bulunan gerçek kişi KKM bakiyesi, Ağustos 2026'da tamamen sıfırlandı.

Tüzel kişiler için 15 Şubat 2025 itibarıyla hesap açma ve yenileme işlemleri sonlandırıldı ve tüzel kişi KKM bakiyesi, 2025 yılı ağustos ayındaki 200 milyon dolar seviyesinden Aralık 2025 itibarıyla sıfıra indi.

Bu kapsamda, Ağustos 2023'te toplam mevduat içinde yüzde 26,2 paya ulaşan KKM bakiyesi tasfiye edilirken KKM'nin Türk lirasını teşvik edici rolü çerçevesinde TL cinsi mevduatın toplam mevduat içindeki payı 28 Ağustos 2026 itibarıyla yüzde 61,5'e yükseldi.

Türk lirası cinsinden yatırım araçları teşvik edilecek
OVP'ye göre, Türk lirası cinsinden yatırım araçları teşvik edilecek, kredi büyümesine yönelik para politikasıyla uyumlu politikalar sürdürülecek, yatırım ve ihracata yönelik faaliyetlerde finansman koşulları iyileştirilecek.

Yabancı para mevduatın cazibesinin azaltılması, Türk lirası mevduatın payının artırılması ve vadesinin uzatılmasına yönelik politikalar uygulanmaya devam edilecek. Cari işlemler dengesini ve sürdürülebilir büyümeyi desteklemek amacıyla yatırım ve ihracata yönelik faaliyetlerde finansmana erişim koşulları iyileştirilmeye devam edilecek.

İç talebi dengelemek, enflasyon beklentilerini çıpalamak ve cari işlemler açığını azaltmak amacıyla bireysel krediler ve hedefli olmayan ticari kredilerde para politikası duruşunu destekleyici politikalar uygulanmaya devam edilecek.

Finansal sektör düzenlemeleri, uluslararası standartlara uyum ile sektörde yaşanan yeni gelişmeler gözetilerek geliştirilecek. Basel III Final (Basel IV) düzenlemesine uyum sağlanması amacıyla, AB mevzuatı da göz önünde bulundurularak bankaların kamuya açıklama yükümlülükleri ile ilgili mevzuatta gerekli değişiklikler yapılacak ve uygulamaya geçirilecek.

Tasarruf finansman şirketlerinin faaliyetlerine ilişkin süreçlerin sağlıklı sürdürülmesi, dengeli bir şekilde büyümelerinin sağlanması ve müşterilerin menfaatlerinin korunması amacıyla düzenlemeler yapılmaya devam edilecek.

Düzenlemelerin sadeleştirilmesi çalışmalarına devam edilerek finansal sektörün aracılık faaliyetlerini etkin bir şekilde sürdürmesi sağlanacak. Uluslararası iyi uygulamalara uyum sağlanması amacıyla bankaların kurumsal yönetim ilkeleri ile iç sistemleri ve içsel sermaye değerlendirme süreçlerine ilişkin ilgili mevzuatta değişiklikler yapılacak.

Kalkınma bankacılığının yeniden yapılandırılması ve etkinliğinin artırılması için mevzuat altyapısı ve organizasyon yapısı güçlendirilecek.

Milli Saraylar Başkanlığı Halı Restorasyon Atölyesi halı onarım ustası Sadi Öztürk, atölyede yürütülen çalışmalar ve tarihi seccadelerin konservasyon süreçlerine ilişkin AA muhabirine açıklamalarda bulundu.

Öztürk, 8 kişilik ekiple Milli Saraylar bünyesindeki saray, kasır ve köşklerde bulunan el dokuması tarihi halıların restorasyon ve konservasyon çalışmalarını yaptıklarını belirterek, "Milli Saraylar bünyesindeki Topkapı Sarayı, Beylerbeyi Sarayı, Yıldız Sarayı, Dolmabahçe Sarayı, kasır ve köşklerdeki tarihi eser el dokuması halıların restorasyon çalışmalarını yapıyoruz." dedi.

Atölyede şu anda Topkapı Sarayı'na ait 6 seccadenin bulunduğunu aktaran Öztürk, bunlardan üçünün 16. yüzyılda Safevi topraklarında dokunduğunu ve saraya hediye edildiğini söyledi.

- "Rönesans döneminde birçok ressam bunu eserlerinde kullanmış"

Safevi dönemine ait seccadelerin üzerindeki yazı programına dikkati çeken Öztürk, eserlerde Kur'an-ı Kerim'den çeşitli ayetlerin yanı sıra dini ifadelerin bulunduğunu belirterek, "Bu eserlerin üzerinde Bakara suresinden, Nur suresinden, Fetih suresinden ayetler var. Ali ismi çıkıyor. Bu ismi daha fazla kullanmışlar. Şii şehadeti var bir eserimizin üzerinde. Bunu yazmışlar. Kelime-i Tevhid var. Bu şekilde eserlerin kenarında ayet ve çeşitli isimler de yazılmış. 16. yüzyılda dokunmuş." diye konuştu.

