Duyuruda, "TCMB tarafından geliştirilen ve 8 Ocak 2021 tarihi itibarıyla kullanıma açılan yeni nesil anlık ödeme sistemi FAST Türkiye’de ödemeler alanında yarattığı yenilikçi yaklaşım ve katman servisleri ile günün her saati güvenli, hızlı ve kolay bir şekilde ödeme yapılmasına olanak sağlamakta olup alışveriş işlemlerinde nakit ve kartlı ödeme yöntemlerine alternatif bir yöntem olarak hızla yaygınlaşmaktadır." ifadelerine yer verildi.

Kullanıcıların FAST sistemine gösterdikleri ilgi ve ödemeler ekosisteminin dinamik gereksinimleri göz önünde bulundurularak, 26 Ağustos 2026 itibarıyla FAST işlem tutar limitlerinin para transferleri ve Ödeme İste Katman Servisi üzerinden gerçekleştirilen ödemelerde 100 bin liradan 300 bin liraya yükseltileceği açıklandı.

Duyuruda, FAST-TR karekod kullanılarak gerçekleştirilen dinamik doğrulamalı iş yeri ödemelerinde ise işlem tutar limitlerinin 250 bin liradan 300 bin liraya çıkarılacağı belirtildi.

Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün ekim vadeli varil fiyatı da 85,34 dolar olarak belirlendi.

Geçen hafta yaklaşık yüzde 5 artış kaydeden petrol fiyatları, yeni haftanın ilk işlem gününde ABD'nin İran'a yönelik açıklaması beklenen yeni yaptırımlar öncesinde yapılan kar satışları ve İran'ın bazı Irak tankerlerine Hürmüz Boğazı'ndan geçiş izni vermesiyle geriledi.

ABD ile İran arasındaki görüşmelerin çıkmaza girmesi ve Hürmüz Boğazı'ndaki petrol sevkiyatına ilişkin belirsizliğin sürmesi arz endişelerini artırırken, gerilimin askeri cepheden ekonomik alana taşınması petrol piyasalarındaki riskleri derinleştiriyor.

Piyasalarda gözler ABD Hazine Bakanı Scott Bessent'in bugün açıklaması beklenen İran'a yönelik yeni ekonomik yaptırımlara çevrildi. Bessent, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı paylaşımda, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'ın askeri kapasitesini, askeri fabrikalarının neredeyse tamamını ve nükleer programını "yok ettiğini" savundu. Bessent, "Şimdi son oyuna giriyoruz. Şafakta, bir düşmana karşı bugüne kadar düzenlenmiş en büyük mali saldırı olan ekonomi (saldırı) günü başlıyor." ifadesini kullandı.

Tahran yönetiminden ekonomik baskıya karşı daha sert bir misilleme gelebileceği yönündeki açıklamalar ise petrol piyasalarındaki arz endişelerini canlı tutuyor. İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızayi, X hesabından yaptığı paylaşımda, İran'a yönelik ekonomik savaşın sürmesi halinde Hürmüz Boğazı'ndan veya Basra Körfezi'nin herhangi bir noktasından "tek bir damla petrolün" ihraç edilmeyeceğini belirtti.

Trump daha önce İran'a yönelik eşi benzeri görülmemiş boyutta bir "ekonomik operasyon" ilan ederken, Tahran yönetimine destek veren ülkeleri de ağır ekonomik sonuçlarla karşılaşmakla tehdit etmişti.

- Hürmüz'de sınırlı geçiş

İran'ın Bağdat'ın talebi üzerine bazı Irak petrol tankerlerinin Hürmüz Boğazı'ndan geçmesine izin vermesi ise piyasalarda sınırlı bir rahatlama sağladı.

İran resmi ajansı IRNA'nın haberine göre, Irak'a ait petrol tankerlerinin Boğaz'dan geçmesi için özel izin verildi. Talebin, İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf'ın yakın zamanda gerçekleştirdiği Irak ziyareti sırasında ve öncesinde Iraklı yetkililer tarafından iletildiği aktarıldı.

Öte yandan, İran Basra Körfezi Su Yolu Yönetim Kurumu, Hürmüz Boğazı'nda ülkenin belirlediği geçiş düzenlemelerine uymayan bazı gemilerin sonraki geçişlerinde para cezası, alıkoyma veya müsadere gibi yaptırımlarla karşılaşabileceğini bildirdi.

Brent petrolde teknik olarak 93,53 doların direnç, 88,94 doların ise destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.

Dolar/TL, saat 09.40 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 0,1 artışla 48,0720 seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalarda avro/TL yüzde 0,2 artışla 56,1800'den, sterlin/TL ise yatay seyirle 65,6320'den işlem görüyor.

Dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 98,8 seviyesinde bulunuyor.

Orta Doğu'da ateşkesin sağlanmasına yönelik belirsizlikler fiyatlamaları zorlaştırmaya devam ediyor. ABD ile İran arasında yürütülen müzakerelerden henüz somut bir sonuç çıkmazken tarafların karşılıklı restleşmelerinin askeri cepheyle sınırlı kalmayarak ekonomik alana da yayılması mevcut belirsizlikleri artırıyor. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent'in bugün İran'a yönelik yeni ekonomik yaptırımları açıklaması bekleniyor.

Bu doğrultuda, enerji tedarikinde önemli role sahip Hürmüz Boğazı üzerindeki jeopolitik gölgelerin kalkmamasıyla yüksek seyrini koruyan petrol fiyatları, küresel ölçekte enflasyonist baskılara ilişkin endişeleri canlı tutuyor.

Analistler, para piyasalarındaki mevcut fiyatlamaların, ABD Merkez Bankasının (Fed) yıl sonuna kadar bir kez faiz artırabileceğine işaret ettiğini ifade ederken bu beklentilerin açıklanan ekonomik veriler ve Orta Doğu'daki jeopolitik gelişmelere bağlı olarak değişebildiğini söyledi.

ABD tahvil piyasasında Hazine Bakanlığının uzun vadeli tahvil geri alımlarını artırma hamlesinin etkisi sınırlı kalırken, 30 yıllık tahvil faizi yüzde 5,25 civarında son 19 yılın zirvesine yakın seyrini sürdürüyor.

Yurt içinde ise Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), dün 1 Mart 2026'da ara verilen bir hafta vadeli repo ihalelerine tekrar başlama kararı aldı.

Analistler, bugün yurt içinde finansal hizmetler güven endeksi, sektörel enflasyon beklentileri, hanehalkı beklenti anketi ile finansal kesim dışındaki firmaların döviz varlık ve yükümlülükleri verilerinin takip edileceğini, yurt dışında ise veri gündeminin sakin olacağını belirtti.

Global piyasalarda yaşanan dalgalanmalar, döviz kurundaki hareketlilik ve peş peşe gelen ÖTV zamları, akaryakıt fiyatları üzerinde etkili olmaya devam ediyor.

Benzinin litre fiyatına 2 lira 74 kuruş zam yapılması planlanıyor.

Güncel akaryakıt fiyatları:

İstanbul Avrupa Yakası akaryakıt fiyatları

• Benzin litre fiyatı: 71.54 TL
• Motorin litre fiyatı: 82.73 TL
• LPG litre fiyatı: 33.79 TL

İstanbul Anadolu Yakası akaryakıt fiyatları

• Benzin litre fiyatı: 71.39 TL
• Motorin litre fiyatı: 82.58 TL
• LPG litre fiyatı: 33.19 TL

Ankara akaryakıt fiyatları

• Benzin litre fiyatı: 72.51 TL
• Motorin litre fiyatı: 83.83 TL
• LPG litre fiyatı: 33.89 TL

İzmir akaryakıt fiyatları

• Benzin litre fiyatı: 72.81 TL
• Motorin litre fiyatı: 84.12 TL
• LPG litre fiyatı: 33.79 TL

ABD ile İran arasında yürütülen müzakerelerden henüz somut bir sonuç çıkmazken, tarafların karşılıklı restleşmelerinin askeri cepheyle sınırlı kalmayarak ekonomik alana da yayılması mevcut belirsizlikleri artırıyor. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent'in bugün İran'a yönelik yeni ekonomik yaptırımları açıklaması bekleniyor.

Bu doğrultuda, enerji tedarikinde önemli role sahip Hürmüz Boğazı üzerindeki jeopolitik gölgelerin kalkmamasıyla yüksek seyrini koruyan petrol fiyatları, küresel ölçekte enflasyonist baskılara ilişkin endişeleri canlı tutuyor.

Analistler, para piyasalarındaki mevcut fiyatlamaların, ABD Merkez Bankasının (Fed) yıl sonuna kadar bir kez faiz artırabileceğine işaret ettiğini ifade ederken, bu beklentilerin açıklanan ekonomik veriler ve Orta Doğu'daki jeopolitik gelişmelere bağlı olarak değişebildiğini söyledi.

Halihazırda devam eden belirsizliklere ek olarak Fed'in politika adımlarının netlik kazanmaması, gözleri Fed Başkanı Kevin Warsh'un cuma günü Jackson Hole Ekonomi Politikaları Sempozyumu'nda yapacağı açıklamalara çevirdi.

Öte yandan ABD'de açıklanacak büyüme ile enflasyon göstergesi niteliğindeki kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksi verileri, yatırımcıların odağında yer alan önemli başlıklar arasında bulunuyor. Verilerin, ekonomik aktivitenin gücü ve enflasyonun seyri üzerinden Fed'in faiz patikasına ilişkin beklentilere yön vermesi bekleniyor.

Bu gelişmelerin yanı sıra, bu hafta yapay zeka temasının devam edip etmeyeceğini ölçmek açısından Nvidia'nın açıklayacağı finansal sonuçlar da takip edilecek önemli gündem maddeleri arasında yer alıyor.

Analistler, dünyanın en büyük şirketi konumundaki Nvidia'nın karlılık ve büyüme beklentileri ile yarı iletken sektörünün geleceğine yönelik öngörülerinin piyasalardaki oynaklığı artırabileceğini belirtti.

Bu arada ABD ile Kanada arasındaki tarife konusu da gündemi meşgul eden gelişmeler arasında bulunuyor. Kanada Başbakanı Mark Carney, yürütülen ticaret müzakerelerinde ABD'nin "ekonomik açıdan uygulanabilir olmayan ve adaletsiz" şartlar önerdiğini belirterek, işçileri, çiftçileri, aileleri ve işletmeleri korumak amacıyla Washington'ın yeni tarifelerine bire bir karşılık vereceklerini söyledi.

- Altın yaklaşık 3,5 ayın zirvesinde

ABD Hazine Bakanlığının uzun vadeli tahvil geri alım operasyonlarını iki katına çıkarmasıyla satış baskısı bir süreliğine azalan tahvil piyasalarında sular durulmuyor. Cuma günü 3 baz puan artışla haftayı yüzde 4,74'te tamamlayan ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yeni haftaya yüzde 4,71 seviyesinde başladı. ABD'nin 2 yıllık tahvil faizi de 2 baz puan düşüşle yüzde 4,23'e indi.

ABD Hazine Bakanlığının tahvil piyasasına yönelik müdahalelerini artırabileceğine ilişkin beklentiler dolar üzerindeki baskıyı sürdürdü. Dolar endeksi yeni haftaya yatay seyirle 98,8 seviyesinde başladı.

