Çatalzeytin-Kastamonu kara yolunun Karamanlar köyü mevkisinde Azad Korkmaz idaresindeki 14 GB 278 plakalı minibüs, yoldan çıkarak yaklaşık 40 metre yuvarlandı.

İhbar üzerine kaza yerine sağlık, jandarma ve itfaiye ekipleri sevk edildi.

Sağlık ekiplerince yapılan kontrolde işçilerden İsmail Korkmaz'ın (20) hayatını kaybettiği belirlendi.

Yaralanan sürücü ile Özcan, Serhat ve Nazar Aslan, sağlık ekiplerince Kastamonu Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne kaldırıldı.

Yaralılardan Serhat Aslan'ın durumunun ağır olduğu öğrenildi.

Tatilin ardından uyku düzenine dönmek, ekran kullanımını azaltmak veya ödev yapmak gibi sorumlulukların öğrenciler için zorlayıcı olabildiği ifade edilen açıklamada, bu süreçte çocukların ve gençlerin yaşadığı kaygının anlaşılması ve akademik başarının yanı sıra ruh sağlıklarının gözetilmesinin önem taşıdığı aktarıldı.

Tatil sonrası süreçte ekran kullanımı dengelenmeli

Açıklamada, "Okula adaptasyon sürecinde ekran kullanımı günlük yaşamı aksatmayacak şekilde sınırlandırılmalı ve kurallar aile içerisinde belirlenmelidir. Ekran kullanımının azaltılması sürecinde tüm kuralların aynı anda uygulanması yerine kademeli bir yaklaşım benimsenmeli ve aşırı sınırlayıcı olunmamalıdır." ifadelerine yer verildi.

Ekran kullanımının azaltılmasıyla birlikte çocukların spor, müzik, sanat ve hobi gibi farklı etkinliklere yönlendirilmesinin, ekran dışında geçirdikleri zamanın artırılmasına katkı sağladığı belirtilen açıklamada, yemek sırasında ve birlikte vakit geçirilen diğer zamanlarda ekran kullanımına yer verilmemesinin, uykudan en az 30 ila 60 dakika önce ekran kullanımının sonlandırılmasının ve ekranların yatak odasından çıkarılmasının da günlük düzenin oluşturulması açısından önem taşıdığı bildirildi.

Okula başlama sürecinde ayrılık kaygısı dikkate alınmalı

Açıklamada, okula başlamanın, özellikle okul öncesi ve ilkokul birinci sınıf öğrencileri için önemli bir geçiş dönemi olduğuna dikkat çekilirken, çocukların aile ortamından çıkarak düzenli ve kurallı bir yapıya geçmelerinin ayrılık kaygısı ve uyum sorunlarına neden olabildiği, uyum sürecinde çocukların yaşadığı duyguların anlaşılması, kabul edilmesi ve desteklenmesinin önem taşıdığı dile getirildi.

Okul hayatına yeni başlayacak çocukların zihninde okulun keyifli bir öğrenme ve sosyalleşme ortamı olduğuna ilişkin olumlu bir fikrin oluşmasının, okula uyum sürecini kolaylaştırdığı ve bu nedenle ebeveynlerin çocuklara okuldan söz ederken olumlu ifadeler kullanması gerektiği aktarıldı.

Açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Okulda çocukların hoşuna gidecek etkinliklerin yapıldığı, oyunlar oynandığı ve yeni arkadaşlar edinilebildiği vurgulanmalıdır. Çocukların okula ilişkin sorularının sabırla yanıtlanması, okulda karşılaşacakları günlük düzen hakkında önceden bilgilendirilmeleri gerekir. Ailelerin öğretmen ve okul yönetimi ile işbirliği içerisinde olması, öğretmenler tarafından açıklanan programa ve uygulama çizelgesine uyum sağlaması önem taşımaktadır. Okula dönüş sürecinde çocukların yaşadığı kaygı ve diğer duyguların anlaşılması, duygularını paylaşmalarına fırsat verilmesi önemlidir. Çocuklar sınıflarındaki veya çevrelerindeki diğer çocuklarla kıyaslanmamalı, özgüvenlerine zarar verebilecek ifadelerden özellikle kaçınılmalıdır."

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, TCDD Taşımacılık AŞ’nin dijital dönüşüm çalışmaları kapsamında "Boş Yer Takip Butonu" özelliğinin hayata geçirildiğini açıkladı.

Bakan Uraloğlu, yolcuların bilet bulamadıkları trenler için sistem üzerinden e-posta adreslerini tanımlayarak trenlerde iade, iptal veya başka nedenlerle yer açıldığında uyarılma talebinde bulunabileceklerini bildirdi. Uraloğlu, "Bilet bulamayan yolcularımız; iade, iptal veya başka nedenlerle yer açılması halinde sistemsel ve otomatik olarak bilgilendirilecek" dedi.

Bilet satış ekranını sürekli takip etmeye gerek kalmıyor

Yeni uygulamayla bilet bulamayan yolcuların seyahat etmek istedikleri tren için uyarı talebi oluşturabileceğini kaydeden Uraloğlu, "Bu uygulamayla yolcularımızın bilet satış ekranını sürekli kontrol etmesine gerek kalmadan; iade, iptal veya başka nedenlerle yer açılması halinde anında haberdar olmalarını ve biletlerini kolayca satın almalarını sağlıyoruz. Dijital imkanları kullanarak vatandaşlarımızın hayatını kolaylaştırmaya ve seyahat planlamalarını daha erişilebilir hale getirmeye devam ediyoruz" ifadelerini kullandı.

Uraloğlu: "Hedefimiz dijital imkânlardan daha fazla yararlanmak"

TCDD Taşımacılık AŞ’nin e-Belge dönüşüm çalışmaları kapsamında 1 Eylül 2026 itibarıyla e-Bilet ve e-Fatura uygulamalarının da hayata geçirildiğini belirten Uraloğlu, e-Bilet uygulamasıyla yolcuların bilet satın alma işleminin ardından kendilerine gönderilen "Yolculuk Bilgilendirme" e-postasındaki PDF dokümanda yer alan bağlantı üzerinden e-Biletlerine ulaşabileceğini söyledi. E-Fatura uygulamasıyla da taşımacılık hizmetlerinden yararlanan müşterilerin faturalarına dijital ortamda erişebileceğini kaydeden Uraloğlu, uygulamanın fatura oluşturma, iletme ve arşivleme süreçlerinde zaman ve maliyet avantajı sağladığını belirtti.

Uraloğlu, "Kağıt, baskı ve fiziksel arşivleme ihtiyacını azaltarak hem maliyetlerimizi düşürüyor hem de doğal kaynakların daha verimli kullanılmasına katkı sağlıyoruz. Hedefimiz, dijital imkânlardan daha fazla yararlanarak demiryolu hizmetlerimizi vatandaşlarımız her yerden, her zaman ulaşılabilir ve işlemleri, daha hızlı, kolay, verimli ve çevreci hale getirmek. Bu kapsamda ilk 4 günde yaklaşık 286 bin e-Bilet ve bin 554 e-Fatura düzenlendi" dedi.

Modern eğitim sistemlerinin temel amacının yalnızca sınavlarda başarılı öğrenciler yetiştirmek olmaması gerektiğinin altı çizilen raporda, öz denetim sahibi, sorumluluk bilinci gelişmiş ve empati kurabilen bireyler yetiştirmenin toplumsal huzur için zorunlu olduğu aktarıldı. Çocuğun ilk öğretmeninin anne ve babası, ilk sosyal çevresinin ise ailesi olduğu hatırlatılarak karakter eğitiminin evde başladığı ifade edildi. Evde kurulan iletişim dilinin, sevgi ortamının, sınırların ve değer aktarımının çocuğun okul hayatındaki davranışlarını doğrudan şekillendirdiği belirtildi.

OKUL ŞİDDETİ VE AKRAN ZORBALIĞINDA AİLE BOYUTU

Son yıllarda kamuoyunun en önemli gündem maddelerinden biri haline gelen okul şiddeti ve akran zorbalığının yalnızca okul güvenliği tedbirleri üzerinden ele alınmasının eksik bir yaklaşım olacağı kaydedildi. Aile içindeki iletişim problemleri, şiddetin normalleştirilmesi veya aşırı koruyucu ebeveynlik gibi tutumların çocukların davranışlarını olumsuz etkilediği belirtilerek, akran zorbalığıyla mücadelede ailelerin sürece doğrudan dâhil edilmesi gerektiği belirtildi. Ayrıca dijital çağda çocukların kontrolsüz dijital ortamlara maruz kalmasının şiddete karşı duyarsızlaşma, sosyal yalnızlaşma ve gerçeklik algısının bozulması gibi riskler taşıdığına dikkat çekilerek ailelere dijital ebeveynlik konusunda bilinçlenme çağrısı yapıldı.

“EN BÜYÜK MİRAS SAĞLAM BİR KARAKTERDİR”

Raporun bulgularına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Saadet Partisi Sosyal İşler Başkanı Av. Sinan Tekin, çocuklara dürüstlük, merhamet ve adaleti anlatmanın yetmeyeceğini, ebeveynlerin bu değerleri yaşayarak örnek olması gerektiğini vurguladı. Güçlü aile, güvenli okul ve erdemli nesil kavramlarının birbirinden ayrı düşünülemeyeceğini belirten Tekin, çocuklara bırakılacak en büyük mirasın iyi bir eğitim veya maddi imkandan ziyade sağlam bir karakter, güçlü bir vicdan ve güzel ahlak olduğunu dile getirdi. Tekin, okul-aile iş birliğinin güçlendirilmesi, rehberlik hizmetlerinin artırılması ve özellikle babaların eğitim sürecine daha aktif katılımının sağlanması için koruyucu ve önleyici aile eğitim programlarının vakit kaybedilmeden hayata geçirilmesi gerektiğini ifade etti.

ÖSYM yaptığı duyuruda "6 Eylül 2026 tarihinde uygulanan 2025-KPSS A Grubu Sınavı’nın Genel Yetenek-Genel Kültür oturumunun Temel Soru Kitapçığı ile Cevap Anahtarı’nın %10’u aşağıdaki bağlantıda erişime açılmıştır" diye belirtti.

