İsrail ordusunun ateşkese rağmen günlük saldırı ve ihlallerini sürdürdüğü vurgulanan açıklamada, İsrail saldırıları sonucu Gazze'de son 24 saatte hastanelere 7 kişinin cansız bedeni ve 28 yaralının getirildiği belirtildi.

Açıklamada, ateşkesin yürürlüğe girdiği Ekim 2025’ten bu yana İsrail’in saldırılarında 1488 kişinin hayatını kaybettiği, 5 bin 281 kişinin yaralandığı aktarıldı.

Aynı dönemde enkaz altından 836 kişinin cenazesinin çıkarıldığı kaydedilen açıklamada, İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırılarının başlangıcından bu yana toplam can kaybının 74 bin 377'ye, yaralı sayısının ise 175 bin 398'e ulaştığı ifade edildi.

Gazze Şeridi'nde enkaz altında hala binlerce cenazenin bulunduğu belirtiliyor.

Paylaşımda, "Bizleri derin bir acı ve üzüntüye boğan bu olayda hayatını kaybeden aziz şehidimize Allah'tan rahmet, kederli ailesine, Türk Silahlı Kuvvetleri ile asil milletimize başsağlığı ve sabır dileriz." ifadesi kullanıldı.

Demir yolu seyahatini Anadolu'nun tarihi, kültürel ve doğal güzellikleriyle buluşturan Turistik Doğu Ekspresi'nin, yeni sezonda da yolcularını ağırlayacağını aktaran Uraloğlu, rotanın gezi amaçlı duruşlarıyla yolculara güzergah üzerindeki şehirleri görme imkanı sunduğuna dikkati çekti.

Uraloğlu, Ankara-Kars yönünde Erzincan ve Erzurum istasyonlarında, Kars-Ankara yönünde de İliç, Divriği ve Sivas istasyonlarında gezi amaçlı duruşlar yapılacağını belirterek, "Turistik Doğu Ekspresi, 2026-2027 kış sezonunda her iki yönde 35'er olmak üzere 70 sefer gerçekleştirecek. Ankara-Kars yönündeki seferlerimiz 21 Aralık 2026-10 Mart 2027, Kars-Ankara yönündeki seferlerimiz de 23 Aralık 2026-12 Mart 2027 dönemlerinde yapılacak. Bireysel yolcularımız için bilet satışlarını 26 Ekim'de başlatacağız." ifadelerini kullandı.

Biletlerin TCDD Taşımacılık satış kanallarından temin edilebileceğini bildiren Uraloğlu, şunları kaydetti:

"Trenler, Ankara-Kars yönünde pazartesi, çarşamba ve cuma günleri, Kars-Ankara yönünde çarşamba, cuma ve pazar günleri hareket edecek. Tren, yataklı ve yemekli vagonlardan oluşacak. Her yataklı vagonda 10 kompartıman, her kompartımanda 2 yatak bulunuyor. Trenimizde ayrıca bir yemekli vagon da hizmet verecek."

“İran hiçbir zaman savaş peşinde olmadı ama İran savaşmayı iyi bilir. Biz iki yüz yıldır hiç savaşı başlatmadık ama saldırganlara acı dersler verdik.” diyen Garibabadi, İran’a yönelik yeni bir saldırıda ülkesinin öncekilerden daha farklı şekilde cevap vereceğini söyledi.

Garibabadi, İran’ın yeni saldırılara cevabının farklılığını, “İran'ın Kırk Gün Savaşı'ndaki cevabı, On İki Gün Savaşı'ndaki cevabından farklıydı.” şeklindeki kıyaslama ile açıkladı.

Hürmüz Boğazı hakkında da açıklamada bulunan Garibabadi, “Hürmüz Boğazı, İran’a ait su yolunun sembolü olarak kabul ediliyor ve biz bu boğazdan düşmanla mücadele için araç olarak istifade edeceğiz.” dedi.

Kazada ölü ve yaralıların olduğu ihbarı üzerine bölgeye çok sayıda ambulans, itfaiye ve polis ekibi sevk edildi.

Manisa Valiliğinden yapılan açıklamada, saat 11.11'de Akhisar otoban girişi yakınında Bursa'dan İzmir istikametine giden tur otobüsü ve çekicinin karıştığı kaza ihbarı alındığı belirtildi.

Açıklamada şu ifadelere yer verildi:

"Olay yerine sağlık ve kurtarma ekipleri yönlendirilmiş olup, kazadan etkilenen vatandaşlarımızı kurtarma çalışmaları hızlıca başlatılmıştır. Kazada 11 vatandaşımız vefat etmiş, 27 vatandaşımız yaralanmıştır. Yaralı vatandaşlarımızın hastanelere sevki sağlanmıştır."

"Süreci bütün ilgili kurumlarımızla birlikte yakından takip ediyoruz"

İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, kazayla ilgili sosyal medya hesabından paylaşım yaptı. Çiftçi paylaşımında şu ifadeleri kullandı:

"Manisa’nın Akhisar ilçesinde meydana gelen trafik kazasında ilk belirlemelere göre 11 vatandaşımız vefat etmiş, 37 vatandaşımız yaralanmıştır.

AFAD, emniyet, jandarma, itfaiye ve 112 Sağlık ekiplerimiz süratle olay yerine sevk edilerek müdahale çalışmalarına başlamıştır. Süreci bütün ilgili kurumlarımızla birlikte yakından takip ediyoruz.

Hayatını kaybeden vatandaşlarımıza Allah’tan rahmet, kederli ailelerine sabır ve başsağlığı; yaralılarımıza acil şifalar diliyorum.