Zayıflayan dolar ve tahvil faizlerindeki yükselişin frenlenmesinden destek bulan altının onsu yeni günde 4 bin 657 dolara çıkarak yaklaşık 3,5 ayın zirvesini gördü. Ons altın şu sıralarda yüzde 0,7 artışla 4 bin 638 dolardan alıcı buluyor.

Ekim vadeli Brent petrolün varil fiyatı ise yüzde 1,5 düşüşle 93 dolarda seyrediyor. ABD'de endeks vadeli kontratlar da haftaya negatif başladı.

- Avrupa endeks vadeli kontratlar karışık seyrediyor

Orta Doğu'daki jeopolitik gelişmelere ilişkin belirsizliklerle Avrupa'da vadeli işlem piyasalarında endeks vadeli kontratlar haftaya karışık seyirle başladı.

Bölgede yüksek seyreden petrol fiyatlarının enerji maliyetlerini artıracağı endişeleri sürerken, piyasalarda Avrupa Merkez Bankasının (ECB) gelecek ay faiz artışına gideceğine kesin gözüyle bakılıyor.

Geçen hafta Avro Bölgesi'nde temmuz ayına ilişkin Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) aylık yüzde 0,2, yıllık yüzde 2,9 artarak beklentiler dahilinde gerçekleşti. Enflasyonun ECB'nin yüzde 2'lik hedefinin üzerinde kalmaya devam etmesi, bankanın para politikasına ilişkin sıkılaşma beklentilerini destekleyen unsurlar arasında yer aldı.

Bu hafta bölgede Almanya'da büyüme, ekonomik güven endeksi, perşembe günü Avrupa Merkez Bankası (ECB) toplantı tutanakları, cuma günü Almanya'da işsizlik oranı ve Avro Bölgesi'nde tüketici güven endeksi takip edilecek.

Öte yandan ABD'deki Jackson Hole Ekonomi Politikaları Sempozyumu'nda para politikalarına yönelik verilecek mesajlar da yakından izlenecek.

- Asya borsaları negatif seyrediyor

Mevcut gelişmeler ışığında Asya borsaları haftaya negatif bir seyirle başladı. Orta Doğu'daki gelişmeler ile Jackson Hole toplantısındaki mesajların bölge piyasalarının yönü üzerinde etkili olması bekleniyor. ABD-Kanada ticaret gerilimlerinin yükselmesi, bölgeye yönelik yeni bir tarife gündeminin oluşabileceği endişelerini gündeme taşıdı.

Öte yandan Çin'in önde gelen e-ticaret ve teknoloji şirketi Alibaba'nın, yapay zeka alanındaki yatırımlarını finanse etmek için 10,2 milyar dolar tutarında hisse satışı yapmayı planladığına yönelik haber akışıyla şirket hisseleri yüzde 9,8 düştü.

Güney Kore merkezli elektronik şirketi Samsung Electronics, bu yıl hissedarlara 90 ila 110 trilyon vonluk (yaklaşık 65 ila 80 milyar dolar) kaynak aktarılacağını duyurdu. Samsung hisseleri, rekor düzeydeki 80 milyar dolarlık hissedar getirisi planının beklentileri karşılamaması nedeniyle yüzde 8 değer kaybetti.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,5, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 2,9, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,9 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 2 düştü.

- TCMB bir hafta vadeli repo ihalelerine tekrar başlama kararı aldı

Cuma alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,82 değer kazanarak 14.514,82 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat ise cuma akşamı seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,09 yükseldi.

Öte yandan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 1 Mart 2026'da ara verilen bir hafta vadeli repo ihalelerine tekrar başlama kararı aldı.

Dolar/TL dünü 48,0390'dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 48,0790'dan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde finansal hizmetler güven endeksi, sektörel enflasyon beklentileri, hanehalkı beklenti anketi ile finansal kesim dışındaki firmaların döviz varlık ve yükümlülükleri verilerinin takip edileceğini, yurt dışında ise veri gündeminin sakin olacağını belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.400 ve 14.300 puanın destek, 14.600 ve 14.700 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

10.00 Türkiye, ağustos ayı finansal hizmetler güven endeksi

10.00 Türkiye, ağustos ayı sektörel enflasyon beklentileri

10.00 Türkiye, ağustos ayı hanehalkı beklenti anketi

14.30 Türkiye, haziran ayı finansal kesim dışındaki firmaların döviz varlık ve yükümlülükleri

"Değerli vatandaşlarımız, her birinizi ayrı ayrı sevgi ve saygıyla selamlıyorum. Bugün sizlere bütün kalbimi açarak konuşmak istiyorum. Öncelikle şunu ifade etmek isterim; bu süreçte beni seven, bana güvenen ve yıllardır yanımda duran insanları istemeden üzdüğümün farkındayım. Bazı dostlarımın, yol arkadaşlarımın ve hemşehrilerimin yaşananlar karşısında kırıldığını, şaşırdığını ve bana sitem ettiğini görüyorum. Bu duyguları yok saymıyorum, aksine hepsini anlıyor, önemsiyor ve sonuna kadar hak veriyorum. Belki bazı şeyleri daha erken ve daha açık anlatmalıydım. Yaptığım iletişim hatasının kamuoyunda nasıl karşılanabileceğini daha iyi hesaplamalıydım. Bu nedenle beni seven ve benden belirli bir siyasi duruş bekleyen insanlara karşı kendimi açıklama sorumluluğu hissediyorum. Bunu bir borç ve üzerimde bir vebal olduğunu biliyorum. Onun için bugün karşınızdayım. Sadece yaşadıklarımı olduğu gibi anlatmak ve gerçekleri bütün samimiyetimle anlatmak istiyorum.

Bildiğiniz gibi Cumhuriyet Halk Partisi'nden istifa ettim ve ederken de gerekli açıklamayı yapmıştım. Bir süre durup düşünmek, bundan sonra ülkeme, milletime ve temsil ettiğim insanlara karşı sorumluluğumu en doğru şekilde nasıl yerine getirebileceğimi değerlendirmek istiyordum aslında. İstifamdan sonra AK Parti Konya Milletvekili Sayın Ünal Karaman benimle görüştü. Sayın Cumhurbaşkanının benimle görüşmek istediğini ve bir davetinin olduğunu söyledi. Ben de bu davete icabet ettim tabii ki. Çünkü benim 35 yıllık aldığım siyasi terbiye bunu gerektirir. Siyasi görüşlerimiz farklı olabilir, aynı partide olmayabiliriz, birbirimizi memleketin faydası için eleştirebiliriz ama Türkiye Cumhuriyeti'nin Cumhurbaşkanı sizi konuşmak üzere davet ediyorsa gider görüşürsünüz. Ben de bunu yaptım.

"ERDOĞAN BENİ AK PARTİ'YE DAVET ETTİ"

Sayın Cumhurbaşkanı ile gerçekleştirdiğimiz görüşmede kendisi AK Parti'ye katılmam yönündeki düşüncesini ve davetini ifade etti. Ben de kendisine açıkça şunu söyledim; 'Bu benim tek başıma ve bir anda verebileceğim bir karar değil Sayın Cumhurbaşkanım' dedim. Ailemle konuşmam gerektiğini, yıllardır beraber yol yürüdüğüm yol arkadaşlarımla, ekibimle ve sorumluluğunu taşıdığım insanlarla istişare etmeden böyle bir karar veremeyeceğimi ifade ettim. Karşılıklı değerlendirmelerin olumlu sonuçlanması halinde 14 Ağustos tarihinde bir katılım olabileceğini de konuşuldu.

Fakat burada önemli bir hususun altını özellikle çizmek istiyorum. Ben o görüşmeden çıkarken hayırlısı olsun diyerek ayrıldık. Kendi içimde bunun değerlendirmesini yapıyordum. Yıllardır muhalefette eleştirdiğim bazı meselelerin düzelmesine içeriden katkı sağlayabilir miyim? İnandığım doğruları orada da aynı şekilde savunabilir miyim? Ve en önemlisi memleketime nerede daha fazla faydalı olabilirim? Belki kafamdaki sorular bunlardı. Siyasete girdiğim ilk günden bugüne kadar Atatürk'ten, Cumhuriyet'ten ve inandığım değerlerden vazgeçmedim. Bundan sonra da asla vazgeçmeyeceğim. Benim için asıl mesele bulundum yerde bu ülkeye, milletimize ne kadar faydalı olabileceğimdir.

Ancak ben henüz bütün bunları değerlendirirken yaptığımız görüşme kamuoyuna yansıdı ve sanki kararımı vermişim, AK Parti'ye katılmam kesinleşmiş gibi bir hava oluşturuldu. İşte işin en zor ve üzücü tarafı da burada başladı. Çıkıp böyle bir şey yok diyemezdim çünkü bir görüşme olmuştu, Sayın Cumhurbaşkanı'nın bir daveti olmuştu. Olmuş bir görüşmeyi olmamış gibi anlatmak bana yakışmazdı zaten. Ama bunu yalanlamayınca da bu defa henüz vermediğim bir kararın sanki sahibiymişim gibi insanların karşısına çıktım.

"BANA KIZANLAR ÇOK HAKLILAR"

Bugün geriye dönüp baktığımda bir şeyi de bütün samimiyetimle söylemek istiyorum. Bana kızan insanları anlıyorum, çok haklılar. Yıllardır beni belirli bir siyasi çizgide tanımış, söylediklerimi dinlemiş, mücadelemi takip etmiş insanların böyle bir haber karşısında şaşırmasını, kırılmasını, hatta bana kızmasını anlıyorum. Özellikle de süreç eksik bilgilerle ve farklı anlatımlarla kamuoyuna yansıdıysa ben o tepkilerin tamamını aynı kefeye koymuyorum zaten. Samimiyetle 'Biz seni böyle tanımadık' diyerek bana sitem eden insanların sözlerini de çok ama çok önemsiyorum. Çünkü biliyorum ki o tepkinin altında yıllardır bana duydukları güven ve benden bekledikleri siyasi bir duruş var. Bunda da haklılar, bunu yok sayamaz. Ben de kendi payıma düşeni aldım, alıyorum.

Belki bazı şeyleri daha erken anlatmalıydım. Belki siyasi nezaket gereği attığım bazı adımların kamuoyunda nasıl algılanabileceğini daha iyi hesaplamalıydım. İnsan hata yapabilir, yanlış karar verebilir, bazen kendisini doğru ifade edemeyebilir. Ben hiçbir zaman 'Ben hata yapmam' diyen bir insan olmadım hiç. Ama bir konuda vicdanım çok rahat: Ben insanları kandırmam. Yaşanmamış bir şeyi yaşanmış gibi ya da yaşanmış bir şeyi de hiç olmamış gibi anlatmam. Çünkü bugün bir makamda olursunuz, yarın olmazsınız. Bunların hepsi gelir geçer ama geriye insanın sözü kalır, itibarı kalır, vicdanı kalır.

