CENTCOM Komutanı Cooper’ın, "BAE ordusunu kullanarak Hürmüz Boğazı’ndaki petrol kaçakçılığını yönettiğini" ileri süren Rızai, “Petrolü büyük tankerlere aktarmak için 5-6 küçük tekne kullanıyorlar. Biz de her gece onlardan 5-6'sını vuruyoruz.” dedi.

Rızai ayrıca, ABD Başkanı Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı’nın açık olduğu yönündeki ifadeleri hakkında ise, “Siz kaçakçılık yapıyorsunuz fakat Hürmüz Boğazı’nın kontrolü İran’dadır.” ifadelerini kullandı.

ABD’nin İran’a yönelik yeni bir saldırıda, ülkesinin "yeni yeteneklerini" kullanacağını vurgulayan Rızai, “Henüz BAE’deki ABD’nin değerli varlıklarını hedef listemize eklemedik. Eğer saldırı olursa bölgede bulunan kablolar, veri merkezleri ve yapay zeka tesislerinin büyük kısmı yok olacak. Bölgedeki bu unsurların değeri 2 trilyon doların üzerinde.” değerlendirmesinde bulundu.

Ellerinde alıkonulan yakınlarının fotoğraflarını taşıyan göstericiler, yakınlarının derhal serbest bırakılmasını ve akıbetleri hakkında resmi makamlardan bilgi verilmesini talep etti.

Kuneytra’nın Cebata el-Haşab köyünden gösteriye katılan Hasan Ahmed, Suriye’nin güneyindeki farklı bölgelerden gelen ailelerin derin mağduriyet yaşadığını belirtti.

"Yakınlarımızın serbest bırakılması için baskı kurulmasını talep ediyoruz"

Ahmed, "Şam kırsalındaki Beyt Cin’den güneydeki Vadi Yermuk ve Dera’ya kadar birçok aile, yakınlarının İsrail hapishanelerinde tutulması nedeniyle acı çekiyor. Aralarında Esed rejiminin devrilmesinden önce alıkonulanlar da var." dedi.

Dışişleri Bakanlığına ve uluslararası topluma çağrıda bulunan Ahmed, "Bakanlığın Birleşmiş Milletler (BM), Uluslararası Kızılhaç Komitesi ve insan hakları kuruluşları nezdinde girişimde bulunarak İsrail üzerinde baskı kurmasını istiyoruz. Aralarında reşit olmayan 6 kişinin de bulunduğu yakınlarımızın neden gözaltına alındığı veya Suriye topraklarından neden kaçırıldığı konusunda ailelere hiçbir bilgi verilmiyor." ifadelerini kullandı.

BM Güvenlik Konseyi ve bölgede faaliyet gösteren BM organlarını da eleştiren Ahmed, ihlallerin sona ermesi ve tutukluların özgürlüğüne kavuşması için somut adımlar atılması gerektiğini vurguladı.

"Sessizlik değil, eylem istiyoruz"

Şam kırsalından eyleme katılan Hatice Aşur ise alıkonulanlar arasında 17 yaşında gençlerin, üniversite ve şeriat eğitimi alan öğrencilerin bulunduğuna dikkati çekti.

Aşur, "Biz, Şam’ın kuzeybatı kırsalından kaçırılan kişilerin aileleri olarak buradayız. Dünyadaki tüm ülkelere, Cumhurbaşkanı Ahmed Şara’ya, BM’ye ve bütün insan hakları kuruluşlarına sesleniyoruz. İnsan hakları kuruluşları nerede? Çocuklarımız için neden talepte bulunmuyorlar?" dedi.

Ailelerin yaşadığı belirsizliğe dikkati çeken Aşur, "Siz uyuyor olabilirsiniz ama biz uyuyamıyoruz. Her kapı sesinde, her ayak sesinde oğlumuzun kapıyı çalıp içeri gireceğini umut ediyoruz. Çocuklarımızın aç mı, hasta mı, yorgun mu olduklarını bilmiyoruz. Yakınlarımızın akıbetini öğrenmek bizim hakkımız." diye konuştu.

Yetkililere ve uluslararası kuruluşlara çağrıda bulunan Aşur, "Onlar zorla götürüldü. Şimdi demir parmaklıklar ardında ne suçları var? Çocuklarımızın durumunun açıklanmasını ve serbest bırakılmaları için harekete geçilmesini istiyoruz." şeklinde konuştu.

Aşur, yetkililerin kendi çocukları İsrail tarafından alıkonulsaydı nasıl davranacaklarını sorarak, "Bu sessizlik kabul edilemez. Sessizlik bizi öldürüyor. Biz sessizlik değil, eylem istiyoruz. Çocuklarımızın serbest bırakılması için mücadele edecek insanlar istiyoruz." ifadelerini kullandı.

Kuvvetli yağışların aralıklarla etkisini göstermesi beklendiğinden ani sel, su baskını, yıldırım, yerel dolu yağışı, yağış anında kuvvetli rüzgar ile ulaşımda aksamalar gibi olumsuzluklara karşı dikkatli ve tedbirli olunması gerekiyor.

"Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde; milletimizin huzurunu, güvenliğini ve geleceğini tehdit eden uyuşturucu, yasa dışı bahis, sanal kumar ve yeni nesil suç örgütlerine karşı mücadelemizi ülkemizin dört bir yanında kararlılıkla sürdürüyoruz." diyen Bakan Gürlek, operasyonlara ilişkin detayları paylaştı.

Bakan Gürlek, Şubat-Eylül 2026 döneminde, Adalet Bakanlığı'nın koordinasyonunda, 81 ilde Cumhuriyet başsavcılıkları, MİT Başkanlığı, Emniyet ve Jandarma teşkilatları, MASAK ile VDK Başkanlığı ve ilgili tüm kurumların iş birliğiyle adli soruşturmalar yürütüldüğünü belirtti.

8 AYDA 81 İLİMİZDE 7.818 OPERASYON GERÇEKLEŞTİRDİK, MİLYARLARCA LİRALIK SUÇ VARLIĞINA EL KOYDUK! Cumhurbaşkanımız Sayın @RTErdogan’ın liderliğinde; milletimizin huzurunu, güvenliğini ve geleceğini tehdit eden uyuşturucu, yasa dışı bahis, sanal kumar ve yeni nesil suç örgütlerine karşı mücadelemizi ülkemizin dört bir yanında kararlılıkla sürdürüyoruz. Adalet Bakanlığımızın koordinasyonunda, 81 ilimizde Cumhuriyet başsavcılıklarımız, MİT Başkanlığımız, Emniyet ve Jandarma teşkilatlarımız, MASAK ile VDK Başkanlığımız ve ilgili tüm kurumlarımızın iş birliğiyle Şubat-Eylül 2026 döneminde yürütülen adli soruşturmalar kapsamında; •⁠ ⁠7.818 operasyon gerçekleştirildi. •⁠ ⁠70.853 şüpheli hakkında adli işlem yapıldı. •⁠ ⁠32.882 şüpheli tutuklandı. •⁠ ⁠15.826 şüpheli hakkında adli kontrol tedbiri uygulandı. Suç örgütlerinin yalnızca faaliyetlerine değil, finansal kaynaklarına ve malvarlıklarına da müdahale edildi. Mali incelemelerde ayrıca 2,54 trilyon TL, 9,08 milyar dolar ve 3,49 milyon avroluk işlem hacmi tespit edildi. Soruşturmalar neticesinde; •⁠ ⁠Piyasa değeri 30 milyar TL'yi aşan uyuşturucu madde ele geçirildi. •⁠ ⁠1,4 milyar TL, 17 milyon avro ve 1,7 milyon doların üzerinde nakit para ele geçirildi. •⁠ ⁠9.030 taşınmaz, 1.556 araç ve 22 deniz taşıtına el konuldu. •⁠ ⁠803 şirket ve işletmeye adli işlem gerçekleştirildi. •⁠ ⁠38.058 banka ve kripto hesabı hakkında dondurma, bloke konuldu. •⁠ ⁠28.245 yasa dışı bahis-kumar sitesi ve yeni nesil suç örgütü hesaplarına yönelik erişim engeli getirildi. Bu mücadelede büyük bir özveriyle görev yapan Cumhuriyet Başsavcılıklarımıza, MİT Başkanlığımıza, Emniyet ve Jandarma teşkilatlarımıza, MASAK'a, Vergi Denetim Kuruluna ve emeği geçen tüm kamu kurumlarımıza ve görevlilerimize teşekkür ediyorum. Cumhurbaşkanımızın liderliğinde, suç ve suçluyla mücadelemizi aynı azim ve kararlılıkla sürdürüyoruz. Hiçbir suç yapılanmasının milletimizin huzurunu bozmasına, gençlerimizin geleceğini karartmasına ve suç gelirleriyle güç kazanmasına izin vermeyeceğiz!

— Akın Gürlek (@abakingurlek) October 11, 2026

Soruşturmalar kapsamında, 7 bin 818 operasyon gerçekleştirildi, 70 bin 853 şüpheli hakkında adli işlem yapıldı, ⁠32 bin 882 şüpheli tutuklandı ve 15 bin 826 şüpheli hakkında adli kontrol tedbiri uygulandı.

"2,54 trilyon TL, 9,08 milyar dolar ve 3,49 milyon euroluk işlem hacmi tespit edildi"

Suç örgütlerinin yalnızca faaliyetlerine değil, finansal kaynaklarına ve malvarlıklarına da müdahale edildiğini vurgulayan Bakan Gürlek, mali incelemelerde ayrıca 2,54 trilyon TL, 9,08 milyar dolar ve 3,49 milyon euroluk işlem hacmi tespit edildiğini açıkladı.

Soruşturmalar neticesinde; ⁠piyasa değeri 30 milyar TL'yi aşan uyuşturucu madde, 1,4 milyar TL, 17 milyon euro ve 1,7 milyon doların üzerinde nakit para ele geçirildi. 9 bin 30 taşınmaz, 1556 araç ve 22 deniz taşıtına el konuldu. ⁠803 şirket ve işletmeye adli işlem gerçekleştirildi, ⁠38 bin 58 banka ve kripto hesabı hakkında dondurma, bloke konuldu. 28 bin 245 yasa dışı bahis-kumar sitesi ve yeni nesil suç örgütü hesaplarına yönelik erişim engeli getirildi.

Operasyonlarda görev yapan Cumhuriyet Başsavcılıklarına, MİT Başkanlığına, Emniyet ve Jandarma teşkilatlarına, MASAK'a, Vergi Denetim Kuruluna ve emeği geçen tüm kamu kurumları ile görevlilerine teşekkür eden Bakan Gürlek, "Cumhurbaşkanımızın liderliğinde, suç ve suçluyla mücadelemizi aynı azim ve kararlılıkla sürdürüyoruz. Hiçbir suç yapılanmasının milletimizin huzurunu bozmasına, gençlerimizin geleceğini karartmasına ve suç gelirleriyle güç kazanmasına izin vermeyeceğiz" mesajını paylaştı.

“ARTIK MİLLETİN GÖZÜNÜN İÇİNE BAKA BAKA YAPIYORLAR”

Bir yerlere gelebilmek için liyakatin yetmediğini vurgulayan Arıkan, iktidara yakın bir baro başkanının "bakanlığa ricada bulunarak kendilerine yakın 70 genci hakim ve savcı yaptıklarına" yönelik açıklamalarına tepki gösterdi. On binlerce hukuk mezunu gencin işsiz olduğuna dikkat çeken Arıkan, "Önceden bunları gizli saklı yapıyorlardı. Artık milletin gözünün içine baka baka yapıyorlar" dedi. İktidara geldiklerinde ilk yapacakları işlerden birinin mülakatı sonlandırmak olacağını belirten Arıkan, atamalardaki parti, yeğen ve dayı kayırmacılığına son vereceklerinin altını çizdi.