Allah ülkemizi ve aziz milletimizi her türlü kaza ve felaketten muhafaza eylesin."

Oldukça eğlenceli geldi bu yıl, herhalde yeni yerinden ve tahmin ettiğimden fazla zaman geçirdim, çok sayıda eseri inceledim, fuarın artık resmi kitapçısı haline gelen Patika’da kitaplara göz gezdirdim, bol fotoğraf çektim. Sevdiğim birkaç eseri sizinle üstte kolaj fotoğrafında paylaştım.

Bu yıl fuarın maskotu olan Johnny Depp’in Bunnyman isimli tavşan heykelini görünce aklıma eşimin beni Alis Harikalar Diyarı’ndaki tavşana benzettiği yıllar geldi, hani hep “geciktim, geciktim” diye zıp zıp koşuşan, çünkü yıllarca çok çalıştım ve artık bu alışkanlığım huyum oldu, vazgeçemiyorum. İşkolik olmuştum, öyle ki 24 saatte 25 saat çalışırdık.

Ben de tavşanı görüp yavaşlayayım diye bir tavşan figürünü yatak odasının avizesine asmıştım. Fakat neticede tavşan ve ben birbirimize alıştık artık.

Ertuğrul Özkök geçen hafta bir yazısında Bunnyman isimli heykelin İstanbul’a geldiğini anlatırken film kahramanı Jack Sparrow’dan da bahsetmiş (https://10haber.net/yazarlar/ertugrul-ozkok/johnny-deppin-iki-ruhlu-tavsan-adami-tersaneye-nasil-geldi-738966).

Bu konuyu daha önce biraz araştırmıştım. Instagram’da Korsan Sparrow karakterinin bizim Yusuf Reis’ten esinlenerek oluşturulduğunu anlatan bir içeriğe denk geldim (https://www.instagram.com/reels/DdePGEDD9kZ/).

Eğrileri doğrultmak ve Korsan Sparrow’u yani Yusuf Reis’i rahmetle anmak adına size kısaca tarihin sisleri arasında yer alan bu olaydan bahsetmek istedim.

Oruç Reis’ten Yusuf Reis’e Akdeniz’in Reisleri

Akdeniz’in bir zamanlar yalnızca devletlerin değil, reislerin de denizi olduğunu düşünmek bugün için kolay değil. İstanbul’u başkent edinmiş Osmanlılar’ın Akdeniz hâkimiyeti 16. yüzyıl boyunca genişliyordu. Fakat denizin üzerinde devletlerle korsanlar, tüccarlarla askerler, Müslümanlarla Hristiyanlar arasındaki sınırlar belirgin değildi. Bir gün kendi başına bir gemi ele geçiren bir denizci, birkaç yıl sonra bir hükümdarın hizmetine girebilir; küçük bir korsan filosunun reisi, bir eyaletin valisine veya imparatorluğun donanma komutanına dönüşebilirdi.(1,3)

Bu konudaki sözü edilesi kaynaklardan biri ilk baskısı 2018 yılında yapılan şu ana kadar 11 baskı yapan prof. dr. Emrah Safa Gürkan’ın Sultanın Korsanları Osmanlı Akdenizi’nde Gaza, Yağma ve Esaret 1500-1700 isimli kitabı. Gürkan kitabın girişinde korsanlar konusunda tarih yazmanın sıkıntılarını anlatarak hem Avrupa hem de Türkiye’deki arşivlerdeki çalışmaları hakkında bilgi vermiş. Gürkan’a göre Osmanlı korsanları yalnızca İslam uğruna savaşan deniz gazileri değillerdi. Onlar aynı zamanda ganimet peşindeki başına buyruk savaşçılar ve milletlerüstü kabul edilmiş uluslararası hukukun henüz oluşmamış olduğu bir dönemin deniz akıncılarıydı. Gürkan’a göre İslami Gaza niyeti gerçek ama korsanlıkta ekonomik çıkar, itibar, esaretten kaçış, siyasal çıkarlar ve maceraperestlik de var. (1)

Prof. Gürkan’a göre korsan, bir devletin veya tanıdığı bir siyasal otoritenin izni ve belirli kuralları içinde hareket eder. Pirat/deniz haydudu ise bu hukukî çerçevenin dışındadır. Osmanlılar’da korsan etnik bir tanım değildir. Türkler, Rumlar, Arnavutlar, İtalyanlar, İspanyollar, İngilizler, Hollandalılar, Yahudiler ve muhtediler aynı sularda seyrediyor olabilirler. İstanbul ile Cezayir, Tunus ve Trablusgarp korsanları arasındaki ilişki bir emir komuta ilişkisi değildir, karşılıklı menfaate dayanan, ama sıkça ihtilafa düşülen bir ittifaktır. Barbaros, Oruç ve Turgut Reis kitabın merkezinde değiller, bu çalışmada korsanlık sistemi incelenmektedir. Barbar Müslüman korsan önyargısına sahip Avrupa kaynaklarından da yoğun istifade edilmiştir. Gemi teknolojisi, rüzgârlar, limanlar, esirlik, gündelik hayat, ganimet paylaşımı ve diplomasi kitapta tarih aktarımı kadar yer tutuyor. Korsan konusunu merak edenlerin prof. Gürkan’ın kitabını mutlaka okumaları gerekir. (1)

Bu yazıda ansiklopedik kaynaklardan Oruç Reis, Barbaros Hayreddin Paşa, Turgut Reis, Kılıç Ali Paşa ve onlardan yaklaşık bir kuşak sonra gelen İngiliz Jack Ward yani Yusuf Reis hakkında bilgileneceğiz. (2, 3, 5, 6, 8)