KPSS SORULARI İÇİN TIKLAYINIZ

KPSS sonuçları ne zaman açıklanacak?

Sınava başvuran adaylar, Temel Soru Kitapçığı diziliminde verilen sınav sorularının tamamına ÖSYM’nin https://ais.osym.gov.tr adresinden T.C. kimlik numarası ve aday şifresiyle 10 gün süreyle erişebilecek.

KPSS Lisans (Genel Yetenek-Genel Kültür) sonuçları ÖSYM'nin takvimine göre 7 Ekim 2026 tarihinde erişime açılacak.

Adaylar, sınav sonuçlarına 7 Ekim 2026 tarihinde ÖSYM’nin https://sonuc.osym.gov.tr adresinden T.C. kimlik numarası ve aday şifresiyle erişebilecek.

Gürlek, 12'nci Yargı Paketi kapsamında planlanan düzenlemeler, boşanma ve süresiz nafaka konuları ile kira davalarında yargılama sürelerine ilişkin açıklamalarda bulundu.

Gürlek, boşanma davalarının uzamasını önlemeye yönelik tedbirler ile süresiz nafaka düzenlemesinin, 12'nci Yargı Paketi'nin ekim ayında gündeme gelecek ikinci bölümünde yer alacağını belirtti.

Anayasa Mahkemesinin iptal kararının ardından ortaya çıkan düzenleme ihtiyacına değinen Gürlek, "Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı sonrasında süresiz nafaka konusunda ihtiyaç duyulan yasal düzenlemeleri de ekim ayındaki paket kapsamında hayata geçirmeyi hedefliyoruz" dedi.

Kira tespit ve tahliye davaları için süre hedefi

Kira uyuşmazlıklarına ilişkin hedefleri de paylaşan Gürlek, kira tespit davalarının dokuz ayda, tahliye davalarının ise 1,5 yılda sonuçlandırılmasını amaçladıklarını söyledi.

Avukatların yargı sürecindeki önemini vurgulayan Gürlek, belirlenen hedef sürelere uyulması konusunda şu ifadeleri kullandı:

"Avukatlarımız, açtıkları davaların ne kadar sürede sonuçlanacağını bilmek zorundadır. Bu nedenle hakim ve savcı arkadaşlarımızın yargıda belirlenen hedef sürelere riayet etmeleri gerektiğini her fırsatta ifade ediyoruz."

Paketin ikinci bölümü 24-25 maddeden oluşacak

12'nci Yargı Paketi'ndeki bazı düzenlemelerin yürürlüğe girdiğini hatırlatan Gürlek, ekimde gündeme gelecek ikinci bölümün 24-25 maddeden oluşacağını bildirdi.

Gürlek, avukatların yaşadığı bazı sorunların çözümüne yönelik hükümlerin de bu pakete eklenmesini temenni ettiklerini ifade etti.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde, Ahbap Derneği üzerinden toplanan deprem bağışlarının akıbetine ilişkin İstanbul İl Emniyet Müdürlüğünce 5. dalga operasyon başlatıldığını duyuran Gürlek, operasyonun İçişleri Bakanlığı müfettiş ve özel denetim raporları, derneğin mali kayıtları, envanteri, banka hareketleri, bilirkişi incelemeleri ile etkin pişmanlıktan yararlanan şüphelilerin ifadeleri doğrultusunda gerçekleştirildiğini kaydetti.

"4,3 milyar lira bağış toplayıp 950 milyon lira nakit çektiler"

Soruşturmada elde edilen verilere dikkati çeken Gürlek, şu bilgileri paylaştı:

"6 Şubat-31 Aralık 2023 tarihleri arasında depremzedelerimize ulaştırılmak üzere 4,3 milyar lira bağış toplandığı, bunun 4,2 milyar lirasının harcandığı, 950 milyon liranın ise nakit olarak çekildiği ve bu çekimlerden birinin tek seferde 500 milyon lira olduğu belirlendi. 29 şirket ve 7 şahıs şirketine toplam 1 milyar 757 milyon 547 bin 770 lira transfer edildiği, bazı yüksek tutarlı harcamaların karşılığında mal veya hizmet alımı bulunmadığı, yardımların nakliyesinden şahsi menfaat sağlandığı ve bazı yardımların kamu kurumlarına faturalarda belirtilenden eksik teslim edildiği tespit edildi."

Tüm tespitler doğrultusunda 53 şüphelinin yakalanması için İstanbul merkezli 20 ilde eş zamanlı operasyon düzenlendiği bilgisini veren Gürlek, para transferi yapılan şirketlerin gerçek ticari faaliyetlerinin de incelendiğini vurguladı.

İzmit'teki depolarda depremzedeler için temin edilen yüzlerce çadır, tekerlekli sandalye, elektrikli bisiklet, kırtasiye ürünü ve çeşitli yardım malzemesinin kullanılmadan bekletildiğinin belirlendiğini bildiren Gürlek, bu malzemelerin hak sahiplerine ulaştırılması için gerekli işlemlerin başlatıldığını belirtti.

Bakan Gürlek, soruşturmayı yürüten adli makamlara ve emniyet mensuplarına teşekkür ederek, "Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde vatandaşlarımızın iyi niyetinin, yardımseverliğinin ve milletimizin dayanışma ruhunun istismar edilmesine karşı hukuk devletinin tüm imkanlarını kararlılıkla kullanmaya devam edeceğiz." değerlendirmesinde bulundu.

Seçimi kazanması halinde spor faaliyetlerinde, okul gezilerinde ve üniversitelerde başörtüsü yasağı getireceğini belirten Retailleau, "ülkede Müslüman Kardeşlere bağlı kuruluşları feshetme" vaadinde bulundu.

Eski İçişleri Bakanı Retailleau, başörtüsü yasağının kamusal alanda pratikte uygulanamayacağını, güvenlik güçlerinin "ideolojik sebepler" veya kanser gibi sağlık sorunları nedeniyle başörtüsü takan kadınlar arasında kolay şekilde ayrım yapamayacağını savundu.

Retailleau, göçü azaltmak istediğini belirterek, cumhurbaşkanı seçilmesi halinde " Fransa'nın Yahudi-Hristiyan köklerine sahip olduğuna" dair anayasaya ekleme yapılacağını dile getirdi.

Eski Başbakan Attal, kamusal alanda başörtüsü yasağına karşı

Merkez sağcı Rönesans Partisinin cumhurbaşkanı adayı ve eski Başbakan Gabriel Attal, aynı kanala yaptığı açıklamada, kamusal alanda başörtüsü yasağına "karşı" olduğunu dile getirdi.

Attal, Fransa'daki tüm kadınların bu konuda seçim yapma hakkının olmasını istediğini söyledi.

Fransa'da 2023-2024'te eğitim bakanı olarak görev alan Attal, okullarda öğrencilerin "abaya" olarak adlandırılan uzun elbiseleri giymesine 2023'te yasak getirmişti.

Özellikle salgın dönemiyle ivme kazanan ve okuma alışkanlıklarını yeniden şekillendiren dijital tüketim pratikleri, geleneksel yayıncılıkta yeni pazar arayışlarını beraberinde getirdi.

Anlık mesajlaşma uygulamaları üzerinden ücretsiz paylaşılan PDF kitapların açık bir emek hırsızlığı olduğu, yapay zeka ile şeffaf olmayan yollardan üretilen metinlerin ve çevirilerin edebiyatın özgünlüğüne, kültürel dokusuna ve yayınevlerinin nitelikli iş gücüne ciddi zararlar verdiği ifade ediliyor.

"2021'de 90 milyon civarındaki bandrol sayısı 2025'te 36 milyona düştü"

Türkiye Basım Yayın Meslek Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Burhan Genç, AA muhabirine, dijitalleşmenin müzik ve sinema dünyasında bir ekonomik model sunduğunu ancak kitap sektöründe aynı başarıyı sağlayamadığını söyledi.

Genç, kitabın dijitalleşme sürecinde bir ekonomik modele dönüşemediğini belirterek, "Dijitalleşme, korsan kullanımların yayılmasına sebep oldu. Ancak bardağın dolu tarafına bakarsak, sesli kitap özellikle kurgu ve edebiyat alanında büyüyen yeni bir pazar oluşturdu." diye konuştu.

Dijitalleşmeyle edebiyat, şiir, roman, hikaye gibi kurgu kitaplarının artan bir oranda ilgi görmeye devam ettiğini ancak fikri eserlerin okunma oranlarında ciddi düşüşler yaşandığını aktaran Genç, "Fikir eserlerinde kitap okuma oranında ciddi bir düşüş var. 2021'de 90 milyon civarında olan bandrol sayısı 2025'te 36 milyona düştü." bilgisini verdi.

Genç, "sesli kitap" ve "e-kitap" pazarının henüz yayınevlerinin kar marjlarını büyük bir oranda etkilemediğine dikkati çekerek, kurgu kitapların fikri eserlere göre pazarda çok daha fazla talep gördüğünü vurguladı.

İnternette ve mesajlaşma gruplarında hızla yayılan dijital korsanlığın, yayınevlerinin gelirlerini ve üretimini ciddi boyutta etkilediğinin altını çizen Genç, “Bugün komşunun bir kalemi düşse kapısını çalıp iade ediyoruz, almaya çekiniyoruz ama bir kitabın PDF'sini çok rahatlıkla paylaşabiliyoruz. Bu durum bize Türkiye'de telif anlayışının oturmadığını gösteriyor." ifadelerini kullandı.

Genç, yapay zekayla üretilen içeriklerin ve "ruhsuz kitaplara doğru dönüşen, insan beyninin özgün bir eseri olmayan, onu taklit eden metinlerin" kültür dünyasını ciddi anlamda olumsuz etkileyeceğini kaydetti.

"Kitap okuyucusu biraz daha tutucu davrandı"

Basın Yayın Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Halil Çelik ise dijitalleşmenin yayıncılık sektöründeki dönüşümünün diğer kültür endüstrilerine göre daha yavaş ilerlediğini anlattı.

Çelik, "Müzik, şarkı, video sektörüne yaşatılmış olan bu dijitalleşmedeki durum kitaba aynı şekilde yansımadı. Çünkü kitap biraz da bunların dışında. Kitap okuyucusu biraz daha tutucu davrandı." dedi.

