İsrail devlet televizyonu KAN'ın yayınladığı kesin olmayan sonuçlara göre, eski Genelkurmay Başkanı Eisenkot öncülüğündeki muhalif blok 53 sandalyeye ulaşarak, 50 milletvekili çıkaran mevcut Başbakan Netanyahu liderliğindeki aşırı sağcı iktidar bloğunu geride bıraktı.

Seçim yarışını önde tamamlamasına karşın muhalefet bloğu 120 sandalyeli İsrail Meclisi'nde koalisyon kurabilmek için yeterli 61 milletvekiline ulaşamadı.

İsrail vatandaşı Filistinlilerin yoğun katılım gösterdiği seçimlerde, onları temsil eden iki Arap listesi Meclis'e toplam 17 milletvekili gönderdi.

Sandık çıkış anketlerine göre, mevcut Başbakan Netanyahu'nun liderliğindeki Likud Partisi seçim yarışını 25 milletvekiliyle birinci tamamladı. Eisenkot'un liderliğindeki Yashar Partisi ise 21 sandalyede kalarak ikinci parti oldu.

Muhalefet bloğunda yer alan eski İsrail başbakanları Naftali Bennett ve Yair Lapid'in Birlikte Listesi 14, eski İsrail Savunma Bakanı Avigdor Liberman'ın İsrail Evimiz Partisi 8, Yair Golan liderliğindeki Demokratlar Partisi ise 10 milletvekiliyle Meclis'te temsil edilmeye hak kazandı.

Mevcut iktidar bloğunda yer alan Ultra-Ortodoks Yahudilerin (Haredi) Şas Partisi ve Birleşik Tevrat Yahudiliği 6'şar sandalyeyle seçim yarışını tamamladı.

Yine Netanyahu'nun müttefikleri aşırı sağcı bakanlar Itamar Ben-Gvir'in Yahudi Gücü Partisi 7, Bezalel Smotrich'in Dini Siyonizm Partisi 6 milletvekili çıkardı.

İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden Hadash, Taal ve Balad partilerinin oluşturduğu Ortak Liste 10 milletvekili çıkarırken, Mansur Abbas liderliğindeki Raam Partisi (Birleşik Liste) ise Meclis'te 7 milletvekiliyle temsil edilecek.

Kesin sonuçların yapılacak itirazların ardından en geç 8 gün içerisinde açıklanması bekleniyor.

50 gerçek kişi hakkında suç duyurusında bulunulmasına, 51 gerçek kişi ve Aura Portföy Yönetimi Anonim Şirketi, Tera Yatırım Menkul Değerler AŞ, Tera Portföy Yönetimi AŞ ve MAG Tarımsal Ürünler Pazarlama ve Ticaret AŞ hakkında borsa ve teşkilatlanmış diğer piyasalarda 2 yıl işlem yapma yasağı getirilmesine hükmeden SPK, 31 gerçek kişi hakkında lisans iptali cezası uygulanmasına karar verdi.

Kurul, Tera Yatırım Menkul Değerler AŞ’nin tüm faaliyet izinlerinin ve yetki belgesinin iptal edilmesine, yatırımcılarının tazminine ve şirketin tedrici tasfiyesine hükmetti.

SPK ayrıca Piramit Menkul Kıymetler AŞ’nin sermayesinin 300 milyon liradan 500 milyon liraya artırılmasına yönelik esas sözleşme değişikliğine izin verilmesi talebiyle yapmış olduğu başvurunun olumlu karşılanması yönünde karara vardı.

Fenerbahçe'de 18 Haziran'da dördüncü kez teknik direktörlüğe getirilen 65 yaşındaki Kartal, bu dönemde 18 maçta takımının başında yer aldı.

Tecrübeli çalıştırıcı, 9'u UEFA Şampiyonlar Ligi, 9'u da Trendyol Süper Lig olmak üzere çıktığı 18 müsabakada 9 galibiyet, 5 beraberlik ve 4 yenilgi yaşadı.

İsmail Kartal, son olarak ligde dün oynanan ve 2-1 kaybedilen Galatasaray derbisinde görev yaptı.

Birleşmiş Milletlerin yeni genel sekreterini belirleme sürecinin de değerlendirildiği görüşmede, Cumhurbaşkanı Erdoğan, yeni genel sekreterin BM'yi yeniden çok taraflılığın merkezi haline getirebilecek, gerekli reformları etkin şekilde hayata geçirebilecek bir vizyon ve tecrübeye sahip olması gerektiğini belirtti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Fransa Cumhurbaşkanı Macron'u, Türkiye'de düzenlenecek COP31 Liderler Zirvesi'ne de davet etti.

Macron da Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Cumhuriyet Bayramı'nı kutladı.

Bir siyasi parti genel başkanının açıklamalarına işaret edilen açıklamada, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın Yunanistan'da yayımlanan bir gazeteye mülakat vermediği vurgulandı.

Açıklamada, Bakan Fidan'ın Brüksel'de bir düşünce kuruluşunun düzenlediği etkinlikte verdiği yanıtların, çarpıtılmak ve bağlamından bütünüyle kopartılmak suretiyle, Türkiye'nin Ege ve Doğu Akdeniz politikasının siyasi polemiklere konu edildiği aktarıldı.

Türkiye'nin görüşlerinde herhangi bir değişiklik bulunmadığının altı çizilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Türkiye'nin tüm platformlarda, uluslararası hukuka uygun biçimde ve kararlılıkla savunduğu görüşlerinde herhangi bir değişiklik söz konusu değildir. Şimdiye kadar olduğu gibi bundan sonra da Ege ve Doğu Akdeniz’deki meşru hak ve menfaatlerimizi taviz vermeksizin korumaya devam edeceğiz."

Düzenleme, Sosyal Güvenlik Kurumu'nun bütçe imkanları gözetilerek ele alınacak.

Türkiye'de 27,5 milyon prim ödeyen çalışan, 18 milyon emekli bulunuyor. Emeklilere yönelik farklı şehirlerde çalışmalar yapılarak bölgesel ihtiyaçlar tespit edildi.

Çalışan emekliler ile çalışamayan emeklilerin ihtiyaçları ayrı ayrı incelenecek. Öncelikle herkes için ortak bir alt sınır belirlenmesi, ardından en düşük emekli maaşı alanlara bazı ek ödemelerin yapılması gündeme gelebilir.

Refah payı veya ek ödeme uygulanması halinde çeşitli kriterlere göre farklılaştırma yapılabileceği belirtiliyor.

Dünyanın birçok bölgesinde temiz içme suyuna ulaşmak, özellikle kırsal kesimlerde yaşayan insanlar için önemli sorunlardan biri olmaya devam ediyor. Kuraklık, yetersiz altyapı ve ekonomik imkânsızlıklar nedeniyle çok sayıda insan, günlük su ihtiyacını karşılamak için uzun mesafeler yürümek zorunda kalıyor.

İnsani yardım faaliyetlerini sürdüren Vuslat Derneği, bu soruna kalıcı çözümler üretmek amacıyla yürüttüğü su kuyusu çalışmalarında 14.000 kuyuya ulaştı.

14.000 Bin Su Kuyusuyla Temiz Suya Erişim Desteği

Vuslat Derneği tarafından ihtiyaç sahibi bölgelerde açılan su kuyuları, bölge halkının temiz suya daha kolay ulaşmasına imkân sağlıyor. Özellikle su kaynaklarının yetersiz olduğu yerleşim alanlarında hayata geçirilen projeler, günlük yaşamın önemli ihtiyaçlarından birini karşılıyor.

Su kuyularının açılmasıyla birlikte ailelerin uzak mesafelerden su taşıma ihtiyacının azaltılması, kadınların ve çocukların su temini için harcadıkları zamanın düşürülmesi hedefleniyor.

Temiz suya erişim, yalnızca günlük tüketim açısından değil, kişisel hijyenin sağlanması ve su kaynaklı hastalık risklerinin azaltılması bakımından da önem taşıyor.

Hayırseverlerin Bağışları Su Kuyularına Dönüşüyor

Vuslat Derneği, su kuyusu projelerini hayırseverlerin bağışlarıyla gerçekleştiriyor. Yapılan destekler doğrultusunda su ihtiyacının bulunduğu bölgeler belirlenerek kuyu açma çalışmaları yürütülüyor.

Dernek, su kuyusu faaliyetlerini yalnızca kısa vadeli bir yardım olarak değil, bölge halkının yaşam şartlarının iyileştirilmesine yönelik uzun vadeli bir insani yardım çalışması olarak değerlendiriyor.

Açılan her kuyu, bulunduğu yerleşim alanında yaşayan ailelerin su ihtiyacının karşılanmasına katkıda bulunurken bölgedeki yaşam koşullarının iyileştirilmesine de destek oluyor.

Su Kuyusu Projeleri Devam Ediyor

Bugüne kadar 14 bin su kuyusunu hizmete sunan Vuslat Derneği, temiz suya erişimin kısıtlı olduğu Asya ve Afrika kıtalarının muhtelif bölgelerinde yeni kuyular açmak için çalışmalarını sürdürüyor.

Hayırseverler, su kuyusu bağışlarına bireysel olarak katılabildikleri gibi hisseli su kuyusu projelerine de destek verebiliyor.

Vuslat Derneği, suya erişimde zorluk yaşayan ihtiyaç sahiplerine ulaşmayı ve bağışçıların katkılarıyla daha fazla yerleşim alanını temiz su imkânıyla buluşturmayı hedefliyor.

Su kuyusu projelerine destek vermek ve çalışmalar hakkında ayrıntılı bilgi almak isteyenler derneğin web sayfasını ziyaret edebilir.

Toplantıda, küresel ve bölgesel jeopolitik gelişmelerin siber güvenlik ortamına yansımaları, uluslararası alanda yaşanan güncel siber güvenlik olayları ve değişen tehdit dinamikleri kapsamlı biçimde ele alındığı bildirildi.

Bu çerçevede, yapay zeka teknolojilerindeki gelişmelerin, siber tehditlerin niteliği, ölçeği ve hızına etkileri hakkında Kurula bilgi sunulduğu aktarılan açıklamada, dijital platformlar üzerinden yürütülen algoritmik yönlendirme ve bilişsel etki faaliyetlerinin milli güvenlik ve toplumsal dayanıklılık üzerindeki etkileri ile risklerinin değerlendirildiği belirtildi.

Dijital egemenliğin milli güvenlik açısından taşıdığı öneme dikkat çekilen açıklamada, kritik altyapıların korunması, ulusal siber dayanıklılık ve caydırıcılık kapasitesinin artırılması ile teknolojik bağımsızlığın, Türkiye'nin güvenlik ve kalkınma politikalarının stratejik öncelikleri arasında değerlendirildiği vurgulandı.