Bu arada Emrah Safa Gürkan’ın kitabından anladığımız geçmişte Yusuf Reis adıyla anılan birçok kişi var. İngiliz John Ward Müslüman olduktan sonra Yusuf Reis adını alır, bizim kahramanımız o. Bunun yanında 1581’de kaydedilmiş İspanyol asıllı bir Yusuf Reis, 1670’lerde Mayorkalı bir Yusuf Reis ve sonraki tarihlerde başka Yusuf adlı reisler de varmış. (1, 8)

Oruç Reis, Barbaros Hayreddin Paşa, Turgut Reis, Kılıç Ali Paşa ve onlardan yaklaşık bir kuşak sonra gelen İngiliz Jack Ward’ın aralarında yaklaşık yüz yıllık bir geçmiş var. Hikayemiz Oruç Reis ile başlıyor. Oruç, Midilli’de yaşayan sipahi Yakub Ağa’nın dört oğlundan biri, kardeşi de Hızır, dünya onu Barbaros Hayreddin Paşa olarak tanıyacaktı. (2, 3, 5, 6, 8)

Oruç Reis başlangıçta deniz ticareti yapıyordu. Fakat Rodos şövalyeleriyle karşılaşması hayatını değiştirdi. Kardeşi İlyas öldürüldü, Oruç esir düştü. Kurtulduktan sonra artık ticaret ile korsanlık arasındaki çizgiyi geçti ve Akdeniz’in giderek tanınan reislerinden biri oldu. Bir dönem Şehzade Korkut’un himayesinden yararlandı, daha sonra faaliyetlerinin merkezini Kuzey Afrika’ya taşıdı… (2)

1492’de Granada’nın düşmesiyle İber Yarımadası’ndaki Müslüman hakimiyeti sona ermişti. İspanya artık Kuzey Afrika’ya doğru genişliyordu. İspanyol kaleleri ve üsleri Kuzey Afrika sahillerinde çoğalırken Müslüman nüfus üzerindeki baskı sonucunda göç hareketleri bölgenin siyasal dengesini değiştiriyordu. Oruç ile Hızır bu ortamda Batı Akdeniz’e yöneldiler. ( 2)

Önce Tunus hükümdarıyla anlaşarak Halkulvadi’yi, (La Goulette), üs olarak kullandılar. Ardından Cerbe’ye geçtiler. Küçük filoları büyüdü. İtalya ve İspanya arasındaki deniz trafiğine saldırmaya başladılar. 1516’da Cezayir‘e girdiler. Oruç artık yalnızca savaşan bir korsan değildi, toprak yöneten bir siyasi aktöre dönüşüyordu. 1518’de Tilimsan’da İspanyollarla savaşırken öldü. (2)

Yerini kardeşi Hızır devraldı. Hızır’ın yaptığı şey, ağabeyinin mirasını büyük bir siyasi yapıya dönüştürmek oldu. Oruç’tan sonra Cezayir’in İspanya karşısında ayakta kalamayacağını gören Hızır çözümü, Cezayir halkının da desteğiyle Osmanlı Sultanı I. Selim’in himayesine girmekte gördü. Böylece Kuzey Afrika’daki yerel deniz gücü ile Osmanlı İmparatorluğu’nun askeri ve siyasi gücü arasında kurulan bağ kalıcı oldu. Sultan Süleyman döneminde Hızır İstanbul’a çağrıldı ve 1534’te kaptanıderyalığa getirildi. Artık o yalnızca Hızır Reis değil, Barbaros Hayreddin Paşa, bir devlet adamıydı. Yakın geçmişteki korsan reisi, artık Osmanlı’nın deniz kuvvetlerinin başındaydı. (3)

1538 Preveze Deniz Savaşı, bu dönüşümün zirvesidir. Barbaros’un karşısında Andrea Doria’nın komuta ettiği İspanyol, Venedik, Papalık ve diğer Hristiyan kuvvetlerinden oluşan büyük bir donanma vardı. Barbaros merkezdeydi. Sağ kanatta Salih Reis, geride Turgut Reis bulunuyordu. Osmanlı donanması Preveze’den üstün çıktı. Bu zafer Osmanlı’nın Akdeniz’deki deniz gücünün dönüm noktalarından biri oldu. Fakat Barbaros’un mirası sadece kazandığı savaşlar değildi; bağımsız Akdeniz reisleri ile Osmanlı devlet sistemi arasında kurulan istihbarat ve güç birliği idi ve burada en önemli kişi Turgut Reis idi. ( 4, 5)

Turgut Reis yaklaşık 1487’de Menteşe bölgesinde doğdu. Genç yaşta denizciliğe girdi ve kendi filosunu oluşturabilecek kadar yükseldi. Barbaros’la ilişkisi özellikle önemlidir. Preveze’de onun yanında savaştı. Daha sonra Korsika’da Andrea Doria’nın kuvvetlerine esir düştü. Yaklaşık üç yıl esaret altında kaldı. Barbaros’un 1543’te Cenova üzerindeki baskısı sonucunda serbest bırakıldı. Barbaros 1546’da öldüğünde Turgut Reis, onun oluşturduğu denizcilik geleneğinin en güçlü temsilcilerinden biriydi.

Fakat burada sistemde önemli bir farklılık var. Artık bir devlet adamı hüviyetindeki bu reisler alışılmış donanma subayları değildi. Kendi gemileri, adamları, ekonomik çıkarları ve önemli ölçüde hareket serbestileri vardı.Osmanlı devleti onları gittikçe sistemine dahil ediyordu.