"BİR GENEL BAŞKANIN İTİRAZ ETTİĞİ BİLGİSİ BANA DA ULAŞTI"

Sonraki süreçte daha önce birlikte siyaset yaptığım bir siyasi partinin genel başkanının Sayın Cumhurbaşkanı ile görüşerek benim AK Parti'ye katılmama itiraz ettiği ve bu nedenle de sürecin sona erdiği yönünde bazı bilgiler bana da ulaştı. Bunun ne kadarının doğru olduğunu bilmiyorum. Açıkçası bu söylentilerle de ilgilenmiyorum. Ama burada bir hakkı da teslim etmek isterim. Sayın Cumhurbaşkanı beni davet etti, Külliye'de kabul etti, düşüncelerimi dinledi ve görüşmemiz boyunca son derece nazik bir yaklaşım gösterdi. Bunu söylemek benim için siyasi görüş meselesi değil, nezaket meselesidir. Bu sözlerimin bu çerçevede anlaşılmasını isterim. Ben yalnızca kendi yaşadığımı anlatıyorum. Çünkü hakkımda çok şey söylendi, çok şey yazıldı. İnsanların zihninde farklı hikayeler oluştu. Ben de kendi hikayemi yaşadığım şekliyle anlatmayı hem kendime hem de kamuoyuna karşı bir sorumluluk olarak görüyorum.

Hayatım boyunca doğru bildiğimi söylemeye devam edeceğim. Yanlış gördüğümü de ülkemiz ve milletimizin faydasına eleştireceğim. Benim siyaset anlayışım dün de buydu, bugün de bu. Dün bu değerlerden vazgeçmedim, bugün de vazgeçmiyorum, yarın da asla vazgeçmeyeceğim. Bu süreçten benim de çıkardığım dersler var. Kırdığım, üzdüğüm insanlar olduysa onların duygularını anlıyorum. Bana samimiyetle kızanların, eleştirenlerin ve sitem edenlerin sözlerini de duyuyorum ve sonuna kadar hak veriyorum. Ama herkes şundan emin olsun: Ben gerçeği saklayarak, insanları kandırarak ya da dün söylediğimi bugün inkar ederek siyaset yapmayacağım. Bugün karşınıza çıkmamın sebebi de bundan ibaret. Sadece yaşadığım gerçeği kendi penceremden ve bütün samimiyetimle anlatmak istedim. Gerisinin takdiri her zaman olduğu gibi aziz milletimizindir. Hepinizi sevgiyle ve saygıyla selamlıyorum."

Toplantıya, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlık edecek. Toplantıda 2027-2029 dönemi Orta Vadeli Program hazırlıkları ele alınacak.

Basına kapalı gerçekleştirilecek olan toplantı sonrası yazılı açıklama yapılması planlanıyor.

Gelecek 3 yılın rotasının çizileceği Orta Vadeli Program eylül ayı başında açıklanacak. Program ile enflasyon, büyüme, ihracat gibi temel makro hedefler belirlenecek, yapısal reform gündemi netleşecek.

Pentagon'un, İran'la savaşta verdiği kayıpları iki ayrı döneme ayırarak verilere yansıttığı görüldü.

"Destansı Öfke Operasyonu (Operation Epic Fury)" diye isimlendirilen saldırılar, savaşın ilk aşaması olarak kabul edilirken, Pentagon, bu ilk dönemde ölü sayısını 14, yaralı sayısının ise 417 olarak bildirdi.

Pentagon raporunda, söz konusu 14 ölümden 7'si, çatışma sırasında hayatını kaybedenler veya aldıkları yaralar sonucu ölenler dahil, "düşman kaynaklı ölüm (hostile death)" olarak sınıflandırılırken, diğer 7'si ise "ABD Hava Kuvvetleri ve Donanması personelini etkileyen kazalar veya belirlenemeyen nedenler sonucunda gerçekleşen ölümler" olarak belirtildi.

- Çatışmanın en ağır yükünü ABD Kara Kuvvetleri üstlendi

İkinci aşamada da "Denizaşırı Harekatlar (Overseas Operations)" adıyla Washington ile Tahran arasındaki mutabakat zaptının fiilen etkisiz hale geldiği dönemden sonraki ve Başkan Donald Trump'ın ateşkesin "bittiğini" resmen ilan etmesinden bir gün önceki tarih olan 7 Temmuz'dan bu yana yaşanan kayıplar yer aldı.

Bu kategoride, kayıtlarda tamamı ABD Kara Kuvvetleri mensubu olan 4 "düşman kaynaklı ölüm" ve 340 civarında yaralı daha kaydedildi.

Her iki raporlama döneminde toplam 11 ölüm ve 589 yaralanma ile çatışmanın en ağır yükünü ABD Kara Kuvvetleri üstlendi.

ABD'li bazı medya kuruluşlarının hesaplamalarında yaralı sayısı 756'nın üzerinde gösterildi.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın başkanlığında görev yapacak olan kurulun ilk toplantısı Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde yapılacak. Toplantıya Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Milli Savunma bakanları katılacak. Toplantıda Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MİT Başkanı ve MGK Genel Sekreteri de yer alacak.

Kurulun ilk toplantısında ana gündem terör örgütünün fesih ve silah bırakma süreci olacak. Sürecin sahaya yansımaları ve güvenlik birimlerince yakın takibine ilişkin kapsamlı değerlendirme yapılacak ve ihtiyaçlar doğrultusunda oluşturulacak alt komisyonlar ele alınacak.

Kurul, PKK/KCK ve bağlantılı oluşumların feshi ile terör örgütünün kontrolündeki silah ve mühimmatın tamamının teslim edilmesine kadar süreci takip edecek. Silahların geri dönüşü olmayacak şekilde bırakıldığının tespiti için kurumlar arası tam koordinasyonla çalışmalar yürütülecek. Teyit için Milli Güvenlik Kurulu kararı beklenecek.

4 AİLE FERDİNE AİT 1818 TAPU İŞLEMİ

MASAK raporunda yer alan TAKBİS kayıtlarına göre; Alihan Kuriş'in annesi A.G.D.K. adına 646, babaannesi N.K. adına 539, babası M.S.K. adına 207 ve eşinin babası M.K. adına 426 gayrimenkul işlem kaydı tespit edildi. Yalnızca dört aile ferdine ait toplam 1818 tapu işleminin bulunması, taşınmazların edinim ve devir zincirlerini adli makamların inceleme alanına taşıdı.

KISA SÜREDE PEŞ PEŞE DEVİR VE SATIŞLAR

Alihan Kuriş’in kardeşi Hilmi Tuna Kuriş’in taşınmaz hareketlerinin 2024-2026 döneminde yoğunlaştığı belirlendi. Babasının vefatının ardından Adapazarı ve Sultanbeyli’deki tarlaların Hilmi Tuna Kuriş’e intikal ettiği, 14 Şubat 2025 tarihinde ise aynı taşınmazlar üzerinde el birliği mülkiyetinin sona erdirilmesi, hisse düzeltmesi ve satış işlemlerinin peş peşe gerçekleştirildiği kaydedildi. Söz konusu taşınmazlar üzerinde haciz, ihtiyati tedbir ve el koyma kararlarının bulunduğu, bankacılık transfer trafiğinin ise onlarca milyon liraya ulaştığı ifade edildi.

EŞİNİN ARACINA ÜÇÜNCÜ KİŞİDEN 2,4 MİLYON TL

Raporda, Alihan Kuriş’in eşi S.K. adına gayrimenkul bulunmadığı ancak iki otomobil kaydının yer aldığı belirtildi. Otomobillerden birinin alımında 5 Eylül 2023 tarihinde Mehmet Özmen isimli kişiden S.K.'nın hesabına 2 milyon 406 bin 650 TL gönderildiği ve paranın aynı gün otomotiv şirketine aktarıldığı tespit edildi. Parayı transfer eden kişi ile aile arasındaki hukuki ve ticari ilişkinin boyutu soruşturma kapsamında incelemeye alındı.

AYNI GÜN EDİNİLEN TARLALAR VE HESAP HAREKETLERİ

Eşinin kardeşi A.N.B.'nin banka işlem hacminin 2023 yılında yaklaşık beş kat arttığı ve 2 Ekim 2023 tarihinde aynı şahıstan (F.K.) toplam 18 bin 700 metrekarelik 5 ayrı tarlayı aynı gün devraldığı rapora yansıdı. S.K.'nın annesi Z.K.'nın ise herhangi bir şirket ortaklığı veya mal varlığı bulunmamasına rağmen, 2016-2026 yılları arasında hesaplarında 9,3 milyon lirayı aşan çift yönlü transfer trafiği gerçekleştiği tespit edildi.

KAYITLAR VE BEYANLAR KARŞILAŞTIRILACAK

Soruşturmanın bundan sonraki aşamasında; MASAK verileri, banka dekontları, tapu dosyaları, şirket bilançoları ve vergi beyannameleri adli makamlarca karşılaştırılacak. Elde edilen mali veriler ile toplanan diğer delillerin incelenmesinin ardından nihai hukuki değerlendirme yapılacak.

730 bin 854 aday bir yükseköğretim programına yerleşti. Elektronik kayıtlar yarın başlayacak ve 26 Ağustos'a kadar sürecek.

Yüz yüze kayıtlar da yarından itibaren 28 Ağustos'a kadar devam edecek.

Kayıt hakkı kazanan adayların, gerekli belgeleri tamamlayarak belirtilen süre içerisinde üniversitelerine başvurması gerekiyor.

Kayıt yaptırmayanlar haklarını kaybedecek

Süre içerisinde kayıt için başvurmayan veya kayıt işlemlerini tamamlamayan adaylar haklarını kaybedecek.

Elektronik kayıt için ise adaylar üniversiteleri tarafından duyurulan belgelere ve tarihe göre işlem yapacak.

Açıklamada, "1 Mart 2026 tarihinde ara verilen bir hafta vadeli repo ihalelerine tekrar başlanmasına karar verilmiştir. Kamuoyunun bilgisine sunulur" denildi.

MHP’nin ülkesi ve milleti için her türlü çileye katlandığını belirten Yıldız, Cumhur İttifakı'nın Türkiye'nin geleceği için önemli adımlar attığını ifade etti.

Yıldız, "Terörsüz Türkiye" hedefinin devlet politikası haline geldiğini belirterek, "Cumhurbaşkanımızın başkanlığında ve onun dirayetiyle bu mesele sonunda bir devlet politikası haline geldi. Çok şükür bu günlere geldik." dedi.

"Terörsüz Türkiye" hedeflerine tek tek ulaşıldığını ifade eden Yıldız, sürecin milletin ve devletin geleceği açısından tarihi bir dönüm noktası olduğunu dile getirdi.

Süreçte MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın rolüne değinen Yıldız, şöyle devam etti:

"Bunun maddi bir karşılığı olabilir mi? Dünyada bunun kadar herhangi bir şey değerli olabilir mi? Herhangi bir siyasal duruş bunun kadar kıymetli olabilir mi? MHP lideri ve Cumhur İttifakı, tabii öncelikle mutlaka söylemek zorundayız, bir hakkı teslim etmek zorundayız. Cumhurbaşkanımızın başkanlığında ve onun dirayetiyle bu mesele sonunda bir devlet politikası haline geldi. Çok şükür bu günlere geldik."

Yıldız, Cumhur İttifakı'nın hiçbir zaman herhangi bir siyasi hesap ya da gündelik kazanım peşinde olmadığını vurguladı.