2010'larda e-kitapların yaygınlaşmaya başlamasıyla yayıncıların basılı kitapları dijital formatlara dönüştürmesi konusunda hızlı bir refleks gösterdiğini belirten Çelik, kitap sektöründeki dönüşümün müzik ve video alanlarındaki kadar hızlı gerçekleşmediğini kaydetti.

Çelik, salgın döneminde insanların evlerinde daha fazla zaman geçirmesiyle kitap satışlarının dijital ortamlara taşındığını, buna rağmen okurların basılı kitaba ilgisinin sürdüğünü dile getirdi.

Okurların gün içerisinde zaten yoğun şekilde ekran kullandığını, bu nedenle basılı kitabın birçok kişi için dijital dünyadan uzaklaşmanın bir yolu haline geldiğini, bunun gelecekte de varlığını sürdüreceğini ifade eden Çelik, dijital ürünlerin ise bunun alternatifi olmaktan çok tamamlayıcısı olarak değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Çelik, bir kitabın "basılı", "e-kitap" ve "sesli kitap" formatlarında okura ulaştırılabilmesinin yayınevleri için yeni bir imkan oluşturduğunu, okurun seyahat sırasında telefon veya tabletinden binlerce kitaba ulaşabilmesinin dijital yayıncılığın önemli avantajlarından biri olduğunu anlattı.

Dijitalleşmenin yayıncılık sektöründe oluşturduğu en önemli sorunlardan birinin "dijital korsanlık" olduğuna dikkati çeken Çelik, şöyle devam etti:

"Artık bu işler kitabın basılı fiziki korsanı gibi zor da değil. Onlar da dijital vaziyette kitabı üretiyorlar. Büyük büyük matbaalarda bunu yapmalarına da gerek kalmıyor. Kendi oluşturdukları bir odada, küçük bir dijital makineyle sipariş üzerine üretip satışını yapıyorlar. Telegram ve diğer okuyucu gruplarında yapılan paylaşımlar yayıncıları ciddi manada maddi olarak etkiliyor. Bununla beraber yeni içeriklerin, yeni kitapların çıkışını da engelleyecek bir pozisyon oluşturuyor. Neticede siz bir ürünü yayınlayıp okuyucuya ulaştırarak ticari bir menfaat, rant elde ediyorsunuz. Ama yaptığınız iş, korsanla bunun dağıtımını yapanlara yarıyorsa artık o işleri biraz daha geri çekerek yapmaya başlıyorsunuz. Yani içeriklerde sıkıntı oluşmaya başlıyor."

"Üst düzey dediğimiz bir akademisyen de normal bir okuyucu da bundan faydalanabiliyor"

Çelik, dijital korsanlığın basılıya kıyasla çok daha hızlı yayılabildiğini anlattı.

Dijital ve basılı korsanla mücadele etmenin en büyük faktörünün okuyucunun bilinçlendirilmesi olduğuna değinen Çelik, "Bundan üst düzey dediğimiz bir akademisyen de normal bir okuyucu da faydalanabiliyor. Oradan ücretsiz ya da daha düşük bedelle sağladığı veriyi kendine edinmekte hak görebiliyor." dedi.

Çelik, geleneksel yayınevlerinin gelecekte ayakta kalabilmesi için dijital dönüşüme uyum sağlaması gerektiğini anlatarak, "Basılı kitap olmazsa olmazımız. Çünkü okuyucu kitaba dokunmak istiyor, onu hissetmek istiyor. Bizde hediyeleşme var. Bir arkadaşınızın kütüphanesinden bir kitap beğenirsiniz, onu alıp size okuması için ödünç verebilir ya da hediye edebilir. Yani bunlardan biz vazgeçmiyoruz." diye konuştu.

Basın Yayın Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Çelik, üniversite kütüphanelerindeki dijital abonelik ve kiralama modellerinin de sektör açısından önemli bir potansiyel taşıdığını sözlerine ekledi.

Burada kaymakam vekilliği yapan Yazıcıoğlu, daha sonra farklı illerde yürüttüğü kaymakamlık görevlerinin ardından 1984'te Tokat Valiliğine atandı. O tarihte 36 yaşında olan Yazıcıoğlu, Türkiye'nin en genç valisi olarak bilindi. Yazıcıoğlu, yaklaşık 5 yıl kaldığı kentte eğitim ve sağlık alanındaki çalışmalarıyla dikkati çekti.

Yazıcıoğlu, kaymakam vekilliği yaptığı Aydın'a 1989'da bu kez vali olarak döndü. Şehrin tarımı ve ekonomisi üzerinde duran Yazıcıoğlu, kentin jeotermal kaynaklarını bu potansiyelin önemli parçalarından biri olarak görüyordu.

Sıcak suyun, şehrin ısıtılmasından termal otellere kadar ekonomik değere dönüşmesi için çaba harcayan Yazıcıoğlu, bu konudaki projesini hayata geçiremeden 1991'de Erzincan'a atandı.

Yazıcıoğlu'nun Erzincan'daki görevinin ilk yılı bitmeden 13 Mart 1992'de büyük bir deprem meydana geldi. Yazıcıoğlu, bu süreçte şehrin yeniden ayağa kaldırılması ve vatandaşların yaralarının sarılması için yoğun çaba harcadı. Erzincan yıllarında üstlendiği bir başka iş ise bölge halkının uzun süredir beklediği köprüydü. Yaklaşık 30 yıldır yapılamayan köprünün tamamlanmasına öncülük eden Yazıcıoğlu, vatandaşların gönlünde taht kurdu.

Yazıcıoğlu, 1999'da merkez valiliğine, 2003'te de Denizli Valiliğine atandı.

Kapısı herkese açık olan Yazıcıoğlu, zaman zaman tebdilikıyafetle kurumlara yaptığı ziyaretlerle de adından söz ettirdi.

Adı yaşatılıyor

Denizli Valiliği görevini sürdürürken 2 Eylül 2003'te Eskişehir-Ankara kara yolu Temelli mevkisi yakınlarında trafik kazası geçiren Yazıcıoğlu, 8 Eylül 2003'te 55 yaşında hayatını kaybetti.

Görev yaptığı illerde "Süper Vali" ve "Efsane Vali" olarak hatırlanan, halkın büyük sevgisini kazanan Yazıcıoğlu'nun cenazesi, binlerce kişinin katıldığı törenle Aydın'ın Söke ilçesinde toprağa verildi.

Adı caddelere, okullara, hastanelere ve köprülere verilen Yazıcıoğlu, çalışkanlığı, görev yaptığı şehirlerdeki hizmetleri, dürüstlüğü, cesareti ve halka yakınlığıyla anılıyor.

Turizm sektöründe 43 yıllık deneyime sahip mutfak direktörü Şentürk, Anadolu'nun farklı bölgelerine ait geleneksel tarifleri modern sunum teknikleri ve sanatla buluşturuyor.

Türkiye'nin gastronomi kültürünü uluslararası alanda tanıtmak amacıyla çalışma yürüten Şentürk, Antalya Diplomasi Forumu başta olmak üzere uluslararası organizasyonlar kapsamında kente gelen diplomatları ve devlet liderlerini ağırlıyor.

Rixos oteller grubuna ait The Land of Legends içindeki "Ala Akşam" adını verdiği restoranda çalışmalarını sürdüren Şentürk, her bölgenin yöresel ürünlerini, özgün karakterini koruyarak yeniden yorumluyor.

Şef Kasım Şentürk, COP31 dolayısıyla Antalya'ya gelecek konuklar için de Anadolu'nun farklı yörelerinden seçilen ürünlerle özel menü hazırlıyor.

Şentürk, AA muhabirine, Anadolu Türk mutfağını yorumlayan konseptte hizmet verdiklerini söyledi.

Türkiye ve Kazakistan'dan sonra Suudi Arabistan'ın Cidde kentinde de 4. şubeyi açacaklarını belirten Şentürk, Türk mutfağının uluslararası platformlarda daha fazla tanınması için çalıştıklarını ifade etti.

"Annemizin, ninemizin lezzetlerini dokusunu bozmadan sunuyoruz"

Türk mutfağının özünü koruyarak uluslararası damaklara hitap etmeyi amaçladıklarını belirten Şentürk, "Nasıl uluslararası restoranlar kendi kültürünü yansıtıyorsa biz de kültürümüzü yansıtmak için uluslararası platformda görev alıyoruz. Hikayemiz bu. Annemizin, ninemizin lezzetlerini, kültürümüzün dokusunu bozmadan yeteneklerimizi katarak sunuyoruz ama dokuyu bozmuyoruz yani Türk mutfağını keyifli hale getiriyoruz. Rusya, Avrupa, Orta Doğu başta olmak üzere tüm halklara hitap ediyoruz." diye konuştu.

Restoranlarında sürdürülebilirlik ve sıfır atık yaklaşımını da önemsediklerini vurgulayan Şentürk, ürünleri mümkün olduğunca sipariş üzerine hazırladıklarını söyledi.

COP31 için 3 ülkeden ön rezervasyon

COP31 için hazırlık yaptıklarını anlatan Şentürk, "COP31 için şimdiden 3 ülkeden gelecek heyetlerin ön rezervasyonlarını aldık. Bu, bizim için çok önemli. İyi hazırlandık, yöresel tatlarımızı takdim edeceğiz." dedi.

Her yörenin lezzetlerini yorumlayarak yemek çıkardıklarını ifade eden Şentürk, Trabzon tereyağına portakal, baharat, kumkat ve limon katarak başlangıç olarak servis ettiklerini söyledi.

Kırmızı köz biberinden yaptıkları sosun da çok sevildiğine dikkati çeken Şentürk, şunları kaydetti:

"Ekmeği Afyon buğdayından, ekşi mayalı, ceviz ve Kayseri çemen aromalı yapıyoruz. Zeytinyağında dinlendirdiğimiz enginarı, pişen soğan, sarımsak, zeytinyağı, havuç, portakal suyunu sorbe edip farklı dokunuşlarla niş ürün haline getiriyoruz. Türkiye'nin meşhur Tokat yaprağından açık sarma yapıp yoğurdun kaymak çıtırıyla ve soğan külüyle servis ediyoruz. Keşkeği tavuk suyuyla fırına atıp sıcaklıkta sabaha kadar demleniyor. Üzerine kuzu gerdan veya oğlak eti kullanıyoruz. Trabzon yağlı peynirinden baklava yufkasıyla börek yapıp trüf aromalı balla servis ediyoruz. Yöresel ürün dokunuşlarıyla farkındalık yaratıyoruz."