Açıklamada şunlar kaydedildi:

"Bu kapsamda, Türkiye'nin dijital alandaki egemenliğini güçlendirmek, kritik teknolojilerde dışa bağımlılığı azaltmak ve milli teknoloji kapasitesini geliştirmek amacıyla hazırlanan Dijital Egemenlik Stratejisi, Siber Güvenlik Kuruluna sunulmuştur. Dijital Egemenlik Stratejisinde belirlenen stratejik hedefler doğrultusunda alınan kararların ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından görev ve sorumlulukları çerçevesinde hayata geçirilmesi, uygulama süreçlerinin etkin biçimde izlenmesi ve ilerlemenin düzenli olarak değerlendirilmesi kararlaştırılmıştır. Siber tehditlerin hızlı yayılabilen ve farklı sektörleri eş zamanlı etkileyebilen niteliği dikkate alınarak kurumlar arası koordinasyon ve eş güdümün güçlendirilmesi, ortak risk değerlendirme yetkinliklerinin geliştirilmesi ile uygulama birliğinin sağlanması hususları üzerinde durulmuş, kamu kurumları, özel sektör ve akademi arasındaki iş birliğinin derinleştirilmesi ve bütüncül bir siber güvenlik ekosisteminin geliştirilmesi yönündeki kararlılık teyit edilmiştir."

17,1 milyon emekliyi ilgilendiriyor

Türkiye’de yaklaşık 17,1 milyon kişinin emeklilik ve emeklilik kaynaklı aylıklardan yararlandığı belirtiliyor. Bu grubun yaklaşık 12,3 milyonunu doğrudan emekli aylığı alanlar, kalan bölümünü ise dul ve yetim aylığı alan vatandaşlar oluşturuyor.

Ateş’in aktardığı bilgilere göre, yaklaşık 4 milyon kişi ise 23 bin 552 TL tutarındaki en düşük emekli aylığını alıyor. Bu nedenle yapılacak düzenlemenin yalnızca taban aylığı mı kapsayacağı, yoksa farklı emekli gruplarının gelirlerinde de iyileştirme sağlayıp sağlamayacağı merak ediliyor.

En düşük emekli maaşı için ocak ayı beklentisi

Mevcut uygulamanın sürmesi halinde en düşük emekli aylığında ocak ayında enflasyon verileri dikkate alınarak yeni bir yasal düzenleme yapılması bekleniyor. Ancak Erdoğan’ın “hakkaniyet” ve “adalet” vurgusu, tartışmaları yalnızca en düşük emekli aylığındaki artışla sınırlı olmaktan çıkarıyor.

Düzenlemenin hangi emekli gruplarını kapsayacağı, maaşlarda ve diğer ödemelerde nasıl bir değişiklik yapılacağı henüz netleşmiş değil. Düşük gelirli emeklilere yönelik ilave sosyal desteklerin de pakette yer alıp almayacağı önem taşıyor.

Seyyanen zam ve intibak seçenekleri masada

Emekli maaşları arasındaki farklar, olası düzenlemenin en önemli başlıklarından biri olarak öne çıkıyor. Özellikle yüksek prim ödeyen emeklilerle en düşük emekli aylığını alanlar arasındaki maaş farkının azalması, yeni bir düzenleme beklentisini artırıyor.

Bu kapsamda gündeme gelen seçenekler arasında şunlar bulunuyor:

* Seyyanen zam: Emekli aylıklarına eşit tutarda ilave artış yapılması.

* İntibak düzenlemesi: Prim ödeme süresi, prim tutarı ve emeklilik koşulları arasındaki farklılıkların maaşlara etkisinin yeniden ele alınması.

* Düşük gelirli emeklilere sosyal destek: Geliri yetersiz kalan emeklilere maaş artışının yanı sıra ek yardımlar sağlanması.

Ancak bu seçeneklerden herhangi birinin kesinleştiğine ilişkin resmî bir açıklama bulunmuyor. Seyyanen zam seçeneğinin bütçeye getireceği maliyet de değerlendirmelerde öne çıkan başlıklar arasında yer alıyor.

Kademeli emekliliğe yönelik çalışma var mı?

Emeklilerin merak ettiği konulardan biri de kademeli emeklilik. Ateş’in aktardığı kulis bilgilerine göre, hükümet ve AK Parti kanadında yıl sonuna kadar kademeli emekliliğe yönelik bir çalışma bulunmadığı belirtiliyor.

Bu nedenle emeklilere yönelik yeni düzenlemenin kademeli emeklilikten ziyade maaşlar arasındaki farklar ve gelir artırıcı destekler üzerinde yoğunlaşabileceği değerlendiriliyor. Ancak düzenlemenin nihai kapsamı henüz açıklanmış değil.

Düşük gelirli emeklilere kira ve fatura desteği

Emeklilere yönelik olası düzenlemede sosyal yardımlar da önemli bir başlık olarak öne çıkıyor. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından hazırlıkları sürdürülen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) kapsamında düşük gelirli emeklilere kira, elektrik ve abonelik giderleri için destek sağlanması seçenekler arasında bulunuyor.

Taslak çalışmada, desteklerden yararlanacak kişilerin belirlenmesinde gelir durumunun dikkate alınması öngörülüyor. En düşük emekli aylığı da değerlendirmede kullanılabilecek ölçütler arasında gösteriliyor. Ancak desteklerin kapsamı, tutarı ve başvuru şartları henüz kesinleşmedi.

Düzenlemenin kapsamı yıl sonuna kadar netleşebilir

Emekli maaşlarına yönelik olası değişikliklerin, 2027 bütçesi ve hazırlanacak yasal çerçeve doğrultusunda şekillenmesi bekleniyor. Seyyanen zam, intibak düzenlemesi ve düşük gelirli emeklilere ek sosyal destek seçenekleri gündemdeki yerini koruyor.

Düzenlemenin tek bir paket halinde hayata geçirilip geçirilmeyeceği ve hangi emekli gruplarını kapsayacağı ise yapılacak resmî açıklamalarla netleşecek.

Eleştiri ve yorumları not aldıklarını söyleyen Gümrükçü, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ve diğer yetkililerin anlaşmanın imzalanmasının ardından konuya ilişkin kapsamlı açıklamalarda bulunduğunu hatırlattı.

Gümrükçü, anlaşmanın onaylanmak üzere Meclise gönderilmesine ilişkin, "Türkiye Büyük Millet Meclisinin yeni yasama dönemi için ekim ayı başında açılmasının hemen ardından resmi onay sürecini başlattık ve anlaşmanın onaylanmasının uygun bulunduğuna dair kanunu en kısa süre içerisinde Meclisimize gönderdik." dedi.

Bugüne kadar anlaşma kapsamında yapılan görüşmelerin ve atılan adımların istişari nitelikte ve hazırlık amaçlı olduğunu aktaran Gümrükçü, bunların Türkiye bakımından insan kaynağı, hukuki veya mali bir yükümlülük oluşturmadığına dikkati çekti.

Gümrükçü, anlaşma kapsamında genel sekreterin atanması ve ilk genel sekreterin Pakistan'dan olacağı hususunun anlaşmanın 8. maddesinin 6. fıkrasında yer aldığını bildirdi.

- Anlaşmanın süresi

10 yıl boyunca hiçbir ülkenin Mekke Anlaşması'ndan çekilemeyecek olması ve anlaşmanın süresizliğine ilişkin madde hakkında konuşan Gümrükçü, "Esasen bu tür anlaşmalar, uluslararası teamül uyarınca genelde süresiz olarak yapılıyor, kaleme alınıyor. Belirli bazı çekilme sürelerine ilişkin de kriterler getiriliyor." dedi.

Gümrükçü, Montrö Anlaşması'nda da sürenin 20 yıl olarak belirlendiğini hatırlatarak bunun uluslararası hukukta örnekleri bulunduğunu belirtti.

- Yeni üye kabulü

Anlaşmaya yeni üyelerin kabulüne ilişkin soruya Gümrükçü, "Yeni üyelerin kabulüne açık bir anlaşma. İttifakın önümüzdeki dönemde genişlemesi öngörülüyor." yanıtını verdi.

Gümrükçü, yeni üyelerin kabulünün üç ülkenin ortak kararıyla olabileceğini belirterek Türkiye açısından da NATO örneğinde olduğu gibi bu konunun TBMM onayına sunulacağını bildirdi.

Bakan Yardımcısı Gümrükçü, sekretaryanın işleyişinin anlaşmanın üç ülke tarafından onaylanmasının ardından taraflar arasında yapılacak danışmalar ve istişarelerle şekilleneceğini anlattı.

Orta Doğu'nun sorunlu dönemlerden geçtiğini söyleyen Gümrükçü, "Orta Doğu Havzası'nın çok önemli bir ülkesi olan Türkiye, bölgedeki her krizden doğrudan veya dolaylı şekilde etkilenmektedir." diye konuştu.

Gümrükçü, buna örnekler vererek "Sorunların çözümü için dışarıdan, genel manada uluslararası toplumun veya belli bazı aktörlerin gelerek bu sorunları bizim için çözmesini beklemek mümkün değil." ifadesini kullandı.

Bunun hiçbir zaman sonuç getirmediğini aktaran Gümrükçü, Türkiye için bu noktada en uygun yolun bölge ülkelerinin bir araya gelerek ortak bir sorumluluk ve sahiplenme üstlenmesi, kendi sorunlarına ortak çözümler bulması olduğunu düşündüğünü belirtti.

"Mekke İttifakı tam anlamıyla da esasında bu bölgesel sahiplenme anlayışının ve bu iradenin ve vizyonun bir ürünüdür diye konuşabiliriz." diyen Gümrükçü, Avrupa'daki NATO varlığını örnek verdi.

Gümrükçü, bölgesel sahiplenme anlayışına dikkati çekerek "Bu çerçevede atacağımız her adımın, bölgedeki istikrara katkı yapacağını ama doğal olarak doğrudan Türkiye'nin istikrarına, güvenliğine ve refahına da olumlu etki edeceğini düşünüyoruz." dedi.

- "Anlaşma kimseye karşı değil"

"Bu anlaşma gerçekten kimseye karşı değil." diyen Gümrükçü, bu nedenle anlaşma çerçevesinde veya taraflar arasında ortak ve açık biçimde tanımlanmış bir tehdit bulunmadığını bildirdi.

Gümrükçü, tehdidin tarafların bağımsızlığı, egemenliği, toprak bütünlüğü ve hudutlarının ihlaline yönelik tehditler olarak genel manada tanımlandığını kaydederek "Bunun dışında hiçbir ülkeye veya gruba karşı da bir hedeflemesi veya karşıtlığı bulunmamaktadır. Nitekim İran, bölgesel sahiplenme ilkesine verdiği destek çerçevesinde Mekke Anlaşması'nı olumlu karşılamış ve bu yönde bazı açıklamalarda bulunmuştur. İsrail ve Hindistan'ın da şu ana kadar anlaşmayla ilgili olumsuz bir açıklaması söz konusu olmamıştır." ifadelerini kullandı.

Levent Gümrükçü, yeni üye kabulünde egemenliğe saygı, güç kullanmama, bağımsızlık, egemenlik ve toprak bütünlüğüne saygı, iç işlerine karışmama gibi uluslararası hukuk kurallarına uyan ve sorumluluk üstlenebilecek bütün ülkelere kapıların açık olduğu mesajını verdi.