Son günlerde bazı belediyelerle ilgili davaların kamuoyunu meşgul ettiğine dikkati çeken Yıldız, mahkeme kararı kesinleşene kadar kimse hakkında peşin hüküm verilemeyeceğini ancak kamuoyuna yansıyan bazı emarelerin de görmezden gelinemeyeceğini söyledi.

Konuşmaların ardından tek listeyle gidilen seçimlerde Furkan Biçer, MHP Tekirdağ İl Başkanlığına seçildi.

Biçer, kongrenin ardından partililere destekleri için teşekkür etti

ABD'nin İran'a 47 yıldır ekonomik savaş yürüttüğünü dile getiren Muhibi, "Düşmanın eylemlerinden biri de ekonomik savaştır. Düşmanın savaşının olumsuz etkilerini bertaraf etmek için senaryolarımız var." dedi.

Ülkelerle ekonomik ilişkileri kolaylıkla sürdürdüklerini savunan Muhibi, ekonomik açıdan hiçbir endişe taşımadıklarını kaydetti.

ABD'nin askeri alandaki başarısızlığının ardından ekonomik savaşa yöneldiğini savunan Askeri Sözcü, ekonomik savaşın, İran halkında algı oluşturmaya ve ABD'nin galip geleceğine dair bir inanç meydana getirmeye yönelik olduğunu söyledi.

İran'ın ABD'nin "hemen yanı başında" ekonomik ilişkilerini sürdürdüğünü ve Washington'ı "devre dışı bıraktığını" iddia eden Muhibi, "Sonucunu yakın gelecekte göreceksiniz." ifadesini kullandı.

Kaynak, Barrack'ın "İsrail'in tarafında olmaması" nedeniyle istihbarat aktarımının durdurulmasına karar verildiğini söyledi.

Haberde, Tel Aviv yönetiminin ABD'nin İsrail'in güvenliğine yönelik uzun süredir devam eden taahhüdünün aşınmasından giderek daha fazla endişe duyduğu, bu endişenin sadece ABD Başkanı Donald Trump'ın İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'ya karşı sabrını yitirmesinden kaynaklanmadığı, İsrail-Suriye görüşmelerinde önemli rol oynayan Barrack'ın çizgisinin de endişeye yol açtığı kaydedildi.

Daha önce de Barrack'ın İsrail’in güvenlik ihtiyaçlarına yeterince duyarlı olmayan bir çizgiyi savunan ve zaman zaman uzaklık, hatta düşmanlık hissi uyandıran bir üslupla konuşan biri olarak tanımlandığı; hatta Netanyahu'nun onu "düşmanca davranan bir unsur olarak gördüğü" iddia edilmişti

Açıklamada, "Son günlerde bir kez daha sosyal medyada Sayın Abdullah Öcalan’a atıfla ‘görüşme notu’ ve ‘tutanak’ adı altında bazı metinler dolaşıma sokulmaktadır" denildi.

"SÜRECİ PROVOKE ETMEYE YÖNELİK İDDİALAR"

"Görüşme notu" adıyla paylaşılan metinlerin bağlamı ve mesnedinin belirsiz bırakıldığı aktarılan açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Bu metinlerde ekleme, çıkarmalar yapılmakta, bir kez daha şahsiyetlere ilişkin kimi ibarelerin yerleştirildiği görülmektedir. ‘Tutanak’ adı altında paylaşılan diğer bazı metinlerde de kamuoyunu yanıltmaya ve süreci provoke etmeye yönelik iddialar ortaya atılmaktadır.

Bu girişimleri, Sayın Öcalan’ı ve önemli bir eşiğe ulaşan süreci doğrudan sabote etmeye dönük tehlikeli bir faaliyet olarak değerlendirdiğimizi ve bunun hiçbir şart altında kabul edilebilir olmadığını açıkça ifade ediyoruz. Bir kez daha vurgulamak isteriz ki; İmralı Heyeti’nden ya da Sayın Öcalan ile görüşen aile ve avukatlarından gelmeyen, resmi bir zemine dayanmayan hiçbir belge, not ya da bilgiye itibar edilmemelidir."

İran'da Starlink ekipmanlarının ülkeye sokulması ve dağıtımına karşı polis operasyonlarının yoğunlaştırıldığını belirten Rahimi, bu konunun özellikle ABD ve İsrail'le 12 günlük savaşın ardından özel olarak takip edilmeye başlandığını ifade etti.

Rahimi, ele geçirilen ekipmanların büyük bölümünün batı ve kuzeybatı sınırlarından Azerbaycan ve Irak Kürt Bölgesel Yönetimi üzerinden, ayrıca ülkenin güneyindeki deniz sınırlarından Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Umman güzergahları kullanılarak ülkeye sokulduğunu kaydetti.

Ekipmanların taşınmasında sınırda yaşayanlara tanınan muafiyetlerden yararlanıldığını savunan Rahimi, kaçakçıların sınır bölgelerinde gayrıresmi yollarla veya yük hayvanlarını kullanma suretiyle bu cihazları ülkeye soktuklarını belirtti.

- İran'da 7 bin 556 kaçak kripto para madenciliği cihazı ele geçirildi

Rahimi ayrıca, 4 ayda kaçak kripto para madenciliği cihazlarına yönelik operasyonlar düzenlendiğini söyledi.

Bu operasyonlarda, 7 bin 556 kripto para madenciliği cihazının ele geçirildiğini, 11 yasa dışı madencilik çiftliğinin tespit edildiğini ve 733 şüphelinin gözaltına alındığını aktaran Rahimi, madencilik cihazlarını taşıyan 26 araca el konulduğunu ve konuyla ilgili 721 adli dosya açıldığını bildirdi.

Ele geçirilen kripto para madenciliği cihazlarının İran elektrik şebekesine ciddi yük bindirdiğini hatırlatan Rahimi, söz konusu cihazların toplamda yaklaşık 27 megavatlık sürekli ve gizli bir yük oluşturduğunu, bunun da 76 binden fazla konutun elektrik tüketimine eşdeğer olduğunu kaydetti.

- Starlink nedir?

Starlink, SpaceX'in dünyanın yetersiz hizmet alan bölgelerine internet erişimini kolaylaştırmak için yıllardır üzerinde çalıştığı, uzay tabanlı bir sistemdir.

ABD'li iş adamı Elon Musk'ın şirketi SpaceX'in yörüngede bulunan 3 bin 200'den fazla Starlink uydusu, dünyanın en uzak yerlerine yüksek hızda ve geniş bantlı internet sağlıyor.

255 MERKEZDE GERÇEK DIŞI BEYAN TESPİT EDİLDİ

Bakan Tekin, soru önergelerine verdiği yanıtta MEBBİS üzerinden gerçekleştirilen incelemelerin sonuçlarını paylaştı. Buna göre, 2021-2026 döneminde toplam 893 özel eğitim ve rehabilitasyon merkezi hakkında yaptırım uygulandı.

Bu merkezlerden 255'inin, gerçekleşmeyen eğitimleri yapılmış gibi bildirerek kamu kaynaklarından fazladan ödeme aldığı belirlendi.

Türkiye genelinde 3 bin 348 özel eğitim ve rehabilitasyon merkezinin faaliyet gösterdiğini belirten Tekin, yaklaşık 550 bin kişinin her ay bu merkezlerden hizmet aldığını ifade etti. Bakanlık verilerine göre merkezlere 2025 yılında toplam 47,6 milyar liralık ödeme yapıldı.

DERS DEVAMI BİYOMETRİK SİSTEMLE KONTROL EDİLECEK

Türkiye Gazetesi'nde yer alan habere göre, yeni sistem öncesinde merkezlerin yaptığı ders bildirimleri, Milli Eğitim Bakanlığı bilişim sistemlerine girilen beyanlar üzerinden değerlendiriliyordu. Denetimlerde ayrıca kamera kayıtlarından yararlanılıyordu.

Ancak görüntüler üzerinden kişilerin kimliklerinin kesin biçimde belirlenmesinde yaşanan sorunlar, yeni bir doğrulama yöntemine geçilmesine neden oldu. BKDS ile öğrencilerin derslere katılımının biyometrik veriler üzerinden doğrulanması hedefleniyor.

VERİLER KVKK KAPSAMINDA İŞLENECEK

Bakan Tekin, BKDS'nin yüz tanıma yazılımı ve gerekli güvenlik donanımlarından oluştuğunu belirtti. Sistem kapsamında elde edilen biyometrik verilerin Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) ile bilgi güvenliği politikalarına uygun şekilde işleneceği bildirildi.

MEB, uygulamanın işleyişini izlemeyi ve ihtiyaçlara göre teknik altyapıyı geliştirmeyi sürdürecek.

Anadolu Ajansı’nda yayımlanan yazıda Uçum, 7595 sayılı Kanun’un olağan bir terörle mücadele kanunu olmadığını belirterek, milli ve kamusal bir üstün yarar için devletin muhataplara yönelik şarta bağlı bir yeniden başlama imkanı verme politikasının söz konusu olduğunu dile getirdi.

“Bu politikanın başarısına bağlı tali sonuçlar olacaktır. Diğer deyişle devlet, pozitif hukuk yoluyla bir milli ve kamusal üstün yarar politikası uygulamaktadır. Tamamlandığı zaman muhataplarla ilgili kişisel şartlar da gerçekleşmişse kanundan kaynaklı bazı pozitif hukuki sonuçlar doğacaktır. Kişisel şartlar gerçekleşmezse negatif hukuki sonuçlar doğacaktır” diyen Uçum, sürecin aşamalı niteliğini gören ve bu zorunlu aşamalar dinamiğine uyumlu davrananların Türkiye’nin hep birlikte kazanmasına katkıda bulunduğunu, buna direnenlerin ise kaybedeceğini kaydetti.

Rutin dışı dönemlerin rutin dışı yöntemlerle yönetildiğini söyleyen Uçum, “Terörsüz Türkiye’ye geçiş süreci Cumhuriyet tarihimizin en önemli rutin dışı dönemlerinden biridir. Rutin dışılığın temel kriteri ele alınan konuyu aktüel siyaset üzerinden değil genel siyaset yaklaşımıyla değerlendirmektir. Parti siyasetinin ajandaları açısından değil, ülkenin ihtiyaçları üzerinden konuya bakmaktır” ifadelerini kullandı.

Uçum’un değerlendirmesinin tamamı şöyle:

“Tekrar hatırlatmak gerekirse Türkiye’nin içeride ve bölgede sistematik terör tehdidinden devamlı surette kurtulması, demokratik siyasetin bazı parçaları üzerindeki terör vesayetinin tasfiyesi, terörün pratiğinin ve dilinin, sosyal, ekonomik ve kültürel etkilerinin tüm mecralarda bitirilmesi hedefiyle devlet, topyekun hamle yapacağı bir geçiş süreci başlattı ve bu çerçevede yeni bir paradigma geliştirdi.

Anayasal olarak devlet başkanı sıfatına sahip Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan Erdoğan 25-26 Ağustos 2024’te Ahlat ve Malazgirt programlarında, 30 Ağustos 2024’te Zafer Bayramı etkinliğinde ve 1 Ekim 2024’te Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin (TBMM) yeni yasama yılı konuşmasında bu paradigmayı etraflıca açıkladı. Büyük bir tecrübeye ve bilgeliğe sahip MHP Genel Başkanı Sayın Devlet Bahçeli cesur çıkışlarla pratik sürecin önünü açtı.