"Türk mutfağını kebap ve dönerle sınırlamak doğru değil"

Yemeklerin malzemelerini Trabzon, İstanbul ve Gaziantep, hangi yöreye aitse o şehirden aldıklarını anlatan Şentürk, kaliteden taviz vermeyerek zor olanı başardıklarını söyledi.

Ana yemek için kaburga etini 8 saat pişirip tereyağıyla pürüzsüz hale getirdikleri püreyle servis ettiklerini dile getiren Şentürk, "Üzerine 6 yıllık restoranımızın değişmeyen yoğurt tatlısını veriyoruz. NATO Zirvesi'nde de sunulmuştu. Doğal yoğurt alıyoruz, sorbesini taze meyvelerden yapıyoruz. Çikolatalarını doğru kullanıyoruz. Türk mutfağını kebapla, pideyle ya da bir dönerle sınırlamak doğru değil. 7 bölge çok zengin bir gastronomi." dedi.

Yeni haftaya düşüşle başlayan gram altın, saat 09.25 itibarıyla önceki kapanışın hemen altında 6 bin 840 lira seviyesinden işlem görüyor. Aynı dakikalarda çeyrek altın 11 bin 195 liradan, cumhuriyet altını 44 bin 573 liradan satılıyor.

Altının onsu, faiz artışı tahminleri ve güçlenen dolar endeksiyle yeni haftada yüzde 0,9 değer kaybederek 4 bin 389 dolardan alıcı buluyor.

Orta Doğu'daki askeri gerilimlerin henüz tam anlamıyla sönümlenmemesi, piyasalarda savaş riskine ilişkin endişelerin canlı kalmasına neden oluyor.

Öte yandan para piyasalarındaki fiyatlamalarda, ABD Merkez Bankasının (Fed) gelecek haftaki toplantısında politika faizini yüzde 58 ihtimalle 25 baz puan artırması, yüzde 42 ihtimalle ise sabit bırakması öngörülüyor.

Fed yetkililerinin açıklamaları da takip edilirken, Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack, politikanın kısıtlayıcı olmadığını belirtti. Hammack, "Enflasyon çok yüksek ve hedefimizin üzerinde ne kadar uzun süre kalırsa geri düşürmek o kadar zor olacak. Şu anda duyduğum şey, harekete geçme zamanının geldiği." ifadesini kullandı.

Dolar endeksi ise Fed'e ilişkin belirsizliklerle güçlü duruşunu korurken, yeni haftaya yatay seyirle 99,2 seviyesinde başladı.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde büyüme ve Almanya'da sanayi üretimi verilerinin takip edileceğini belirtti.

Yılmaz, dün açıklanan OVP bağlamında enflasyon tahminleri ve enerjideki fiyat artışlarının ekonomide yarattığı sonuçlarla ilgili ANKA Haber Ajansı'na açıklama yaptı.

Motorin ve benzin başta olmak üzere enerji fiyatlarındaki artışların enflasyonu yukarı yönlü etkilediğini belirten Yılmaz, ekim ve izleyen aylarda elektrik ve doğal gaza zam yapılması durumunda enflasyon açısından çok daha zor bir döneme girileceğine dikkati çekti.

Yılmaz, yeni OVP’de, 2026 yılı enflasyon tahmininin 28,4 olarak revize edildiğini anımsatarak, “2027 enflasyon hedefi ise yüzde 21 olarak belirlenmiştir. 2027 yılı enflasyon hedefinde önceki OVP’ye göre sapma oranı yüzde 133 gibi oldukça yüksektir. Gelişmeler 2026 enflasyonun enerji fiyatlarındaki artışla yüzde 31-32 bandında gerçekleşme ihtimalinin daha yüksek olacağını göstermektedir” diye konuştu.

Risk büyüyor

Enerji fiyatlarındaki artışın diğer mal ve hizmetlere zam olarak yansıma süresinin giderek kısaldığını vurgulayan Yılmaz, bunun fiyatlama davranışlarındaki bozulmayı hızlandırdığını ifade etti.

Yılmaz, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Rakamlar bu tabloyu daha açık gösteriyor. Motorinin litre fiyatı birçok yerde 90 lira sınırına ulaştı, bazı illerde bu seviyeyi geçti. Eşel mobil sistemi uygulanmamış olsaydı motorin fiyatı yaklaşık 101 lira düzeyine çıkacaktı. Motorinde, yılbaşından bugüne artış yüzde 67. Benzinin litre fiyatı 80 liraya yaklaşırken, eşel mobil olmasaydı fiyat 90 lira sınırına dayanacaktı. Benzinde, yılbaşından bu yana artış yaklaşık yüzde 47.”

Yılmaz, eylül ayında akaryakıt fiyatlarının hiç artmadığı ve mevcut seviyelerde kaldığı varsayımı üzerinden bir hesaplama yaptı. Yılmaz, bu durumda bile aylık ortalama fiyat artışının benzinde yaklaşık yüzde 10,1, motorinde yüzde 12,7 olacağını ifade ederek, “Bunun tüketici enflasyonuna yalnızca doğrudan aylık katkısı en az 0,3 puan, yılbaşından bugüne birikimli doğrudan katkısı yaklaşık 1,5 puandır” dedi.

Sofrayı da fabrikayı da vuruyor

Motorin fiyatlarındaki artışın ekonomide çok geniş bir etkide bulunduğunu kaydeden Yılmaz, şu değerlendirmede bulundu:

“Tarladan fabrikaya, fabrikadan market rafına kadar ekonominin neredeyse bütün üretim ve dağıtım zincirinin maliyet unsurudur. Dolayısıyla enerji fiyatlarındaki yükselişin ikincil fiyatlara geçiş süresi kısaldıkça, zamlar yalnızca bugünün enflasyonunu değil, gelecek ayların enflasyonunu ve enflasyon beklentilerini de yukarı taşımaktadır. Bu nedenle mesele artık sadece akaryakıt üzerindeki vergilerin ne kadarının eşel mobil yoluyla erteleneceği değildir. Enerji fiyatlarının enflasyon programıyla uyumlu biçimde yönetilmesi, vergi politikasının bu amaçla daha etkin kullanılması ve elektrik, doğal gaz ve akaryakıt fiyat düzenlemelerinin birbirinden bağımsız kararlar olarak değil, tek bir enflasyon patikasının parçaları olarak ele alınması gerekiyor.”

Maaş ve aylık zamları

Yılmaz, OVP tahmini kapsamında emekli aylıklarına ve memur maaşlarına yapılacak zammı da hesapladı.

Yılmaz, yeni OVP’de 2026 yılı enflasyon tahmininin yüzde 28,4’e yükseltildiğini belirterek, “Bu tutarsa işçi ve BAĞ-KUR emeklileri, 2027 yılı ocak ayında yüzde 9, memur ve emeklileri ise yüzde 7 zam alacak. En düşük emekli aylığı da 25 bin 671,68 lira olacak” dedi.

Yıl sonunda enflasyonun yüzde 31 seviyesinde gerçekleşmesinin daha gerçekçi görüldüğünü yineleyen Yılmaz, “Buna göre memur ve memur emeklilerinin alacağı artış oranı yüzde 9,3, işçi ve BAĞ-KUR emeklilerinin alacağı zam yüzde 11,3 olmaktadır” dedi.

Asgari ücret

Yılmaz, asgari ücrete 2026 yılında yüzde 27 zam yapıldığını anımsatarak, “OVP’ye göre 2027’de yıl sonu enflasyon hedefinin yüzde 21 olması nedeniyle 2026 kaybı ile birlikte asgari ücret artış oranın yüzde 22-24 arasında olacağını söylemek mümkün” diye konuştu.

İran, ABD'nin uyguladığı yaptırımlar ve petrol ihracatına yönelik ablukanın ekonomisi üzerindeki baskısını azaltmak amacıyla reformlara hız vereceğini açıkladı. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf ise yaptığı konuşmada, ülkesine yönelik yeni saldırılara karşılık verileceği uyarısında bulundu.

Galibaf, ABD'nin "çok geç olmadan oyunun kurallarının değiştiğini anlaması gerektiğini" belirterek, "Bundan sonra İran'ın çıkarlarına ve güvenliğine yönelik her saldırı daha hızlı, daha ağır ve daha acı verici bir karşılıkla karşılaşacak" ifadelerini kullandı.

Açıklama, İran Devrim Muhafızları Ordusu'nun iki ABD donanma gemisine balistik füze saldırısı düzenlemesinin ardından geldi. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) da 5 Eylül Cumartesi günü üç İran tankerini vurduğunu açıkladı.

Hürmüz Boğazı’nda yeni kısıtlama

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai, Hürmüz Boğazı dışında Basra Körfezi'ndeki bazı bölgeleri kapsayacak yeni bir kısıtlı bölgenin ilan edileceğini bildirdi. Rızai, söz konusu bölgeye girecek gemilerin yaptırım listesine alınacağını söyledi. Yeni uygulamanın ayrıntıları henüz açıklanmadı.

İran, savaşın başlamasından bu yana Hürmüz Boğazı üzerinden petrol akışını sekteye uğratma kapasitesini korurken, boğazdan çatışma öncesinde küresel petrol arzının yaklaşık beşte biri geçiyordu.

Yaptırımlar İran ekonomisini zorluyor

ABD'nin İran'ın petrol ihracatını engelleme ve yaptırımlardan kaçınma girişimlerini önleme politikası, ülke ekonomisi üzerindeki baskıyı artırıyor. Galibaf, askeri cephenin yanı sıra İran'ın önündeki temel mücadelenin üretim ve halkın geçim koşulları olduğunu belirtti. Galibaf, döviz kurundaki sert dalgalanmalar, enflasyon, işsizlik ve piyasaların yönetimini başlıca sorunlar arasında gösterdi.

İran Ekonomi Bakanı Ali Medenizade ABD'nin ekonomik baskısına reformlarla karşılık vereceklerini belirterek, yaptırımların İran'ın politikalarını değiştireceği düşüncesini reddetti. Medenizade, ekonominin reforme edilmesinin sorumluluğunun ABD Hazine Bakanlığı'na değil, İran hükümeti ve halkına ait olduğunu söyledi.