Turgut Reis’i buna bir olarak ele alırsak: Turgut önce bağımsız bir reis olarak güç kazandı. Sonra Osmanlı devlet teşkilatında sancakbeyi oldu. Nihayet Trablusgarp beylerbeyliğine kadar yükseldi. Trablus’un 1551’de Osmanlı hakimiyetine alınmasında belirleyici rol oynadı. 1565’te Malta kuşatmasında aldığı yara sonucu öldüğünde yaklaşık yarım yüzyıllık Akdeniz korsanlık geleneğinin en ünlü isimlerinden biriydi.

Turgut Reis’in yanında yetişen bir denizci vardı. Öyküsü, zamanın Akdeniz dünyasını bize Barbaros’un öyküsünden bile daha güzel anlatır. Adı Giovan Dionigi Galeni idi. Sonra Uluç Ali, en sonunda da Kılıç Ali Paşa oldu. (6)

Kılıç Ali Paşa’nın kökeni hakkında kaynaklarda farklı ayrıntılar bulunmakla birlikte, Kalabriya kökenli bir Hristiyan olduğu ve sonradan İslam’ı kabul ettiği konusunda sağlam tarihsel kanıt vardır. Osmanlı vakıf belgelerinde babasının Abdullah veya Abdülmennan olarak kaydedilmesi de onun mühtedi kökeniyle uyumludur. Denizcilik kariyerinin dönüm noktalarından biri 1548 civarında Turgut Reis’in maiyetine girmesidir.

Uluç Ali zamanla kendi başına büyük bir güç haline gelir. Trablusgarp’ta görev yapar, Cezayir beylerbeyi olur ve 1570’te Tunus’u ele geçirir. Sonra 1571’de İnebahtı savaşı oldu. Osmanlı donanması büyük bir yenilgiye uğradı. Fakat Uluç Ali’nin yaklaşık otuz gemilik filosu savaş alanından kurtulmayı başardı. İstanbul’a döndüğünde II. Selim onu ödüllendirdi. Uluç Ali artık Kılıç Ali Paşa’ydı, Osmanlı donanmasının başına getirildi, Kaptanıderya olmuştu. Bu görevde yaklaşık on altı yıl kaldı. İnebahtı’da ağır kayıp veren donanmanın yeniden inşasında da önemli rol oynadı. Zamanın padişahının ona İstanbul’da mülkünde yer vermemesi üzerine denizi doldurarak inşa ettirdiği Kılıç Ali Paşa Camii ve hamamı onun adını taşır. Kılıç Ali paşanın hikayesi sıra dışılığı ile bize Osmanlı sistemin nasıl çalıştığını gösterir: Akdeniz’de bir insan İtalya’da Hristiyan olarak doğar, Kuzey Afrika’da Müslüman olur, Osmanlı hizmetine girer ve sonunda İstanbul’da imparatorluğun donanmasını yöneten Kaptanıderya olur. Kılıç Ali 1587’de öldü. Fakat Akdeniz’de reisler hakimiyeti devam ediyordu. (7)

Yazımın asıl konusu edindiğim Ward işte bu sırada Akdeniz’de sahne almıştı. Çok daha kuzeyden gelen bir İngiliz olan John veya Jack Ward yaklaşık 1553’te İngiltere’nin Kent bölgesinde doğmuştu. Kılıç Ali Paşa öldüğünde Ward otuzlu yaşlarındaydı. Onun Akdeniz macerası 17. yüzyılın başında başlamıştı. Ward önce İngiliz privateer dünyasının insanıydı. Yani hükümdarın izniyle düşman gemilerine saldıran, kendi hesabına çalışan özel denizcilerden biriydi. İngiltere’nin İspanya’yla barışmasından sonra ekonomik sahası daralan Ward korsan oldu ve Akdeniz’e, Tunus’a geldi. (8, 9)

Yaklaşık yüz yıl önce Oruç ve Hızır kardeşlerin faaliyet gösterdiği Kuzey Afrika sahilleri artık çok daha gelişmiş bir korsanlık ekonomisine sahipti. Ward bu sisteme katıldı. İngiliz denizcilik bilgisi ve Kuzey Avrupa’nın yelkenli gemi teknolojisiyle Akdeniz korsanlığının tecrübesi birbiriyleriyle buluştu. 1607’de Venedik’in büyük ticaret gemisi Reniera e Soderina’yı ele geçirmesi Ward’ın ününü Avrupa’ya yaydı. Ward’un hikayesini sıra dışı yapan sadece korsan olması değil, Kılıç Ali gibi İslam’ı kabul etmesiydi; artık ismi Yusuf Reis olmuştu.

Dönemin İngiliz edebiyatı bu olayı büyük bir ihanet olarak sundu. 1609’da hakkında kitapçıklar yayımlandı, baladlara ve şiirlere konu oldu. Robert Daborne’un A Christian Turn’d Turk adlı oyunu ise Ward’ın Hristiyanlıktan İslam’a geçişini sahneye taşıdı. (10)

Yusuf Reis Barbaros, Turgut Reis veya Kılıç Ali Paşa ile aynı statüde değildi. Barbaros ve Kılıç Ali kaptanıderyalığa kadar yükselmiş Osmanlı devlet adamlarıydı. Turgut Reis Osmanlı yönetiminde sancakbeyliği ve Trablusgarp beylerbeyliği yaptı. Yusuf Reis ise esas olarak Osmanlı egemenliği altındaki Tunus’ta faaliyet gösteren bir korsan reisiydi.Onu Osmanlı merkez donanmasının amirali olarak düşünmek yanıltıcı olur. Fakat tarihteki yeri tabii önemlidir. (8)

Oruç Reis, Kuzey Afrika’da korsanlığın siyasi erke dönüşümünün sigesidir. Barbaros Hayreddin, sahip olduğu deniz gücünü Osmanlı İmparatorluğu’nun stratejik gücüyle birleştirdi. Turgut Reis, Barbaros’un kurduğu yapıyı Batı Akdeniz’e yaydı. Kılıç Ali Paşa, etnik ve dinsel farklılıkların sınır olmadığının, yapının ne kadar geçirgen olduğunun göstergesi oldu. Kalabriyalı bir Hristiyan, Turgut’un adamı oldu ve sonunda Kılıç Ali Paşa Osmanlı donanmasını yönetti. Akdeniz artık İngilizleri ve Hollandalıları bile cezbetmektedir.