"Mekke Anlaşması'nda yüklendiğimiz yükümlülüklerle NATO içerisinde üstlendiğimiz sorumlulukların birbirini tamamlayıcı olduğunu düşünüyoruz." diyen Gümrükçü, NATO içinde 360 derecelik bir güvenlik anlayışı olduğunu aktardı.

Gümrükçü, anlaşmayı imzaladıktan sonra NATO içerisindeki daimi konseyde bilgilendirmeler yaptıklarını vurgulayarak "Şu ana kadar da NATO'daki müttefiklerimiz tarafından hem bu bilgilendirmemiz hem de Mekke İttifakı'nın ifade ettiği vizyon, sahip olduğu vizyon hep olumlu karşılanmış durumda." diye konuştu.

Ankara'nın barış diplomasisine bağlılığının devam ettiğinin altını çizen Gümrükçü, Türkiye'nin çeşitli çatışmalardaki arabuluculuk rolüne dikkati çekerek ittifak üyelerinin dün İran'daki temaslarının, sorunların barışçıl yollardan çözümü için gösterilen çabanın örneği olduğunu belirtti.

Anlaşmanın sağlayacağı yararlar konusunda 3 ülke arasında savunma sanayisi işbirliğinin daha da derinleştirilmesini örnek veren Gümrükçü, tüm dünyada savunma yeteneklerinin daha da güçlendirilmesi yönünde bir arayış söz konusu olduğunu hatırlattı.

Gümrükçü, "Mekke Anlaşması çerçevesinde ortaya koyduğumuz savunma sanayisi işbirliği noktasında Türkiye'nin özellikle son 15-20 yılda savunma sanayisi alanında geldiği düzeyin çok yararlı olacağını ve bu ülkelerin de savunma yeteneklerini geliştirmesi konusunda ağırlıklı bir rol oynayacağını düşünüyoruz." ifadelerine yer verdi.

Anlaşmanın 5. maddesinin terörle mücadeleyi kapsadığını dile getiren Gümrükçü, bunun yeni bir hüküm olmadığını, BM kararları ve uluslararası platformlarda terörizmle mücadele konusundaki maddelerle benzerlik gösterdiğini bildirdi.

Gümrükçü, maddelerde saldırgan bir amaç gözetilmediğini vurgulayarak meşru müdafaa kavramının önemine atıfta bulundu. Kolektif savunmanın devreye girmesi için taraflardan birinin talepte bulunması gerektiğini belirten Gümrükçü, yapılacak objektif bir değerlendirmenin ardından sağlanacak desteğin kapsam ve niteliğine karar verileceğini anlattı.

Tarafların uluslararası güvenlik konularında düzenli olarak istişarelerde bulunacaklarına ilişkin maddeye dikkati çeken Gümrükçü, "İstişareler esasında bölgemizdeki tehdit durumunu ve bize yönelebilecek olan her türlü tehlikeyi de ortak bir şekilde ele almamıza imkan tanıyacaktır." dedi.

Gümrükçü, oydaşma olmadığı takdirde karar alınamayacağının altını çizerek "(Suudi Arabistan) Şu anda Mekke Savunma İttifakı çerçevesinde yapılması öngörülen hiçbir konuşlandırma söz konusu değil." diye konuştu.

Anlaşmanın onaylanması ve yürürlüğe girmesiyle TSK'nin başka ülkelerde konuşlanmasının, Anayasa'nın 92. maddesinde belirtilen hükümler çerçevesinde olduğunu kaydeden Gümrükçü, "Pakistan veya nükleer silahlarla ilgili olarak anlaşmada en ufak bir unsur yok." dedi.

- Bedir Mutabakatı

Gümrükçü, Pakistan, Katar, Endonezya ve Türkiye'nin imzaladığı Bedir Mutabakatı'nın Mekke İttifakı ile organik bir ilişkisi olmadığını ancak aynı anlayışın yansıması olduğunu vurguladı.

"(Bedir Mutabakatı) Bölge ülkeleri arasında çeşitli konulardaki işbirliğinin derinleştirilmesi ve bu ülkelerin birlikte ortak çözümler geliştirmelerine yönelik anlayışımızın bir sonucudur." diyen Gümrükçü, Türkiye'nin kendi ihtiyaçlarını karşılamayı önceleyeceğini bildirdi.

- Fidan'ın BAE ziyareti

Bakan Fidan'ın BAE ziyaretine ilişkin soruyu yanıtlayan Gümrükçü, "Sayın Bakanımızın BAE'ye yönelik ziyareti çok önceden planlanmış bir program içerisindeydi ve orada bulunduğu süre içerisinde değil (İsrail Başbakanı Binyamin) Netanyahu, hiçbir İsrailli yetkili ile de bir görüşmesi olmamıştır. Bunu da belki kayıtlara geçmesi açısından açıklık getirmek istedim." yanıtını verdi.

Yatırımcıların teknoloji şirketlerinin geleceğine ilişkin endişeleri, borsalarda büyük kayıplara yol açıyor.

Mayıs ayından bu yana Çin borsalarındaki şirketlerin toplam piyasa değeri 2,4 trilyon dolar azaldı. Teknoloji şirketlerini takip eden STAR 50 Endeksi de haziran ayından bu yana yüzde 40 geriledi.

Şirketler yatırım yapıyor ancak yeterince kazanamıyor

Çin yönetimi, yapay zeka sektörünü büyütmek için devlet destekli yatırımları artırıyor.

Ancak ülkede tüketicilerin harcamalarını sınırlaması, şirketlerin geliştirdikleri ürünlerden yeterli gelir elde etmesini zorlaştırıyor.

Özellikle insansı robotlar ve robot köpekler gibi teknolojiler henüz günlük yaşamda yaygın kullanılabilecek kadar ucuz ve pratik değil.

Bu da şirketlerin yatırımlarını kısa vadede kâra dönüştürmesini güçleştiriyor.

ABD’nin teknoloji kısıtlamaları endişeleri artırıyor

ABD’nin Çin teknolojilerine yönelik kısıtlamaları genişletme ihtimali de şirketler üzerindeki baskıyı artırıyor.

Çinli üreticilerin dış pazarlara erişiminin zorlaşması, iç talebin de zayıf olması nedeniyle satışlarını artırmalarını güçleştiriyor.

Uzmanlara göre Çin’in yapay zeka ve robotik alanındaki yatırımları sürse de şirketlerin ne zaman sürdürülebilir kâr elde edeceği belirsizliğini koruyor.

Bu belirsizlik, yatırımcıların Çin piyasalarına yönelik güvenini zedeliyor.

Soruşturmada, Batman'da 2022-2024 yıllarında meydana gelen 41 trafik kazasının bir kısmının kurgulanmış olabileceği, kazaların kamera kaydı bulunmayan yerlerde meydana geldiği, kazaya karışan kişiler arasında sigorta ödemelerine ilişkin hesap hareketlerinin bulunduğu ve şüpheli araç devirlerinin gerçekleştirildiği belirlendi.

İncelemelerde, bazı tamirhane sahiplerinin, sigorta eksperlerinin ve araçlarını kurgulandığı öne sürülen kazalarda kullandıran kişilerin, örgütlü şekilde hareket ettiği değerlendirildi. Ortaya çıkan kurgu kaza görüntülerinde, fotoğrafların inandırıcı olması için ayrıntılı çalışıldığı tespit edildi.

Soruşturma kapsamında, Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) hesap hareketleri, HTS analizleri ve Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden alınan şüpheli kaza tutanakları incelendi. Yapılan çalışmalar sonucunda 41 olayla bağlantılı olduğu değerlendirilen 65 zanlı hakkında işlem başlatıldı.

Şüphelilerin yakalanmasına yönelik 27 Ekim'de düzenlenen operasyonda, hakkında gözaltı kararı bulunan zanlılardan birinin yurt dışında olduğu belirlenirken, 43 şüpheli gözaltına alındı.

Diğer şüphelilerin yakalanmasına yönelik çalışmalar sürüyor.

Açıklamada, yeni başkan vekili seçilene kadar Meclis 1. Başkan Vekili Mehmet Murat Yazar'ın geçici olarak görevlendirildiği belirtildi.

Milas Belediye Meclisinin, başkan vekilini seçmek üzere 3 Kasım Salı günü saat 14.00'te belediyenin meclis toplantı salonunda toplanacağı bildirildi.

Mecliste 3 siyasi grup 10'ar üyeyle temsil ediliyor

Toplam 30 üyeden oluşan Milas Belediye Meclisinde CHP'nin 10, Yeni Parti'nin 10, AK Parti ve MHP'den oluşan Cumhur İttifakı'nın ise 10 üyesi bulunuyor.

Belediye Kanunu'na göre gizli yapılacak seçimde ilk iki turda 20, üçüncü turda 16 oy aranacak. Bu turlarda sonuç alınamazsa dördüncü turda en çok oy alan iki aday yarışacak. Bu turda en fazla oyu alan aday başkan vekili seçilecek. Oyların eşitliği halinde kura çekilecek.

Soruşturma kapsamında 18 kişi tutuklandı

Muğla Cumhuriyet Başsavcılığınca 20 Ekim'de başlatılan soruşturma kapsamında, Belediye Başkanı Fevzi Topuz ve oğlu Doruk Topuz'un da aralarında bulunduğu 35 şüpheli gözaltına alınmıştı.

Şüphelilerden Topuz'un da aralarında olduğu 18 kişi tutuklanmış, 2 kişi hakkında ev hapsi kararı verilmiş, 15 şüpheli ise adli kontrol şartıyla serbest bırakılmıştı.

Törende konuşma yapan Bakan Güler, Deniz Kuvvetlerinin seçkin birliklerinden 2’nci Amfibi Deniz Piyade Tugay Komutanlığına Türk Silahlı Kuvvetlerinin şeref ve itibarını temsil eden şanlı sancağı tevdi etmenin gururunu hep birlikte yaşadıklarını belirterek, şu ifadeleri kullandı:

"Bu Sancak ki asil milletimizin bağımsızlık iradesinin, devletimizin bekasının ve kahraman ordumuzun nesilden nesile aktarılan şan ve şerefinin en güçlü sembollerinden biridir. Bu kutsal emaneti devralan siz kahraman denizcilerimizin kutsal sancağımızı Mavi Vatanımızda ve görev yaptığınız her yerde gururla dalgalandıracağınıza, üstlendiğiniz her vazifeyi yüksek bir disiplin, sarsılmaz bir irade ve üstün bir görev bilinciyle yerine getirerek, milletimizin övünç kaynağı olmaya devam edeceğinize yürekten inanıyorum."

"Değişen şartlara uyum sağlamak stratejik bir zorunluluktur"

Bakan Güler, içinde bulunduğumuz hassas jeopolitik ortamın, uluslararası güç dengelerinin yeniden şekillendiği, bölgesel çatışmaların ve rekabetin derinleştiği, teknolojik gelişmelerin savaşın niteliğini ve harekat ortamını köklü biçimde değiştirdiği kritik bir dönem olduğunu dile getirdi.