“İKTİDARIN ATILAN HER ADIMDAN HABERİ VAR”

Son dönemde gündem olan "fon vurgunu" olayının bir ihmal değil, örgütlü bir durum olduğunu belirten Arıkan, “Vay efendim biz bilmiyorduk, hepsi hikaye. Her şeyden, atılan her adımdan haberleri var" ifadelerini kullandı. Eskiden sessiz sedasız yapılan bu operasyonların bu kez yakalandığını belirten Arıkan, asıl kaybın para olmadığını ifade etti. Kaybedilen paranın tasarruf yapılarak veya suçluların tepesine binilerek bir şekilde bulunabileceğini, ancak insanların karartılan geleceğinin ve çalınan umutlarının telafi edilemeyeceğini dile getirdi.

“DEVLETE KARŞI GÜVENİ BİTİRDİLER”

Yaşanan olayların devlete olan güveni zedelediğini söyleyen Arıkan, yetkililerin yastık altındaki altınların ekonomiye kazandırılması çağrısına da değinerek, “Devlete karşı insanların güveni ortadan kalktı. Yahu size insanlar altınla güvenir mi Allah aşkına? Güvendikleri paranın başına ne iş geldiğini hep beraber gördük” diyerek vatandaşın güven sorununu özetledi.

İhbar üzerine kaza yerine sağlık, jandarma, polis ve itfaiye ekipleri sevk edildi.

Sağlık ekipleri, kazaya karışan kamyonette bulunan Samet Özdemir'in hayatını kaybettiğini belirledi.

Kazada aralarında MHP Kahramanmaraş Milletvekili Karakoç, koruma polisi ve MHP Kahramanmaraş İl Başkanı Metehan'ın da bulunduğu 7 kişi yaralandı.

Yaralılar, ambulanslarla Afşin Devlet Hastanesi'ne kaldırıldı.

Dışişleri Bakanlığı, Husilerin Suudi Arabistan’daki Kral Halid Uluslararası Havalimanı’na yönelik saldırısına tepki gösterdi.

Bakanlıktan yapılan açıklamada şu ifadeler yer aldı:

"Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’daki Kral Halid Uluslararası Havalimanı’nın Husiler tarafından bir kere daha hedef alınmasını en güçlü şekilde kınıyoruz. Saldırıda hayatını kaybedenlere Allah’tan rahmet, yaralılara acil şifalar diliyor; Suudi Arabistan halkına taziyelerimizi sunuyoruz.

Sivil altyapıyı ve masum sivilleri kasten hedef alan bu saldırılar, uluslararası hukuku ve uluslararası insancıl hukuk ilkelerini açık biçimde ihlal etmektedir. Bölgesel güvenlik ve istikrara tehdit oluşturan, uluslararası toplumun barışın tesisi yönündeki ortak çabalarına zarar veren eylemlerin derhal sona erdirilmesi gerektiğini vurguluyoruz. Türkiye olarak, Suudi Arabistan’ın egemenliğine ve toprak bütünlüğüne olan desteğimizi yineliyoruz."

İsrail ordusunun ateşkese rağmen günlük saldırı ve ihlallerini sürdürdüğü vurgulanan açıklamada, İsrail saldırıları sonucu Gazze'de son 24 saatte hastanelere 7 kişinin cansız bedeni ve 28 yaralının getirildiği belirtildi.

Açıklamada, ateşkesin yürürlüğe girdiği Ekim 2025’ten bu yana İsrail’in saldırılarında 1488 kişinin hayatını kaybettiği, 5 bin 281 kişinin yaralandığı aktarıldı.

Aynı dönemde enkaz altından 836 kişinin cenazesinin çıkarıldığı kaydedilen açıklamada, İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırılarının başlangıcından bu yana toplam can kaybının 74 bin 377'ye, yaralı sayısının ise 175 bin 398'e ulaştığı ifade edildi.

Gazze Şeridi'nde enkaz altında hala binlerce cenazenin bulunduğu belirtiliyor.

Paylaşımda, "Bizleri derin bir acı ve üzüntüye boğan bu olayda hayatını kaybeden aziz şehidimize Allah'tan rahmet, kederli ailesine, Türk Silahlı Kuvvetleri ile asil milletimize başsağlığı ve sabır dileriz." ifadesi kullanıldı.

Demir yolu seyahatini Anadolu'nun tarihi, kültürel ve doğal güzellikleriyle buluşturan Turistik Doğu Ekspresi'nin, yeni sezonda da yolcularını ağırlayacağını aktaran Uraloğlu, rotanın gezi amaçlı duruşlarıyla yolculara güzergah üzerindeki şehirleri görme imkanı sunduğuna dikkati çekti.

Uraloğlu, Ankara-Kars yönünde Erzincan ve Erzurum istasyonlarında, Kars-Ankara yönünde de İliç, Divriği ve Sivas istasyonlarında gezi amaçlı duruşlar yapılacağını belirterek, "Turistik Doğu Ekspresi, 2026-2027 kış sezonunda her iki yönde 35'er olmak üzere 70 sefer gerçekleştirecek. Ankara-Kars yönündeki seferlerimiz 21 Aralık 2026-10 Mart 2027, Kars-Ankara yönündeki seferlerimiz de 23 Aralık 2026-12 Mart 2027 dönemlerinde yapılacak. Bireysel yolcularımız için bilet satışlarını 26 Ekim'de başlatacağız." ifadelerini kullandı.

Biletlerin TCDD Taşımacılık satış kanallarından temin edilebileceğini bildiren Uraloğlu, şunları kaydetti:

"Trenler, Ankara-Kars yönünde pazartesi, çarşamba ve cuma günleri, Kars-Ankara yönünde çarşamba, cuma ve pazar günleri hareket edecek. Tren, yataklı ve yemekli vagonlardan oluşacak. Her yataklı vagonda 10 kompartıman, her kompartımanda 2 yatak bulunuyor. Trenimizde ayrıca bir yemekli vagon da hizmet verecek."

“İran hiçbir zaman savaş peşinde olmadı ama İran savaşmayı iyi bilir. Biz iki yüz yıldır hiç savaşı başlatmadık ama saldırganlara acı dersler verdik.” diyen Garibabadi, İran’a yönelik yeni bir saldırıda ülkesinin öncekilerden daha farklı şekilde cevap vereceğini söyledi.

Garibabadi, İran’ın yeni saldırılara cevabının farklılığını, “İran'ın Kırk Gün Savaşı'ndaki cevabı, On İki Gün Savaşı'ndaki cevabından farklıydı.” şeklindeki kıyaslama ile açıkladı.

Hürmüz Boğazı hakkında da açıklamada bulunan Garibabadi, “Hürmüz Boğazı, İran’a ait su yolunun sembolü olarak kabul ediliyor ve biz bu boğazdan düşmanla mücadele için araç olarak istifade edeceğiz.” dedi.

Kazada ölü ve yaralıların olduğu ihbarı üzerine bölgeye çok sayıda ambulans, itfaiye ve polis ekibi sevk edildi.

Manisa Valiliğinden yapılan açıklamada, saat 11.11'de Akhisar otoban girişi yakınında Bursa'dan İzmir istikametine giden tur otobüsü ve çekicinin karıştığı kaza ihbarı alındığı belirtildi.

Açıklamada şu ifadelere yer verildi:

"Olay yerine sağlık ve kurtarma ekipleri yönlendirilmiş olup, kazadan etkilenen vatandaşlarımızı kurtarma çalışmaları hızlıca başlatılmıştır. Kazada 11 vatandaşımız vefat etmiş, 27 vatandaşımız yaralanmıştır. Yaralı vatandaşlarımızın hastanelere sevki sağlanmıştır."

Vali Özkan incelemede bulundu

Manisa Valisi Vahdettin Özkan, kazanın ardından olay yerine gelerek incelemede bulundu ve yetkililerden bilgi aldı.

Özkan, burada gazetecilere, Akhisar'a yakın bir noktada büyük bir kazanın yaşandığını söyledi.

İlk belirlemelere göre, 11 kişinin vefat ettiğini belirten Özkan, "Öncelikle vefat eden vatandaşlarımıza Allah'tan rahmet diliyorum. Bunun dışında 34 yolcumuz var. 3 mürettebat ve tır şoförü var. Toplam 11 vefat, 27 kişi yaralı. Bu yaralılardan 16'sı sarı, 9'u yeşil, 1'i kırmızı kodlu olarak hastanelere sevk edildi." dedi.

Vali Özkan, AFAD, itfaiye, sağlık, jandarma ekiplerinin koordineli ve hızlı bir şekilde olay yerine intikal ettiği aktararak," Şu anda Cumhuriyet Başsavcılığımızın koordinesinde olay yeri çalışmaları devam ediyor. Tekrar vefat edenlere rahmet, yaralılara acil şifalar diliyorum. Trafik kurallarına harfiyen riayet etmenin ne kadar hayati olduğunu acı bir şekilde yaşıyoruz." ifadesini kullandı.

Otobüs sürücüsü gözaltında

Kazada yaralanan tur otobüsünün sürücüsünün Akhisar'da bulunan özel hastanedeki tedavisi tamamlandı.

Taburcu edilen sürücü, jandarma ekiplerince gözaltına alındı.

Diğer yaralıların tedavisi sürüyor.

Gebze-Orhangazi-İzmir Otoyolu'nun Akhisar Gişeleri mevkisinde yaşanan kaza öncesinde tur otobüsünün Bursa'dan hareket ettiği anların görüntüsü ortaya çıktı

Osmangazi ilçesindeki bir iş yerinin güvenlik kamerası kayıtlarında, otobüsün saat 06.30 civarında yolcu aldığı, otobüs şoförünün de iş yerine gelerek çalışanlarla tokalaştığı yer aldı.

Kayıtlarda, otobüsün saat 06.31'de hareket ettiği anlar görülüyor.

Gebze-Orhangazi-İzmir Otoyolu'nun Akhisar Gişeleri mevkisinde çekiciyle 16 AED 124 plakalı tur otobüsünün çarpıştığı kazada 11 kişi hayatını kaybetmiş, 27 kişi yaralanmıştı.

TBMM Başkanı Kurtulmuş

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, Manisa'nın Akhisar ilçesinde çekici ile tur otobüsünün çarpıştığı trafik kazasında yaşamını yitirenlerin yakınlarına başsağlığı, yaralananlara acil şifalar diledi.

Kurtulmuş, sosyal medya hesabından paylaştığı mesajda, "Manisa'da meydana gelen elim trafik kazasında hayatını kaybeden vatandaşlarımıza Cenabıallah'tan rahmet, ailelerine, yakınlarına ve aziz milletimize sabır ve başsağlığı diliyorum. Yaralanan vatandaşlarımıza acil şifalar temenni ediyor, geçmiş olsun dileklerimi iletiyorum." ifadelerine yer verdi.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Manisa'nın Akhisar ilçesinde çekici ile tur otobüsünün çarpıştığı kazada yaşamını yitirenlere Allah'tan rahmet, yaralananlara şifalar diledi.

Yılmaz, NSosyal hesabından yaptığı paylaşımda, şu ifadeleri kullandı:

"Manisa'nın Akhisar ilçesinde meydana gelen elim trafik kazasında hayatını kaybeden vatandaşlarımıza Allah'tan rahmet, ailelerine ve yakınlarına sabır ve başsağlığı, yaralı vatandaşlarımıza acil şifalar diliyorum."

Sağlık Bakanı Memişoğlu

Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, Manisa'nın Akhisar ilçesinde çekici ile tur otobüsünün çarpıştığı trafik kazasında yaralananlardan, 1'inin durumunun ağır, 18'inin orta ve 8'inin sağlık durumunun iyi olduğunu bildirdi.