Bugün dönüp tarihe baktığımızda hepsini korsan diye nitelemek kolaycılık olur. Fakat Gürkan’ın da belirttiği gibi 16. yüzyıl Akdeniz’inde korsan, corsair, privateer, reis, donanma komutanı ve devlet görevlisi arasındaki sınırlar hiç kesin değildi. Oruç kendi filosunu yönetirken bir şehri ele geçirip oraya hükmedebiliyordu. Barbaros korsan reisliğinden kaptanıderyalığa yükselebiliyordu. Turgut kendi filosuna sahipken Osmanlı beylerbeyi olabiliyordu. (3, 5)

Kılıç Ali esir bir Kalabriyalı iken Osmanlı’nın en güçlü denizcilerinden birine dönüşmüştü. İngiliz Jack Ward ise Tunus’ta Yusuf Reis oluyordu. İşte bundan dolayı bu hikaye sadece Osmanlı korsanlarının tarihi değildir, o vakit Akdeniz’de sosyal sermaye dolaşımının ne yol izlediğinin, kimliklerin nasıl oluştuğunun, siyasi erkin nasıl şekillendiğinin hikayesidir. (6, 8).

Denizcilik bilgisi bir reisten diğerine aktarılırken, korsan filoları devlet donanmalarına eklemleniyordu. Kuzey Afrika limanları uluslararası denizcilik merkezlerine dönüşürken, Hristiyan denizciler Müslüman reislerin filolarına katılıyor. Onlar da Osmanlı’ya katılıyorlardı.

Yukarıda ek olarak verdiğim vidyoda korsan Jack ya da john Ward’ın islamı kabul edip Yusuf Reis olduğu, Tunus’ta yaşadığı doğrulanıyor. Hatta mermerden yapılmış bir sarayda zengin biri olarak yaşadığının kanıtları var. Ancak ne Jack Sparrow’un ondan esinlenilerek yaratıldığına ne de bahçesinde kuşlar yetiştirip “Birdy” soyadını aldığına yönelik kanıt var. Bazılarının hayal gücü muazzam oluyor. Çocuklar küçükken bazen beraber film seyrederdik, sorarlardı, niye böyle oluyor diye, derdim ki: Senaristin tercihi, ne yapabiliriz ki?! Fakat sonra öğrendim senarist yalnız değilmiş, prodüktör hatta pazarlamacı da varmış karışan. (8, 11, 12).

Aslında Yusuf Reis’in gerçek hikayesinin Jack Sparrow efsanesine ihtiyacı yok. John Ward’un hayatı zaten yeterince sıra dışıymış. İngiltere’nin Kent bölgesinde doğan bir denizci, ülkesini terk ediyor, Akdeniz’e geliyor, yaklaşık yüz yıl önce Oruç ve Barbaros kardeşlerin faaliyet gösterdiği Tunus’a yerleşiyor, Müslüman oluyor, Yusuf Reis adını alıyor ve döneminin en tanınmış korsan reislerinden birine dönüşüyor. İngiltere’de daha hayattayken hakkında kitapçıklar, baladlar ve tiyatro oyunları yazılıyor. Robert Daborne 1612’de yayımlanan A Christian Turn’d Turk adlı oyununda Ward’a trajik bir son bile hazırlıyor. Gerçek Yusuf Reis ise İngilizlerin kendisine yazdığı bu sondan sonra Tunus’ta yaşamaya devam ediyor. (10).

Hayatının son yıllarına ilişkin bilgiler ilk dönemleri kadar ayrıntılı değil. İskoç seyyah William Lithgow’un anlatısından 1615’te Tunus’ta hayatta olduğunu, varlıklı ve nüfuzlu bir hayat sürdüğünü biliyoruz. Ölüm tarihi konusunda kaynaklar tam olarak birleşmese de genellikle 1622 civarı kabul ediliyor; bazı kaynaklar Tunus’taki veba salgınında öldüğünü belirtiyor. Dolayısıyla kesin olarak söyleyebileceğimiz, İngiltere’den kaçan Jack Ward’un İngiltere’ye dönmeden, hayatının son bölümünü Yusuf Reis olarak Tunus’ta geçirdiğidir. (11).

Böyle bakınca Johnny Depp’in Bunnyman’inden başlayıp Jack Sparrow’a, oradan Yusuf Reis’e ve nihayet Oruç Reis, Barbaros, Turgut Reis ile Kılıç Ali Paşa’nın tekrar hatırladığımız hikayeleri bize gösterdi ki beş yüzyıl önce Akdeniz, sandığımızdan çok daha hareketli, enternasyonelmiş. İnsanlar ülkeleri dolaşırken bu sosyal hareketlilik dinler, kimlikler, meslekler ve imparatorluklar arasında da geçebiliyormuş. Bir korsan devlet adamı, bir Kalabriyalı kaptanıderya, bir İngiliz de Yusuf Reis olabiliyormuş.