Özellikle Karadeniz’den Ege’ye, Doğu Akdeniz’den Orta Doğu’ya kadar yakın coğrafyada yaşanan gelişmelerin, güvenlik risklerini daha da artırdığını belirten Bakan Güler, "Bu hassas ortamda güvenliğimizi sağlamak, hak ve menfaatlerimizi korumak ve uluslararası barışa katkıda bulunmak için güçlü, modern, caydırıcı ve her an göreve hazır bir orduya sahip olmak zorundayız. Çok iyi biliyoruz ki günümüz harekat ortamında her türlü tehdide karşı hazırlıklı olmak, kuvvetlerimizi eş güdüm içerisinde kullanmak ve değişen şartlara süratle uyum sağlamak stratejik bir zorunluluktur." dedi.

Türkiye’nin uluslararası alandaki etkinliğinin ve sorumluluklarının arttığı bu dönemde Milli Savunma Bakanlığı olarak üstlendikleri görevleri azim, kararlılık ve yüksek bir sorumluluk bilinciyle yerine getirdiklerini vurgulayan Bakan Güler, şunları kaydetti:

"Bu kapsamda kahraman ordumuz; terörle mücadeleden hudutlarımızın, Mavi ve Gök Vatanımızın güvenliğini sağlamaya, uluslararası arenada üstlendiği sorumluluklardan, eğitim ve tatbikat faaliyetlerine kadar tüm görevlerini büyük bir başarıyla yerine getirmektedir. Ordumuz bu görevlerin yanı sıra Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti başta olmak üzere dost ve kardeş ülkelerle askeri iş birliğini sürdürmekte; Azerbaycan, Libya, Katar, Somali ve Balkanlar dâhil farklı coğrafyalardaki faaliyetleriyle bölgesel ve küresel güvenlik ve istikrara katkılar sağlamaktadır."

"Mekke ve Bedir Anlaşmaları, ülkemizin güvenlik mimarisindeki etkin rolünü ortaya koyuyor"

Bakan Güler, Türkiye'nin jeostratejik konumu, yüksek askeri imkan ve kabiliyetleri, engin operasyonel tecrübesi ve sürekli gelişen savunma sanayisiyle uluslararası güvenlik mimarisinin etkin aktörlerinden biri olduğunu belirtti.

Dost ve müttefik ülkelerle geliştirilen ilişkilerin ortak güvenlik anlayışını güçlendirirken savunma diplomasisine de yeni imkanlar kazandırdığını aktaran Güler, şu ifadeleri kullandı:

"Bu yaklaşımımızın güncel örneklerinden biri Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’dır. Ortak savunma, müşterek caydırıcılık ve askerî koordinasyon temelinde şekillenen bu anlaşma, taraflar arasında güvenlik alanındaki iş birliğinin geliştirilmesini ve daha kurumsal bir yapıya kavuşturulmasını amaçlamaktadır. Geçtiğimiz hafta ülkemiz ile Katar, Pakistan ve Endonezya arasında imzalanan Bedir Mutabakat Zaptı ise savunma sanayi iş birliğinin geliştirilmesini, teknik askeri eğitim ve bilgi tecrübe paylaşımının artırılmasını, bu alanlarda ortak üretim, teknoloji geliştirme, AR-GE faaliyetleri, altyapı ve tedarik zincirlerinin güçlendirilmesini hedeflemektedir. Farklı alanlarda iş birliğini geliştiren bu iki girişim, ülkemizin uluslararası güvenlik mimarisindeki etkin rolünü ve dost ülkelerle ortak savunma ihtiyaçlarına yönelik çözüm geliştirme iradesini ortaya koymaktadır."

Düzenlemeyle, daha önce “Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Güvenlik Bilimleri Enstitüsü Kuruluş, Görev ve Çalışma Esasları ile Lisansüstü Eğitim Öğretim Yönetmeliği” olarak kullanılan ad, “Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Lisansüstü Enstitüleri Kuruluş, Görev ve Çalışma Esasları ile Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği” şeklinde değiştirildi.

Yeni düzenleme, Akademi bünyesinde lisansüstü eğitim ve öğretim yapan enstitüleri kapsıyor. Jandarma Yüksek Sevk ve İdare Enstitüsü ise yönetmeliğin kapsamı dışında tutuldu.

Enstitünün organları; enstitü müdürü, enstitü kurulu ve enstitü yönetim kurulu olarak belirlendi.

Lisansüstü başvurularda yeni esaslar

Yönetmeliğe göre adaylar, başvurmak istedikleri programa ilişkin belgeleri ilan edilen süre içinde ilgili enstitüye sunacak. Başvuruların internet üzerinden elektronik ortamda yapılması da mümkün olacak.

ALES ve merkezi yabancı dil sınavı puanlarıyla başvuru yapamayan adaylar için belirli eşdeğer sınav seçenekleri düzenlendi. ALES yerine GRE, GMAT veya Yükseköğretim Kurulunca eşdeğer kabul edilen diğer uluslararası sınavların puanları kullanılabilecek.

Yabancı dil puanı yerine ise ÖSYM tarafından eşdeğerliği kabul edilen uluslararası sınavların sonuçları veya enstitü kurulunca belirlenen sınavların puanları kabul edilebilecek.

Başvuru sahiplerinden akademik referans mektubu ve lisansüstü eğitim yapma amaçlarını açıklayan bir niyet mektubu da istenebilecek.

Tezli yüksek lisans için ALES şartı

Tezli yüksek lisans programlarına kabul edilecek adayların lisans diplomasına, belirlenen asgari lisans not ortalamasına ve en az 60 ALES puanına sahip olması gerekiyor. Yabancı dil puanı da her program için ilgili enstitü kurulunun kararı ve Senatonun onayıyla belirlenecek.

Öğrenci kabulünde değerlendirme puanının hesaplanmasına ilişkin oranlar şöyle düzenlendi:

ALES puanı: Yüzde 50

Yabancı dil puanı: Yüzde 10

Lisans not ortalaması: Yüzde 10

Değerlendirme sınavı sonucu: Yüzde 30

Adaylar, toplam değerlendirme puanı en az 60 olanlar arasından en yüksek puandan başlanarak sıralanacak.

Doktora başvurularında yüksek lisans not ortalaması esas alınacak

Doktora programına başvuran adayların yüksek lisans not ortalaması şartı da yeniden düzenlendi. Adayların 4,00 tam not üzerinden veya Yükseköğretim Kurulunun dönüşüm tablosuna göre 100'lük sistemdeki karşılığı üzerinden, enstitü kurulunun teklifi ve Senatonun onayıyla belirlenen taban puanı karşılaması gerekecek.

Düzenleme, yayımı tarihinde yürürlüğe girdi. Yönetmelik hükümlerinin yürütülmesinden İçişleri Bakanı sorumlu olacak.

Bu kapsamda, 2026 yılı nisan-mayıs döneminde sağlık sektörüne özgü vergisel risklerin değerlendirilmesi amacıyla Sağlık Gözetim Programı hayata geçirildi.

Başta İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa ve Antalya olmak üzere büyük illerde faaliyet gösteren özel hastaneler ve bu hastanelerle bağlantılı hekimlere yönelik gerçekleştirilen risk analizleri sonucunda, belirlenen risk grubundan seçilen 820 hekim, bu hekimlerle ilişkili işletmeler ve 45 özel hastane gözetim programına dahil edildi.

Temel risk alanları giderilerek yüzde 100 uyum sağlandı

Program kapsamında özel hastane yöneticileri ve hekimlerle doğrudan görüşmeler gerçekleştirilerek sağlık sektöründeki vergisel riskler değerlendirildi ve ilgili mevzuat çerçevesinde doğru uygulamalara yönelik bilgilendirme yapıldı.

Gerçekleştirilen görüşmeler ve rehberlik faaliyetleri sonucunda, 820 hekimin tamamı 1 Haziran'dan itibaren ilişkili şirketleri üzerinden hastanelere fatura düzenleme uygulamasına son verdi.

Hekimlerin çalışma modelleri, ilgili düzenlemeler çerçevesinde ilgili kanun maddesi kapsamındaki sigortalı çalışma statüsüne uygun hale getirildi. Böylece gözetim programına dahil edilen mükelleflerin tamamında belirlenen temel risk alanları giderilerek yüzde 100 uyum sağlandı.

Çalışmanın üç aylık etki analizinde toplam 32,7 milyar lira matrah değişimi tespit edildi.

Seçim sonuçlarının yalnızca İsrail'in iç siyasetini değil bölgesel gelişmeleri de etkilemesi bekleniyor.

Özellikle Netanyahu'nun görev süresi boyunca İran'a iki kez saldırı düzenleyen İsrail'de hükümetin değişip değişmeyeceği ve olası bir iktidar değişikliğinin Tahran'a yönelik politikalara nasıl yansıyacağı merak ediliyor.

Seçimleri yakından takip eden Tahranlılar ise sandıktan çıkacak sonuç ne olursa olsun İsrail'in İran'a yönelik temel politikalarının değişmeyeceği görüşünü taşıyor.

İsrail'in temel politikalarında değişiklik beklenmiyor

Tahran Üniversitesi öğrencisi Muhammed Emin Cevadi, İsrail'deki seçimlerin İran üzerindeki etkisinin geçici olacağını, iktidara hangi parti gelirse gelsin Tel Aviv yönetiminin İran'a yönelik "düşmanca" tutumunu sürdüreceğini ancak izlediği yöntemlerde bazı değişiklikler yaşanabileceğini söyledi.

İsrail'in İran'ın füze ve nükleer kapasitesi, bölgesel gücü ve devlet yapısı gibi temel güç unsurlarını hedef aldığını savunan Cevadi, "İsrail, İran'da halkın yararına bilimsel, teknolojik ve siyasi çalışmalar yürütebilecek kişileri ortadan kaldırmayı, buna karşılık halkın çıkarları doğrultusunda hareket etmeyen bazı isimlerin varlığını sürdürmesini amaçlıyor." dedi.

Seçimlerin ardından İsrail'in İran'a yeniden saldırma ihtimalini yüksek gördüğünü belirten Cevadi, bölgesel gelişmelere ilişkin değerlendirmesinde, "İsrail'in bölgesel politikalarında belirli bir noktaya kadar ilerlediğini düşünüyorum. Özellikle Lübnan ve Suriye'de izlediği politikalar." ifadelerini kullandı.

"Siyonist rejimin İran'a yönelik politikası değişmeyecek"

İranlı Muhammed Rızapur, İsrail'de iktidara hangi parti gelirse gelsin İran'a yönelik temel politikaların değişmeyeceğini savundu.

Netanyahu'nun seçimleri kaybetmesi halinde bile İsrail'in tutumunda köklü bir değişiklik beklemediğini belirten Rızapur, yeni hükümetin mevcut yönetimden daha sert politikalar izleyebileceğini ileri sürdü.

İran'ın da İsrail'e yönelik tutumunun yaklaşık 50 yıldır değişmediğini hatırlatan Rızapur, şunları söyledi:

"Siyonist rejimin tutumu belli olduğu için düşmanına yönelik politikası değişmeyecektir. Tıpkı bizim gibi. Bizim de İsrail'e karşı tutumumuz açık.