Bakan Memişoğlu, Manisa'nın Akhisar ilçesinde meydana gelen trafik kazasında yaralananlara ilişkin sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, 11 kişinin hayatını kaybettiğini belirtti.

Memişoğlu, "Kazada yaralanan 27 vatandaşımız hastanelerimizde tedavi altına alınmıştır. Tedavisi süren yaralılarımızdan 1 vatandaşımızın durumu ağır, 18'inin orta ve 8'inin sağlık durumu iyidir. Hayatını kaybeden vatandaşlarımıza Allah'tan rahmet, ailelerine ve yakınlarına başsağlığı, yaralılarımıza acil şifalar temenni ediyorum." ifadelerini kullandı.

İçişleri Bakanı Çiftçi

İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, Manisa'nın Akhisar ilçesinde çekici ile tur otobüsünün çarpıştığı trafik kazasında ilk belirlemelere göre 11 kişinin hayatını kaybettiğini, 26 kişinin de yaralandığını bildirdi.

Bakan Çiftçi, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, şunları kaydetti:

"Manisa'nın Akhisar ilçesinde meydana gelen trafik kazasında ilk belirlemelere göre 11 vatandaşımız vefat etmiş, 26 vatandaşımız yaralanmıştır. AFAD, emniyet, jandarma, itfaiye ve 112 Sağlık ekiplerimiz süratle olay yerine sevk edilerek müdahale çalışmalarına başlamıştır. Süreci bütün ilgili kurumlarımızla birlikte yakından takip ediyoruz.

Hayatını kaybeden vatandaşlarımıza Allah'tan rahmet, kederli ailelerine sabır ve başsağlığı, yaralılarımıza acil şifalar diliyorum. Allah ülkemizi ve aziz milletimizi her türlü kaza ve felaketten muhafaza eylesin."

Adalet Bakanı Gürlek

Adalet Bakanı Akın Gürlek, Manisa'nın Akhisar ilçesinde çekici ile tur otobüsünün çarpıştığı trafik kazasına ilişkin Akhisar Cumhuriyet Başsavcılığınca başlatılan adli soruşturmanın, üç Cumhuriyet savcısı tarafından yürütüldüğünü bildirdi.

Bakan Gürlek, NSosyal hesabından yaptığı paylaşımda, şunları kaydetti:

“Manisa'nın Akhisar ilçesinde meydana gelen trafik kazasına ilişkin Akhisar Cumhuriyet Başsavcılığımızca başlatılan adli soruşturma, üç Cumhuriyet savcımız tarafından titizlikle yürütülmektedir. Hayatını kaybeden vatandaşlarımıza Yüce Allah'tan rahmet, ailelerine ve yakınlarına başsağlığı ve sabır, yaralı vatandaşlarımıza acil şifalar diliyorum. Milletimizin başı sağ olsun.”

Oldukça eğlenceli geldi bu yıl, herhalde yeni yerinden ve tahmin ettiğimden fazla zaman geçirdim, çok sayıda eseri inceledim, fuarın artık resmi kitapçısı haline gelen Patika’da kitaplara göz gezdirdim, bol fotoğraf çektim. Sevdiğim birkaç eseri sizinle üstte kolaj fotoğrafında paylaştım.

Bu yıl fuarın maskotu olan Johnny Depp’in Bunnyman isimli tavşan heykelini görünce aklıma eşimin beni Alis Harikalar Diyarı’ndaki tavşana benzettiği yıllar geldi, hani hep “geciktim, geciktim” diye zıp zıp koşuşan, çünkü yıllarca çok çalıştım ve artık bu alışkanlığım huyum oldu, vazgeçemiyorum. İşkolik olmuştum, öyle ki 24 saatte 25 saat çalışırdık.

Ben de tavşanı görüp yavaşlayayım diye bir tavşan figürünü yatak odasının avizesine asmıştım. Fakat neticede tavşan ve ben birbirimize alıştık artık.

Ertuğrul Özkök geçen hafta bir yazısında Bunnyman isimli heykelin İstanbul’a geldiğini anlatırken film kahramanı Jack Sparrow’dan da bahsetmiş (https://10haber.net/yazarlar/ertugrul-ozkok/johnny-deppin-iki-ruhlu-tavsan-adami-tersaneye-nasil-geldi-738966).

Bu konuyu daha önce biraz araştırmıştım. Instagram’da Korsan Sparrow karakterinin bizim Yusuf Reis’ten esinlenerek oluşturulduğunu anlatan bir içeriğe denk geldim (https://www.instagram.com/reels/DdePGEDD9kZ/).

Eğrileri doğrultmak ve Korsan Sparrow’u yani Yusuf Reis’i rahmetle anmak adına size kısaca tarihin sisleri arasında yer alan bu olaydan bahsetmek istedim.

Oruç Reis’ten Yusuf Reis’e Akdeniz’in Reisleri

Akdeniz’in bir zamanlar yalnızca devletlerin değil, reislerin de denizi olduğunu düşünmek bugün için kolay değil. İstanbul’u başkent edinmiş Osmanlılar’ın Akdeniz hâkimiyeti 16. yüzyıl boyunca genişliyordu. Fakat denizin üzerinde devletlerle korsanlar, tüccarlarla askerler, Müslümanlarla Hristiyanlar arasındaki sınırlar belirgin değildi. Bir gün kendi başına bir gemi ele geçiren bir denizci, birkaç yıl sonra bir hükümdarın hizmetine girebilir; küçük bir korsan filosunun reisi, bir eyaletin valisine veya imparatorluğun donanma komutanına dönüşebilirdi.(1,3)

Bu konudaki sözü edilesi kaynaklardan biri ilk baskısı 2018 yılında yapılan şu ana kadar 11 baskı yapan prof. dr. Emrah Safa Gürkan’ın Sultanın Korsanları Osmanlı Akdenizi’nde Gaza, Yağma ve Esaret 1500-1700 isimli kitabı. Gürkan kitabın girişinde korsanlar konusunda tarih yazmanın sıkıntılarını anlatarak hem Avrupa hem de Türkiye’deki arşivlerdeki çalışmaları hakkında bilgi vermiş. Gürkan’a göre Osmanlı korsanları yalnızca İslam uğruna savaşan deniz gazileri değillerdi. Onlar aynı zamanda ganimet peşindeki başına buyruk savaşçılar ve milletlerüstü kabul edilmiş uluslararası hukukun henüz oluşmamış olduğu bir dönemin deniz akıncılarıydı. Gürkan’a göre İslami Gaza niyeti gerçek ama korsanlıkta ekonomik çıkar, itibar, esaretten kaçış, siyasal çıkarlar ve maceraperestlik de var. (1)

Prof. Gürkan’a göre korsan, bir devletin veya tanıdığı bir siyasal otoritenin izni ve belirli kuralları içinde hareket eder. Pirat/deniz haydudu ise bu hukukî çerçevenin dışındadır. Osmanlılar’da korsan etnik bir tanım değildir. Türkler, Rumlar, Arnavutlar, İtalyanlar, İspanyollar, İngilizler, Hollandalılar, Yahudiler ve muhtediler aynı sularda seyrediyor olabilirler. İstanbul ile Cezayir, Tunus ve Trablusgarp korsanları arasındaki ilişki bir emir komuta ilişkisi değildir, karşılıklı menfaate dayanan, ama sıkça ihtilafa düşülen bir ittifaktır. Barbaros, Oruç ve Turgut Reis kitabın merkezinde değiller, bu çalışmada korsanlık sistemi incelenmektedir. Barbar Müslüman korsan önyargısına sahip Avrupa kaynaklarından da yoğun istifade edilmiştir. Gemi teknolojisi, rüzgârlar, limanlar, esirlik, gündelik hayat, ganimet paylaşımı ve diplomasi kitapta tarih aktarımı kadar yer tutuyor. Korsan konusunu merak edenlerin prof. Gürkan’ın kitabını mutlaka okumaları gerekir. (1)

Bu yazıda ansiklopedik kaynaklardan Oruç Reis, Barbaros Hayreddin Paşa, Turgut Reis, Kılıç Ali Paşa ve onlardan yaklaşık bir kuşak sonra gelen İngiliz Jack Ward yani Yusuf Reis hakkında bilgileneceğiz. (2, 3, 5, 6, 8)

Bu arada Emrah Safa Gürkan’ın kitabından anladığımız geçmişte Yusuf Reis adıyla anılan birçok kişi var. İngiliz John Ward Müslüman olduktan sonra Yusuf Reis adını alır, bizim kahramanımız o. Bunun yanında 1581’de kaydedilmiş İspanyol asıllı bir Yusuf Reis, 1670’lerde Mayorkalı bir Yusuf Reis ve sonraki tarihlerde başka Yusuf adlı reisler de varmış. (1, 8)

Oruç Reis, Barbaros Hayreddin Paşa, Turgut Reis, Kılıç Ali Paşa ve onlardan yaklaşık bir kuşak sonra gelen İngiliz Jack Ward’ın aralarında yaklaşık yüz yıllık bir geçmiş var. Hikayemiz Oruç Reis ile başlıyor. Oruç, Midilli’de yaşayan sipahi Yakub Ağa’nın dört oğlundan biri, kardeşi de Hızır, dünya onu Barbaros Hayreddin Paşa olarak tanıyacaktı. (2, 3, 5, 6, 8)

Oruç Reis başlangıçta deniz ticareti yapıyordu. Fakat Rodos şövalyeleriyle karşılaşması hayatını değiştirdi. Kardeşi İlyas öldürüldü, Oruç esir düştü. Kurtulduktan sonra artık ticaret ile korsanlık arasındaki çizgiyi geçti ve Akdeniz’in giderek tanınan reislerinden biri oldu. Bir dönem Şehzade Korkut’un himayesinden yararlandı, daha sonra faaliyetlerinin merkezini Kuzey Afrika’ya taşıdı… (2)

1492’de Granada’nın düşmesiyle İber Yarımadası’ndaki Müslüman hakimiyeti sona ermişti. İspanya artık Kuzey Afrika’ya doğru genişliyordu. İspanyol kaleleri ve üsleri Kuzey Afrika sahillerinde çoğalırken Müslüman nüfus üzerindeki baskı sonucunda göç hareketleri bölgenin siyasal dengesini değiştiriyordu. Oruç ile Hızır bu ortamda Batı Akdeniz’e yöneldiler. ( 2)

Önce Tunus hükümdarıyla anlaşarak Halkulvadi’yi, (La Goulette), üs olarak kullandılar. Ardından Cerbe’ye geçtiler. Küçük filoları büyüdü. İtalya ve İspanya arasındaki deniz trafiğine saldırmaya başladılar. 1516’da Cezayir‘e girdiler. Oruç artık yalnızca savaşan bir korsan değildi, toprak yöneten bir siyasi aktöre dönüşüyordu. 1518’de Tilimsan’da İspanyollarla savaşırken öldü. (2)

Yerini kardeşi Hızır devraldı. Hızır’ın yaptığı şey, ağabeyinin mirasını büyük bir siyasi yapıya dönüştürmek oldu. Oruç’tan sonra Cezayir’in İspanya karşısında ayakta kalamayacağını gören Hızır çözümü, Cezayir halkının da desteğiyle Osmanlı Sultanı I. Selim’in himayesine girmekte gördü. Böylece Kuzey Afrika’daki yerel deniz gücü ile Osmanlı İmparatorluğu’nun askeri ve siyasi gücü arasında kurulan bağ kalıcı oldu. Sultan Süleyman döneminde Hızır İstanbul’a çağrıldı ve 1534’te kaptanıderyalığa getirildi. Artık o yalnızca Hızır Reis değil, Barbaros Hayreddin Paşa, bir devlet adamıydı. Yakın geçmişteki korsan reisi, artık Osmanlı’nın deniz kuvvetlerinin başındaydı. (3)

1538 Preveze Deniz Savaşı, bu dönüşümün zirvesidir. Barbaros’un karşısında Andrea Doria’nın komuta ettiği İspanyol, Venedik, Papalık ve diğer Hristiyan kuvvetlerinden oluşan büyük bir donanma vardı. Barbaros merkezdeydi. Sağ kanatta Salih Reis, geride Turgut Reis bulunuyordu. Osmanlı donanması Preveze’den üstün çıktı. Bu zafer Osmanlı’nın Akdeniz’deki deniz gücünün dönüm noktalarından biri oldu. Fakat Barbaros’un mirası sadece kazandığı savaşlar değildi; bağımsız Akdeniz reisleri ile Osmanlı devlet sistemi arasında kurulan istihbarat ve güç birliği idi ve burada en önemli kişi Turgut Reis idi. ( 4, 5)

Turgut Reis yaklaşık 1487’de Menteşe bölgesinde doğdu. Genç yaşta denizciliğe girdi ve kendi filosunu oluşturabilecek kadar yükseldi. Barbaros’la ilişkisi özellikle önemlidir. Preveze’de onun yanında savaştı. Daha sonra Korsika’da Andrea Doria’nın kuvvetlerine esir düştü. Yaklaşık üç yıl esaret altında kaldı. Barbaros’un 1543’te Cenova üzerindeki baskısı sonucunda serbest bırakıldı. Barbaros 1546’da öldüğünde Turgut Reis, onun oluşturduğu denizcilik geleneğinin en güçlü temsilcilerinden biriydi.