Terörsüz Türkiye’ye geçiş süreci Cumhurbaşkanımız Erdoğan’ın ülke liderliği, Sayın Bahçeli’nin kararlı, tavizsiz ve öncü yaklaşımları, Cumhur İttifakı’nın kuvvetli iradesi ve devlet kurumlarının titiz çalışmalarıyla bu safhaya kadar güçlü bir şekilde sürdürüldü.

Bir devlet inisiyatifi olarak başlayan ve devlet politikası olarak devam eden Terörsüz Türkiye hedefine yönelik geçiş süreci, bu süre zarfında terörsüz bölge amacıyla birleşerek çok önemli bir aşamaya geldi. Görünür yönüyle 1 Ekim 2024’ten beri devrede olan Terörsüz Türkiye’ye geçiş süreci, geçen yirmi iki aylık sürede birçok ilerlemeyle temel eşiği aşarak hedefin en yakınına ulaştı.

Hedefe yakınlaşmada en kritik adımlardan biri de geçiş süreci kanununun kabulüdür. TBMM, kendi tarihinde yüksek öneme sahip kanunlar arasında ön sıralarda yer almayı hak eden bu kanunu 10 Ağustos 2026’da kabul etti. Kanun 18 Ağustos 2026 tarihli, 33344 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. 7595 sayılı Kanun’un tarihi bir misyona sahip olacağı görülüyor. Bu kanun Türkiye’nin sistematik terörü kesin ve devamlı surette tasfiye etmekte olduğu geçiş sürecinin çerçeve hukukunu oluşturuyor. Bu kanun uygulanmaya başlayıp belirlenen süre içinde uygulaması başarılı olarak bitince Terörsüz Türkiye’ye geçiş süreci tamamlanacaktır. Diğer bir deyişle 7595 sayılı Kanun olağan bir terörle mücadele kanunu değildir. Bu kanun sistematik terörü bitirmeye matuf genel bir amaca sahiptir. Bu nedenle 7595 sayılı Kanun analiz edilirken, değerlendirilirken ve yorumlanırken sadece pozitif hukuk sisteminde yer alan olağan bir mevzuat unsuru olarak görülemez ve o sınırlarda ele alınamaz. 7595 sayılı Kanun genel amacından bağımsız değerlendirmeye tabi tutulmamalıdır. Kanunun her türlü pozitif hukuk yorumu genel amaca bağlı yapılmalıdır.

1- 7595 Sayılı Kanun’a ilişkin metodoloji sorunu

Rutin dışı dönemler, rutin dışı yöntemlerle yönetilir. Terörsüz Türkiye’ye geçiş süreci Cumhuriyet tarihimizin en önemli rutin dışı dönemlerinden biridir. Rutin dışılığın temel kriteri ele alınan konuyu aktüel siyaset üzerinden değil genel siyaset yaklaşımıyla değerlendirmektir. Parti siyasetinin ajandaları açısından değil ülkenin ihtiyaçları üzerinden konuya bakmaktır. Devletin aktüel işleyişi içerisinde değil genel işleyişi içerisinde süreci yönetmektir.

Bu nedenle geçiş sürecinin hukuk politikasının da özel olarak geliştirilmesi gerekiyordu. Geçiş süreci kanunu bu yaklaşımının somut ürünüdür. TBMM’nin olağan yasama faaliyetinin değil, olağanüstü şartları taşıyan geçiş sürecine uygun olağan dışı yasama faaliyetinin ortaya koyduğu bir kanun söz konusudur. Kanun teklifinde sekiz partinin iradesi ve tarihteki en yüksek sayılardan biri olan 367 milletvekilinin imzasının olması bu olağan dışı yasama faaliyetinin ilk büyük göstergesidir. Teklifin görüşülme sürecinin özgünlükleri de buna işarettir. Kanunun kabulünde 467 milletvekilinin oyuyla ortaya çıkan çok daha yüksek mutabakat ve oy sayısı bu olağan dışı yasama faaliyetinin belirleyici delili oldu. Bunlar konunun aktüel siyaseti ve parti ajandalarını aşarak ele alındığını genel siyaset ve ülke ihtiyaçları üzerinden konuya bakıldığını ortaya koydu. Dolayısıyla, kanun koyucunun iradesi kanunun genel amacına belirleyici üstünlük vermektir. Bu durumda kanunun genel amacı kanunun tüm hükümlerinin yorumunda temel yorum ilkesi olarak benimsenmelidir. Denebilir ki zaten bir kanunun yorumunda amaçsal yorum her zaman dikkate alınır. Ama bu yetmez. Sadece sözel yorumun yetmediği durumda amaçsal yoruma başvurma metodu 7595 sayılı Kanun bakımından uygun düşmez. 7595 sayılı Kanun, ilkesel olarak amaçsal yorumlanmalı, sözel yorum da kanunun genel amacına yardımcı olacak şekilde yapılmalıdır. Somut olarak kanunda yer verilen erteleme ve diğer kurumlar da amaçsal yorumla değerlendirilmeli, bu kurumların pozitif hukuktaki misyonlarına bire bir bağlı değerlendirmeler amaçsal yoruma uygun düştüğü ölçüde dikkate alınmalıdır.

7595 sayılı Kanun olağan bir hukuki düzenleme değildir. Dolayısıyla olağan bir terörle mücadele kanunu olarak ele alınamaz. Kanunun olağan dışı yönü genel amacıdır. Genel amaç sistematik terörün kesin ve devamlı surette bitirilmesidir. Kanun’un ceza ve infaz politikaları, genel amaca hizmet etmek yaklaşımıyla oluşturulmuştur. Kanun’daki ceza ve infaz yaklaşımlarını genel amacın dışına çıkacak şekilde değerlendirmekten kaçınmak gerekir. Kanun amacına ulaşınca ertelemelerden sonra ortaya çıkacak sonuç teknik anlamda da genel manada da bir af olmayacaktır. Milli ve kamusal bir üstün yarar için devletin muhataplara yönelik şarta bağlı bir yeniden başlama imkanı verme politikası söz konusudur. Bu politikanın başarısına bağlı tali sonuçlar olacaktır. Diğer deyişle devlet, pozitif hukuk yoluyla bir milli ve kamusal üstün yarar politikası uygulamaktadır. Bu politika başarıya ulaştığında muhataplar bakımından hukuki sonuç doğuracak olması ikincil bir durumdur. Aslolan sistematik terörün kesin ve devamlı surette tasfiyesinin başarılı olmasıdır. Bununla birlikte kanunun hukuki niteliğine ilişkin yine de bir değerlendirme yapmak istenirse genel gerekçede yazdığı gibi bu kanun ‘hukuki niteliği itibariyle ceza adalet sistemi ile infaz hukukuna ilişkin sınırlı ve koşullu bir kanuni düzenleme’dir.

Diğer bir husus, kanunun PKK/KCK terör örgütüne ve bununla bağlantılı her türlü oluşuma özgü olmasının yani hukuk dışı yapılanmaları kapsamasının kanunda yer alan kavramlara etkisidir. Kanunda yer alan ‘terör örgütünün fiilen sona ermesi’, ‘örgütün tamamen tasfiyesi’ gibi ifadeler hukuksal bir sona erme ya da hukuksal tasfiye anlamında değildir. Bunlar pratik süreçler olarak yürüyecek ve tamamlanacaktır. Tamamlandığı zaman muhataplarla ilgili kişisel şartlar da gerçekleşmişse kanundan kaynaklı bazı pozitif hukuki sonuçlar doğacaktır. Kişisel şartlar gerçekleşmezse negatif hukuki sonuçlar doğacaktır. Ayrıca tasfiye hukuki bir kavram olarak kullanılsa dahi bu durum tasfiye kavramının siyasal, sosyal veya kültürel bağlamda kullanılamayacağı anlamına gelmez. Bu nedenle bir kavramın ya da terimin tek bir anlam taşımak zorunda olmadığını, kullanılan bağlama göre farklı anlamlar da yüklenebileceğini hesaba katmamız gerekir. Nitekim disiplinler arası kavram geçişleri sık sık olabilmektedir. Yine bir disiplin başka disiplinden ödünç kavram alabilmektedir. Dolayısıyla bağlam-kavram ilişkisi açısından konuya bakmak her zaman daha isabetli olur.

2- Komisyon raporu ve kanun ilişkisi

TBMM Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu raporunu 18 Şubat 2026’da tamamlayıp Meclis Başkanlığı’na sundu. Yüksek bir temsil bileşimiyle kurulan Komisyon, tarihsel bir sorumluluk üstlendi ve bunun gereğini de layıkıyla yerine getirdi. Komisyon raporunun geçiş sürecine ilişkin hukuk politikası açısından toplumsal rızayı güçlendirdiğini belirtmek gerekir.

Komisyon raporunun 6’no’lu ‘Sürece İlişkin Yasal Düzenleme Önerileri’ başlıklı bölümünde geçiş süreci hukukuna ilişkin net bir çerçeve çizilmiştir:

* Komisyona göre münfesih PKK terör örgütünün tüm unsurlarıyla silah bıraktığının ve kendisini tasfiye ettiğinin devletin güvenlik birimlerince tespit ve teyit edilmesi ve bunun için bir tespit ve teyit mekanizmasının devrede olması gerekir.

* Komisyon örgütün tüm unsurlarıyla feshiyle silahların teslimi ve bırakılma sürecinde ihtiyaç duyulacak yasal düzenlemelerin yapılması konusunda genel anlayış birliğine varmıştır.

* Raporda toplumla bütünleşmeyi de güçlendirecek geçiş süreci hukuku açısından amaca özgülenmiş, müstakil ve geçici mahiyette bir yasal düzenlemeye ihtiyaç olduğu belirtilmiştir.

* Yine raporda müstakil ve geçici bir kanununun yanı sıra ceza ve infaz hukuku düzenlemelerine yollama yapılmış münfesih örgüt mensuplarıyla ilgili adli işlem gerekliliğine işaret edilmiştir. Yapılacak düzenlemelerin ve işlemlerin toplumda cezasızlık ve af algısı oluşturmaması gerektiği de vurgulanmıştır.

* Raporda Yürütme içinde geçiş süreci açısından bir izleme ve raporlama mekanizmasının kurulması önerilmiştir. Bu mekanizmanın hem kamuoyunu bilgilendirmesinin hem de hazırladığı raporları TBMM’ye sunmasının gerekli görüldüğü ifade edilmiştir.

* Komisyon, süreçte rol ve görev alanlarla ilgili yasal güvence tanınmasına da raporunda yer vermiştir.

Görüldüğü üzere 7595 sayılı Kanun, neredeyse bütün temel esasları açısından Komisyonun çizdiği çerçeveye uygundur. Tespit ve teyit, müstakil ve geçici kanun, adli işlem gerekliliği, cezasızlık ve af algısı oluşturmamak, izleme ve raporlama mekanizmaları, yasal güvence Komisyon raporunun temel esasları olup tamamı kanunda düzenlenmiştir. Ayrıca Komisyonun genel anlayış birliği kanunun teklif ve kabul sürecine çok etkili olarak yansımıştır.