Netanyahu ile rakibi arasında izlediğim bazı tartışmalarda, adeta İran İslam Cumhuriyeti'ni devirmek için yarışıyorlardı. Her ikisi de bu yönetimi yakında devireceklerini söylüyordu. Netanyahu'nun başarısını ise kendi halkı nezdindeki performansına göre değerlendirmek gerekiyor."

"Umarım çok yakında bu suçlunun iktidardan düşüşüne tanık oluruz"

Tahran'da üniversite öğrencisi Reza Naci ise Netanyahu'yu bölgedeki gerilim ve çatışmaların sorumlularından biri olarak gördüğünü belirterek, İsrail Başbakanı'nın politikalarını eleştirdi.

Netanyahu'nun bölgedeki sorunların çözümünü engellediğini savunan Naci, "Netanyahu yalnızca savaşların ve çatışmaların şiddetlenmesine katkıda bulundu. Umarım ve inanıyorum ki çok yakında bu suçlunun iktidardan düşüşüne tanık oluruz." dedi.

İran'ın İsrail'i resmen tanımadığını hatırlatan Naci, İsrail'deki siyasi gelişmelerin ülkesinin politikalarını etkilemeyeceğini ve Tahran yönetiminin İsrail'e yönelik tutumunun değişmeyeceğini ifade etti.

Vali Aydın Baruş, kentin binlerce yıllık tarihi boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yaptığını ve farklı kültürlerin buluşma noktası olduğunu söyledi.

Kentin tarihinin yanı sıra tescilli yöresel tatlarıyla Anadolu'nun en zengin mutfaklarından biri olduğunu belirten Baruş, "Şehir kültürü yalnızca şehrin manzarasını oluşturan binalardan ya da somut eserlerden ibaret değil, mutfağında pişen yemeklerde ve o lezzetlere sinen hikayelerde yaşar. Gastronomi ise bu kültür hafızasını nesilden nesle taşıyan en canlı bağlardan biridir." dedi.

Baruş, bu okulun hayata geçirilmesinin vizyoner bir adım olduğunu ifade ederek, şöyle konuştu:

"Zengin mutfak mirasımızı bilimsel temelde ele alıp koruyacak, geleceğe taşıyacak, aynı zamanda şehrimizin gastronomi turizmini ve istihdamını canlandıracak çok güçlü bir lokomotif olacaktır. Annelerimizin ve ustalarımızın mutfak deneyimlerini bilimle, usta çırak geleneğini modern eğitimle, yerel lezzetlerimizi ise dünya mutfağıyla buluşturacaktır."

AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Nilhan Ayan da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan'ın himayesiyle mutfak kültürünün dünyaya tanıtılmasında kadınlara olanak sağlandığını dile getirdi.

Sıfır Atık hareketinin önemini de vurgulayan Ayan, "Bugün ulusal başlayan bir hareketin uluslararası bir oluşuma dönüştüğünü görüyoruz. İnanıyorum ki burada eğitim alan kardeşlerimiz, gençlerimiz, sınırları aşacak ve bu kültürleri dünyaya tanıtacak. Çünkü bir gencimiz eğer kendi kültürüne hakimse, kendi kültürünü tanıyorsa, onlar bizim gönüllü elçilerimiz. Bunun için çok kıymetli." ifadelerini kullandı.

Büyükşehir Belediye Başkanı Mehmet Sekmen ise okulun, eğitim, kültür ve gastronomi hayatına önemli katkılar sunacağını anlatarak, "Bugün dünya genelinde gastronomi, kültürel mirasın korunması ve tanınmasının yanı sıra turizm, tarım, ticaret, sanayi ve istihdam alanlarında önemli bir ekonomik faaliyet olarak kendini göstermektedir. Artık ülkeler ve şehirler kendilerine özgü mutfak kültürleriyle yarışır haldeler. Bugün turizmin en önemli çeşidi olan gastronomi, şehrimizin de önemli değerlerinden biridir." dedi.

- "Eğitim binasının yenilenmesinin yanı sıra bir yurdun inşasını da üstlendik"

Yıldız Holding Yönetim Kurulu Başkan Vekili Yahya Ülker ise Erzurum'un zengin mutfak birikiminin gençlerle bir mesleğe dönüşmesine katkı sunmaktan büyük mutluluk duyduğunu ifade etti.

Öğrenen, nedenini araştıran öğrenci ve gençlere ihtiyaç olduğunu dile getiren Ülker, şunları kaydetti:

"Okulumuzda öğrencilerimiz Erzurum'un et ve süt alanındaki birikimini bilimsel bilgiyle buluşturacak, gıda güvenliğinden mutfak uygulamalarına uzanan bir eğitimle mesleklerinde uzmanlaşacaklar. İngilizce hazırlık eğitimi, dünyadaki gelişmeleri takip etmelerine, farklı mutfak kültürlerini öğrenmelerine imkan sunacak. Kendi kültürünü iyi bilen, dünyaya merakla bakan öğrencilerimizin ülkemizin gastronomisine çok şey ekleyeceğine inanıyorum. Türkiye'nin 7 bölgesinin mutfak hazinesini eğitimle buluşturan bu yaklaşımı çok değerli buluyoruz. Gastronomiyi, tarih, coğrafya, tarım ve kültürel mirasla birlikte ele almamız öğrencilerimize yaptıkları işi bütün yönleriyle öğrenme fırsatı veriyor. Ülker ailesi olarak, bu anlayışın Erzurum'da hayat bulmasına bir fayda sağlamak istedik. Bugün verdiğimiz taahhüdün karşılığını burada görmekten büyük mutluluk duyuyoruz. Eğitim binasının yenilenmesinin yanı sıra 100 kız ve 100 erkek öğrencimizin barınmasını sağlayacak bir yurdun inşasını da üstlendik."

Konuşmaların ardından katılımcılar, restore edilen tarihi binadaki liseyi gezdi, öğrencilerle bir araya geldi.

Türkiye'nin birçok yerinde görev yapan öğretmenlerin oluşturduğu Maarif Korosunun türküler seslendirdiği programa, AK Parti Erzurum milletvekilleri Mehmet Emin Öz ile Abdurrahim Fırat, AK Parti İl Başkanı İbrahim Küçükoğlu, Ülker Grup Üst Yöneticisi (CEO) Özgür Kölükfakı, Ülker ve Yıldız Holding Yönetim Kurulu Üyesi İbrahim Taşkın, ilçe belediye başkanları, kaymakamlar, kurum müdürleri ve çok sayıda davetli katıldı.

Sınava başvuran adaylar, Temel Soru Kitapçığı diziliminde verilen sınav sorularının tamamına 25 Ekim 2026 tarihinde saat 13.15'den itibaren ÖSYM'nin https://ais.osym.gov.tr adresinden T.C. kimlik numaraları ve aday şifreleriyle erişebilecektir. Temel Soru Kitapçığı görüntüleme süreci, 4 Kasım 2026 tarihinde saat 23.59'da sona erecektir.

Sorular, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında eser niteliğinde olup telif hakları ÖSYM'ye aittir. ÖSYM'nin yazılı izni olmadan hiçbir şekilde çoğaltılamaz, dağıtılamaz ve yayımlanamaz.

KPSS ORTAÖĞRETİM SONUÇLARI NE ZAMAN AÇIKLANACAK?

Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) tarafından 25 Ekim'de uygulanan KPSS ortaöğretim sınavı için sonuç tarihi belli oldu.

Yayımlanan takvim doğrultusunda KPSS ortaöğretim (lise) sınav sonuçları 19 Kasım 2026 tarihinde açıklanacak.

Manisa'da doğa sonbahar renklerine büründü 🔗https://t.co/7uZqgpS995 https://t.co/RJK13rKuq6

— TV5 Haber (@tv5comtr) October 27, 2026

Ormanlık alanda dolaşırken büyük bir şemsiye mantarına rastlayan Baycan, mantarın boyutu karşısında şaşkınlık yaşadı.

Baycan, çocukluğundan bu yana köy ve çevresinde mantar topladığını söyledi.

İlk kez bu büyüklükte bir mantarla karşılaştığını belirten Baycan, "40 santimetreye yaklaşan boyutuyla mantarı ilk gördüğümde ismi gibi şemsiyeye benzettim. Mantarın bu kadar büyümesi orman içindeki su yolunda yetişmesinden kaynaklanıyor. Çayır mantarı toplamak için yanıma sepetimi alarak gezintiye çıkmıştım ancak bulduğum şemsiye mantarı sepetime sığmadı." diye konuştu.

Sonbaharın gelişiyle gölün etrafındaki bitki örtüsü sarı ve kahverengi tonlarıyla bezendi.

Güzel manzaraların oluştuğu göl, dronla görüntülendi.

Iğdır'ın Üçkaya Gölü sonbahar renklerine büründü 🔗https://t.co/RRohSnI0l1 https://t.co/66k5ZKsbfQ

— TV5 Haber (@tv5comtr) October 26, 2026

Proje kapsamında Deniz Yaşamını Koruma Derneği ekipleri, terk edilmiş ağların yerini ihbarlar, teknoloji, deniz haritaları ve yerel bilgi birikiminden yararlanarak tespit ediyor, ardından ağları deniz tabanından titizlikle çıkarıyor.

Özellikle İstanbul ve Adalar çevresindeki derin sularda yürütülen çalışmalarda bazı ağlar 50 metrenin üzerindeki derinliklerden çıkarılırken Adalar açıklarında 55 metre derinlikte bulunan bir ağa da ulaşıldı.

Çıkarılan ağların ağırlığı, boyutu ve konumu kayıt altına alınıyor. Bu bilgiler, kaybolan av araçlarının deniz tabanında nerelerde biriktiğinin daha net anlaşılmasına yardımcı oluyor.

Proje kapsamında Adalar çevresinde deniz tabanından 1000 metrekarenin üzerinde, yaklaşık 800 kilogram ağ çıkarılması hedefleniyor. Bu miktar, küçük bir otomobilin ağırlığını aşıyor.

Çıkarma operasyonlarından birinde, deniz yüzeyine taşınan malzemelerin arasında üç vatoz yumurta kesesi bulundu. Ekip, keseleri fark eder etmez yeniden denize bıraktı.

Ağların çıkarıldığı koordinatlar gözlük çerçevelerine işlenecek

Denizden çıkarılan ağlar, geri dönüşüm sürecinden geçirilerek plastik granüllere dönüştürülecek ve özel tasarım güneş gözlüklerinin çerçevelerinin üretiminde kullanılacak. Her gözlüğün çerçevesinin iç kısmına, üretimde kullanılan ağın çıkarıldığı koordinatlar ve derinlik bilgisi işlenecek. Böylece bir zamanlar deniz tabanında bulunan malzeme, yeni bir ürüne dönüşürken nereden geldiğine ilişkin bilgiyi de taşıyacak.

Proje, geri dönüşüm çalışmalarının yanı sıra balıkçı topluluklarıyla yürütülecek farkındalık faaliyetlerini de kapsıyor. Bu çalışmalarla av araçlarının kaybolmasının veya terk edilmesinin önlenmesine katkı sağlanması amaçlanıyor.