Fakat burada sistemde önemli bir farklılık var. Artık bir devlet adamı hüviyetindeki bu reisler alışılmış donanma subayları değildi. Kendi gemileri, adamları, ekonomik çıkarları ve önemli ölçüde hareket serbestileri vardı.Osmanlı devleti onları gittikçe sistemine dahil ediyordu.

Turgut Reis’i buna bir olarak ele alırsak: Turgut önce bağımsız bir reis olarak güç kazandı. Sonra Osmanlı devlet teşkilatında sancakbeyi oldu. Nihayet Trablusgarp beylerbeyliğine kadar yükseldi. Trablus’un 1551’de Osmanlı hakimiyetine alınmasında belirleyici rol oynadı. 1565’te Malta kuşatmasında aldığı yara sonucu öldüğünde yaklaşık yarım yüzyıllık Akdeniz korsanlık geleneğinin en ünlü isimlerinden biriydi.

Turgut Reis’in yanında yetişen bir denizci vardı. Öyküsü, zamanın Akdeniz dünyasını bize Barbaros’un öyküsünden bile daha güzel anlatır. Adı Giovan Dionigi Galeni idi. Sonra Uluç Ali, en sonunda da Kılıç Ali Paşa oldu. (6)

Kılıç Ali Paşa’nın kökeni hakkında kaynaklarda farklı ayrıntılar bulunmakla birlikte, Kalabriya kökenli bir Hristiyan olduğu ve sonradan İslam’ı kabul ettiği konusunda sağlam tarihsel kanıt vardır. Osmanlı vakıf belgelerinde babasının Abdullah veya Abdülmennan olarak kaydedilmesi de onun mühtedi kökeniyle uyumludur. Denizcilik kariyerinin dönüm noktalarından biri 1548 civarında Turgut Reis’in maiyetine girmesidir.

Uluç Ali zamanla kendi başına büyük bir güç haline gelir. Trablusgarp’ta görev yapar, Cezayir beylerbeyi olur ve 1570’te Tunus’u ele geçirir. Sonra 1571’de İnebahtı savaşı oldu. Osmanlı donanması büyük bir yenilgiye uğradı. Fakat Uluç Ali’nin yaklaşık otuz gemilik filosu savaş alanından kurtulmayı başardı. İstanbul’a döndüğünde II. Selim onu ödüllendirdi. Uluç Ali artık Kılıç Ali Paşa’ydı, Osmanlı donanmasının başına getirildi, Kaptanıderya olmuştu. Bu görevde yaklaşık on altı yıl kaldı. İnebahtı’da ağır kayıp veren donanmanın yeniden inşasında da önemli rol oynadı. Zamanın padişahının ona İstanbul’da mülkünde yer vermemesi üzerine denizi doldurarak inşa ettirdiği Kılıç Ali Paşa Camii ve hamamı onun adını taşır. Kılıç Ali paşanın hikayesi sıra dışılığı ile bize Osmanlı sistemin nasıl çalıştığını gösterir: Akdeniz’de bir insan İtalya’da Hristiyan olarak doğar, Kuzey Afrika’da Müslüman olur, Osmanlı hizmetine girer ve sonunda İstanbul’da imparatorluğun donanmasını yöneten Kaptanıderya olur. Kılıç Ali 1587’de öldü. Fakat Akdeniz’de reisler hakimiyeti devam ediyordu. (7)

Yazımın asıl konusu edindiğim Ward işte bu sırada Akdeniz’de sahne almıştı. Çok daha kuzeyden gelen bir İngiliz olan John veya Jack Ward yaklaşık 1553’te İngiltere’nin Kent bölgesinde doğmuştu. Kılıç Ali Paşa öldüğünde Ward otuzlu yaşlarındaydı. Onun Akdeniz macerası 17. yüzyılın başında başlamıştı. Ward önce İngiliz privateer dünyasının insanıydı. Yani hükümdarın izniyle düşman gemilerine saldıran, kendi hesabına çalışan özel denizcilerden biriydi. İngiltere’nin İspanya’yla barışmasından sonra ekonomik sahası daralan Ward korsan oldu ve Akdeniz’e, Tunus’a geldi. (8, 9)

Yaklaşık yüz yıl önce Oruç ve Hızır kardeşlerin faaliyet gösterdiği Kuzey Afrika sahilleri artık çok daha gelişmiş bir korsanlık ekonomisine sahipti. Ward bu sisteme katıldı. İngiliz denizcilik bilgisi ve Kuzey Avrupa’nın yelkenli gemi teknolojisiyle Akdeniz korsanlığının tecrübesi birbiriyleriyle buluştu. 1607’de Venedik’in büyük ticaret gemisi Reniera e Soderina’yı ele geçirmesi Ward’ın ününü Avrupa’ya yaydı. Ward’un hikayesini sıra dışı yapan sadece korsan olması değil, Kılıç Ali gibi İslam’ı kabul etmesiydi; artık ismi Yusuf Reis olmuştu.

Dönemin İngiliz edebiyatı bu olayı büyük bir ihanet olarak sundu. 1609’da hakkında kitapçıklar yayımlandı, baladlara ve şiirlere konu oldu. Robert Daborne’un A Christian Turn’d Turk adlı oyunu ise Ward’ın Hristiyanlıktan İslam’a geçişini sahneye taşıdı. (10)

Yusuf Reis Barbaros, Turgut Reis veya Kılıç Ali Paşa ile aynı statüde değildi. Barbaros ve Kılıç Ali kaptanıderyalığa kadar yükselmiş Osmanlı devlet adamlarıydı. Turgut Reis Osmanlı yönetiminde sancakbeyliği ve Trablusgarp beylerbeyliği yaptı. Yusuf Reis ise esas olarak Osmanlı egemenliği altındaki Tunus’ta faaliyet gösteren bir korsan reisiydi.Onu Osmanlı merkez donanmasının amirali olarak düşünmek yanıltıcı olur. Fakat tarihteki yeri tabii önemlidir. (8)

Oruç Reis, Kuzey Afrika’da korsanlığın siyasi erke dönüşümünün sigesidir. Barbaros Hayreddin, sahip olduğu deniz gücünü Osmanlı İmparatorluğu’nun stratejik gücüyle birleştirdi. Turgut Reis, Barbaros’un kurduğu yapıyı Batı Akdeniz’e yaydı. Kılıç Ali Paşa, etnik ve dinsel farklılıkların sınır olmadığının, yapının ne kadar geçirgen olduğunun göstergesi oldu. Kalabriyalı bir Hristiyan, Turgut’un adamı oldu ve sonunda Kılıç Ali Paşa Osmanlı donanmasını yönetti. Akdeniz artık İngilizleri ve Hollandalıları bile cezbetmektedir.

Bugün dönüp tarihe baktığımızda hepsini korsan diye nitelemek kolaycılık olur. Fakat Gürkan’ın da belirttiği gibi 16. yüzyıl Akdeniz’inde korsan, corsair, privateer, reis, donanma komutanı ve devlet görevlisi arasındaki sınırlar hiç kesin değildi. Oruç kendi filosunu yönetirken bir şehri ele geçirip oraya hükmedebiliyordu. Barbaros korsan reisliğinden kaptanıderyalığa yükselebiliyordu. Turgut kendi filosuna sahipken Osmanlı beylerbeyi olabiliyordu. (3, 5)

Kılıç Ali esir bir Kalabriyalı iken Osmanlı’nın en güçlü denizcilerinden birine dönüşmüştü. İngiliz Jack Ward ise Tunus’ta Yusuf Reis oluyordu. İşte bundan dolayı bu hikaye sadece Osmanlı korsanlarının tarihi değildir, o vakit Akdeniz’de sosyal sermaye dolaşımının ne yol izlediğinin, kimliklerin nasıl oluştuğunun, siyasi erkin nasıl şekillendiğinin hikayesidir. (6, 8).

Denizcilik bilgisi bir reisten diğerine aktarılırken, korsan filoları devlet donanmalarına eklemleniyordu. Kuzey Afrika limanları uluslararası denizcilik merkezlerine dönüşürken, Hristiyan denizciler Müslüman reislerin filolarına katılıyor. Onlar da Osmanlı’ya katılıyorlardı.

Yukarıda ek olarak verdiğim vidyoda korsan Jack ya da john Ward’ın islamı kabul edip Yusuf Reis olduğu, Tunus’ta yaşadığı doğrulanıyor. Hatta mermerden yapılmış bir sarayda zengin biri olarak yaşadığının kanıtları var. Ancak ne Jack Sparrow’un ondan esinlenilerek yaratıldığına ne de bahçesinde kuşlar yetiştirip “Birdy” soyadını aldığına yönelik kanıt var. Bazılarının hayal gücü muazzam oluyor. Çocuklar küçükken bazen beraber film seyrederdik, sorarlardı, niye böyle oluyor diye, derdim ki: Senaristin tercihi, ne yapabiliriz ki?! Fakat sonra öğrendim senarist yalnız değilmiş, prodüktör hatta pazarlamacı da varmış karışan. (8, 11, 12).

Aslında Yusuf Reis’in gerçek hikayesinin Jack Sparrow efsanesine ihtiyacı yok. John Ward’un hayatı zaten yeterince sıra dışıymış. İngiltere’nin Kent bölgesinde doğan bir denizci, ülkesini terk ediyor, Akdeniz’e geliyor, yaklaşık yüz yıl önce Oruç ve Barbaros kardeşlerin faaliyet gösterdiği Tunus’a yerleşiyor, Müslüman oluyor, Yusuf Reis adını alıyor ve döneminin en tanınmış korsan reislerinden birine dönüşüyor. İngiltere’de daha hayattayken hakkında kitapçıklar, baladlar ve tiyatro oyunları yazılıyor. Robert Daborne 1612’de yayımlanan A Christian Turn’d Turk adlı oyununda Ward’a trajik bir son bile hazırlıyor. Gerçek Yusuf Reis ise İngilizlerin kendisine yazdığı bu sondan sonra Tunus’ta yaşamaya devam ediyor. (10).