Jack Sparrow’un Yusuf Reis’ten esinlenerek yaratıldığına dair kanıt yok. Ama araştırınca insanın aklına tersinden bir soru geliyor: Gerçek bir Yusuf Reis varken Jack Sparrow’a neden ihtiyaç duyalım ki? (12).

Ben korsanların hikayesini ilk defa rahmetli babamın küçükken hediye ettiği renkli, resimli bir kitapta görmüştüm. Tuğla gibi kalındı. Oruçreis, Hızır Reis, Leventler ve daha nicelerinin hikayesi, defalarca okumuştum. Sonra bir daha görmedim. Niye bizi bu hikayelerden mahrum ediyorlar ki ???

İsmail Bekayi, paylaşımında "ABD'nin Los Angeles ve San Diego'ya saldırı hakkındaki söylemleri hayali bir düşman uydurmacasıdır." ifadesine yer verdi.

ABD'nin kendi halkını korkutmak için gökyüzünde hayali düşman icat ettiğini ve bu sayede yerdeki gerçek tehdidi gölgede bırakmayı amaçladığını belirten Bekayi, "Gerçek tehlike ne sınırlarının ötesinde ne de Los Angeles ve San Diego'nun üzerindedir. Tehlike, dünyaya yasa dışı bir savaş dayatan yönetimdedir." değerlendirmesinde bulundu.

Trump, İran'ın ABD'deki kentlerden birine saldırı düzenleyebileceği bir senaryoya işaret ederek, "Bırakın Los Angeles'ı yok etsinler. San Diego'yu yok etsinler. Bu ödenmesi gereken çok küçük bir bedel." demişti.

Bu iki kentin bulunduğu California eyaletinin valisi Gavin Newsom ise ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı paylaşımda, Trump'ın sözlerine tepki göstermişti.​​​​​​

Küresel piyasalardaki dalgalanma, döviz kurundaki oynaklık ve art arda gelen ÖTV zamları, akaryakıt fiyatları üzerindeki baskıyı sürdürüyor.

İstanbul, İzmir ve Ankara'da güncel benzin, motorin ve otogaz fiyatları ne kadar?

İstanbul Avrupa Yakası:

Benzin: 83.80 TL

Motorin: 96.60 TL

LPG: 41.20 TL

İstanbul Anadolu Yakası:

Benzin: 83.60 TL

Motorin: 96.50 TL

LPG: 40.60 TL

Ankara:

Benzin: 84.80 TL

Motorin: 97.70 TL

LPG: 41.29 TL

İzmir:

Benzin: 85.10 TL

Motorin 98.00 TL

LPG: 41.20 TL

Depremin ardından değerlendirmelerde bulunan Prof. Dr. Şener Üşümezsoy, sarsıntıya ilişkin kritik açıklamalarda bulundu.

Şener Üşümezsoy, Yalova açıklarında meydana gelen depremin 1894 ve 1999 yıllarında kırılan fay hatlarıyla bağlantılı kollarda gerçekleştiğini belirtti. Depremden büyük bir sarsıntı beklemediğini ifade eden Üşümezsoy, bölgedeki fayların geçmişte yaşanan depremler nedeniyle oluşan stres değişimleriyle ilişkili olduğunu söyledi.

Üşümezsoy, ada fayında hareketlilik olduğu yönündeki yorumların doğru olmadığını savunarak, depremin Yalova’nın Çınarcık kıyısından kuzeye uzanan ikincil fay kollarında meydana geldiğini ifade etti.

Bu faylardaki sarsıntıları 1999 depremi sonrasında oluşan stres değişimleriyle ilişkilendiren Üşümezsoy, söz konusu bölgede büyük bir deprem beklemediğini dile getirdi. Depremin büyüklüğünü 3,8 olarak nitelendiren Üşümezsoy, sarsıntının sınırlı bir fay düzlemindeki kırılmadan kaynaklandığını belirtti.

Depremin kuzey kıyıda hissedilmesinin nedeni

Şener Üşümezsoy, depremin Yalova’nın Çınarcık kıyısından kuzeye uzanan ikincil fay kollarında meydana geldiğini belirtti. Ana fayın 1999 depreminde kırılarak enerjisinin bir bölümünü boşalttığını ifade eden Üşümezsoy, son sarsıntının yan kollarda biriken stresle bağlantılı olduğunu söyledi.

Depremin İstanbul’un kuzey kıyılarında hissedilmesini ise fay hattının kuzeye doğru uzanan doğrultusuyla açıkladı.

Üşümezsoy, söz konusu depremin büyük bir sarsıntıya yol açmasını beklemediğini belirterek bölgede en fazla 5 büyüklüğünde depremler meydana gelebileceğini öne sürdü. Harita üzerinden açıklama yapan Üşümezsoy, plaka sınırının Yalova ve Çınarcık kıyılarından, yani Armutlu Yarımadası boyunca geçtiğini ve bu hattın Kuzey Anadolu Fayı olduğunu ifade etti.

Haritada ince çizgilerle gösterilen faylara da değinen Üşümezsoy, bu hatlar üzerinden 1999 yılından bu yana çeşitli değerlendirmeler ve tartışmalar yapıldığını dile getirdi.

Adalar fayını etkiler mi?

Üşümezsoy, depremin meydana geldiği bölgenin Yalova’nın Çınarcık kıyısından doğrusal şekilde uzanan Kuzey Anadolu Fayı’nın Marmara Denizi içindeki devamı olduğunu belirtti. Bölgede Adalar yönüne ilerleyen ayrı bir fay hattının bulunmadığını savundu.