Ekonomi Bakanlığı Bakan Yardımcısı Morteza Zamanian da “Ekonomik Savaş Karargahı”nın savaş nedeniyle ortaya çıkan sorunların çözümüne yönelik çalışmalarını artıracağını açıkladı.

Harg adası 550 kez vuruldu

İran, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü'nün (OPEC) üçüncü büyük petrol üreticisi konumunda bulunuyor. Savaş öncesinde ülkenin ham petrol ihracatının yaklaşık yüzde 90'ı Harg Adası'ndaki ihracat merkezinden gerçekleştiriliyordu.

İran Petrol Bakanı Muhsin Paknejad, devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, Harg Adası'nın önceki aylarda yaklaşık 550 kez vurulduğunu ancak petrol merkezinin faaliyetlerini sürdürdüğünü söyledi.

ABD Başkanı Donald Trump da 31 Ağustos'ta sosyal medya hesabından, Harg Adası'nın “paramparça edildiğini” gösteren yapay zeka üretimi bir video paylaşmıştı. İranlı yetkililer, adaya yönelik olası bir saldırıya güçlü karşılık vereceklerini açıklamıştı.

CENTCOM ise dün yaptığı açıklamada, petrol ablukasının uygulanması kapsamında 92 ticari geminin rotasının değiştirildiğini, 3 geminin etkisiz hale getirildiğini ve 2 gemiye çıkıldığını bildirdi.

ABD Enerji Bakanı Chris Wright ise Hürmüz Boğazı'ndan petrol akışının sürdüğünü belirterek, günlük geçişlerin 9 milyon varilin üzerinde olduğunu ve boru hatları üzerinden sağlanan alternatif güzergahlarla birlikte çatışma öncesi petrol akışının yaklaşık üçte ikisinin veya daha fazlasının devam ettiğini söyledi.

Küresel piyasalardaki dalgalanma, döviz kurundaki oynaklık ve art arda gelen ÖTV zamları, akaryakıt fiyatları üzerindeki baskıyı sürdürüyor.

İstanbul, İzmir ve Ankara'da güncel benzin, motorin ve otogaz fiyatları ne kadar?

İSTANBUL AVRUPA YAKASI:

Benzin: 76.92 TL

Motorin: 88.89 TL

LPG: 34.99 TL

İSTANBUL ANADOLU YAKASI:

Benzin: 76.78 TL

Motorin: 88.75 TL

LPG: 34.39 TL

ANKARA:

Benzin: 77.89 TL

Motorin: 90.02 TL

LPG: 35.09 TL

İZMİR:

Benzin: 78.17 TL

Motorin: 90.29 TL

LPG: 34.99 TL

Rahmetli babam Sabri Ülker hepimize çok çalışmayı öğütlerdi ama kendisi hepimizden çok çalışırdı. Sanıyorum bunun arkasında yalnızca çalışma disiplini değil, bitmek bilmeyen bir merak da vardı.

“Emek ve bilgi bir araya gelirse başarı kaçınılmazdır.” Çocukluğumdan beri duyduğum bu sözün en güzel karşılığını bugün bilim insanlarında görüyorum.

Sabri Ülker Vakfı’nı da 2009 yılında bu anlayışla kurduk. Gayemiz gıda, beslenme ve sağlık alanlarında doğru, güvenilir ve bilimsel bilgiyi toplumla buluşturmak, bilimi desteklemek ve üretilen bilginin insan hayatına fayda sağlamasına imkan vermekti.

Aradan 15 yılı aşkın zaman geçti. Peki ne yaptık?

2011’de Millî Eğitim Bakanlığı ile başladığımız Yemekte Denge Eğitim Projesi ile 25 ilde 250 okula ulaştık; yıllar içinde yaklaşık 7 milyon öğretmen, öğrenci ve ebeveyni yeterli ve dengeli beslenme konusunda bilgilendirdik.

Sonra gördük ki yalnızca çocuklara ulaşmak yetmez. Bilginin toplum içinde çoğalmasını sağlayacak insanlara da ulaşmak lazım. Aile hekimleri, iç hastalıkları uzmanları ve eczacılar için beslenme ve beslenme iletişimi eğitimleri başlattık. Bu programlarla bugüne kadar 75 binin üzerinde erişim sağladık.

Üniversitelere gittik. Hacettepe Üniversitesi ile Gıda ve Beslenme Okuryazarlığı Uygulama Alanı’nı hayata geçirdik. Eski bir kantin alanını gençlerin gıda güvenliğinden porsiyon kontrolüne, sürdürülebilir beslenmeden fiziksel aktiviteye kadar pek çok konuda bilgiyle günlük hayatın içinde karşılaştıkları bir eğitim alanına dönüştürdük.

Türkiye ile de sınırlı kalmadık. Avrupa Gıda Bilgi Konseyi EUFIC’in Türkiye’den tek üyesiyiz. Avrupa Birliği projelerinde yer alıyor, uluslararası kongrelerde Türkiye’yi temsil ediyoruz. EIT Food çalışmalarından çocuklarda dijital ve gıda okuryazarlığını buluşturan DRG4FOOD projesine kadar farklı platformlarda bilimin ve doğru bilginin peşinden gidiyoruz.

Şimdi bu yolculuğu bir adım daha ileri taşıyoruz. Newcastle Üniversitesi ve Hacettepe Üniversitesi ile başlattığımız dört yıllık uluslararası araştırma programında üç doktora araştırmacısını destekleyeceğiz. Çocukluk döneminde beslenme, fiziksel aktivite, dengeli beslenme ve beyin sağlığı arasındaki ilişkileri araştıracaklar. Burada benim için önemli olan yalnızca sonunda kaç bilimsel makale yayımlanacağı değil. Bu süreçte kaç iyi bilim insanının yetişeceği, hangi uluslararası araştırma ağlarının kurulacağı ve Türkiye’den dünyaya ne kadar bilgi taşınacağı da önemli.

İşte Geleceğin Bilim Lideri Ödülü’nü de bu büyük resmin bir parçası olarak görüyorum. Ödülümüz bu yıl 11. yaşını tamamladı. On bir yılda ödüllendirdiğimiz 11 bilim insanının hikayesini de “On Bir Meşale” kitabında bir araya getirdik. Neden bu genç bilim insanlarını seçiyoruz? Çünkü hepsinde aynı üç şeyi görüyorum: MERAK, EMEK ve SEBAT.

Kimi kanser metabolizmasını araştırıyor, kimi hücre yenilenmesini, kimi kök hücreleri, kimi kadın yumurta hücrelerinin yaşlanmasını, kimi beynimizin ne zaman ve ne yiyeceğimize nasıl karar verdiğini… Fakat onları asıl kıymetli kılan yalnızca bugüne kadar buldukları değil. Bundan sonra soracakları sorular.

Bilim böyle ilerliyor. Bir insan merak ediyor. Bir soru soruyor. Yıllarca cevabını arıyor. Bazen deney çalışmıyor, bazen fon bulunamıyor, bazen başa dönmek gerekiyor. Ama vazgeçmiyor.

Sonra o cevap başka bir bilim insanının yeni sorusuna dönüşüyor. Onun için kitaba “On Bir Meşale” adını vermemiz boşuna değil. Bir meşale diğerini yakıyor.

Bugün ayrıca başka bir şeyden de iftihar ediyorum. Sabri Ülker Vakfı’nın çalışmalarını artık üçüncü kuşak sahipleniyor. Yahya’nın Vakıf Başkanlığı görevini devralması ve Meryem’in bu çalışmalara gönül vermesi, bizim “MUTLUETMUTLUOL” anlayışımızın yeni nesiller tarafından devam ettirilmesi demek.

Rahmetli babamın merakıyla başlayan bir anlayış bugün çocuklardan öğrencilere, hekimlerden araştırmacılara, Türkiye’den dünyanın önemli bilim kurumlarına uzanan bir yolculuğa dönüştü.

11 yıl önce Geleceğin Bilim Lideri Ödülü ile küçük bir meşale yaktık. Bugün 11 meşale yanıyor. İnşallah onlar da başkalarının yolunu aydınlatacak. Bilim insanına verilen imkanlar günün birinde elbet hepimizin hayatına fayda olarak döner.

Meşaleler yaktık, insanlık için! Yolumuz aydınlık ve daha aydınlık olacak. Münevver bir gelecek için örnek olması dileğiyle Sabri Ülker Geleceğin Bilim Lideri Ödülü’nün 11. Yılında On Bir Bilim İnsanının Ortak Hikayesi kitabını sizlerle paylaşıyorum.

Bir Merak Meselesi

Rahmetli babam Sabri Ülker hepimize çok çalışmayı öğütlerdi ama kendisi hepimizden çok çalışırdı. Bunun sebebi önce yokluk sonra ihtiyaçlar olabilir ama şimdi gark olduğumuz sıhhat ve afiyete bakınca sanırsam bu gayretin sebebinin çoğu merak idi. Rahmetli bir de hem kendine hem bize sıkça hatırlatırdı: Ne güzel bir işimiz var. Hem insanlara ulaşılabilir ve erişilebilir küçük lezzetler sunuyoruz, hem de helalinden, der sevinirdi.

Sevdiğim bir söz: Emek ve bilgi bir araya gelirse başarı kaçınılmazdır. Ben bu cümleyi çocukluğumdan beri duydum; fabrikada, yemek masasında, zor kararlar alınırken duydum, hissettim. Bu sözün içinde sabır, azmü sebat saklı! Ama bu sözün hayata uygulanışını, bilim insanlarıyla tanıştıkça gördüm, çünkü emek ve bilgiyi en saf haliyle birleştiren insanlar, laboratuvarlarda sessiz sedasız çalışan bu insanlardır.

Sabri Ülker Vakfı’nın Geleceğin Bilim Lideri Ödülü bu sene 11. yılını tamamladı. On bir yıl, bir kurum için kısa sayılabilir. Ama bu on bir yılda ödül alan bilim insanlarının hikayelerine baktığınızda, on bir yılın içine nesiller boyu sürecek keşiflerin sığdığını görüyorsunuz. Şimdi Sabri Ülker’in torunları Yahya ve Meryem’in bu işi sahiplenmesi, bizim insana fayda ilkemizin, yani “MUTLUETMUTLUOL” şiarımızın üçüncü kuşağa taşınması demektir; iftihar ediyoruz.