Hayatının son yıllarına ilişkin bilgiler ilk dönemleri kadar ayrıntılı değil. İskoç seyyah William Lithgow’un anlatısından 1615’te Tunus’ta hayatta olduğunu, varlıklı ve nüfuzlu bir hayat sürdüğünü biliyoruz. Ölüm tarihi konusunda kaynaklar tam olarak birleşmese de genellikle 1622 civarı kabul ediliyor; bazı kaynaklar Tunus’taki veba salgınında öldüğünü belirtiyor. Dolayısıyla kesin olarak söyleyebileceğimiz, İngiltere’den kaçan Jack Ward’un İngiltere’ye dönmeden, hayatının son bölümünü Yusuf Reis olarak Tunus’ta geçirdiğidir. (11).

Böyle bakınca Johnny Depp’in Bunnyman’inden başlayıp Jack Sparrow’a, oradan Yusuf Reis’e ve nihayet Oruç Reis, Barbaros, Turgut Reis ile Kılıç Ali Paşa’nın tekrar hatırladığımız hikayeleri bize gösterdi ki beş yüzyıl önce Akdeniz, sandığımızdan çok daha hareketli, enternasyonelmiş. İnsanlar ülkeleri dolaşırken bu sosyal hareketlilik dinler, kimlikler, meslekler ve imparatorluklar arasında da geçebiliyormuş. Bir korsan devlet adamı, bir Kalabriyalı kaptanıderya, bir İngiliz de Yusuf Reis olabiliyormuş.

Jack Sparrow’un Yusuf Reis’ten esinlenerek yaratıldığına dair kanıt yok. Ama araştırınca insanın aklına tersinden bir soru geliyor: Gerçek bir Yusuf Reis varken Jack Sparrow’a neden ihtiyaç duyalım ki? (12).

Ben korsanların hikayesini ilk defa rahmetli babamın küçükken hediye ettiği renkli, resimli bir kitapta görmüştüm. Tuğla gibi kalındı. Oruçreis, Hızır Reis, Leventler ve daha nicelerinin hikayesi, defalarca okumuştum. Sonra bir daha görmedim. Niye bizi bu hikayelerden mahrum ediyorlar ki ???

İsmail Bekayi, paylaşımında "ABD'nin Los Angeles ve San Diego'ya saldırı hakkındaki söylemleri hayali bir düşman uydurmacasıdır." ifadesine yer verdi.

ABD'nin kendi halkını korkutmak için gökyüzünde hayali düşman icat ettiğini ve bu sayede yerdeki gerçek tehdidi gölgede bırakmayı amaçladığını belirten Bekayi, "Gerçek tehlike ne sınırlarının ötesinde ne de Los Angeles ve San Diego'nun üzerindedir. Tehlike, dünyaya yasa dışı bir savaş dayatan yönetimdedir." değerlendirmesinde bulundu.

Trump, İran'ın ABD'deki kentlerden birine saldırı düzenleyebileceği bir senaryoya işaret ederek, "Bırakın Los Angeles'ı yok etsinler. San Diego'yu yok etsinler. Bu ödenmesi gereken çok küçük bir bedel." demişti.

Bu iki kentin bulunduğu California eyaletinin valisi Gavin Newsom ise ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı paylaşımda, Trump'ın sözlerine tepki göstermişti.​​​​​​

Küresel piyasalardaki dalgalanma, döviz kurundaki oynaklık ve art arda gelen ÖTV zamları, akaryakıt fiyatları üzerindeki baskıyı sürdürüyor.

İstanbul, İzmir ve Ankara'da güncel benzin, motorin ve otogaz fiyatları ne kadar?

İstanbul Avrupa Yakası:

Benzin: 83.80 TL

Motorin: 96.60 TL

LPG: 41.20 TL

İstanbul Anadolu Yakası:

Benzin: 83.60 TL

Motorin: 96.50 TL

LPG: 40.60 TL

Ankara:

Benzin: 84.80 TL

Motorin: 97.70 TL

LPG: 41.29 TL

İzmir:

Benzin: 85.10 TL

Motorin 98.00 TL

LPG: 41.20 TL

Depremin ardından değerlendirmelerde bulunan Prof. Dr. Şener Üşümezsoy, sarsıntıya ilişkin kritik açıklamalarda bulundu.

Şener Üşümezsoy, Yalova açıklarında meydana gelen depremin 1894 ve 1999 yıllarında kırılan fay hatlarıyla bağlantılı kollarda gerçekleştiğini belirtti. Depremden büyük bir sarsıntı beklemediğini ifade eden Üşümezsoy, bölgedeki fayların geçmişte yaşanan depremler nedeniyle oluşan stres değişimleriyle ilişkili olduğunu söyledi.

Üşümezsoy, ada fayında hareketlilik olduğu yönündeki yorumların doğru olmadığını savunarak, depremin Yalova’nın Çınarcık kıyısından kuzeye uzanan ikincil fay kollarında meydana geldiğini ifade etti.

Bu faylardaki sarsıntıları 1999 depremi sonrasında oluşan stres değişimleriyle ilişkilendiren Üşümezsoy, söz konusu bölgede büyük bir deprem beklemediğini dile getirdi. Depremin büyüklüğünü 3,8 olarak nitelendiren Üşümezsoy, sarsıntının sınırlı bir fay düzlemindeki kırılmadan kaynaklandığını belirtti.

Depremin kuzey kıyıda hissedilmesinin nedeni

Şener Üşümezsoy, depremin Yalova’nın Çınarcık kıyısından kuzeye uzanan ikincil fay kollarında meydana geldiğini belirtti. Ana fayın 1999 depreminde kırılarak enerjisinin bir bölümünü boşalttığını ifade eden Üşümezsoy, son sarsıntının yan kollarda biriken stresle bağlantılı olduğunu söyledi.

Depremin İstanbul’un kuzey kıyılarında hissedilmesini ise fay hattının kuzeye doğru uzanan doğrultusuyla açıkladı.

Üşümezsoy, söz konusu depremin büyük bir sarsıntıya yol açmasını beklemediğini belirterek bölgede en fazla 5 büyüklüğünde depremler meydana gelebileceğini öne sürdü. Harita üzerinden açıklama yapan Üşümezsoy, plaka sınırının Yalova ve Çınarcık kıyılarından, yani Armutlu Yarımadası boyunca geçtiğini ve bu hattın Kuzey Anadolu Fayı olduğunu ifade etti.

Haritada ince çizgilerle gösterilen faylara da değinen Üşümezsoy, bu hatlar üzerinden 1999 yılından bu yana çeşitli değerlendirmeler ve tartışmalar yapıldığını dile getirdi.

Adalar fayını etkiler mi?

Üşümezsoy, depremin meydana geldiği bölgenin Yalova’nın Çınarcık kıyısından doğrusal şekilde uzanan Kuzey Anadolu Fayı’nın Marmara Denizi içindeki devamı olduğunu belirtti. Bölgede Adalar yönüne ilerleyen ayrı bir fay hattının bulunmadığını savundu.

Üşümezsoy, depremin İstanbul Anadolu Yakası’nın özellikle Kartal ve Tuzla gibi doğu kesimlerinde hissedilmesini, Yalova’daki ana fay hattına bağlanan ikincil fay kollarıyla açıkladı. Bu kolların bir bölümünün Tuzla yönüne, diğer bölümünün ise batıya doğru Bakırköy’e uzandığını belirten Üşümezsoy, sarsıntının Tuzla yönündeki fay kolunda meydana gelmesi nedeniyle bölgedeki kıyılarda hissedildiğini ifade etti.

Adalar Fayı’nda büyük deprem yaşanacağı yönündeki endişelere de değinen Üşümezsoy, söz konusu fayın varlığına ilişkin değerlendirmelere katılmadığını dile getirdi.

Soruşturmalar henüz tamamlanmadan ve fonlarla ilgili manipülasyon yapılıp yapılmadığı ortaya çıkmadan, ismi yeni ancak zihniyeti eski bir partiye mensup kişilerin ve partinin genel başkanının süreci siyasi istismar ve linç kampanyasına dönüştürdüğünü dile getiren Bolat, "3 gün önce akşam vakti iki itibar suikastçısı 'Ömer Bolat da operasyondan önce fondan hesabını kapattığı' şeklinde bir iftira ortaya attılar ve hemen akabinde '400 milyon koydu, 800 milyon çekti' şeklindeki ikinci iftirasıyla algı operasyonunu devam ettirdiler" diye konuştu.

Bolat, bu iftiralar üzerine, kendilerinin bir saat içerisinde tüm gerçekleri bütün açıklığıyla ortaya koyarak hemen kamuoyuyla paylaştıklarını ifade etti.

Öncelikle bakan olanların bu göreve geldiklerinde ve sonraki süreler içinde, kanuni olarak mal varlığı beyan ettiğini vurgulayan Bolat, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bunlar (mal beyanları) zaten kontrole tabidir. Diğer taraftan ifade ettik, iş dünyasında 43 yıl boyunca en üst düzey görevlerde bulundum. Bakan olarak atandıktan sonra aile tasarrufum olan 37,8 milyon lirayı 26 Şubat 2024 tarihinde, yaklaşık 16-17 yıldır sermaye piyasasında faaliyette bulunan Hedef Yatırım Portföy Şirketi'nde sukuk, kira sertifikası hesabına yatırdım. Ondan sonra da zaten sukuk yatırımından dönüş yapmadım."

"İftiraları çok kısa sürede yerle bir oldu"

Bakan Bolat, Türkiye'deki bütün ödeme işlemlerinin mecburen bankalar üzerinden yapıldığını ve ödemelerin bankalar üzerinden hesaplara transfer edildiğini belirterek şunları kaydetti:

"(Bu iddialar üzerine) 'Hodri meydan, hesap kapatılmadı, siz iftira atıyorsunuz. Bu hesapla ilgili herhangi bir manipülatif işlem yapılmadı. Zaten sukuk kira sertifikası faizsiz bir para piyasası enstrümanıdır ve eğer sukuk ihraç eden özel kuruluşlar borçlarını öderse, enflasyon oranına yakın yıllık bir getirisi olur. Hatta getiri oranlarını da yayınladım' dedim. Bu iftiraları çürüttükten sonra, herhangi bir kripto veya yurt dışı tasarruf hesabımın olmadığını, devletime düzenli vergilerimi ve sigorta primlerimi ödediğimi net bir şekilde ortaya koydum. Çok şükür milletimiz, halkımız bizleri tanıyor, geçmişimizi, şeceremizi biliyor, iftira atanları da iyi biliyor. Bu anlamda kısa bir sürede aziz vatandaşlarımızın yoğun destekleri ve dualarıyla sabaha karşı bu iftiraları yerle bir oldu."

"Buyurun, iftiracılara açık davet, 170 milyon lira hesap kapatma işlemini bulun"

Ticaret Bakanı Bolat, sürecin seyrinin değişmesi üzerine Yeni Parti İzmir Milletvekili Ümit Özlale'nin 8 Ekim'de kendisine kolaylıkla ulaşabileceği halde bir bilim insanına yakışmayacak vicdansızlıkta iki yeni iftirada bulunduğunu belirterek bunlardan birinin kendisi, diğerinin ise Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş hakkında olduğunu ifade etti.

Kendisinin ve Göktaş'ın bu yeni iftiraları da birkaç saat içinde delilleriyle çürüttüklerini ve iftira olduğunun ortaya çıktığını vurgulayan Bolat, şu açıklamalarda bulundu:

"Ben Ümit Özlale'ye aynı gün hemen cevabımda Merkezi Kayıt Kurulu'nda 16 Eylül operasyonu öncesi böyle bir 170 milyon liralık para çekme kaydının olmadığını, sukuk hesabımızın da tasfiye için Ziraat Bankasına devredildiğini ifade ettim. Ayrıca Türkiye'de herhangi bir hesap kapatma, para çekme işlemi yapılmış olsaydı, bunun bir bankada transfer işlemi olması lazımdı. MKK, bir kayıt ve saklama merkezi olup, doğrudan bir şahıs tarafından verilen istekle finansal işlem yapacak bir kuruluş değil. Ayrıca, 'Buyurun açık davet, Türkiye'deki bütün bankalara sorabilirsiniz, herhangi bir bankada bana ve yakınlarıma ait 170 milyon lira bir hesap kapatma, para çekiş işlemi varsa, bulun' diye çağrıda bulundum. Tabii bir cevap veremediler."