Dolayısıyla TBMM’nin Terörsüz Türkiye’ye geçiş sürecine ilişkin iradesi önce Komisyon raporunda somut bir çerçeve oluşturarak yasama faaliyetini yönlendirme iradesi şeklinde ortaya çıkmıştır. Devamında bu çerçeveye temel esasları açısından bire bir uygun bir kanunun kabul edilmesiyle yasama iradesi olarak hayata geçmiştir. Bunun için 7595 sayılı Kanun değerlendirilirken kanun koyucunun Komisyon raporu ile kanun arasında kurduğu bu organik bağı yani kanunla rapor arasındaki ilişki bütünlüğünü hep göz önünde tutmak, dikkate almak ve önemsemek gerekir.

3- Kanunun niteliğine ve hükümlerine ilişkin açıklamalar

a. Kanunun niteliği ve genel amaç

Kanun, Komisyon raporuna uygun olarak müstakil ve geçici nitelikte özel bir kanundur. Müstakil olması kanunun sadece PKK/KCK terör örgütü ve örgütle bağlantılı oluşumlarla sınırlı olmasını anlatır. Geçicilik kanundan yararlanmanın ilgili Milli Güvenlik Kurulu (MGK) kararının ilanından sonra altı aylık bir süreye tabi olmasından doğmaktadır. Sistematik ve örgütlü terörün bitirilmesi için gereken kanuni düzenlemeler genel hükümlerle yapılamayacağı için kanunun özel kanun olması ise bir zorunluluk halidir. Elbette kanun, özel hükümlerle düzenlenirken özel kanunlarda uyulması gereken tekil olay yasağı ile objektif şart olan eşitlik ilkesine uygun hazırlanmıştır. Kanun PKK/KCK terör örgütünün ve bağlantılı oluşumlarının belirsiz sayıda eylemlerini ve faaliyetlerini kapsadığı için tekil olay yasağına uygundur. Ayrıca, PKK/KCK terör örgütünün iradi bir şekilde fesih ve silah bırakma kararları alması farklı bir durum oluşturmuştur. Sistematik ve örgütlü terörün bitirilmesi bu farklı durumla doğrudan bağlantılıdır. Dolayısıyla farklı durumlarda olanlara farklı kuralların uygulanması eşitlik ilkesinin ihlali olmadığından kanun eşitlik ilkesiyle de uyumludur.

Ayrıca kanunun bir genel amacı vardır. Kanun hükümlerini ele alırken kanunun genel amacını temel ölçü olarak görmek son derece önemlidir. 7595 sayılı Kanun olağan bir terörle mücadele kanunu değildir. Bu kanun sistematik terörü bitirmeye matuf genel bir amaca sahiptir. Bu genel amaç kanunun adında genel bir perspektif olarak ifade edilmiştir. Kanunda pozitif adlandırma tercih edilmiştir. ‘Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmeyi Güçlendirme’ adı, kanunun amacının salt olağan bir terörle mücadele olmadığını, sistematik ve örgütlü terörü kökten yok etmek şeklinde genel bir amaca yöneldiğini, bu amaca ulaşılmasıyla milli dayanışma ve toplumsal bütünleşmenin çok ileri seviyelere ulaşacağını ifade etmektedir. Dolayısıyla, kanun hükümleri hem değerlendirilirken hem de uygulamada yorumlanırken genel amaç tek doğru pusula ve ana kerteriz olarak konumlandırılmalıdır.

b. Kanunun somut amacı

Kanunun genel amaca yönelik somut amaç hükmü altı unsurdan oluşuyor. Bunlar şöyle sıralanabilir:

* PKK/KCK terör örgütünün ve bununla bağlantılı her türlü oluşumun fiili varlığına son verilmesi.

* Örgütün kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim etmesi.

* Silah ve mühimmatın tesliminin güvenlik kurumlarınca tespiti.

* Örgütün fiili varlığına son verdiğine, silah ve mühimmatın teslim edildiğine ilişkin tespitlerin teyidine dair Milli Güvenlik Kurulu kararının alınması ve bu kararın Resmi Gazetede yayımlanması.

* Resmi Gazetede yayımlanmayı takiben yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar ile mahkumiyet hükümlerinin ertelenmesi.

* Tüm sürece ilişkin (kayıt, soruşturma izni, takip, koruma tedbirlerine ilişkin işlemler gibi) diğer tüm işlemlerin yapılması.

c. Kanunun kapsamı

Kanunun kapsamı üç kategoride düzenlenmiştir. Bunlar örgütsel kapsam, kişi bakımından kapsam ve suç açısından kapsamdır.

Örgütsel açıdan PKK/KCK terör örgütünün ve bununla bağlantılı her türlü oluşum kanununun kapsamındadır. Her türlü oluşum ifadesi örgütle bağlantılı tüm illegal yapıları işaret etmektedir. Sadece aktif terör unsurlarını barındıran oluşumlar değil, teröre destek unsurlarını barındıran tüm oluşumlar da kapsamdadır.

Kişi bakımından kapsamda; kurucu, yönetici ve üye olanlar, örgüte bilerek ve isteyerek yardımcı olan kişiler, örgüt propagandası yapanlar ve örgütün faaliyeti kapsamında suç işleyen diğer kişiler vardır. Yalnız kişi bakımından kapsamda olmak kanundan doğrudan yararlanma hakkı vermez. Kişi bakımından kapsamda olanların kanundan faydalanabilmesi için istisna tutulan suçlarla ilgili haklarında adli işlem veya hüküm olmaması gerekir. Bu nedenle ‘üst kademe yöneticileri salt kişi bakımından kapsamda olduğu için veya bunlarla ilgili kesinleşmiş bir mahkumiyet kararı olmadığı için kanundan yararlanacak’ iddiaları tümüyle asılsızdır. Haklarında istisna tutulan suçlardan adli işlem yani soruşturma veya kovuşturma yapılmış kişiler bir mahkumiyetleri olmasa bile kanundan yararlanamazlar.

Suçlar açısından kapsama, istisna suçlar hariç örgüt faaliyeti kapsamında işlenen tüm suçlar, propaganda ve yardım suçları ile terörün finansmanının önlenmesiyle ilgili kanundaki suçlar girmektedir.

d. Kanundaki istisnalar

i. Tarih Sınırına Bağlı İstisna Düzenlemesi

Mevcut Türk Ceza Kanunu 1 Haziran 2005’te yürürlüğe girmiştir. Bu konudaki bir uzman görüşüne göre, ‘Kanunda yer alan 1 Haziran 2005 tarihi Türk ceza adalet sisteminde suç tasniflerinin, cezaların alt-üst sınırlarının, infaz rejimlerinin ve terörle mücadele hukukunun tamamen yenilendiği hukuki bir milattır. Kanun koyucu, hukuki uyum ve yeknesaklık sağlamak amacıyla bu tarihi dönüm noktası olarak almıştır. 1 Haziran 2005’ten önceki döneme ait, on yılları aşan yargı süreçleri tüm yönleriyle tamamlanmış ve kesinleşmiş çok eski mahkumiyet dosyaları bulunmaktadır. Kanundaki ‘1 Haziran 2005’ten önce işlenen müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezalarını gerektiren suçlar kapsam dışıdır’ kuralı, örgütsel faaliyetlerin en yoğun, çatışmaların en şiddetli olduğu geçmiş döneme ait en ağır cezaların (örneğin örgüt liderliğine yönelik ilk dönem yargılamalarının veya en ağır eylemlerin) bu erteleme mekanizmasının tamamen dışında tutulasını amaçlamaktadır.’

İstisna kapsamında tutulan 1 Haziran 2005’ten önce işlenmiş ve ağırlaştırılmış müebbet ile müebbet hapis cezasını gerektiren suçların failleri bu suçlardan haklarında mahkumiyet olmasa bile kanundan yararlanamaz. İstisna için soruşturma veya kovuşturma işleminin yapılmış olması yeterlidir.

ii. Kasten öldürme suçuna bağlı istisna düzenlemesi

Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçları herhangi bir zaman sınırına tabi olmaksızın istisnalar kapsamındadır. Bu istisnanın da devreye girmesi için kesinleşmiş mahkumiyet şart değildir. Faillerle ilgili adli işlem yapılmış olması yani soruşturma veya kovuşturmaya başlanması yeterlidir.

iii. İstisnaların tespiti

Yetkili yargısal merciler başvurular başladığında her başvuruyu kişinin dosyası üzerinden değerlendirecek ve kanundan yararlanma hakkının olup olmadığını tespit edecektir. Yani kanun, kapsama giren kişiler için kendiliğinden veya otomatik olarak bir erteleme işlemini devreye sokmayacaktır. Dosya bazında ve kişi esaslı inceleme yapılacaktır. Bu inceleme de re’sen yapılmayacak kişilerin kanundan yararlanma talebine ilişkin yazılı başvurusu üzerine gerçekleştirilecektir. Yapılan inceleme sonucu kişinin istisnalara tabi olduğu anlaşılırsa erteleme talebi reddedilecektir. Elbette ret kararlarına karşı yargısal itiraz yolları açıktır.

Bu noktada, mevcut soruşturma ve kovuşturma dosyaları istisna suçlar kapsamında olan kişiler bakımından yargılama sürecinde suç vasfının değişmesi veya verilen hükümle isnat edilen suçların kanun kapsamına girmesi ihtimalini değerlendirmek gerekir. Eğer bu arada altı aylık süre geçerse bu kişiler kanundan yararlanmaz. Bu nedenle kapsama giren herkesin altı aylık süre başladığında başvuru yapması isabetli olabilir. Başvuru sırasında istisnalara tabi olanlardan daha sonra kapsama girenler çıkarsa ilk başvuruları reddedilmiş olsa bile sonradan kişinin lehine gerçekleşen değişiklik başvuru şartı zamanında yerine getirildiği için dikkate alınır.

e. Erteleme uygulaması

7595 sayılı Kanun’un yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar ile mahkumiyet hükümlerinin ertelenmesine ilişkin düzenleme çeşitli şartlara bağlı aşamalı bir uygulamadır. Bunlar genel koşul, özel koşul, değerlendirme, karar, süreç ve sonuç aşamalarıdır. Bu aşamalara geçmeden önce Kanun kapsamındaki suçlarla ilgili erteleme sürelerini belirtmek gerekir. Buna göre üst sınırı 15 yıl veya daha az ceza gerektiren suçlardan dolayı soruşturmalar ve kovuşturmalar ile cezaların infazı 5 yıl süreyle ertelenir. 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı soruşturmalar ve kovuşturmalar ile cezaların infazı 10 yıl süreyle ertelenir. Erteleme süreleri, ertelemeye ilişkin verilen kararların kesinleşmesiyle başlar.

Ertelemenin devreye girebilmesi için genel koşul örgütün fiili varlığına son verdiğine, silah ve mühimmatın teslim edildiğine ilişkin tespitlerin teyidine dair MGK kararının alınması ve bu kararın Resmi Gazetede yayımlanmasıdır. Genel koşul tespit, teyit ve ilan unsurlarından oluşmaktadır.

İlandan sonra altı aylık süre içinde kapsamdaki kişilerin yetkili mercilere yazılı başvurusu özel koşuldur. Başvuru sahipleri yazılı başvurularını bizzat yapabilecekleri gibi avukatları aracılığıyla da yapabilirler.