"Marmara Denizi'nin sağlığı üzerinde daha büyük ve kalıcı etki"

Açıklamada görüşlerine yer verilen DP World Avrupa Sürdürülebilirlikten Sorumlu Başkan Yardımcısı Nicholas Mazzei, şu ifadeleri kullandı:

"Hayalet ağlar, kaybolduktan çok sonra bile deniz yaşamı için tehdit oluşturmaya devam ediyor. Bu proje, söz konusu ağları sudan çıkarıyor ve malzemeyi tamamen farklı bir amaçla değerlendiriyor. Deniz tabanından çıkarılan bir ağı güneş gözlüğüne dönüştürmek, yeniden kullanım fikrini son derece somut hale getiriyor. Her gözlüğün içine ağın bulunduğu konumun işlenmesi ise ürünle geldiği yer arasında bir bağ kuruyor."

Deniz Yaşamını Koruma Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Volkan Narcı da "Denizlerimizi korumak iş birliği gerektiriyor ve bu noktada özel sektöre önemli bir rol düşüyor. DP World ile kurduğumuz ortaklık, Marmara Denizi'nin sağlığı üzerinde daha büyük ve kalıcı bir etki yaratmamızı sağlıyor." değerlendirmesinde bulundu.

İlçenin farklı noktalarından izlenebilen ve vatandaşların ilgisini çeken mercek bulutları, bir süre sonra gözden kayboldu.

Mercek bulutları, güçlü hava akımlarının dağ veya tepe gibi engebeli topoğrafyayla karşılaşması sonucu meydana geliyor.

Hava sıcaklıklarının düşmesiyle yaprakların rengi sarı, turuncu ve kahverenginin farklı tonlarına dönüştü.

Yeşil kalan ağaçlarla sonbahar renklerine bürünen ağaçların bir arada bulunduğu yaylada oluşan renk çeşitliliği dronla kaydedildi.

Çankırı'da Yapraklı Yaylası sonbahar renklerine büründü 🔗https://t.co/jto4TG3XRg https://t.co/JsipymGVXs

— TV5 Haber (@tv5comtr) October 20, 2026

Sağanak sonrası Karadeniz'de renk değişimi yaşandı 🔗https://t.co/G9UIdCJvb7 https://t.co/SBkyCK3AlC

— TV5 Haber (@tv5comtr) October 19, 2026

Çamurlu suyun denize karışmasıyla kıyı şeridinde belirgin bir renk değişimi oluştu, suyun rengi geniş bir alanda kahverengi oldu.

Denizdeki renk değişimi dronla havadan görüntülendi.

Aydın Adnan Menderes Üniversitesi (ADÜ) Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Selçuk Hazır da böcek öldüren nematodlar üzerine uzun zamandır çalışma yürütüyor. ABD'de bu alanda doktora yapan Prof. Dr. Hazır, son olarak Alman Max Planck Enstitüsü ile "TÜBİTAK-BMBF" projesini hayata geçirdi ve Prof. Dr. Helge Bode ve ekibiyle çalıştı.

Prof. Dr. Hazır, yürüttükleri çalışmalarda nematodlar nedeniyle ölen böceklerin üzerine toplanan karıncaların bir anda bölgeden uzaklaştığını, bu davranışın mekanizmasını belirlemek üzere çeşitli çalışmalar yaptıklarını ifade etti.

Karıncaların sergiledikleri bu davranışı doğada yağmacı olarak bilinen diğer hayvanların da gösterdiğini belirten Hazır, nematodların öldürdüğü böcekler normalde birçok hayvan için önemli bir besin kaynağı olmasına rağmen doğadaki yağmacı canlılara karşı 'dokunulmaz' özelliği gösterdiğine işaret etti.

Karıncaların, çekirgelerin, leş sineklerinin, yaban arılarının, salyangozların ve çeşitli etçil böceklerin yanı sıra balıkların, kuşların ve farelerin de nematodlar nedeniyle ölen böcekleri tüketmediğini anlatan Hazır, "Daha da ilginci, yemek için yaklaşan canlıların kısa süre içinde kadavranın bulunduğu ortamdan hızla uzaklaştığını gözlemledik. İşte bu noktada bizler hayvanların ölü böcekten neden kaçtığını, hangi molekülün sorumlu olduğunu ve bu molekülün nerede ve nasıl üretildiğini araştırdık. Araştırmalar sonucunda söz konusu etkiyi oluşturan molekülün, nematodların içerisinde bulunan 'Xenorhabdus' ve 'Photorhabdus' adlı bakteriler tarafından üretilen 'RXP' olduğunu belirledik. Yaklaşık 40 yıldır hayvanlarda nedeni bilinmeyen bu davranışın kaynağını ortaya çıkarmayı başardık. Bu molekül hayvanların uzaklaşmasına neden olan bir tepkimeye neden oluyor." diye konuştu.

RXP'nin bakteri hücreleri içerisinde nerede ve nasıl sentezlendiğini tüm ayrıntılarıyla açığa çıkardıklarını vurgulayan Hazır, bu molekülün tüm kimyasal yapısını detaylı şekilde çözdüklerini, yapısındaki karbon, hidrojen, azot ve oksijen oranlarını ortaya çıkardıklarını dile getirdi.

Nematoddaki bu maddeyi sentetik olarak ürettiklerini anlatan Hazır, şöyle konuştu:

"Molekül farklı hayvanların uzaklaşmasına neden olduğu için bunu zararlı hayvanlarla mücadelede kullanılabileceğini düşünerek yeni deneyler yaptık. Bu molekül, sivrisinekler ve keneler gibi hastalık etmeni taşıyan vektör hayvanlar üzerinde de son derece etkili. Bizim yaptığımız çalışma, DEET (böcek kovucu madde) molekülü ile kıyasladığımızda bundan 100 kat daha etkili bir molekül. DEET sadece vektör hayvanlarda etkili ama bizim keşfettiğimiz molekül tarım zararlısı hayvanlar üzerinde de etkili. Gelecekte bir taraftan insan ve hayvan hastalıklarını taşıyan vektörlerin kontrolünde uzaklaştırıcı olarak kullanılabileceği gibi tarım alanında da zararlı böceklerin tarım ürünlerinden uzaklaştırılması işlemlerinde de kullanılacak yeni bir molekül olacaktır."

İlaç haline getirilebilecek molekülün sentetik üretimini test ettiklerini aktaran Hazır, bu çalışmayla, omurgasız hayvanlar üzerindeki hastalıkları inceleyen uluslararası dernek Society for Invertebrate Pathology tarafından "2026'nın öne çıkan buluşu" ödülüne layık görüldüklerini vurguladı.

Prof. Dr. Hazır, yürüttükleri çalışma için uluslararası patent başvurusu yaptıklarını sözlerine ekledi.

Necmettin Erbakan, 29 Ekim 1926 yılında Sinop’ta dünyaya geldi. Babası Adana’nın Kozan bölgesinde uzun zaman hüküm sürmüş Selçuklu Kozanoğulları boyundan, ağır caza reisi Mehmet Sabri Bey; annesi de Sinop’un tanınmış bir ailesine mensup olan Kamer Hanım’dır. Rahmetli ninesi Şeyh Şamil’in hem akrabası hem de kurmay başkanı Feyzi Bey’in kızıdır.

Erbakan ilkokula Kayseri Cumhuriyet okulunda başlamış; babasının tayin olup Trabzon’a gitmesi üzerine ilkokul öğrenimini burada okul birincisi olarak tamamlamıştır. 1937 yılında ilkokulu bitirdikten sonra, İstanbul Erkek Lisesi’nde orta tahsiline bir ay gecikmeli başlamıştır. Okula geç başlamasına rağmen derslerde gerçekleşen müzakerelerden dolayı hocaları hemen ilk günlerden itibaren “sınıfın en çalışkanı” unvanını takmışlardır. Hatta ortaokulun 2. Sınıfında diş tabibi olan tabiat bilgisi ve fizik hocası çok meşgul olduğu ve giremediği dersleri Erbakan’a hazırlattırıp anlattırırdı. Okuldaki çalışkanlığı nedeniyle arkadaşları tarafından kendisine “Derya Necmettin” denilmektedir. Lise birinci sınıfta “Sıfırcı Avni” olarak bilinen Fizik hocasından, ilk defa 10 alan öğrenci, Erbakan’dır.

Orta ve lisede bütün sınıfları iftiharla geçen Erbakan, İstanbul Erkek Lisesi’ni 1943 yılında birincilikle bitirecektir. O tarihlerde lise birincileri, üniversitelere imtihansız alınıyordu. Fakat Erbakan, bu imtiyazı kabul etmeyerek girdiği imtihanda 2 bin kişi arasından ilk 10’a girme başarısını gösterince, İstanbul Teknik Üniversitesi’nin ikinci sınıfından yüksek öğrenimine başlar. İlkokula 6 yaşında, üniversiteye de ikinci sınıftan başlaması dolayısıyla, kendisinden iki yaş büyük olanlarla aynı sınıfta öğrenim görür. Bu arkadaşlarından biri de ilerleyen yıllarda pek çok olayda muhatabı olacağı Süleyman Demirel’dir. Erbakan’ın birinci sınıfı okumadan ikinci sınıfa başlaması ve 2., 3. sınıflarla birlikte aldığı derslerde en yüksek notları alması ilkokul ve lisede olduğu gibi burada da dikkatleri üzerine çekmiştir. Bundan dolayı İTÜ’de lakabı Kuş’tur. Kuş; orada çok çalışkanlara (koşarak değil, uçarak iş yapanlara) verilen isimdir. İTÜ yıllığında şöyle tanıtılmaktadır: “Necmettin Erbakan, dindardır, çalışkandır. Hayatının yarısını namaz, yarısını da projeleri işgal eder. Sınıfının yarısını kendisi, yarısını da arkadaşları işgal eder. Proje ve raporları geniş izahlıdır. Herkesin bir sayfada bitirdiği konuyu, o kırk sayfada hülasa eder. Kendisine cıvata nedir diye sorarsanız, izaha demir filizlerinin naklinden başlar. O kadar uzun anlatır ki nihayet namaz vakti gelir, gider namazını kılar, gelir ve anlatmaya devam eder.”

Geleceğinde büyük işler yapacak insanların çocukluklarında da büyük işler yaptıkları gözlemlenmektedir. Bu duruma örnek olarak, Trabzon’da henüz ilkokul yıllarında iken bile, temsili devlet kurmak, buna uygun mesai saatleri ayarlamak, arkadaşları arasında, hak ölçüsü olduğu için değeri değişmeyen ve enflasyonla erimeyen “özel paralar” çıkarıp kullanmak gibi olağanüstü oyunlar sergileyen Erbakan; üniversite yıllarında da okuldaki talebelerin namaz kılmaları için mescid açılması konusunda büyük gayret göstermiş ve açılan mescitte hem ibadetlerini yapmışlar, hem de ilmi ve dini sohbetler başlatarak manevi bir halka oluşturmuştur.