Tüm bunlara rağmen iftiraların sürdüğünü dile getiren Bolat, sözlerine şöyle devam etti:

"Bütün bu gerçekler tarafımızdan ortaya konulduğu halde, Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel, dün Mersin mitinginde utanmadan ve sıkılmadan 'Ticaret Bakanı Ömer Bolat da 170 milyon liralık işlem yapmış' şeklinde, fon soruşturmalarıyla hiçbir ilgisi olmayan sukuk hesabımı kapattığım ve parayı çektiğim algısını oluşturmaya çalıştı. Buradaki taktikleri şudur: Önce küçük, sade ve yalın bir yalan söyleyecekler. Sonra bu yalanı sürekli tekrarlayacaklar. Ondan sonra da keyifle oturup bu yalanın kitleler tarafından nasıl doğruymuş gibi algılandığını zevkle seyredecekler. İşte Özgür Özel ve adamları bu taktiği izliyorlar."

"Evrak sahteciliği yaparak algı oluşturmaya çalışmışlar"

Bakan Bolat, söz konusu iddiaları hukukçular ve uzmanlarla birlikte detaylıca araştırdıklarını belirterek, şu değerlendirmelerde bulundu:

"E-Devlet ile ulaşılması zaten mümkün olan MKK kayıtlarımda ve de Hedef Yatırım Portföy Şirketi'ndeki sukuk hesabımızda kesinlikle tarafımızdan 170 milyon liralık bir para çekişi ve hesap kapatılışı yok. Bu koskoca bir yalan ve iftira. Şöyle bir evrak sahteciliği yapmışlar: Yatırım portföy şirketinde benim hesabımdaki farklı vadeleri olan sukuk kira sertifikaları ile alakalı olarak, vadesi dolan eski ihraçlar ve yerine konulan yeni ihraçlar için farklı işlemler yapılıyor. 2 yıl 8 aylık, yani 32 aylık süreçteki bütün vadesi dolan tahsilat ve yeni sukuk kira sertifikası alımı için yapılan ödemelerle ilgili farklı mükerrer işlemleri toplayarak, '170 milyon lira işlem yaptı, para çekti diye' manipülasyon algısı oluşturmaya çalışmışlar. Bunu tespit ettik. Buna ilaveten, 25 Ekim 2024 tarihinden bu yana kayıtlarda yeni bir sukuk ödeme ve tahsilat işlemi de yapılmamış.

Ben kendilerine bir kez daha açık çağrıda bulunuyorum. Eğer yürekleri varsa resmi olarak MKK'ye sorabilir ve gerçeği öğrenebilirler. Finansal kuruluşlarda mutlaka birkaç köstebekleri vardır, onlara da sorabilirler. Bankacılık sistemindeki yakın kişilerine de '170 milyon lira Ömer Bolat veya yakınlarının hesaplarına bir para çekişi olmuş mu, olmamış mı' diye sorabilirler. Bu evrak sahteciliği bir ahlaksızlık eylemidir, siyaset değildir."

"Yüce Türk mahkemelerinde hesaplaşacağız"

Ticaret Bakanı Bolat, bu yalan ve iftiralar nedeniyle Türk milletinin 24 yıldır bu zihniyete iktidar yüzü göstermediğini belirterek sadece son iki yerel seçimde kazandıkları birçok belediyenin nasıl çökertildiğinin ve yağmalandığının halk tarafından açıkça görüldüğünü ve adaletin önünde hesap verdiklerini anlattı.

Bu iftiraları ortaya atanların "karşılarındaki kimseleri kendileri gibi" zannettiklerini ifade eden Bolat, sözlerini şöyle tamamladı:

"Bunların en büyük sermayesi yalan ve iftiradır. Bununla ülkemiz ve halkımız için yapılan büyük hizmetleri karartmak, böylece bir gün iktidara gelip çökmek arzusuyla davranıyorlar. Onlarla yüce Türk mahkemelerinde hesaplaşacağız. Haysiyet cellatlığı, itibar suikastı neymiş? Onlarla bu mücadeleyi yargıda sonuna kadar sürdüreceğim."

Ekim ayının başında zeytin hasadının başlamasıyla İsrail ordusu ve Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin Filistinli çiftçilere yönelik saldırılarında artış yaşanıyor.

Saldırılarda Filistinli çiftçiler darbediliyor, zeytinliklere girmeleri engelleniyor, ürünleri çalınıyor, ağaçları sökülüyor veya ateşe veriliyor.

Emniyetteki işlemlerinin ardından adliyeye sevk edilen zanlılardan 73'ü çıkarıldıkları hakimlikçe tutuklandı, 33'ü adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.

Firari 11 şüphelinin yakalanması için çalışmalar sürüyor.

"Yıkamacılar" silahlı suç örgütüne yönelik 16 ay boyunca yürütülen planlı ve projeli soruşturma kapsamında 117 şüpheli hakkında gözaltı kararı verilmiş, Adana, Mersin, Antalya, İstanbul, İzmir, Düzce, Balıkesir, Karabük, Bolu, Sakarya ve Afyonkarahisar'daki 120 adrese yapılan operasyonda zanlılardan 102'si yakalanmıştı.

Şüphelilerin adreslerinde, ruhsatsız 14 tabanca, 4 tüfek, 379 mermi, 23 tüfek kartuşu, 390 kök kenevir, 1403 uyuşturucu hap, 479,67 gram esrar, 1,29 gram kokain, 350,5 gram sentetik uyuşturucu, 2 hassas terazi, 3 çelik yelek ve 1 kasatura ele geçirilmişti. Soruşturma kapsamında 2 gayrimenkul ve 12 araca el konulması, ilgili mercilerden talep edilmişti.

Zelenskiy'nin, ABD ile Rusya'nın dizel yakıt konusunda anlaşmasıyla ilgili eleştirileri hatırlatılan Trump, "Ona (Zelenskiy'ye) 'Rusya'ya karşı istediğini yapabilirsin ancak rafinerileri vurma çünkü bu küresel çapta sorunlara yol açan bir mesele.' dedik. O ise dünyaya sorun çıkarmak istiyor. Gidip dizel yakıtı vuruyor. Kesinlikle durmalı." ifadelerini kullandı.

Trump, Zelenskiy'yi Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşı bitirmeye istekli olmamakla suçlayarak, "Bence Ukrayna'nın yeni bir başkan edinme vakti geldi." dedi.

Başkan Trump, bir gazetecinin "Acı çeken Ukraynalılara ne yapmalarını önerirsiniz?" sorusunu, "(Ukraynalıların) Anlaşma yapabilecek yeni bir lider bulmalarını öneriyorum, çünkü aslında pek çok anlaşma yapabilirdi ama nedense hiç yapmıyor." şeklinde yanıtladı.

Trump, "Bu savaş beceriksizlik yüzünden çıktı. Asla başlamamalıydı. Ülkenizin yüzde 30'unu kaybetmiş olmazdınız. Ülkenizin yüzde 30'unu kaybettiniz ve 1 milyondan fazla insan öldü. İki tarafta toplamda 2 milyondan fazla insan hayatını kaybetti." diye konuştu.

Nobel ödülü hakkında yorumda bulundu

Öte yandan Trump, Nobel Barış Ödülü'nü alan Güney Afrikalı hukukçu Navanethem Navi Pillay'ı daha önce tanımadığını, ödülü almasının tek sebebinin "İsrail karşıtı tutumu" olabileceğini ifade etti.

Trump, "Aslında alevlenmiş 8 savaşı sona erdirdim, buna rağmen Nobel Ödülü'nü hiç kimsenin adını bile duymadığı birine verdiler. Onun adını daha önce hiç duymamıştım. Tanıdığım hiç kimse de adını duymamıştı. Tek bildiğimiz, sanırım kendisinin İsrail karşıtı bir tutuma sahip olduğu." dedi.

Norveç'in başkenti Oslo'daki Nobel Barış Merkezi'nde düzenlenen etkinliğe video konferansla katılan Navi Pillay, ABD'nin Uluslararası Ceza Mahkemesine (UCM) yaptırım uygulama kararının "kabul edilemez" olduğunu belirtmişti.

Necmettin Erbakan, 29 Ekim 1926 yılında Sinop’ta dünyaya geldi. Babası Adana’nın Kozan bölgesinde uzun zaman hüküm sürmüş Selçuklu Kozanoğulları boyundan, ağır caza reisi Mehmet Sabri Bey; annesi de Sinop’un tanınmış bir ailesine mensup olan Kamer Hanım’dır. Rahmetli ninesi Şeyh Şamil’in hem akrabası hem de kurmay başkanı Feyzi Bey’in kızıdır.

Erbakan ilkokula Kayseri Cumhuriyet okulunda başlamış; babasının tayin olup Trabzon’a gitmesi üzerine ilkokul öğrenimini burada okul birincisi olarak tamamlamıştır. 1937 yılında ilkokulu bitirdikten sonra, İstanbul Erkek Lisesi’nde orta tahsiline bir ay gecikmeli başlamıştır. Okula geç başlamasına rağmen derslerde gerçekleşen müzakerelerden dolayı hocaları hemen ilk günlerden itibaren “sınıfın en çalışkanı” unvanını takmışlardır. Hatta ortaokulun 2. Sınıfında diş tabibi olan tabiat bilgisi ve fizik hocası çok meşgul olduğu ve giremediği dersleri Erbakan’a hazırlattırıp anlattırırdı. Okuldaki çalışkanlığı nedeniyle arkadaşları tarafından kendisine “Derya Necmettin” denilmektedir. Lise birinci sınıfta “Sıfırcı Avni” olarak bilinen Fizik hocasından, ilk defa 10 alan öğrenci, Erbakan’dır.

Orta ve lisede bütün sınıfları iftiharla geçen Erbakan, İstanbul Erkek Lisesi’ni 1943 yılında birincilikle bitirecektir. O tarihlerde lise birincileri, üniversitelere imtihansız alınıyordu. Fakat Erbakan, bu imtiyazı kabul etmeyerek girdiği imtihanda 2 bin kişi arasından ilk 10’a girme başarısını gösterince, İstanbul Teknik Üniversitesi’nin ikinci sınıfından yüksek öğrenimine başlar. İlkokula 6 yaşında, üniversiteye de ikinci sınıftan başlaması dolayısıyla, kendisinden iki yaş büyük olanlarla aynı sınıfta öğrenim görür. Bu arkadaşlarından biri de ilerleyen yıllarda pek çok olayda muhatabı olacağı Süleyman Demirel’dir. Erbakan’ın birinci sınıfı okumadan ikinci sınıfa başlaması ve 2., 3. sınıflarla birlikte aldığı derslerde en yüksek notları alması ilkokul ve lisede olduğu gibi burada da dikkatleri üzerine çekmiştir. Bundan dolayı İTÜ’de lakabı Kuş’tur. Kuş; orada çok çalışkanlara (koşarak değil, uçarak iş yapanlara) verilen isimdir. İTÜ yıllığında şöyle tanıtılmaktadır: “Necmettin Erbakan, dindardır, çalışkandır. Hayatının yarısını namaz, yarısını da projeleri işgal eder. Sınıfının yarısını kendisi, yarısını da arkadaşları işgal eder. Proje ve raporları geniş izahlıdır. Herkesin bir sayfada bitirdiği konuyu, o kırk sayfada hülasa eder. Kendisine cıvata nedir diye sorarsanız, izaha demir filizlerinin naklinden başlar. O kadar uzun anlatır ki nihayet namaz vakti gelir, gider namazını kılar, gelir ve anlatmaya devam eder.”