Sadi Öztürk, söz konusu eserlerin işçilik, dokuma ve renkleri bakımından yüksek nitelikte olduğunu vurgulayarak, hassas yapılarına rağmen bugüne ulaşmalarının önemine işaret etti.

Seccadeler arasında 16. yüzyılda Bergama'da dokunan bir örneğin de bulunduğunu dile getiren Öztürk, "Bu eser, alt kısımda anahtar delikli seccade olarak geçiyor. Hatta Rönesans döneminde birçok ressam bunu eserlerinde kullanmış, sergilemiş." ifadelerini kullandı.

- Seccadeler sergilenmeye hazırlanıyor

Öztürk, atölyedeki 6 Topkapı Sarayı seccadesinin konservasyon işlemlerinin tamamlandığına dikkati çekerek, eserlerin sergilenmek üzere özel panolara sabitlendiğini kaydetti.

İki ipek halının eserler arasında yer aldığını sözlerine ekleyen Öztürk, "Bu iki ipek halı da Yıldız Sarayı'nda sergilenecek. Bu 6 eserimiz ve Yıldız Sarayı'ndaki diğer iki eserimizin konservasyon süreçleri tamamlandı. 6 eserimiz Topkapı Sarayı için panolara dikildi." dedi.

Eserlerin sergileme sürecinin müzecilik çalışmaları doğrultusunda yürütüleceğini aktaran Öztürk, seccadelerin ait oldukları yerlere gönderilerek uygun görülen alanlarda sergileneceğini ifade etti.

- "Mevcut eser muhafaza ediliyor, korunuyor"

Tarihi dokumaların atölyeye ulaştığında öncelikle tespit çalışmasından geçirildiğini anlatan Öztürk, eserin durumuna göre konservasyon veya restorasyon yöntemlerinden birinin uygulandığını belirtti.

Öztürk, "Tabii bize eserler geldiği zaman, biz eserlerin tespit çalışmasını yapıyoruz. Hangi esere nasıl müdahale edeceğimize bakıyoruz. Kimi eserlere konservasyon yapıyoruz. Bu eserlerin mukavemeti, dayanıklılığı daha az olduğu için konservasyon yapıyoruz. Bunlara kesinlikle bir tamamlama işlemi olmuyor. Mevcut olan eser muhafaza ediliyor, korunuyor." diye konuştu.

Restorasyon uygulanacak eserlerde eksik bölümlerin eserin özgün yapısına uygun şekilde tamamlandığının altını çizen Öztürk, şöyle devam etti:

"Bu eserlerde yine eksik olan kısımların kendi ipleri aynı kendi dokusuna ait bir şekilde tespit ediliyor. Kendi renkleri kazanda kaynatılarak boyanıyor. Atkısı, çözgüsü, ilmeklere desenle aynı dokuda, rengi rengine uygun atılıyor, orijinal yapısına getiriliyor. Restorasyon süreçleri de tamamlandıktan sonra bu eserler ait oldukları saraya gönderilip, ait oldukları odada sergilenecek."

- Restorasyon süreçleri daha uzun sürüyor

Atölyede seccadelerin yanı sıra Dolmabahçe, Beylerbeyi ve Yıldız saraylarına ait tarihi halılar üzerinde de çalışma yürütüldüğünü söyleyen Öztürk, bazı eserlerin büyük boyutları nedeniyle restorasyon süreçlerinin daha uzun sürdüğünü aktardı.

Sadi Öztürk, restorasyon çalışmalarında halıların eksik baş, kenar ve orta bölümlerinin atkı, çözgü ve ilmekler kullanılarak tamamlandığını ifade etti.

Restorasyon çalışmalarının konservasyona göre daha uzun sürdüğünü belirten Öztürk, "Restorasyon süreçleri konservasyon sürecine göre daha uzun sürüyor. Restorasyon sürecinde, tabii eserlerin ebatları ölçüleri de büyük olduğu için bu bir, bir buçuk yılı bulabiliyor." dedi.

Öztürk, atölyedeki çalışmaların tarihi dokumaların özgün yapısının korunmasına odaklandığını belirterek, "Bu şekilde sekiz arkadaşımızla burada bir şekilde çalışıp bu eserleri tamamlamaya kendi özgün yapısına dokusuna ait olduğu yere göndermek için elimizden geleni çabayı veriyoruz." ifadelerini kullandı.