Değerlendirme süreci yetkili yargı mercilerinin (cumhuriyet savcılıkları, mahkemeler ve infaz hakimlikleri) yapacağı incelemeyi ifade eder. İncelemenin ilk aşaması başvurucunun yasanın kişi bakımından kapsamına girip girmediğini tespit etmektir. Sonra kişiyle ilişkili suçların yasa kapsamında olup olmadığına bakılır. Son olarak kişinin istisnalar karşısındaki durumu belirlenir.

Bu incelemelerden sonra karar aşamasına geçilir. Buna göre başvurucu, kişi bakımından yasa kapsamına giriyorsa, ilişkili suç ya da suçlar da yasanın kapsamındaysa ve istisna suçlardan değilse başvurucunun talebi kabul edilir, erteleme kararı verilir. Yani erteleme kararı için üç koşulun birlikte gerçekleşmesi gerekir. Bu nedenle başvurucu, kişi bakımından yasanın kapsamında değilse, kapsamda olsa bile ilişkili suç ya da suçlar yasada yer almıyorsa alsa bile istisna suçlardansa başvurucunun talebi reddedilir. Kararlara karşı itiraz hakkı vardır. İtiraz sonucu veya itiraz edilmeden kararlar kesinleşince erteleme süresi başlayacaktır.

Erteleme sürecinde sistemdeki erteleme kurumlarından farklı olarak bir denetim usulü öngörülmemiştir. Bunun sebebi kanunun genel amacına uygun kendine özgü bir erteleme kurumuna duyulan ihtiyaçtır. Bu nedenle bu durumu bir eksiklik olarak değil geçiş sürecinin bir gereği olarak değerlendirmek uygun olur. Bununla birlikte, Kanun gereği devreye girecek kurul, erteleme kararlarını dönemsel değerlendirmeye tabi tutacaktır. Bunun için bir takip sisteminin işleyeceğini belirtmek gerekir. Dolayısıyla geçiş sürecine özgü erteleme kurumu bir denetim usulüne bağlı olmamakla birlikte, dönemsel değerlendirme yapılmasının zorunlu olması nedeniyle bir takip sistemine tabi olacaktır.

Erteleme süresi içinde tanımlanmış suçları işlemeye bağlı negatif sonuç, erteleme süresinin kanuna uygun tamamlanması halinde ise pozitif sonuç gerçekleşecektir. Erteleme süresi içinde kişi terör suçu işlerse erteleme kararı kaldırılır. Kanundaki terör suçu terimi genel bir ifade olarak kullanılmıştır. Terörle Mücadele Kanunu’nun terör suçunu düzenleyen 3. maddesine bilinçli olarak atıf yapılmamıştır. Türk Medeni Kanunu (TMK) Madde 4’te yer alan terör amacıyla işlenen suçlar da terör suçu sayıldığı için Kanun’da yer alan terör suçu ifadesi terör amacıyla işlenen suçları da kapsamaktadır.

Soruşturma ve kovuşturmalarla ilgili erteleme kararları kaldırıldığında, soruşturma ve kovuşturmaya devam olunur. Devam olunan adli işlemlerde mahkumiyet kararı verilmesi halinde verilen cezaların infazı ertelenmez ve mahkumiyet hükümlerinin tüm sonuçları doğar. Erteleme süresi içerisinde terör suçu işlenmezse soruşturmalarla ilgili kovuşturma yapılmasına yer olmadığı, kovuşturmalarla ilgili düşme kararı verilir.

İnfazın ertelenmesine ilişkin kararın kaldırılması halinde cezanın infazının devamına da karar verilir. Erteleme süresi içerisinde terör suçu işlenmezse ceza infaz edilmiş sayılır.

Erteleme süresi içerisinde soruşturma ve kovuşturmalar açısından dava zamanaşımı işlemez. Mahkumiyet hükümleri açısından ise ceza zamanaşımı işlemez.

Belirtmek gerekir ki yeni işlenen terör suçunun erteleme süresi içerisinde işlenmesi yeterlidir. Bu suçla ilgili mahkumiyete ilişkin mahkeme kararının erteleme süresi içerisinde kesinleşmesi şart değildir. Bununla birlikte, erteleme kararı terör suçuna ilişkin mahkumiyet kararının kesinleşmesinden sonra kaldırılacaktır. Dolayısıyla kişi hakkında terör suçundan dolayı soruşturma ve kovuşturma açılması erteleme kararının kaldırılmasına neden olmayacak, bu suça ilişkin mahkumiyet kararının kesinleşmesi aranacaktır. Benzer uygulama mevcut koşullu salıverilmenin geri alınmasında da bulunmaktadır.

f. Soruşturma ve kovuşturmalarda müsadere

Kanuna göre soruşturma ve kovuşturmalarla ilgili erteleme kararı verildiğinde müsadereye konu eşya ve mal varlığı değerleri hakkında da erteleme kararıyla birlikte tasfiye kararı verilir ve Hazine’ye irat kaydedilir. Müsadere kararına karşı itiraz hakkı vardır. Müsadere kararında başvuru ve itiraz hakkı ile süresi ve mercii gösterilir. Henüz kesinleşmiş bir karar olmadan müsadereye konu eşya ve mal varlığı değerlerinin tasfiye edilerek Hazine’ye irat kaydedilmesinin Anayasa’ya uygunluğu değerlendirme konusu olmuştur. Burada düzenlemenin sadece suçta kullanılan veya suçtan elde edilen eşya ve mal varlığı değerleriyle sınırlı olması sebebiyle Anayasa’ya aykırılık söz konusu değildir. Böyle bir düzenleme yapılmazsa erteleme süresinin suç işlemeden geçirilmesi durumunda müsadereye konu eşyalarla ilgili kararı verilme imkanı ortadan kalkar. Ayrıca erteleme süresince silah, mühimmat ve diğer suça konu eşyaların muhafaza edilmesinde herhangi bir hukuki yarar da yoktur. Yetkili yargı mercileri suça konu eşyaları bilirkişi raporlarıyla tespit edebilirler. Öte yandan tasfiye işlemine ilişkin karar kanun yolu denetimine de tabidir. Diğer bir önemli husus da soruşturma ve kovuşturmalarda kişinin lehine bir durum varsa erteleme kararı verilmeyecektir. Bu açından bakıldığında kişinin aklanması durumunda müsadere koşulları oluşmayacağından suç konusu olmayan eşya ve mal varlığı sahibine iade edilebilecektir. Tüm bunlar gözetildiğinde soruşturma ve kovuşturmalara ilişkin erteleme kararının verilmesiyle birlikte eşya ve mal varlığına ilişkin tasfiye yapılması Anayasa’nın mülkiyet hakkını ihlal eden bir sonuç doğurmayacaktır.

g. Koruma tedbirleri

Soruşturma ve kovuşturmalarda erteleme kararı verilmesi kendiliğinden tutuklama ve adli kontrole ilişkin koruma tedbirlerini ortadan kaldıran bir sonuç doğurmayacaktır. Bu nedenle, erteleme kararının yanı sıra yetkili yargısal mercii koruma tedbirlerine ilişkin ayrı bir değerlendirme yapacak ve koşullarının bulunması halinde bu tedbirlerin kaldırılmasına karar verecektir. Bu nedenle, erteleme kararı talep eden başvurucuların başvurularında koruma tedbirlerine ilişkin ayrıca talepte bulunmaları gerekir.

h. Kayıt sistemi

Soruşturma, kovuşturma ve infaza ilişkin verilen erteleme kararları, özel bir sisteme kaydedilecektir. Bu sistem, Hakimler Savcılar Kurulu (HSK) ve Adalet Bakanlığı tarafından birlikte geliştirilecek bir sistem olarak düşünülebilir. Bu kayıtlar ancak bir soruşturma ve kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hakim veya mahkeme tarafından istenebilir ve sadece erteleme kararının kaldırılmasına ilişkin bir durum ortaya çıkarsa kullanılabilir.

i. Yürütme içinde kurul

Kanun; takip, koordinasyon ve uygulama çerçevesinde yürütme içinde bir kurul oluşturulmasını düzenlemiştir. Bu kurul, Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Milli Savunma Bakanları ile Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı (MİT) ve MGK Genel Sekreterinden oluşmaktadır. Kurul, çalışma usul ve esaslarını kendisi belirler. Kurulun niteliği idari bir kurul olmasıdır. Dolayısıyla kararları idari yargı denetimine tabidir. Kurulun ana görevi kanunun amacı ve kapsamı doğrultusunda örgütün tamamen tasfiyesi sürecini yönetmektir. Kurul bu duruma ilişkin temin edeceği gözlem raporları uyarınca dönemsel olarak değerlendirme yapabilir. Kurul gerekli gördüğünde adli, idari ve yasal düzenlemeler konusunda talepte bulunulabilir. Kurulun talepte bulunması ile talimat vermesi birbirine karıştırılmamalıdır. Kurul, idari süreçlerle ilgili idari mercilere talimat verebilir. Ancak adli merciler ve yasama organı bakımından kurulun bir talimat verme yetkisi yoktur. Kurul, adli merciler ve yasama organı açısından sadece talep oluşturabilir. Ayrıca adli mercilerin ve yasama organının yapması gereken işlemleri Kurul’un doğrudan yapmasına ilişkin herhangi bir yetkisi de söz konusu değildir. Kurul, çalışmaları hakkında TBMM’yi düzenli olarak bilgilendirir. İhtiyaç halinde Kurul tarafından; alt komisyonlar oluşturulabilir, bakanlık, kurum ve kuruluşların temsilcileri ile gerekli görülen kişiler Kurul ve komisyon toplantılarına davet edilebilir. Kurul tarafından, sürecin örgüt nezdindeki ilerlemesini sağlamak üzere alt komisyonlarda görevlendirme yapılabilir. Kurul’un sekreterya hizmetleri Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği tarafından yerine getirilir.

j. Soruşturma izni

Kanunla Kurul’a verilen görevlerden biri de Kanun kapsamındaki suçlara ilişkin yeni soruşturmaların Kurul’un iznine tabi tutulmasıdır. İlgili hükme göre, MGK kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasından önce işlenmiş olup da bu tarihten sonra başlatılacak soruşturmaların yapılması Kurul’un iznine bağlıdır. Burada tipik bir soruşturma izni kurumu ihdas edilmiştir. Bu düzenlemenin temel gerekçesi Kanun’un genel amacına aykırı olabilecek çeşitli uygulamaların merkezi bir denetimle önüne geçmektir. Kurul’un yetkisi tipik bir soruşturma izni verip vermeme yetkisi olduğu için Kurul’un bu konuda vereceği tüm kararlar yargı denetimine tabidir. Soruşturma izninin verilmesine karşı yargı yoluna gidilebileceği gibi soruşturma izni talebinin reddine karşı da yargı yoluna gidilebilir.

k. Tasfiye için dönemsel değerlendirme

Kurul’un en önemli görevi örgütün tamamen tasfiyesi için dönemsel değerlendirme yapma yükümlülüğüdür. Kurul, bu değerlendirmeleri temin edeceği gözlem raporları üzerinden yapacaktır. Kurul’un bu değerlendirmelerde bir aksaklık tespit etmesi halinde bu aksaklıkların giderilmesi için idari süreçler açısından talimat vermek, adli ve yasama süreçleri açısından ise talepte bulunmak sorumluluğu ve yetkisi vardır. Dönemsel değerlendirmelerin periyodu, Kurul tarafından belirlenir. Kurul, gözlem raporlarını ilgili tüm idari mercilerden talep edebilir.

l. Hak yoksunlukları ve dönemsel değerlendirme: Tedbiren hak yoksunluğu/hükmen hak yoksunluğu

Kurul’un bir görevi de erteleme kararlarını dönemsel olarak değerlendirmektir. Erteleme kararlarının dönemsel ele alınmasında en önemli sonuç hak yoksunluklarına ilişkin değerlendirmelerde ortaya çıkacaktır. Kurul, soruşturma ve kovuşturmalar nedeniyle hak yoksunluğunu tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılması için sulh ceza hakimliğine veya mahkemeye başvurabilir. Kurul mahkumiyet hükümleri nedeniyle doğan hak yoksunluklarının tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılması için ise infaz hakimliğinden talepte bulunabilir. Kurul’un bu başvuruları yapabilmesi için 5 yıl süreyle verilen erteleme kararları bakımından en az 2 yılın, 10 yıl süreyle verilen erteleme kararları bakımından en az 3 yılın geçmiş olması gerekir.