Geleceğinde büyük işler yapacak insanların çocukluklarında da büyük işler yaptıkları gözlemlenmektedir. Bu duruma örnek olarak, Trabzon’da henüz ilkokul yıllarında iken bile, temsili devlet kurmak, buna uygun mesai saatleri ayarlamak, arkadaşları arasında, hak ölçüsü olduğu için değeri değişmeyen ve enflasyonla erimeyen “özel paralar” çıkarıp kullanmak gibi olağanüstü oyunlar sergileyen Erbakan; üniversite yıllarında da okuldaki talebelerin namaz kılmaları için mescid açılması konusunda büyük gayret göstermiş ve açılan mescitte hem ibadetlerini yapmışlar, hem de ilmi ve dini sohbetler başlatarak manevi bir halka oluşturmuştur.

1 Temmuz 1948’de, İTÜ Makine Fakültesi’nden üstün başarı ile mezun olur olmaz -yani imtihanların hemen hemen bittiği gün- Makine Fakültesi Motorlar Kürsüsü’nde asistan olarak göreve başlar. 1948-1951 yılları arasındaki bu 3 yıllık asistanlık döneminde, o zaman doktara tezi karşılığındaki yeterlilik tezini hazırlar.

Sınıflarda ders vermek sadece doçent ve profesörlerin yetkisinde olmasına rağmen, asistan olduğu halde ders anlatmasına ve hocalık yapmasına özel izin çıkartılır. Yeterlilik tezindeki yüksek başarısından dolayı üniversite tarafından 1951 yılında Aachen Teknik Üniversitesi’nde ilmi araştırmalar yapmak üzere Almanya’ya gönderilen Erbakan, Alman ordusu için teknolojik araştırma yapan DVL araştırma merkezinde Profesör Schimit ile birlikte çok başarılı çalışmalar gerçekleştirir.

Aachen Teknik Üniversitesi’nde çalıştığı 1,5 yıl süre içerisinde, bir tanesi doktora tezi olmak üzere 3 tez hazırlayan Erbakan, Alman üniversitelerinde geçerli olan ve çok zor kazanılan “doktor” ünvanını alır.

Tezin önemli dergilerde yayınlanması üzerine, o tarihte Almanya’nın en büyük motor fabrikası olan DEUTZ firmasının genel müdürü Prof. Dr. Flats tarafından leopar tanklarının motorları ile ilgili araştırmalar yapmak üzere fabrikaya davet edilir. Bunun yanında Alman Ekonomi Bakanlığı, RUHR sahasındaki fabrikalar üzerinde araştırma yapmak amacıyla görevlendirdiği ekipte özellikle Erbakan’ın da yer almasını istemesi üzerine 15 gün süreyle RUHR sahasındaki bütün ağır sanayi fabrikalarını gezip, bunları inceleme fırsatını yakalar.

II. Dünya Harbi’nden sonra, Alman üniversitelerinde en genç doktorasını yapan ilk Türk bilim adamı olan Erbakan, 1953 yılında doçentlik imtihanını vermek üzere İstanbul’a döner. İmtihan sonucunda 27 yaşında Türkiye’nin en genç doçenti olma başarısını da gösteren Erbakan, araştırmalar yapmak üzere tekrar Almanya’nın DEUTZ fabrikalarına çağrılır. Burada 6 ay süreyle “motor araştırmaları başmühendisi” olarak, Alman ordusu için yapılan araştırmalara katılır.

1953’ün Kasım ayında İstanbul Teknik Üniversitesi’ne dönen Erbakan, 1955 yılında askerlik görevini İstanbul’da makinelerin bakım ve tamiratları kısmında tamamlar.

Askerlik görevinden sonra, tekrar üniversiteye dönen Erbakan, 1956 yılında Türkiye’de ilk yerli motoru imal edecek olan, 200 ortaklı “Gümüş Motor A.Ş.” yi kurup faaliyete geçirmiş ve Türkiye’nin ilk büyük sanayi hamlesini gerçekleştirmiştir.

Almanya dönüşü Türkiye’nin kendi otomobilini üreten bir fabrikasının kurulması yolunda hemen hazırlıklara girişmiş ve bugün “Pancar Motor” adı altında çalışan fabrikanın temelini 1956’da atmıştır. Gümüş Motor fabrikası 1960 tarihinde seri üretime başlamıştır. Dönemin Başbakanı Adnan Menderes, 1960 yılı başlarında fabrikayı gezerken: “Ben de çiftçiyim, bu motorları kendim kullandım. Bunun ne kadar büyük bir adım olduğunu çok iyi biliyorum. Türkiye de bunların yapılabileceğini görmek, beni son derece memnun etmiştir. Keşke ben bu fabrikayı 1960’ta değil de 1950’de görseydim. O takdirde Sümerbank’ın birçok fabrikalarını özel sektöre satar, oradan aldığım para ile Türkiye de Ağır Sanayi fabrikalarını kurardım.” diyerek duygularını dile getirmiş ve Erbakan’a tebrik ve takdirlerini iletmiştir. Ayrıca fabrikanın ihtiyacı olan 1.300.000 Dolar’lık dövizi de hiç bekletmeden, bir gün içinde tahsis ettirmiştir.

1960 yılında Ankara da yapılan sanayi kongresinde, Gümüş Motorun ürettiği makineleri ve parçaları tanıtan Erbakan, “Yeni hedefimiz, Türkiye’mizde artık yerli otomobillerin de yapılmasıdır” fikrini dile getirmiş, o zaman yönetimde olan askerlerce kabul gören bu fikir üzerine, Eskişehir Demiryolları CER atölyesinde “Devrim otomobili” adıyla ilk yerli otomobili imal etmiştir.

1965 yılında profesör olan Erbakan, 1969’da Odalar Birliği genel başkanlığına seçilmiştir. O zamanki Demirel Hükümeti, her türlü kanuni hükümleri hiçe sayarak Erbakan’ı polis zoruyla görevinden uzaklaştırma yoluna gitmiştir. Bunun üzerine siyasete atılmaya karar vermiş ve milletvekili adayı olmak için Adalet Partisine müracaat etmiştir. Buradan veto edilen Erbakan, 1969 seçimlerinde Konya’dan bağımsız olarak adaylığını koyup seçilerek meclise girmiştir.

1970 tarihinde Milli Görüş’ün ilk partisi olarak kurulan Milli Nizam Partisi, 1971 Nisan’ında ihtilal yönetiminin de baskısıyla antidemokratik bir biçimde kapatılır. Daha sonra 1972 yılında kurulan Milli Selamet Partisi, S. Arif Emre’nin resmi riyasetinde, Erbakan’ın da tabii liderliğinde girdiği 1973 seçimlerinde meclise girip, grup kurar.

1974 yılında kurulan MSP-CHP Koalisyonunda, Başbakan yardımcılığı ve Ekonomik Kurul Başkanlığı görevlerini üstlenen Erbakan, böylece Türkiye`nin maddi ve manevi kalkınması yolundaki ağır sanayi hamlesini de fiilen başlatmış olur. 1974 Kıbrıs Barış Harekatının gerçekleşmesinde ve Ada’da zulüm gören soydaşlarımızın refaha ulaştırılmasının ana mimarı olmuştur. Erbakan, Siyasi hayatını büyük bir azimle sürdürmüş, ülke, millet, ümmet ve insanlık için yoğun bir siyasi maratona tutuşmuştur. Ancak 12 Eylül ihtilalinin getirdiği antidemokratik uygulamalarla partisi kapatılan Erbakan 1987 yılına kadar siyaset yasağı cezası alarak politikadan resmen uzak kalır.

Eylül 1987’deki referandumla yeniden siyasi haklarını elde eden Erbakan, 1983 yılında kurulmuş olan Refah Partisi’nin kongresinde tekrar genel başkanlık makamına oturur. 1991 seçimlerinde milletvekili seçilir. Daha sonra belediyeler devrimini gerçekleştirir ve nihayet 1995 genel seçimlerinde büyük bir başarı kazanarak Refah Partisini birinci parti konumuna yükseltir.

1995 genel seçimlerinde Konya’dan milletvekili seçilerek meclise girer ve Türkiye’nin başbakanı olur. Koalisyon hükümeti sırasında halkın desteğini alan devletin bütçesinde gelir-gider denkliğini hedefleyen Denk Bütçe ve Havuz Sistemi, Edirne’den Kars’a ağır sanayi hamlesi gibi birçok önemli başarının yanında uluslararası alanda gelişmekte olan 8 ülkenin iş birliğine öncülük yaparak büyük bir gayretle altı ay gibi kısa bir sürede D-8’i (Development-8) meydana getirir.

İş Dünyasından STK’lara, Medya’dan siyasete, birçok yapının antidemokratik şekilde dış destekli ilişkileri ile 28 Şubat 1997 yılında Prof. Dr. Necmettin Erbakan, Başbakanlık görevini bırakmak zorunda bırakılmıştır. 1998 yılı Şubat ayında genel başkanı olduğu Refah Partisi’nin kapanmasıyla 5 yıl siyasi yasaklı hale gelen Erbakan 2003’te Saadet Partisi’nin genel başkanlığına seçilir. 2004 yılında genel başkanlıktan ayrılsa da 2011 tarihinde tekrar Genel Başkan seçilir.

Milli Görüş lideri Erbakan, kalp yetmezliği nedeniyle 27 Şubat 2011 günü öğle saatlerinde yaşamını yitirir. Devlet töreni yapılmamasını vasiyet eden Erbakan, 1 Mart Salı günü şiirde de gayet sarih ifade edildiği gibi milyonlarca seveninin katılımı ve dualarıyla Fatih Camii’nde öğle namazına müteakiben kılınan cenaze namazının ardından İstanbul Merkez Efendi’deki aile kabristanlığına defnedilir.

Öğretisi

Necmettin Erbakan’ın öğretisi sadedinde zikredeceğimiz en önemli kıymet “Milli Görüş’tür. Milli Görüş’e istikamet veren, bu düşüncenin ufkunu tayin eden en muharrik amil de İslâm’ın ta kendisidir. Bu noktadan Milli Görüş’ün genel karakteristiğini şöyle hülasa edilebiliriz: Erbakan’a göre İslâm peygamberleri, insanları tevhid ve adalete davet ederek insanların hak ve adalet bilincini geliştirmişlerdir. Bütün peygamberlerin insanlığı davet ettiği İslam dini, yeryüzünü imar ve ıslah etmenin yol haritası hükmündedir. Peygamberleri rehber edinen İslam âlimleri, düşünür ve önderleri ilimle hidayeti birleştirdikleri için feraset, dirayet, sebat ve sabır sıfatlarına sahip olmuşlardır. Onlar, peygamberleri rehber edinerek tarihin akışını değiştiren çığırlar açmışlar ve beşeriyetin ufkunu genişleten hedefler belirlemişlerdir. Onlar, ilimde doğruların öne çıkmasına, ahlaki hususlarda iyi ve güzelin yaygınlaşmasına, iktisadi alanlarda kaynakların verimli kullanılarak faydalı mal ve hizmetlerin üretilmesine ve siyasette ise adaletin tesis edilmesinde aktif görev üstlenmişlerdir. Onlar yeryüzünün imar ve ıslahında önder olmuşlardır. Erbakan’a göre, bugün, yeryüzünün imar ve ıslahında söz konusu ettiğimiz amilin ışığında önderlik eden hareket, Milli Görüş’tür.

Söz konusu ettiğimiz bu hususların ışığında Milli Görüş, Erbakan’a göre herhangi bir siyasi hareket değildir. Erbakan’a göre Milli Görüş, bu toprakların kendi içerisinden çıkarmış olduğu bir hareket olup başlangıç tarihi Hz. Adem’e kadar uzanmaktadır.