- Tarihi halılar da restore ediliyor

Atölyede seccadelerin yanı sıra farklı saraylara ait tarihi halıların restorasyon çalışmaları da yürütülüyor.

Çalışmalar kapsamında Dolmabahçe Sarayı'na ait Gördes halısı ve şal desenli halının yanı sıra Beylerbeyi ve Yıldız saraylarına ait eserler üzerinde işlem yapılması planlanıyor.

Restorasyonda öncelikle eserlerin mevcut durumu belirleniyor, ardından özgün dokusuna uygun iplik ve renkler hazırlanıyor. Eksik atkı ve çözgüler tamamlanırken, gerekli bölümlerde ilmekler atılarak dokumanın özgün yapısına uygun hale getirilmesi sağlanıyor.

Milli Saraylar Halı Restorasyon ve Konservasyon Atölyesi, 2007'de Hereke İpekli Dokuma ve Halı Fabrikası'nda kuruldu. 2011'de Yıldız Şale Köşkü yerleşkesine taşınan atölyede, saray koleksiyonlarına ait tarihi dokumaların korunması ve gelecek nesillere aktarılması amacıyla çalışmalar sürdürülüyor.

Geleneksel motifler ve Arap kaligrafisiyle ahşaba hayat veren Said, yok olmaya yüz tutan mesleği korumak için yoğun çaba sarf ediyor.

- Saraylardan hediyelik objelere

Tarih boyunca estetik ve zarafetin simgesi olan bu sanat, geçmişte cami, kilise ve sarayların tavan ile duvar süslemelerinde sıkça tercih ediliyordu.

Halep Kalesi'ndeki Taht Salonu ve Kudüs'teki Mescid-i Aksa gibi sembolik yapılarda bu sanatın görkemli örneklerine rastlamak mümkün.

Değişen yaşam koşullarıyla birlikte büyük mimari yapılarda daha az kullanılan bu sanat, bugün ağırlıklı olarak hediyelik kutular, tablolar ve küçük ahşap objeler üzerinde uygulanarak meraklılarının beğenisine sunuluyor.

- Doğu tarzı dekorasyonun önemli unsurlarından

AA muhabirine konuşan 42 yaşındaki üç çocuk babası el sanatları ustası Said, aile mesleğini henüz 12 yaşında iken öğrendiğini, şimdi ise oğluna öğreterek geleneğin devamını sağlamaya çalıştığını söyledi.

Tarihi çarşının otantik atmosferinde çalışmalarını sürdüren Said, kültürel hafızanın bir parçası olan bu mirası gelecek nesillere aktarmakta kararlı olduğunu dile getirdi.

Kabartma ahşap süslemenin özellikle eski Arap evlerinin tavan ve duvarlarında kullanılan Doğu tarzı dekorasyonun önemli unsurlarından biri olduğunu dile getiren Said, üretim sürecinin desen tasarımıyla başladığını anlattı.

Said, desenlerin kağıttan ahşaba aktarıldığını, daha sonra bitkisel malzemelerden hazırlanan özel bir macunun uygulandığını, zemin boyasının yapıldığını, koruyucu malzeme sürüldüğünü, kabartma desenlerin fırçayla renklendirildiğini ve son aşamada siyah kontur çizgileriyle eserin tamamlandığını anlattı.

- "Bu meslek insanı hiç sıkmıyor"

Yıllardır aynı heyecanla çalıştığını dile getiren Said, "Bu meslek insanı hiç sıkmıyor." dedi.

Said, her eserde yeni ayrıntılar keşfetmenin kendisini motive ettiğini dile getirdi.

Kabartma ahşap süslemede kullanılan renk ve malzemelerin mekanın atmosferini değiştirdiğini ifade eden Said, güneş alan mekanlarda serinlik hissi veren, daha karanlık alanlarda ise sıcaklık hissi uyandıran tonların tercih edildiğini söyledi.

Said, "Atölyeme gelen müşteriler burada uzun süre kalıyor, duvarları ve tavanları inceleyerek detayları izliyor." dedi.

Geleneksel el sanatlarının korunması gerektiğini vurgulayan Said, zanaatkarların aynı çatı altında çalışabileceği geleneksel bir el sanatları çarşısı kurulması temennisinde bulundu.

Böyle bir merkezin kabartma ahşap süsleme, bakırcılık, dokumacılık ve kilimcilik gibi farklı zanaatları bir araya getireceğini belirten Said, "Atölyelerin bir araya gelmesi hem mesleklerin yok olmasını önler hem de ustalar arasında rekabet oluşturarak daha kaliteli üretim yapılmasını sağlar." diye konuştu.