1 Temmuz 1948’de, İTÜ Makine Fakültesi’nden üstün başarı ile mezun olur olmaz -yani imtihanların hemen hemen bittiği gün- Makine Fakültesi Motorlar Kürsüsü’nde asistan olarak göreve başlar. 1948-1951 yılları arasındaki bu 3 yıllık asistanlık döneminde, o zaman doktara tezi karşılığındaki yeterlilik tezini hazırlar.

Sınıflarda ders vermek sadece doçent ve profesörlerin yetkisinde olmasına rağmen, asistan olduğu halde ders anlatmasına ve hocalık yapmasına özel izin çıkartılır. Yeterlilik tezindeki yüksek başarısından dolayı üniversite tarafından 1951 yılında Aachen Teknik Üniversitesi’nde ilmi araştırmalar yapmak üzere Almanya’ya gönderilen Erbakan, Alman ordusu için teknolojik araştırma yapan DVL araştırma merkezinde Profesör Schimit ile birlikte çok başarılı çalışmalar gerçekleştirir.

Aachen Teknik Üniversitesi’nde çalıştığı 1,5 yıl süre içerisinde, bir tanesi doktora tezi olmak üzere 3 tez hazırlayan Erbakan, Alman üniversitelerinde geçerli olan ve çok zor kazanılan “doktor” ünvanını alır.

Tezin önemli dergilerde yayınlanması üzerine, o tarihte Almanya’nın en büyük motor fabrikası olan DEUTZ firmasının genel müdürü Prof. Dr. Flats tarafından leopar tanklarının motorları ile ilgili araştırmalar yapmak üzere fabrikaya davet edilir. Bunun yanında Alman Ekonomi Bakanlığı, RUHR sahasındaki fabrikalar üzerinde araştırma yapmak amacıyla görevlendirdiği ekipte özellikle Erbakan’ın da yer almasını istemesi üzerine 15 gün süreyle RUHR sahasındaki bütün ağır sanayi fabrikalarını gezip, bunları inceleme fırsatını yakalar.

II. Dünya Harbi’nden sonra, Alman üniversitelerinde en genç doktorasını yapan ilk Türk bilim adamı olan Erbakan, 1953 yılında doçentlik imtihanını vermek üzere İstanbul’a döner. İmtihan sonucunda 27 yaşında Türkiye’nin en genç doçenti olma başarısını da gösteren Erbakan, araştırmalar yapmak üzere tekrar Almanya’nın DEUTZ fabrikalarına çağrılır. Burada 6 ay süreyle “motor araştırmaları başmühendisi” olarak, Alman ordusu için yapılan araştırmalara katılır.

1953’ün Kasım ayında İstanbul Teknik Üniversitesi’ne dönen Erbakan, 1955 yılında askerlik görevini İstanbul’da makinelerin bakım ve tamiratları kısmında tamamlar.

Askerlik görevinden sonra, tekrar üniversiteye dönen Erbakan, 1956 yılında Türkiye’de ilk yerli motoru imal edecek olan, 200 ortaklı “Gümüş Motor A.Ş.” yi kurup faaliyete geçirmiş ve Türkiye’nin ilk büyük sanayi hamlesini gerçekleştirmiştir.

Almanya dönüşü Türkiye’nin kendi otomobilini üreten bir fabrikasının kurulması yolunda hemen hazırlıklara girişmiş ve bugün “Pancar Motor” adı altında çalışan fabrikanın temelini 1956’da atmıştır. Gümüş Motor fabrikası 1960 tarihinde seri üretime başlamıştır. Dönemin Başbakanı Adnan Menderes, 1960 yılı başlarında fabrikayı gezerken: “Ben de çiftçiyim, bu motorları kendim kullandım. Bunun ne kadar büyük bir adım olduğunu çok iyi biliyorum. Türkiye de bunların yapılabileceğini görmek, beni son derece memnun etmiştir. Keşke ben bu fabrikayı 1960’ta değil de 1950’de görseydim. O takdirde Sümerbank’ın birçok fabrikalarını özel sektöre satar, oradan aldığım para ile Türkiye de Ağır Sanayi fabrikalarını kurardım.” diyerek duygularını dile getirmiş ve Erbakan’a tebrik ve takdirlerini iletmiştir. Ayrıca fabrikanın ihtiyacı olan 1.300.000 Dolar’lık dövizi de hiç bekletmeden, bir gün içinde tahsis ettirmiştir.

1960 yılında Ankara da yapılan sanayi kongresinde, Gümüş Motorun ürettiği makineleri ve parçaları tanıtan Erbakan, “Yeni hedefimiz, Türkiye’mizde artık yerli otomobillerin de yapılmasıdır” fikrini dile getirmiş, o zaman yönetimde olan askerlerce kabul gören bu fikir üzerine, Eskişehir Demiryolları CER atölyesinde “Devrim otomobili” adıyla ilk yerli otomobili imal etmiştir.

1965 yılında profesör olan Erbakan, 1969’da Odalar Birliği genel başkanlığına seçilmiştir. O zamanki Demirel Hükümeti, her türlü kanuni hükümleri hiçe sayarak Erbakan’ı polis zoruyla görevinden uzaklaştırma yoluna gitmiştir. Bunun üzerine siyasete atılmaya karar vermiş ve milletvekili adayı olmak için Adalet Partisine müracaat etmiştir. Buradan veto edilen Erbakan, 1969 seçimlerinde Konya’dan bağımsız olarak adaylığını koyup seçilerek meclise girmiştir.

1970 tarihinde Milli Görüş’ün ilk partisi olarak kurulan Milli Nizam Partisi, 1971 Nisan’ında ihtilal yönetiminin de baskısıyla antidemokratik bir biçimde kapatılır. Daha sonra 1972 yılında kurulan Milli Selamet Partisi, S. Arif Emre’nin resmi riyasetinde, Erbakan’ın da tabii liderliğinde girdiği 1973 seçimlerinde meclise girip, grup kurar.

1974 yılında kurulan MSP-CHP Koalisyonunda, Başbakan yardımcılığı ve Ekonomik Kurul Başkanlığı görevlerini üstlenen Erbakan, böylece Türkiye`nin maddi ve manevi kalkınması yolundaki ağır sanayi hamlesini de fiilen başlatmış olur. 1974 Kıbrıs Barış Harekatının gerçekleşmesinde ve Ada’da zulüm gören soydaşlarımızın refaha ulaştırılmasının ana mimarı olmuştur. Erbakan, Siyasi hayatını büyük bir azimle sürdürmüş, ülke, millet, ümmet ve insanlık için yoğun bir siyasi maratona tutuşmuştur. Ancak 12 Eylül ihtilalinin getirdiği antidemokratik uygulamalarla partisi kapatılan Erbakan 1987 yılına kadar siyaset yasağı cezası alarak politikadan resmen uzak kalır.

Eylül 1987’deki referandumla yeniden siyasi haklarını elde eden Erbakan, 1983 yılında kurulmuş olan Refah Partisi’nin kongresinde tekrar genel başkanlık makamına oturur. 1991 seçimlerinde milletvekili seçilir. Daha sonra belediyeler devrimini gerçekleştirir ve nihayet 1995 genel seçimlerinde büyük bir başarı kazanarak Refah Partisini birinci parti konumuna yükseltir.

1995 genel seçimlerinde Konya’dan milletvekili seçilerek meclise girer ve Türkiye’nin başbakanı olur. Koalisyon hükümeti sırasında halkın desteğini alan devletin bütçesinde gelir-gider denkliğini hedefleyen Denk Bütçe ve Havuz Sistemi, Edirne’den Kars’a ağır sanayi hamlesi gibi birçok önemli başarının yanında uluslararası alanda gelişmekte olan 8 ülkenin iş birliğine öncülük yaparak büyük bir gayretle altı ay gibi kısa bir sürede D-8’i (Development-8) meydana getirir.

İş Dünyasından STK’lara, Medya’dan siyasete, birçok yapının antidemokratik şekilde dış destekli ilişkileri ile 28 Şubat 1997 yılında Prof. Dr. Necmettin Erbakan, Başbakanlık görevini bırakmak zorunda bırakılmıştır. 1998 yılı Şubat ayında genel başkanı olduğu Refah Partisi’nin kapanmasıyla 5 yıl siyasi yasaklı hale gelen Erbakan 2003’te Saadet Partisi’nin genel başkanlığına seçilir. 2004 yılında genel başkanlıktan ayrılsa da 2011 tarihinde tekrar Genel Başkan seçilir.

Milli Görüş lideri Erbakan, kalp yetmezliği nedeniyle 27 Şubat 2011 günü öğle saatlerinde yaşamını yitirir. Devlet töreni yapılmamasını vasiyet eden Erbakan, 1 Mart Salı günü şiirde de gayet sarih ifade edildiği gibi milyonlarca seveninin katılımı ve dualarıyla Fatih Camii’nde öğle namazına müteakiben kılınan cenaze namazının ardından İstanbul Merkez Efendi’deki aile kabristanlığına defnedilir.

Öğretisi

Necmettin Erbakan’ın öğretisi sadedinde zikredeceğimiz en önemli kıymet “Milli Görüş’tür. Milli Görüş’e istikamet veren, bu düşüncenin ufkunu tayin eden en muharrik amil de İslâm’ın ta kendisidir. Bu noktadan Milli Görüş’ün genel karakteristiğini şöyle hülasa edilebiliriz: Erbakan’a göre İslâm peygamberleri, insanları tevhid ve adalete davet ederek insanların hak ve adalet bilincini geliştirmişlerdir. Bütün peygamberlerin insanlığı davet ettiği İslam dini, yeryüzünü imar ve ıslah etmenin yol haritası hükmündedir. Peygamberleri rehber edinen İslam âlimleri, düşünür ve önderleri ilimle hidayeti birleştirdikleri için feraset, dirayet, sebat ve sabır sıfatlarına sahip olmuşlardır. Onlar, peygamberleri rehber edinerek tarihin akışını değiştiren çığırlar açmışlar ve beşeriyetin ufkunu genişleten hedefler belirlemişlerdir. Onlar, ilimde doğruların öne çıkmasına, ahlaki hususlarda iyi ve güzelin yaygınlaşmasına, iktisadi alanlarda kaynakların verimli kullanılarak faydalı mal ve hizmetlerin üretilmesine ve siyasette ise adaletin tesis edilmesinde aktif görev üstlenmişlerdir. Onlar yeryüzünün imar ve ıslahında önder olmuşlardır. Erbakan’a göre, bugün, yeryüzünün imar ve ıslahında söz konusu ettiğimiz amilin ışığında önderlik eden hareket, Milli Görüş’tür.

Söz konusu ettiğimiz bu hususların ışığında Milli Görüş, Erbakan’a göre herhangi bir siyasi hareket değildir. Erbakan’a göre Milli Görüş, bu toprakların kendi içerisinden çıkarmış olduğu bir hareket olup başlangıç tarihi Hz. Adem’e kadar uzanmaktadır.