Burada soruşturma ve kovuşturmalara bağlı hak yoksunluğu olup olmayacağı tartışması yapılabilir. Kural olarak hak yoksunlukları hükme bağlı ortaya çıkar. Ancak pozitif hukuk sistemimizde soruşturma ve kovuşturmalara bağlı olarak nihai karara kadar (görevden alma, belli görevleri yapamama, meslek siciline yazılamama gibi) hak yoksunluklarının uygulandığı düzenlemeler de vardır. Bu nedenle, kanunda sadece hükme bağlı hak yoksunlukları değil, soruşturma ve kovuşturmalarla birlikte devreye giren ve hak yoksunluğu doğuran hukuki sonuçlar da dikkate alınmıştır.

m. Yasama içinde Komisyon

Kanuna göre, TBMM Başkanlığı’nca bu Kanun kapsamındaki faaliyetleri izlemek üzere bir İzleme Komisyonu kurulur. İzleme Komisyonu, Kanun kapsamındaki faaliyetleri izler ve tavsiyelerde bulunabilir. Bu Komisyon’un TBMM’de temsil edilen grup kurma şartına da bağlı olmaksızın tüm partilerin temsilcilerinden oluşması kanunen mümkündür. Bu konuda karar, TBMM Başkanlığı tarafından verilecektir. İzleme Komisyonu’nun çalışma usul ve esaslarını doğrudan TBMM Başkanlığı belirleyebileceği gibi Başkanlık usul ve esasları İzleme Komisyonu’nun belirlemesini de kararlaştırabilir.

n. Silah ve malzeme teslimi

Kanuna göre örgüt mensuplarının beraberinde getirdikleri yahut beyan ettikleri silah, mühimmat, araç, gereç, patlayıcı madde ve her türlü malzeme kayıt altına alınır. Bu konuya ilişkin usul ve esaslar güvenlik kurumlarının görüşü alınarak İçişleri ve Milli Savunma Bakanlıkları tarafından belirlenir.

o. Süre ve başvuru

Kanundan yararlanmak isteyenlerin belli bir süre içerisinde başvuru yapması gerekmektedir. Bu süre, MGK’nın tespit ve teyide ilişkin kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasını takiben 6 aydır. Kanun’da 6 aylık sürenin uzatılmasına ilişkin bir düzenleme yoktur. Başvurunun yazılı olması aranmaktadır. Başvuru yapmak isteyenler ya bizzat veya avukatları aracılığıyla yazılı başvuru yapabilirler. Başvurular, kişilerin bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya Kurul tarafından görev verilen kurumlara yapılabilir.

p. İdarenin kolaylaştırma ödevi

Kanuna göre verilen görevler ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca ivedilikle yerine getirilir. Kanun koyucu, Kanunun genel amacına uygun olarak tüm kamu kurum ve kuruluşlarına süreci kolaylaştırma ödevi yüklemiştir.

r. Sorumsuzluk/koruma hükmü

Kanun verilen görevleri yerine getiren kişilerin hukuki, idari veya cezai sorumluluğunun doğmayacağını düzenlemiştir. Sorumsuzluk hükmünün devreye girebilmesi için Kanunun amaç ve faaliyetleri kapsamında bir görevin yerine getirilmesi temel ve yeter şarttır. Bunun tespiti elbette yargı mercileri tarafından yapılır. Böyle bir düzenlemenin yapılması tartışma konusu olacak bir husus değildir. Geçmişte 6551 sayılı Kanun kapsamında da benzer bir sorumsuzluk hükmü yer almıştır.

Sonuç

Bundan sonra süreçte ağırlıklı konuların pratik hususlar olduğu, yürürlüğe giren kanuna göre yapılacak adli işlemler ile diğer işlemlerin ise oransal olarak daha az bir yer tuttuğu söylenebilir. Bu tespit iş hacmi açısındandır. Yoksa adli işlemler ile diğer işlemlerin daha az önemli olduğu manasında değildir.

Kanun ile sistematik terörün kesin ve devamlı surette tasfiye edilecek unsurları şöyle sıralanabilir. Aktif terör pratiğinin tasfiyesi, aktif teröre destek pratiklerinin tasfiyesi, her mecrada terörün gölgesinde kurulan ve beslenen dilin tasfiyesi, demokratik siyaset üzerindeki terör vesayetinin tasfiyesi başlıca gerekliliklerdir. Diğer önemli bir husus eski ya da yeni tarzda illegal yapılar yoluyla demokratik siyaset üzerinde oluşturulan “gayrimeşru ve üstenci kadro vesayeti” konusudur. Bu sorunun tamamen ortadan kaldırılması ve bundan sonra bu tarz yeltenmelerin önüne geçilmesi tasfiye sürecinin önemli bir boyutudur. Bunları bütünleyecek şekilde yazılı başvuruya dayalı olarak münfesih örgüt mensuplarının adli işlemleri ve toplumla bütünleşme konularında yapılacaklarla tasfiye sürecinin büyük ölçüde tamamlanacağı öngörülebilir.

Bu nedenle, Kanun gereği atılacak adımların uzatılmaması ve münfesih örgütün bakiye unsurlarının, silah bırakmanın somut işlerinin tamamlanması dahil üzerine düşenleri hızlıca yerine getirmesi, sürecin doğru yürümesi bakımından en önemli pratikler olacaktır. Devlet, her seviyedeki güçlü iradesiyle ve tüm kurumsal kapasitesiyle kanunun uygulanmasına ve gereklerinin yapılmasına hazırdır.

Görüldüğü üzere sürecin aşamalı niteliğini görenler ve bu zorunlu aşamalar dinamiğine uyumlu davrananlar Türkiye’nin hep birlikte kazanmasına katkı yapmaktadır ve yapacaktır. Buna direnenler ise kaybedecek ve Türkiye’nin demokratik siyasi geleceğinde yeri olmayacaktır.

Artık Türkiye’nin önü aydınlık, yolu açıktır. Tam bağımsız, anti-emperyalist demokratik Türkiye Cumhuriyeti’nin güçlenme süreci daha gelişmiş demokrasi ve daha büyük ve adil ekonomik temeller üzerinden olacaktır. Cumhuriyetin ikinci yüzyılı olan Türkiye Yüzyılı’nda Türkiye’nin yükselişi başarıya ulaşacaktır.”

Şimşek, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, "Kamuda tasarruf kararlılığımız sonuç veriyor. Tedbirler kapsamında 2024-2025 döneminde 484 milyar TL tasarruf sağladık. Bu tutar altı bakanlığın 2026 yılı toplam bütçesini aşıyor. Kamu kaynaklarını daha etkin kullanıyor, tasarruf anlayışını kalıcı hale getiriyoruz. Harcama disiplinini güçlendirerek sağladığımız kaynakları öncelikli alanlarda kullanmaya devam edeceğiz" dedi.

Geleneksel motifler ve Arap kaligrafisiyle ahşaba hayat veren Said, yok olmaya yüz tutan mesleği korumak için yoğun çaba sarf ediyor.

- Saraylardan hediyelik objelere

Tarih boyunca estetik ve zarafetin simgesi olan bu sanat, geçmişte cami, kilise ve sarayların tavan ile duvar süslemelerinde sıkça tercih ediliyordu.

Halep Kalesi'ndeki Taht Salonu ve Kudüs'teki Mescid-i Aksa gibi sembolik yapılarda bu sanatın görkemli örneklerine rastlamak mümkün.

Değişen yaşam koşullarıyla birlikte büyük mimari yapılarda daha az kullanılan bu sanat, bugün ağırlıklı olarak hediyelik kutular, tablolar ve küçük ahşap objeler üzerinde uygulanarak meraklılarının beğenisine sunuluyor.

- Doğu tarzı dekorasyonun önemli unsurlarından

AA muhabirine konuşan 42 yaşındaki üç çocuk babası el sanatları ustası Said, aile mesleğini henüz 12 yaşında iken öğrendiğini, şimdi ise oğluna öğreterek geleneğin devamını sağlamaya çalıştığını söyledi.

Tarihi çarşının otantik atmosferinde çalışmalarını sürdüren Said, kültürel hafızanın bir parçası olan bu mirası gelecek nesillere aktarmakta kararlı olduğunu dile getirdi.

Kabartma ahşap süslemenin özellikle eski Arap evlerinin tavan ve duvarlarında kullanılan Doğu tarzı dekorasyonun önemli unsurlarından biri olduğunu dile getiren Said, üretim sürecinin desen tasarımıyla başladığını anlattı.

Said, desenlerin kağıttan ahşaba aktarıldığını, daha sonra bitkisel malzemelerden hazırlanan özel bir macunun uygulandığını, zemin boyasının yapıldığını, koruyucu malzeme sürüldüğünü, kabartma desenlerin fırçayla renklendirildiğini ve son aşamada siyah kontur çizgileriyle eserin tamamlandığını anlattı.

- "Bu meslek insanı hiç sıkmıyor"

Yıllardır aynı heyecanla çalıştığını dile getiren Said, "Bu meslek insanı hiç sıkmıyor." dedi.

Said, her eserde yeni ayrıntılar keşfetmenin kendisini motive ettiğini dile getirdi.

Kabartma ahşap süslemede kullanılan renk ve malzemelerin mekanın atmosferini değiştirdiğini ifade eden Said, güneş alan mekanlarda serinlik hissi veren, daha karanlık alanlarda ise sıcaklık hissi uyandıran tonların tercih edildiğini söyledi.

Said, "Atölyeme gelen müşteriler burada uzun süre kalıyor, duvarları ve tavanları inceleyerek detayları izliyor." dedi.

Geleneksel el sanatlarının korunması gerektiğini vurgulayan Said, zanaatkarların aynı çatı altında çalışabileceği geleneksel bir el sanatları çarşısı kurulması temennisinde bulundu.

Böyle bir merkezin kabartma ahşap süsleme, bakırcılık, dokumacılık ve kilimcilik gibi farklı zanaatları bir araya getireceğini belirten Said, "Atölyelerin bir araya gelmesi hem mesleklerin yok olmasını önler hem de ustalar arasında rekabet oluşturarak daha kaliteli üretim yapılmasını sağlar." diye konuştu.