Üşümezsoy, depremin İstanbul Anadolu Yakası’nın özellikle Kartal ve Tuzla gibi doğu kesimlerinde hissedilmesini, Yalova’daki ana fay hattına bağlanan ikincil fay kollarıyla açıkladı. Bu kolların bir bölümünün Tuzla yönüne, diğer bölümünün ise batıya doğru Bakırköy’e uzandığını belirten Üşümezsoy, sarsıntının Tuzla yönündeki fay kolunda meydana gelmesi nedeniyle bölgedeki kıyılarda hissedildiğini ifade etti.

Adalar Fayı’nda büyük deprem yaşanacağı yönündeki endişelere de değinen Üşümezsoy, söz konusu fayın varlığına ilişkin değerlendirmelere katılmadığını dile getirdi.

Soruşturmalar henüz tamamlanmadan ve fonlarla ilgili manipülasyon yapılıp yapılmadığı ortaya çıkmadan, ismi yeni ancak zihniyeti eski bir partiye mensup kişilerin ve partinin genel başkanının süreci siyasi istismar ve linç kampanyasına dönüştürdüğünü dile getiren Bolat, "3 gün önce akşam vakti iki itibar suikastçısı 'Ömer Bolat da operasyondan önce fondan hesabını kapattığı' şeklinde bir iftira ortaya attılar ve hemen akabinde '400 milyon koydu, 800 milyon çekti' şeklindeki ikinci iftirasıyla algı operasyonunu devam ettirdiler" diye konuştu.

Bolat, bu iftiralar üzerine, kendilerinin bir saat içerisinde tüm gerçekleri bütün açıklığıyla ortaya koyarak hemen kamuoyuyla paylaştıklarını ifade etti.

Öncelikle bakan olanların bu göreve geldiklerinde ve sonraki süreler içinde, kanuni olarak mal varlığı beyan ettiğini vurgulayan Bolat, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bunlar (mal beyanları) zaten kontrole tabidir. Diğer taraftan ifade ettik, iş dünyasında 43 yıl boyunca en üst düzey görevlerde bulundum. Bakan olarak atandıktan sonra aile tasarrufum olan 37,8 milyon lirayı 26 Şubat 2024 tarihinde, yaklaşık 16-17 yıldır sermaye piyasasında faaliyette bulunan Hedef Yatırım Portföy Şirketi'nde sukuk, kira sertifikası hesabına yatırdım. Ondan sonra da zaten sukuk yatırımından dönüş yapmadım."

"İftiraları çok kısa sürede yerle bir oldu"

Bakan Bolat, Türkiye'deki bütün ödeme işlemlerinin mecburen bankalar üzerinden yapıldığını ve ödemelerin bankalar üzerinden hesaplara transfer edildiğini belirterek şunları kaydetti:

"(Bu iddialar üzerine) 'Hodri meydan, hesap kapatılmadı, siz iftira atıyorsunuz. Bu hesapla ilgili herhangi bir manipülatif işlem yapılmadı. Zaten sukuk kira sertifikası faizsiz bir para piyasası enstrümanıdır ve eğer sukuk ihraç eden özel kuruluşlar borçlarını öderse, enflasyon oranına yakın yıllık bir getirisi olur. Hatta getiri oranlarını da yayınladım' dedim. Bu iftiraları çürüttükten sonra, herhangi bir kripto veya yurt dışı tasarruf hesabımın olmadığını, devletime düzenli vergilerimi ve sigorta primlerimi ödediğimi net bir şekilde ortaya koydum. Çok şükür milletimiz, halkımız bizleri tanıyor, geçmişimizi, şeceremizi biliyor, iftira atanları da iyi biliyor. Bu anlamda kısa bir sürede aziz vatandaşlarımızın yoğun destekleri ve dualarıyla sabaha karşı bu iftiraları yerle bir oldu."

"Buyurun, iftiracılara açık davet, 170 milyon lira hesap kapatma işlemini bulun"

Ticaret Bakanı Bolat, sürecin seyrinin değişmesi üzerine Yeni Parti İzmir Milletvekili Ümit Özlale'nin 8 Ekim'de kendisine kolaylıkla ulaşabileceği halde bir bilim insanına yakışmayacak vicdansızlıkta iki yeni iftirada bulunduğunu belirterek bunlardan birinin kendisi, diğerinin ise Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş hakkında olduğunu ifade etti.

Kendisinin ve Göktaş'ın bu yeni iftiraları da birkaç saat içinde delilleriyle çürüttüklerini ve iftira olduğunun ortaya çıktığını vurgulayan Bolat, şu açıklamalarda bulundu:

"Ben Ümit Özlale'ye aynı gün hemen cevabımda Merkezi Kayıt Kurulu'nda 16 Eylül operasyonu öncesi böyle bir 170 milyon liralık para çekme kaydının olmadığını, sukuk hesabımızın da tasfiye için Ziraat Bankasına devredildiğini ifade ettim. Ayrıca Türkiye'de herhangi bir hesap kapatma, para çekme işlemi yapılmış olsaydı, bunun bir bankada transfer işlemi olması lazımdı. MKK, bir kayıt ve saklama merkezi olup, doğrudan bir şahıs tarafından verilen istekle finansal işlem yapacak bir kuruluş değil. Ayrıca, 'Buyurun açık davet, Türkiye'deki bütün bankalara sorabilirsiniz, herhangi bir bankada bana ve yakınlarıma ait 170 milyon lira bir hesap kapatma, para çekiş işlemi varsa, bulun' diye çağrıda bulundum. Tabii bir cevap veremediler."