Söz konusu ettiğimiz bu hususların ışığında, kanuni zorluklar dolayısıyla ne kadar Milli Görüş deniliyorsa da Erbakan’ın “millîden’’ anladığının “dinî” olduğunu belirtmemiz gerekmektedir. Zira Kur’an-ı Kerim’de millet “din ile takip edilen yol” (Al-i İmrân, 3/96) manasında kullanılmıştır. Bu yönüyle Milli Görüş, hem yerliliği hem de diniliği ihtiva etmektedir. Dinîliği “millet-i İbrahim” ifadesinde karşılığını bulan “millet”in ırk ayrımı yapmayan, inanç birliğini ifade eden dolayısıyla Türk veya Kürt’ün de bağlı olduğu İslam dinine atfen telakki edilmelidir. Bu kavram aynı zamanda kurulan iki partinin adının da içinde yer alması ile dikkate şayandır. Bunlar Milli Nizam ve Milli Selamet’tir. “Millet-i İbrahim” olma durumu Erbakan’ın Bingöl konuşmasında: “Ne mutlu Türk’üm derseniz, Kürt kökenli bir Müslüman evladı da kalkar; ben de Kürdüm, daha doğruyum, daha çalışkanım, deme hakkını kazanır.” ifadesinde tebellür eder hale gelmiştir. Aslında bu ifadenin ardında yatan mana ulus-devletin, ırkçılık ve dinsizliğe açık olan tarafının sorgulanmasıdır. Diğer taraftan Milli Görüş’ün “milli” sıfatının muhtevasında ümmetçi bir vurgu da bulunmaktadır. Nitekim Milli Görüş’ün 1970’li yıllarda “ağır sanayi” diyerek “organize sanayiler kurmak, 1980’lerde Adil Ekonomik Düzen fikriyle hareket etmek yönüyle “yerliliği temsil ederken, 1990’larda yeni bir dünya düzeni için D-8’i kurmak, onun bütün insanlığın saadeti için “evrensel” bir düşünce ve çalışma vizyonuna sahip olduğunun bir göstergesi olmuştur.

Bütün bu ifadeler ve değerlendirmelerden sonra Erbakan’ın Milli Nizam Partisi’nin beyannamesinde geçtiği üzere Milli Görüş ifadesinin arka planında dört temel fikriyatın akislerine işaretler olduğunu ifade edebiliriz. Erbakan’ın Fatih’in İstanbul’un fethi ve Kanuni’nin Viyana kuşatmasına yaptığı vurgudan hareketle “Osmanlıcı”; Kurtuluş savaşına yaptığı vurgudan dolayı “Milli bağımsızlıkçı”; Hakk’a bağlılık, Batıl’a karşı olma, iyiliği emretmek kötülükten sakındırmak gibi ifadelerden dolayı “İnancına bağlı”; barajlar yapılması, füzeler üretilmesi ve ağır sanayi hamlesi (ulusal kalkınmacı bir hat) hedefinden dolayı “Modernist”tir.

Dış politikadaki insanlığa huzurlu yaşam hedefi ise İslam dünyasına öncülük edecek Büyük Türkiye’yi ve daha adil bir dünya inşasını hedeflemesindendir.

Milli Görüş’ün batı ve modernizme şüpheci yaklaşımı, İslami değerleri vurgulayan söylemi ve alternatif ekonomik model anlayışı (adil ekonomik düzen) ile İslami entelijansiyaya önemli bir politik zemin sağlamıştır.

Erbakan’ın Milli Görüş’ü temellendirdiği bazı hususlara kısa bir değinide bulunursak hareketin gözden kaçırılmaması gereken bir iç bütünlük ve tutarlılığının olduğu daha aşikar hale gelecektir. Erbakan, Milli Görüş’ün fiziği olarak 5 kavramı zikretmektedir. Bunlar; hidayet, feraset, dirayet, sebat ve sabırdır. Bu kavramlar Erbakan’ın İslam’ı anlamada ve Milli Görüş’ü tarif etmede sıklıkla müracaat ettiği temel kavramlardır. Bu kavramlar birbiri ile doğrudan irtibatlıdır. Erbakan’a göre, hidayet, Allah’ın insana bahşettiği en büyük lütuftur. İnsan bu sayede ilimde doğru ile yanlışı; ahlakta iyi ile kötüyü ve güzel ile çirkini; iktisatta faydalı ile zararlıyı; siyasette ise adalet ile zulmü ayırt etme bilincine sahip olur. Hidayet ile ilmi birleştirenler ise feraset sahibi olurlar. Bu sayede hadiselerin sebep ve sonuçlarını değerlendirerek olayların muhtevasını kavrarlar, hangi yol ve yöntemin insanı hedefe ulaştıracağını fark ederler. Tevhid ve adalet inancı, müminlere hak ve adaleti savunmada dirayet kazandırır. Bu sayede dirayet sahibi insanları hedeflerine ulaşmada hiçbir tehdit ve zorluk alıkoyamaz. Hayatlarının her anını hedeflerine ulaşmak için değerlendirirler. Sebat, ayağı sağlam zemine basmak ve sendelememektir. Sebat sayesinde ayaklarını sağlam yere basanlar karşıdan gelen zorluklar ve sadmeler ile sendelemezler. Bu konu ile ilgili Kur’an yeryüzünü imar ve ıslah edecek düzeni kuracak olan inananlara, “Ey iman edenler! Eğer siz Allah’ın dinine yardım ederseniz Allah da size yardım eder ve ayaklarınızı sabit kılar” (Muhammed Suresi, 47/7) ayetini hatırlatmıştır. Sabır ise her çeşit zorluk ve güçlük altında hedefe ulaşmak için yola devam etmektir. Zorluklara katlanarak hedeften vazgeçmeme azim ve iradesidir. “Yavrucuğum! Namazı kıl, iyiliği emret, kötülüklerden sakındır. Başına gelenlere sabret, çünkü bunlar, azmi gerektiren işlerdendir.” (Lokman Suresi, 31/17).

Erbakan’a göre Milli Görüş’ün kimyası ise şunlardır:

1. Milli Görüş maneviyatçıdır. Yani ahiret inancına merkezi bir rol atfetmektedir.

2. Milli Görüş hakkı üstün tutmakta ve hakkı savunmaktadır.

3. Milli Görüş nefis terbiyesini esas almaktadır.

Erbakan’ın “Bizim ahlakımız tekke adabıdır” sözü, Milli Görüş’ün üçüncü kimya maddesinin neredeyse alamet-i farikasıdır. Milli Görüş’ün dayanışmacı modelde teşkilatlanması geniş kitleler için onu hem bir parti, hem bir okul, hem de bir ekonomik dayanışma kurumu haline getirmiştir.

Erbakan’a göre, şuurlu Müslüman olmanın en büyük göstergesi karargâha, yani cihad emirine bağlılık gösterilmesidir.

Ahlak ve Siyaset Düşüncesi

Necmettin Erbakan’ın ahlak ve siyaset düşüncesinin merkezinde İslam bulunmaktadır. Ona göre İslam, “Bir hayat nizamıdır. Allah yapısı olduğu için mükemmeldir ve tamdır. Zerre kadar noksanı, fazlası ve hatası bulunmamaktadır. İslam dini, bir bütündür. Ona bir şey katılmaz ve ondan bir şey çıkarılmaz. Baştan sona Hak’tır, hayırdır ve hepsi, herkes için ve her yerde lazımdır. Çünkü İslam, dünya ve ahiret saadetinin tek adresidir. İslam ile batıl sistemler bir kalpte birleşmez ve barışmaz. İslam bize ve zamana uymaya mecbur değildir. Ama herkes, her zaman İslam’a uymak zorundadır”. O yüzden Müslümanların İslam’a uyma eylemi sadece inanç, ibadet ve ahlak hususunda değil, aynı zamanda siyaset, ahlak, ekonomi, sanat, eğitim, hukuk gibi hayatın bütün unsurlarında kendisini göstermelidir. Nitekim İslam zekât, faiz gibi uygulamaları ile iktisadi alana; şura, liyakat, devlet başkanının adaletli olması gibi ilkeleri ile idari ve siyasi alana; haklar ve sorumluluklar gibi hususlar ile hukuk alanına dair ilkeler koyan bütüncül bir sistemdir. Erbakan’ın siyaset düşüncesinde, İslam dininin bütün bu unsurlarını bir arada hayata uygulama hususunda bir nizamı siyaset arenasında hayata geçirmek hedeflenmiştir. Bu hedef uğrunda Erbakan, İslam’ı siyaset dahil hayatın bütün alanlarında belirleyici unsur olarak görmüştür. Bu doğrultuda şahsına niçin siyaset yaptığı sorulduğunda “Cihad edilmeyen yerde İslâm yaşamaz” diyerek “Biz siyaset yapmıyoruz, biz cihad ediyoruz” şeklinde verdiği cevabı onun söz konusu ettiğimiz siyaset düşüncesinin merkezinde cihad anlayışının olduğunu ortaya koymaktadır. Bu bağlamda Erbakan, siyasetin değerlerimizi tahrip ettiği kirli arenada “Önce Ahlâk ve Maneviyât” diyerek “Cihad” düsturuyla hizmet edilmesi gerektiğini savunmuştur. O’na göre; “cihad ibadeti en büyük ibadettir, namaz dinin direği, cihad ise zirvesidir” (Tirmizi, 1398/1978, 8/2749; İbn Mace, 1982, 12/3973) hadisinde de ifade edildiği üzere cihad ibadeti en büyük farzdır. Çünkü, diğer ibadetler için belli bir zaman, mekan ve miktar belirtildiği halde cihad için böyle bir sınırlama yapılmamış, cihadın her zaman, insanın takatinin sonuna kadar, disiplinli ve organizeli bir şekilde teşkilatlanarak yapılması gereken bir ibadet olduğunu vurgulamıştır. Erbakan cihadın en büyük ibadet olmasının sebepleri arasında “İnsanlığın en hayırlısı insanlığa en faydalı olandır” (Buhari, 1315/1897, 35) prensibinin olduğunu hatırlatmıştır. Yine “Kimse kendisi için yaşamaz, kardeşi için yaşar” düsturu ile “İki Müslüman birbirine giderken, ben şimdi şu yaklaştığım arkadaşımdan ne menfaat elde edebilirim diye bir araya gelirse o buluşmalarından hayır gelmez. Tersine, ben şimdi şu gittiğim kardeşime nasıl faydalı olabilirim diye yaklaşırsa o buluşmadan büyük faydalar hâsıl olur” ifadesi Erbakan’ın cihat anlayışının temel özelliğini faş etmektedir.

Erbakan’ın siyaset düşüncesinde ahlak önemli bir yer teşkil etmektedir. “Önce ahlak ve maneviyat” sloganı siyaset düşüncesinin merkezinde ahlak ve maneviyatın olduğunu gayet sarih ifade etmektedir. Erbakan’ın siyaset düşüncesinin temelinde ahlak ile topluma yararlı insan yetiştirmek, insanların “irfan” sahibi olarak yetişmesini sağlamak ve manevi terbiyeye ve bu meyanda nefis terbiyesine öncelik vermek bulunmaktadır.

Dijital Yapım: MÜSİDER ve TV5 Televizyonu

Şehir yaşamının stresinden uzaklaşmak isteyen ziyaretçiler, serin ve temiz havasının yanı sıra soğuk kaynak sularıyla da tanınan yaylanın yolunu tutuyor.

Hayvanlarını otlatmak için yaylaya göç eden yöre sakinlerinin yanı sıra bölgeye kentten ve farklı illerden gelen ziyaretçiler, kamp, piknik, balık tutma gibi etkinliklerle keyifli vakit geçiriyor.