Söz konusu ettiğimiz bu hususların ışığında, kanuni zorluklar dolayısıyla ne kadar Milli Görüş deniliyorsa da Erbakan’ın “millîden’’ anladığının “dinî” olduğunu belirtmemiz gerekmektedir. Zira Kur’an-ı Kerim’de millet “din ile takip edilen yol” (Al-i İmrân, 3/96) manasında kullanılmıştır. Bu yönüyle Milli Görüş, hem yerliliği hem de diniliği ihtiva etmektedir. Dinîliği “millet-i İbrahim” ifadesinde karşılığını bulan “millet”in ırk ayrımı yapmayan, inanç birliğini ifade eden dolayısıyla Türk veya Kürt’ün de bağlı olduğu İslam dinine atfen telakki edilmelidir. Bu kavram aynı zamanda kurulan iki partinin adının da içinde yer alması ile dikkate şayandır. Bunlar Milli Nizam ve Milli Selamet’tir. “Millet-i İbrahim” olma durumu Erbakan’ın Bingöl konuşmasında: “Ne mutlu Türk’üm derseniz, Kürt kökenli bir Müslüman evladı da kalkar; ben de Kürdüm, daha doğruyum, daha çalışkanım, deme hakkını kazanır.” ifadesinde tebellür eder hale gelmiştir. Aslında bu ifadenin ardında yatan mana ulus-devletin, ırkçılık ve dinsizliğe açık olan tarafının sorgulanmasıdır. Diğer taraftan Milli Görüş’ün “milli” sıfatının muhtevasında ümmetçi bir vurgu da bulunmaktadır. Nitekim Milli Görüş’ün 1970’li yıllarda “ağır sanayi” diyerek “organize sanayiler kurmak, 1980’lerde Adil Ekonomik Düzen fikriyle hareket etmek yönüyle “yerliliği temsil ederken, 1990’larda yeni bir dünya düzeni için D-8’i kurmak, onun bütün insanlığın saadeti için “evrensel” bir düşünce ve çalışma vizyonuna sahip olduğunun bir göstergesi olmuştur.

Bütün bu ifadeler ve değerlendirmelerden sonra Erbakan’ın Milli Nizam Partisi’nin beyannamesinde geçtiği üzere Milli Görüş ifadesinin arka planında dört temel fikriyatın akislerine işaretler olduğunu ifade edebiliriz. Erbakan’ın Fatih’in İstanbul’un fethi ve Kanuni’nin Viyana kuşatmasına yaptığı vurgudan hareketle “Osmanlıcı”; Kurtuluş savaşına yaptığı vurgudan dolayı “Milli bağımsızlıkçı”; Hakk’a bağlılık, Batıl’a karşı olma, iyiliği emretmek kötülükten sakındırmak gibi ifadelerden dolayı “İnancına bağlı”; barajlar yapılması, füzeler üretilmesi ve ağır sanayi hamlesi (ulusal kalkınmacı bir hat) hedefinden dolayı “Modernist”tir.

Dış politikadaki insanlığa huzurlu yaşam hedefi ise İslam dünyasına öncülük edecek Büyük Türkiye’yi ve daha adil bir dünya inşasını hedeflemesindendir.

Milli Görüş’ün batı ve modernizme şüpheci yaklaşımı, İslami değerleri vurgulayan söylemi ve alternatif ekonomik model anlayışı (adil ekonomik düzen) ile İslami entelijansiyaya önemli bir politik zemin sağlamıştır.

Erbakan’ın Milli Görüş’ü temellendirdiği bazı hususlara kısa bir değinide bulunursak hareketin gözden kaçırılmaması gereken bir iç bütünlük ve tutarlılığının olduğu daha aşikar hale gelecektir. Erbakan, Milli Görüş’ün fiziği olarak 5 kavramı zikretmektedir. Bunlar; hidayet, feraset, dirayet, sebat ve sabırdır. Bu kavramlar Erbakan’ın İslam’ı anlamada ve Milli Görüş’ü tarif etmede sıklıkla müracaat ettiği temel kavramlardır. Bu kavramlar birbiri ile doğrudan irtibatlıdır. Erbakan’a göre, hidayet, Allah’ın insana bahşettiği en büyük lütuftur. İnsan bu sayede ilimde doğru ile yanlışı; ahlakta iyi ile kötüyü ve güzel ile çirkini; iktisatta faydalı ile zararlıyı; siyasette ise adalet ile zulmü ayırt etme bilincine sahip olur. Hidayet ile ilmi birleştirenler ise feraset sahibi olurlar. Bu sayede hadiselerin sebep ve sonuçlarını değerlendirerek olayların muhtevasını kavrarlar, hangi yol ve yöntemin insanı hedefe ulaştıracağını fark ederler. Tevhid ve adalet inancı, müminlere hak ve adaleti savunmada dirayet kazandırır. Bu sayede dirayet sahibi insanları hedeflerine ulaşmada hiçbir tehdit ve zorluk alıkoyamaz. Hayatlarının her anını hedeflerine ulaşmak için değerlendirirler. Sebat, ayağı sağlam zemine basmak ve sendelememektir. Sebat sayesinde ayaklarını sağlam yere basanlar karşıdan gelen zorluklar ve sadmeler ile sendelemezler. Bu konu ile ilgili Kur’an yeryüzünü imar ve ıslah edecek düzeni kuracak olan inananlara, “Ey iman edenler! Eğer siz Allah’ın dinine yardım ederseniz Allah da size yardım eder ve ayaklarınızı sabit kılar” (Muhammed Suresi, 47/7) ayetini hatırlatmıştır. Sabır ise her çeşit zorluk ve güçlük altında hedefe ulaşmak için yola devam etmektir. Zorluklara katlanarak hedeften vazgeçmeme azim ve iradesidir. “Yavrucuğum! Namazı kıl, iyiliği emret, kötülüklerden sakındır. Başına gelenlere sabret, çünkü bunlar, azmi gerektiren işlerdendir.” (Lokman Suresi, 31/17).

Erbakan’a göre Milli Görüş’ün kimyası ise şunlardır:

1. Milli Görüş maneviyatçıdır. Yani ahiret inancına merkezi bir rol atfetmektedir.

2. Milli Görüş hakkı üstün tutmakta ve hakkı savunmaktadır.

3. Milli Görüş nefis terbiyesini esas almaktadır.

Erbakan’ın “Bizim ahlakımız tekke adabıdır” sözü, Milli Görüş’ün üçüncü kimya maddesinin neredeyse alamet-i farikasıdır. Milli Görüş’ün dayanışmacı modelde teşkilatlanması geniş kitleler için onu hem bir parti, hem bir okul, hem de bir ekonomik dayanışma kurumu haline getirmiştir.

Erbakan’a göre, şuurlu Müslüman olmanın en büyük göstergesi karargâha, yani cihad emirine bağlılık gösterilmesidir.

Ahlak ve Siyaset Düşüncesi

Necmettin Erbakan’ın ahlak ve siyaset düşüncesinin merkezinde İslam bulunmaktadır. Ona göre İslam, “Bir hayat nizamıdır. Allah yapısı olduğu için mükemmeldir ve tamdır. Zerre kadar noksanı, fazlası ve hatası bulunmamaktadır. İslam dini, bir bütündür. Ona bir şey katılmaz ve ondan bir şey çıkarılmaz. Baştan sona Hak’tır, hayırdır ve hepsi, herkes için ve her yerde lazımdır. Çünkü İslam, dünya ve ahiret saadetinin tek adresidir. İslam ile batıl sistemler bir kalpte birleşmez ve barışmaz. İslam bize ve zamana uymaya mecbur değildir. Ama herkes, her zaman İslam’a uymak zorundadır”. O yüzden Müslümanların İslam’a uyma eylemi sadece inanç, ibadet ve ahlak hususunda değil, aynı zamanda siyaset, ahlak, ekonomi, sanat, eğitim, hukuk gibi hayatın bütün unsurlarında kendisini göstermelidir. Nitekim İslam zekât, faiz gibi uygulamaları ile iktisadi alana; şura, liyakat, devlet başkanının adaletli olması gibi ilkeleri ile idari ve siyasi alana; haklar ve sorumluluklar gibi hususlar ile hukuk alanına dair ilkeler koyan bütüncül bir sistemdir. Erbakan’ın siyaset düşüncesinde, İslam dininin bütün bu unsurlarını bir arada hayata uygulama hususunda bir nizamı siyaset arenasında hayata geçirmek hedeflenmiştir. Bu hedef uğrunda Erbakan, İslam’ı siyaset dahil hayatın bütün alanlarında belirleyici unsur olarak görmüştür. Bu doğrultuda şahsına niçin siyaset yaptığı sorulduğunda “Cihad edilmeyen yerde İslâm yaşamaz” diyerek “Biz siyaset yapmıyoruz, biz cihad ediyoruz” şeklinde verdiği cevabı onun söz konusu ettiğimiz siyaset düşüncesinin merkezinde cihad anlayışının olduğunu ortaya koymaktadır. Bu bağlamda Erbakan, siyasetin değerlerimizi tahrip ettiği kirli arenada “Önce Ahlâk ve Maneviyât” diyerek “Cihad” düsturuyla hizmet edilmesi gerektiğini savunmuştur. O’na göre; “cihad ibadeti en büyük ibadettir, namaz dinin direği, cihad ise zirvesidir” (Tirmizi, 1398/1978, 8/2749; İbn Mace, 1982, 12/3973) hadisinde de ifade edildiği üzere cihad ibadeti en büyük farzdır. Çünkü, diğer ibadetler için belli bir zaman, mekan ve miktar belirtildiği halde cihad için böyle bir sınırlama yapılmamış, cihadın her zaman, insanın takatinin sonuna kadar, disiplinli ve organizeli bir şekilde teşkilatlanarak yapılması gereken bir ibadet olduğunu vurgulamıştır. Erbakan cihadın en büyük ibadet olmasının sebepleri arasında “İnsanlığın en hayırlısı insanlığa en faydalı olandır” (Buhari, 1315/1897, 35) prensibinin olduğunu hatırlatmıştır. Yine “Kimse kendisi için yaşamaz, kardeşi için yaşar” düsturu ile “İki Müslüman birbirine giderken, ben şimdi şu yaklaştığım arkadaşımdan ne menfaat elde edebilirim diye bir araya gelirse o buluşmalarından hayır gelmez. Tersine, ben şimdi şu gittiğim kardeşime nasıl faydalı olabilirim diye yaklaşırsa o buluşmadan büyük faydalar hâsıl olur” ifadesi Erbakan’ın cihat anlayışının temel özelliğini faş etmektedir.

Erbakan’ın siyaset düşüncesinde ahlak önemli bir yer teşkil etmektedir. “Önce ahlak ve maneviyat” sloganı siyaset düşüncesinin merkezinde ahlak ve maneviyatın olduğunu gayet sarih ifade etmektedir. Erbakan’ın siyaset düşüncesinin temelinde ahlak ile topluma yararlı insan yetiştirmek, insanların “irfan” sahibi olarak yetişmesini sağlamak ve manevi terbiyeye ve bu meyanda nefis terbiyesine öncelik vermek bulunmaktadır.

Dijital Yapım: MÜSİDER ve TV5 Televizyonu