Bu kitap için on bir ödül sahibiyle röportajlar yapıldı. Bence bu kitabı dikkatle okuyunuz; bir merak saikiyle…

Bu on bir insanın hikayesi birbirinden farklı gibi görünse de ortak payda, hepsinde bir merak var, bir sebat var, bir vazgeçmemek inadı var. Ve maalesef hepsinde ortak bir sıkıntı da var. Ona da geleceğim.

Ama önce size bu insanları hikayeleri üzerinden tanıtmak istiyorum. Bir insanı tanımak için neyi neden yaptığına bakın. Bu on bir insanın nedeni hep aynı: merak. Ama merakın arkasındaki hikayeler çok farklı

Peter Nichols’un A Voyage for Madmen kitabını yakın zamanda yazmıştım. https://muratulker.com/cilginlarin-yolculugu/ 1968’de dünyayı tek başına dolaşmaya kalkan on bir kahraman amatör denizci. Farklı karakterler, farklı motivasyonlar ama aynı okyanus. Bu kitaptaki on bir bilim insanı bana o denizcileri hatırlattı. Hepsi farklı yerlerden yola çıkmış ama aynı okyanusta yüzüyorlar: bilinmeyenin okyanusunda, hedefleri merak…

Ortak Payda: Merak Geni

Ebru Erbay bunu çok güzel özetlemiş: Neden ve niçin soruları benim için nefes almak kadar önemliydi. Bugün hala derslerde lisans öğrencilerinden keyif aldığını söylüyor, çünkü onlar kadar güzel soru soran yokmuş.

Elçin Ünal’ın hikayesi de benzer. Antalya’da büyümüş, doğayı çok sevmiş, hayvanlarla vakit geçirmiş. Küçükken veteriner olmak istemiş. Ailesinde ne bilim insanı var ne doktora yapmış biri, ama lisedeki biyoloji hocası Mustafa öğretmen her şeyi değiştirmiş. “Ezber yaptırmaz, her şeyi merak odaklı anlatırdı. Hep niye böyle, diye sorardı.” Bir öğretmenin bir cümlesi nereye varmış; Elçin bugün UC Berkeley’de kendi laboratuvarını yönetiyor.

Elvan Böke’nin çalışma alanı özellikle dikkatimi çekti. Kadın yumurta hücrelerinin yaşlanma mekanizmasını araştırıyor. Bunu anlatırken şöyle diyor: “Bir kadının vücudundaki bütün yumurta hücreleri daha bebekken, annesinin karnındayken oluşuyor. Bu demek ki bir yumurta hücresi bizim vücudumuzda 30 ya da 40 yıl yaşıyor.” Ve bu hücreler neden yaşlanmıyor? Çünkü yaşlı bir bebek dünyaya getiremeyiz. Bu soruyu sormak bile insanı hayrete düşürüyor. Bilimin güzelliği tam burada. Doğru soruyu sorduğunuzda, cevap sizi bambaşka bir yere götürüyor.

Tamer Önder’in çalışması beni özellikle düşündürdü. Normal bir deri hücresinden kök hücre üretililiyor. Bu kök hücrelerden karaciğer hücreleri, sinir hücreleri elde ediliyor. Nadir görülen metabolik hastalıkları olanlara umut olabilecek bir teknoloji. Tamer Bey diyor ki: Eğer laboratuvarda karaciğer hücreleri üretebilir ve bunları çoğaltabilirsek, hem bu hastalıkları daha iyi anlamak için deneyler yapabiliriz hem de uzun vadede hücre nakli gibi tedavi yaklaşımlarının önü açılabilir. Bu cümledeki “uzun vadede” kelimesine dikkat edin. Bilim acele etmez. Ama vardığı yer, insanlığın kaderini değiştirir.

Ömer Yılmaz kök hücrelerin beslenmeye nasıl yanıt verdiğini araştırıyor. Nilay Yapıcı beynin yeme kararını nasıl aldığını çözmeye çalışıyor: “Hayvanlar ne zaman ne kadar ve ne yiyeceklerine karar verirken, beyinleri hem vücudun iç ihtiyaçlarını hem de dış dünyadan gelen bilgileri birleştiriyor.” Kıvanç Birsoy besinlerin kanser hücrelerini nasıl etkilediğini inceliyor. Dikkat edin, hepsinin ortak paydası insan sağlığı ve beslenme. Sabri Ülker Vakfı’nın misyonuyla bu kadar örtüşmesi tesadüf değil.

Maria Elsa Pando San Martin patates kabuğu gibi çöpe atılan şeylerden yola çıkıyor. Onlardan elde ettiği nişastayla, yaşlıların B12 vitaminini daha kolay emmesini sağlayan, ağızda eriyen dil altı filmleri üretiyor.Hem yutma güçlüğü çeken yaşlılara çözüm, hem de tarımsal atığa ikinci bir hayat. Cesarettin Alaşalvar ise kolesterol düşürücü bitkisel sterolleri, yağ bazlı olmalarına rağmen berrak ve suda çözünen fonksiyonel çay haline getirmeyi başarmış. Klinik çalışmayla kanıtlanan, patenti alınan, rafa inen bir üründen bahsediyoruz. Yıllar önce sorulan çıktı ne olacak, sorusuna güzel bir cevap bu, ama merakla başlayıp yıllar süren bir çalışmanın sonunda gelen bir cevap.

Aydan Bulut Karslıoğlu’nun araştırmasında embriyoların daha birkaç hücreden oluşmuşken bile çevrelerinin farkında olduğunu söylüyor: Annesel ve çevresel koşullara bağlı olarak embriyo, gelişimini yönlendirebilir hem zamanlama hem çeşitlilik açısından. Hücresel uyku dediği olguyu kontrol etmeyi başarmışlar. Üremenin gizemi, kanserin sırları, yaşlanmanın şifresi hep bu temel bilimden çıkacak. Elif Nur Fırat Karalar bunu çok güzel bir metaforla anlatıyor: Hücreyi, içinde birçok parçanın birlikte çalıştığı çok karmaşık bir makine gibi düşünüyorum. Bir mikser bozulduğunda onu tamir edebilmek için önce içinde hangi parçaların olduğunu bilmeniz gerekir.

Konuşulması Gereken Sorunlar

Şimdi gelelim beni en çok düşündüren kısmına. Bu on bir bilim insanının röportajlarını okurken, başarı hikayelerinin arasına serpiştirilmiş yapısal sorunları gördüm. Bu sorunları konuşmak lazım. Çünkü bu insanlar engellere rağmen başarılı olmuş, engeller sayesinde değil.

Gümrük ve ithalat sorunu: Bir bilim insanı, dünyada çığır açabilecek bir araştırma yapmak için gümrük bürokrasisiyle uğraşmak zorunda kalıyor. Biz Yıldız Holding olarak dünyanın her yerinden hammadde getiriyoruz, lojistik zorlukları biliyorum. Ama bir araştırmacının laboratuvar malzemesi için sıkıntı yaşanmamalı!

Temel bilimin anlaşılma zorluğu: Elif Nur Fırat Karalar diyor ki: Mühendislik odaklı ekosistem içinde insanlar soruyor, hocam ürün ne; diyorum ki ortada bir ürün yok, biz bilakis bilgi üretiyoruz. Bu çok önemli bir fark. Temel bilim hemen sonuç vermez. Nobel ödülü alan insanlar çoğunlukla merakla yola çıkmış. Meyve sineğiyle uğraşmış biri nasıl kokladığımızı keşfetmiş. Başka biri kurbağa yumurtalarıyla oynayarak klonlamayı bulmuş. Bilimi merakla çalışmak, sonuç odaklı çalışmaktan çok daha verimli.

Değerlendirme ölçütlerindeki çarpıklık da ele alınmalı!

Bilim iletişimi krizi: Kıvanç Birsoy’un anlattığı örnek çarpıcı. BBC’de çıkan dengeli bir haber Türkiye’de bir gazetede “Kansere çare bulundu” başlığıyla verilebiliyormuş. Sonra insanlardan acil yardım isteyen e-postalar geliyormuş. Kıvanç diyor ki: Aslında ne bulduğumuzu doğru anlatmamış oluyorlar. Bulunan şeyin sadece potansiyel olduğunu, kliniğe gelmesinin yıllar sürebileceğini anlatmak gerekiyor. Türkiye’de bilimi doğru aktaran insanların sayısı az, yanlış yapanların sayısı çok fazla. Bu dengesizlik, toplumun bilime güvenini de sarsıyor.

Fonlama ve sabır sorunu. Bilim pahalı bir iş, büyük bilimsel sonuçlar çoğu zaman uzun süreli, istikrarlı destekle mümkün olur. Kısa vadede ‘hemen sonuç’ beklentisi yerine uzun vadeli düşünmek gerekir. Dört yıllık siyasi dönemlere göre planlanan yatırımlarla 20 yıllık araştırma yapmak mümkün değil.

Bu sorunların sadece bize özgü olmadığını da söylemek lazım. Maria Elsa Pando San Martin Şili’de aynı duvarla karşılaştığını anlatıyor: Araştırmama devam etmek için fon bulamadığımdan dolayı yorulduğum, entelektüel bir kuraklık yaşadığım kritik anlar oldu. Hatta bir ara her şeyi bırakıp kendini başka bir işe vermeyi düşünmüş. Ama vazgeçememiş, çünkü erişilebilir çözümler üreten, topluma dokunan bir bilim yapmak kadar hiçbir şey onu mutlu etmiyormuş.

Gelecek Ne Getirecek?

Bu bilim insanlarına 20 yıl sonra alanınız nerede olacak, diye sorduk. Cevaplar heyecan verici. Kıvanç Birsoy kişiye özel beslenme sistemlerinin geleceğini görüyor. Elçin Ünal yaşlanmak araştırmalarında çığır beklediğini söylüyor: Uzun değil sağlıklı yaşamak önemli, diyor. Tamer Önder kök hücre tedavilerinin özellikle Parkinson, Alzheimer gibi nörodejeneratif hastalıklarda umut olacağını düşünüyor. Elif Nur Fırat Karalar kişiye özel tedavilerin 20 yıl içinde çok daha yaygın olacağını söylüyor.

Maria Elsa Pando San Martin ise geleceği bambaşka bir kavramla anlatıyor. “Döngüsel Sağlık” diyor buna. Sağlık sektörünün yalnızca tedavi ederken değil, üretirken de gezegeni gözeteceği bir gelecek.

Yapay zeka konusunda da ilginç bir denge var. Tamer Önder dikkatli: Yapay zekanın bilim yapma biçimini ne kadar değiştireceğini henüz bilmiyoruz. Bilimsel yöntem çok uzun zamandır aynı, derken Elçin Ünal yapay zekanın biyolojide sinerjistik çalıştığını söylüyor ama uyarıyor: “Kafayı kullanmadan yapay zekaya güvenmek büyük tehlike.” Aydan Bulut Karslıoğlu da aynı fikirdeymiş. Teknoloji bir araç, ama soru soran hala insan.

Son Söz

Bu on bir bilim insanının hepsine başarı tanımınız nedir, diye sorulmuş. Aydan Bulut Karslıoğlu’nun cevabı bence hepsini özetliyor: Başarı benim için insanlığın bilgi dağarcığını genişletirken dürüst olmak ve gençlere bir rol modeli olmaktır.

Kıvanç Birsoy: Bir konuda bulduğunuz bir şeyin bir ders kitabına girmesi, bildiğimiz bir bilgiyi biraz daha ileriye götürmesi. Küçüğü büyüğü yoktur, diyor.

Elçin Ünal en kısa ve en derin cevabı vermiş: Sabah kalktığında içinin mutlu ve rahat olması. İşin sonunda elde edilen şeyin değeri, onu yapan insanın huzuruyla ölçülür. Bunu iş dünyasında da unutmamak lazım.

Tamer Önder’in başarı tanımı etkileyici: Başarı yeni bir şey bulmaktır, gerçek ve yeni bir şey. Nature’da, Science’da yayın yapmak gibi metrikler var ama günün sonunda esas istediğimiz şey, insanların işine yarayabilecek bir şey bulmak. Merak ettiği için yapıyormuş, Nobel almak da istemiyorum demiyor ama motivasyonu meraktan geliyormuş.

Ebru Erbay’ın kapanış mesajı: Eğer hayatta kendine anlam ifade eden bir şeyin peşinden gitmiyorsan, mutsuzluk ile karşılaşmak ihtimalin çok fazla. 20’li, 30’lu yaşlarda koşturduğun için fark etmeyebilirsin. Ama emin ol, 40’ta, 50’de hüzün senin kapını çalar.

Elif Nur Fırat Karalar: Başarının tek bir kalıbı yok. Hayat da bilim de tek bir doğru yoldan ilerlemiyor. Gençlerin kendilerini hazır kalıplara uydurmaya çalışmak yerine, kendi yollarını cesaretle kurabileceklerini bilmelerini isterim.

Kıvanç Birsoy gençlere en samimi tavsiyeyi veriyor: Hobinizin aynı zamanda işiniz olması kadar güzel bir şey yok. Ben emekli olmak istemiyorum. Beynim bana izin verdiği sürece yaptığım işi yapmaya devam edebilirim. Bu işini tutkuyla yapan insanların ortak özelliğidir. Emeklilik diye bir kavram düşünmüyorlar, çünkü yaptıkları iş zaten hayatları olmuş.

İşte bu bilim insanları, bu on bir insan Türkiye’nin ve dünyanın en sermayesi, bulduklarını paylaşmak istiyorlar. Onlar bilim yapacak. Biz ise ortam, imkan sağlayacağız. Sorunlarını çözmek bize düşüyor.

Sabri Ülker Vakfı bu ödülle 11 yıl önce küçük bir adım attı. Vakıf başkanımız Yahya beyin söylediği gibi: Gelecek birlikte üretenlerin olacak. Bilim varsa umut vardır.

Yıllar geçse de hiçbir şüpheli ölümü karanlıkta bırakmamakta kararlıyız. Kamu vicdanında soru işareti oluşturan dosyaları, aradan geçen zamana bakmaksızın yeniden ele alıyor; ulaşılabilecek her delilin izini sürüyoruz.

Eski MİT görevlisi Kaşif Kozinoğlu, tutuklu bulunduğu…

— Akın Gürlek (@abakingurlek) September 7, 2026

Şüphelilerden 10’u gözaltına alınırken, 1 şüphelinin yurt dışında firari olduğu öğrenildi.

Bakan Gürlek’ten paylaşım

Adalet Bakanı Akın Gürlek de yaptığı paylaşımda, "Yıllar geçse de hiçbir şüpheli ölümü karanlıkta bırakmamakta kararlıyız. Kamu vicdanında soru işareti oluşturan dosyaları, aradan geçen zamana bakmaksızın yeniden ele alıyor; ulaşılabilecek her delilin izini sürüyoruz." ifadelerini kullandı.

Gürlek şunları kaydetti: "Eski MİT görevlisi Kaşif Kozinoğlu, tutuklu bulunduğu Silivri 1 Nolu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda 12 Kasım 2011 tarihinde rahatsızlanmış, Silivri Devlet Hastanesine sevk edilmiş; hastaneye ulaştırıldığında hayatını kaybetmiş olduğu tespit edilmiştir.

Olayın ardından yürütülen soruşturmada kamera kayıtları ve tıbbi belgeler incelenmiş; ceza infaz kurumu, jandarma ve sağlık personeli ile koğuş arkadaşları ve müteveffanın eşinin tanık ifadeleri alınmış; 10 Nisan 2012 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiştir.

Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığımız dosyayı yeniden incelemiş; Silivri Cumhuriyet Başsavcılığımız tarafından yapılan değerlendirmeler ışığında Silivri Sulh Ceza Hâkimliğinin 26 Ağustos 2026 tarihli kararıyla takipsizlik kararı kaldırılmış ve soruşturma yeniden başlatılmıştır.

Yeni soruşturma kapsamında gizlilik kararı alınmış, özel bir soruşturma ekibi oluşturularak olayın tüm yönleriyle yeniden aydınlatılmasına yönelik kapsamlı çalışmalar başlatılmıştır.

Bugün gelinen aşamada, Silivri Cumhuriyet Başsavcılığımızca olay tarihinde ceza infaz kurumunda görev yapan 11 şüpheli hakkında adli işlem başlatılmış; 10 şüpheli gözaltına alınmış, 1 şüphelinin ise FETÖ firarisi olarak yurt dışında bulunduğu tespit edilmiştir.

Silivri Cumhuriyet Başsavcılığımız, İstanbul İl Jandarma Komutanlığımız ve ilgili kurumlarımızla koordinasyon içerisinde; gerçeğin ortaya çıkarılması, varsa sorumluların tespit edilerek adalet önünde hesap vermelerinin sağlanması için çalışmalarını titizlikle sürdürmektedir.

Faili meçhul cinayetlerin, şüpheli ölümlerin ve kamu vicdanında cevapsız kalan dosyaların üzerine aynı kararlılıkla gitmeye devam edeceğiz. Hiçbir dosyanın unutulmasına, hiçbir şüphenin araştırılmadan bırakılmasına müsaade etmeyeceğiz."

Petrol fiyatlarındaki yükselişte, ABD ile İran arasındaki gerilimin sürdüğüne işaret eden haber akışı ve çatışmaların yeniden tırmanabileceğine yönelik endişeler etkili oluyor.

İran Devrim Muhafızları Ordusu, dün yaptığı açıklamada, Irak'ın Erbil kentinde ABD ordusuna ait PSS-T tipi sabit gözetleme balonunun Şahid-136 kamikaze insansız hava aracıyla (İHA) vurularak imha edildiğini bildirdi. ABD tarafından söz konusu iddiaya ilişkin henüz açıklama yapılmadı.

Öte yandan İran, ABD'nin İran gemilerine yönelik deniz ablukasında görev alan bir uçak gemisini ve bir muhribini balistik füzelerle hedef aldığını duyurdu. İran Devrim Muhafızları Ordusundan yapılan açıklamada, saldırıların ardından söz konusu gemilerin hasar aldığı ve bulundukları bölgeden çekildiği ifade edildi. Bildiride ayrıca, İran'ın "her zamankinden daha güçlü" olduğu ve ABD'nin girişimlerine kararlı bir şekilde karşılık verilmeye devam edileceği kaydedildi.

Bölgede son günlerde karşılıklı saldırıların yeniden yoğunlaşması, çatışmaların daha geniş bir alana yayılabileceğine ve başta Hürmüz Boğazı olmak üzere bölgedeki petrol sevkiyatlarının olumsuz etkilenebileceğine ilişkin endişeleri artırarak fiyatlarda yükselişi destekliyor.

ABD'nin İran'ın petrol ihracatına yönelik deniz ablukası ve yaptırım baskısı devam ederken, Tahran'ın Hürmüz Boğazı çevresindeki askeri faaliyetleri de piyasalarda arz güvenliğine ilişkin risk algısını canlı tutuyor.

The New York Times'ın (NYT) ABD istihbarat raporlarına dayandırdığı haberinde, İran'ın Orta Doğu'daki hedefleri vurma kapasitesine ilişkin güveninin arttığı ve ABD üzerinde baskı oluşturmak amacıyla çatışmayı aylarca sürdürmeye kararlı göründüğü öne sürüldü.

Haberde, ABD istihbaratının son haftalardaki değerlendirmelerine göre, İran yönetiminin çatışmaları önemli ölçüde tırmandırmayı değerlendirebileceğine ilişkin işaretler bulunduğu belirtildi. Değerlendirmelerde, çatışmaların tamamen sona ermesini sağlayacak bir anlaşmaya varılmasının zor olabileceği de kaydedildi.

OPEC+ grubu ekimde ilave üretim artışına gitmeyecek

Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC dışı bazı üretici ülkelerden oluşan OPEC+ grubu üyesi 7 ülkenin ekimde ilave üretim artışına gitmeme kararı da fiyatlar üzerinde etkili oluyor.

OPEC+ grubunun 7 üyesi, dün gerçekleştirdikleri toplantıda eylül için belirlenen üretim seviyelerini ekimde de koruma konusunda anlaştı.

Buna göre, ekimde Suudi Arabistan'ın günlük ham petrol üretim hedefi 10 milyon 478 bin varil, Rusya'nın 9 milyon 949 bin varil, Irak'ın 4 milyon 431 bin varil, Kuveyt'in 2 milyon 676 bin varil, Kazakistan'ın 1 milyon 628 bin varil, Cezayir'in 1 milyon 7 bin varil ve Umman'ın 841 bin varil olacak.

Böylece söz konusu 7 ülkenin ekim için toplam üretim hedefi günlük yaklaşık 31 milyon varil seviyesinde olarak belirlendi.

Suudi Arabistan, Rusya, Irak, Kuveyt, Kazakistan, Cezayir ve Umman, önceki toplantılarında eylül için günlük üretimi 188 bin varil artırma kararı almıştı. Son kararla ekimde ilave üretim artışına gidilmeyecek olması, küresel arzın artacağına yönelik beklentileri sınırlayarak fiyatları destekliyor.

Ülkelerin piyasa koşullarını değerlendirmek üzere aylık toplantılarını sürdüreceği, bir sonraki toplantının 4 Ekim'de yapılacağı bildirildi.

Hürmüz'de yeni koridor beklentisi fiyatlardaki yükselişi sınırlıyor

Öte yandan, İran ile Umman'ın Hürmüz Boğazı'nda yeni bir koridor oluşturulmasına yönelik anlaşmayı ilerleyen günlerde imzalayacağının açıklanması, bölgedeki petrol sevkiyatlarına ilişkin endişeleri kısmen hafifleterek fiyatlardaki yükselişi sınırlıyor.

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai, Umman ile Hürmüz Boğazı'nın giriş ve çıkışının İran'ın kontrolünde olacağı yeni koridora ilişkin anlaşmanın gelecek günlerde imzalanacağını bildirdi.

Rızai, söz konusu alanın ABD'nin deniz ablukası uyguladığı alandan başlayarak Hürmüz Boğazı ve Basra Körfezi’ni kapsayacağını söyleyerek, ilan edilecek yeni alana "izinsiz" giren her geminin İran tarafından kara listeye alınacağı uyarısında bulundu. Rızai, ayrıca ABD'nin saldırı ve sabotaj düzenlememesi halinde boğazın açık kalacağını taahhüt edeceklerini ifade etti.

Brent petrolde teknik olarak 98,78 doların direnç, 96,07 doların ise destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.

Görselle birlikte herhangi bir açıklama yapılmadı. Beyaz Saray, New Mexico'nun adını değiştirmek için resmi bir çalışma başlatıldığını duyurmadı.

Trump, Coğrafi Adlar Bilgi Sistemi'nde su kütleleri gibi coğrafi yapıların isimlerini değiştirme yetkisine sahip olmakla birlikte, eyaletlerin isimlerini yasal olarak değiştirme konusunda anayasal bir yetkiye sahip bulunmuyor; bu sürecin eyalet sınırları içinde gerçekleşmesi gerekiyor.

Sistemde Ontario Gölü'nün adının değiştirilmesinin yanı sıra Trump, göreve başladığı ilk gün olan Ocak 2025'te çıkardığı bir başkanlık kararnamesiyle Meksika Körfezi'nin adını da Amerika Körfezi (Gulf of America) olarak değiştirmişti.

Paylaşıma tepki gösteren New Mexico'nun Demokrat Valisi Michelle Lujan Grisham, Trump'ı Amerikalıların dikkatini dağıtmaya çalışmakla suçlayarak "New Mexico'nun adı tartışmaya açık değildir" dedi.

Grisham, X platformunda yaptığı açıklamada, "Başkan, Amerikalıların dikkatini İran'daki felaket savaştan uzaklaştırmaya çalışırken benzin fiyatları tırmanmaya devam ediyor. Beyaz Saray haritaları boyamakla vakit kaybederken Nuevo México işine odaklanmış durumda" ifadelerini kullandı.

Demokrat Senatör Martin Heinrich de Trump'ın paylaşımına tepki gösterdi. Heinrich, X platformunda yaptığı paylaşımda, "Her zaman gerçek adlarıyla anacağım üç şey var: Meksika Körfezi, Ontario Gölü ve New Mexico" değerlendirmesinde bulundu.

Yerli İşleri Bürosu'nun eyalet isimlerinin kökenine ilişkin bilgi notuna göre, eyaletin ismi Amerika Birleşik Devletleri'nin kuruluşundan öncesine, 16. yüzyıla kadar uzanıyor.

Trump, başkanlık yetkisini göstermek amacıyla coğrafi yapıların adlarını değiştirme arzusunu sık sık dile getiriyor. Ontario Gölü'nün adını değiştirme hamlesi, Kanada ile yaşanan gergin ticaret savaşının ortasında gelmişti.

Söz konusu kararnameyi imzaladıktan kısa bir süre sonra Trump, Amerika Birleşik Devletleri'nin her iki tarafındaki okyanuslardan birinin adını değiştirme planları olabileceğini belirterek "Bir körfezimiz ve bir gölümüz var. Şimdi ihtiyacımız olan tek şey bir okyanus. Belki de Atlas Okyanusu ve/veya Büyük Okyanus'un adını değiştirmemiz gerekecek. Belki ikisini birden değiştiririz" ifadelerini kullanmıştı.

Avrupa Yakası'nda, D-100 kara yolunda Avcılar, Küçükçekmece, Bakırköy, Cevizlibağ, Haliç Köprüsü, Okmeydanı, Mecidiyeköy ve 15 Temmuz Şehitler Köprüsü çevresinde trafik yoğunluğu yaşanıyor.

Basın Ekspres Caddesi, TEM Otoyolu ile bağlantı noktaları, Karaköy-Beşiktaş Sahil Yolu ile Barbaros Bulvarı’nda trafik ağır seyrediyor.

Anadolu Yakası'nda, D-100 kara yolunda Kartal'da başlayan yoğunluk Avrasya Tüneli girişine kadar sürüyor.

TEM Otoyolu'nda, Şile Yolu, Ümraniye Çakmak ile 15 Temmuz Şehitler Köprüsü arasında sürücüler araçlarıyla trafikte ağır ilerliyor.

Fatih Sultan Mehmet Köprüsü istikametindeki trafik yoğunluğu Ümraniye'den köprü girişine kadar uzanıyor.

Şile Otoyolu'nda, Altunizade ile Ümraniye arasında yer yer yoğunluk görülüyor.

Öte yandan sabah saatlerinde işe ve okula giden bazı yolcular, tramvay, metro, otobüs ve metrobüs duraklarında yoğunluk oluşturdu.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Cep Trafik Haritası'na göre, kent genelindeki trafik yoğunluğu yüzde 65'e kadar çıktı.

Anadolu Yakası'ndaki trafik yoğunluğu ise yüzde 75 olarak ölçüldü.

Geleneksel motifler ve Arap kaligrafisiyle ahşaba hayat veren Said, yok olmaya yüz tutan mesleği korumak için yoğun çaba sarf ediyor.

- Saraylardan hediyelik objelere

Tarih boyunca estetik ve zarafetin simgesi olan bu sanat, geçmişte cami, kilise ve sarayların tavan ile duvar süslemelerinde sıkça tercih ediliyordu.

Halep Kalesi'ndeki Taht Salonu ve Kudüs'teki Mescid-i Aksa gibi sembolik yapılarda bu sanatın görkemli örneklerine rastlamak mümkün.

Değişen yaşam koşullarıyla birlikte büyük mimari yapılarda daha az kullanılan bu sanat, bugün ağırlıklı olarak hediyelik kutular, tablolar ve küçük ahşap objeler üzerinde uygulanarak meraklılarının beğenisine sunuluyor.

- Doğu tarzı dekorasyonun önemli unsurlarından

AA muhabirine konuşan 42 yaşındaki üç çocuk babası el sanatları ustası Said, aile mesleğini henüz 12 yaşında iken öğrendiğini, şimdi ise oğluna öğreterek geleneğin devamını sağlamaya çalıştığını söyledi.

Tarihi çarşının otantik atmosferinde çalışmalarını sürdüren Said, kültürel hafızanın bir parçası olan bu mirası gelecek nesillere aktarmakta kararlı olduğunu dile getirdi.

Kabartma ahşap süslemenin özellikle eski Arap evlerinin tavan ve duvarlarında kullanılan Doğu tarzı dekorasyonun önemli unsurlarından biri olduğunu dile getiren Said, üretim sürecinin desen tasarımıyla başladığını anlattı.

Said, desenlerin kağıttan ahşaba aktarıldığını, daha sonra bitkisel malzemelerden hazırlanan özel bir macunun uygulandığını, zemin boyasının yapıldığını, koruyucu malzeme sürüldüğünü, kabartma desenlerin fırçayla renklendirildiğini ve son aşamada siyah kontur çizgileriyle eserin tamamlandığını anlattı.

- "Bu meslek insanı hiç sıkmıyor"

Yıllardır aynı heyecanla çalıştığını dile getiren Said, "Bu meslek insanı hiç sıkmıyor." dedi.

Said, her eserde yeni ayrıntılar keşfetmenin kendisini motive ettiğini dile getirdi.

Kabartma ahşap süslemede kullanılan renk ve malzemelerin mekanın atmosferini değiştirdiğini ifade eden Said, güneş alan mekanlarda serinlik hissi veren, daha karanlık alanlarda ise sıcaklık hissi uyandıran tonların tercih edildiğini söyledi.

Said, "Atölyeme gelen müşteriler burada uzun süre kalıyor, duvarları ve tavanları inceleyerek detayları izliyor." dedi.

Geleneksel el sanatlarının korunması gerektiğini vurgulayan Said, zanaatkarların aynı çatı altında çalışabileceği geleneksel bir el sanatları çarşısı kurulması temennisinde bulundu.

Böyle bir merkezin kabartma ahşap süsleme, bakırcılık, dokumacılık ve kilimcilik gibi farklı zanaatları bir araya getireceğini belirten Said, "Atölyelerin bir araya gelmesi hem mesleklerin yok olmasını önler hem de ustalar arasında rekabet oluşturarak daha kaliteli üretim yapılmasını sağlar." diye konuştu.