Tüm bunlara rağmen iftiraların sürdüğünü dile getiren Bolat, sözlerine şöyle devam etti:

"Bütün bu gerçekler tarafımızdan ortaya konulduğu halde, Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel, dün Mersin mitinginde utanmadan ve sıkılmadan 'Ticaret Bakanı Ömer Bolat da 170 milyon liralık işlem yapmış' şeklinde, fon soruşturmalarıyla hiçbir ilgisi olmayan sukuk hesabımı kapattığım ve parayı çektiğim algısını oluşturmaya çalıştı. Buradaki taktikleri şudur: Önce küçük, sade ve yalın bir yalan söyleyecekler. Sonra bu yalanı sürekli tekrarlayacaklar. Ondan sonra da keyifle oturup bu yalanın kitleler tarafından nasıl doğruymuş gibi algılandığını zevkle seyredecekler. İşte Özgür Özel ve adamları bu taktiği izliyorlar."

"Evrak sahteciliği yaparak algı oluşturmaya çalışmışlar"

Bakan Bolat, söz konusu iddiaları hukukçular ve uzmanlarla birlikte detaylıca araştırdıklarını belirterek, şu değerlendirmelerde bulundu:

"E-Devlet ile ulaşılması zaten mümkün olan MKK kayıtlarımda ve de Hedef Yatırım Portföy Şirketi'ndeki sukuk hesabımızda kesinlikle tarafımızdan 170 milyon liralık bir para çekişi ve hesap kapatılışı yok. Bu koskoca bir yalan ve iftira. Şöyle bir evrak sahteciliği yapmışlar: Yatırım portföy şirketinde benim hesabımdaki farklı vadeleri olan sukuk kira sertifikaları ile alakalı olarak, vadesi dolan eski ihraçlar ve yerine konulan yeni ihraçlar için farklı işlemler yapılıyor. 2 yıl 8 aylık, yani 32 aylık süreçteki bütün vadesi dolan tahsilat ve yeni sukuk kira sertifikası alımı için yapılan ödemelerle ilgili farklı mükerrer işlemleri toplayarak, '170 milyon lira işlem yaptı, para çekti diye' manipülasyon algısı oluşturmaya çalışmışlar. Bunu tespit ettik. Buna ilaveten, 25 Ekim 2024 tarihinden bu yana kayıtlarda yeni bir sukuk ödeme ve tahsilat işlemi de yapılmamış.

Ben kendilerine bir kez daha açık çağrıda bulunuyorum. Eğer yürekleri varsa resmi olarak MKK'ye sorabilir ve gerçeği öğrenebilirler. Finansal kuruluşlarda mutlaka birkaç köstebekleri vardır, onlara da sorabilirler. Bankacılık sistemindeki yakın kişilerine de '170 milyon lira Ömer Bolat veya yakınlarının hesaplarına bir para çekişi olmuş mu, olmamış mı' diye sorabilirler. Bu evrak sahteciliği bir ahlaksızlık eylemidir, siyaset değildir."

"Yüce Türk mahkemelerinde hesaplaşacağız"

Ticaret Bakanı Bolat, bu yalan ve iftiralar nedeniyle Türk milletinin 24 yıldır bu zihniyete iktidar yüzü göstermediğini belirterek sadece son iki yerel seçimde kazandıkları birçok belediyenin nasıl çökertildiğinin ve yağmalandığının halk tarafından açıkça görüldüğünü ve adaletin önünde hesap verdiklerini anlattı.

Bu iftiraları ortaya atanların "karşılarındaki kimseleri kendileri gibi" zannettiklerini ifade eden Bolat, sözlerini şöyle tamamladı:

"Bunların en büyük sermayesi yalan ve iftiradır. Bununla ülkemiz ve halkımız için yapılan büyük hizmetleri karartmak, böylece bir gün iktidara gelip çökmek arzusuyla davranıyorlar. Onlarla yüce Türk mahkemelerinde hesaplaşacağız. Haysiyet cellatlığı, itibar suikastı neymiş? Onlarla bu mücadeleyi yargıda sonuna kadar sürdüreceğim."

Ekim ayının başında zeytin hasadının başlamasıyla İsrail ordusu ve Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin Filistinli çiftçilere yönelik saldırılarında artış yaşanıyor.

Saldırılarda Filistinli çiftçiler darbediliyor, zeytinliklere girmeleri engelleniyor, ürünleri çalınıyor, ağaçları sökülüyor veya ateşe veriliyor.

Emniyetteki işlemlerinin ardından adliyeye sevk edilen zanlılardan 73'ü çıkarıldıkları hakimlikçe tutuklandı, 33'ü adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.

Firari 11 şüphelinin yakalanması için çalışmalar sürüyor.

"Yıkamacılar" silahlı suç örgütüne yönelik 16 ay boyunca yürütülen planlı ve projeli soruşturma kapsamında 117 şüpheli hakkında gözaltı kararı verilmiş, Adana, Mersin, Antalya, İstanbul, İzmir, Düzce, Balıkesir, Karabük, Bolu, Sakarya ve Afyonkarahisar'daki 120 adrese yapılan operasyonda zanlılardan 102'si yakalanmıştı.

Şüphelilerin adreslerinde, ruhsatsız 14 tabanca, 4 tüfek, 379 mermi, 23 tüfek kartuşu, 390 kök kenevir, 1403 uyuşturucu hap, 479,67 gram esrar, 1,29 gram kokain, 350,5 gram sentetik uyuşturucu, 2 hassas terazi, 3 çelik yelek ve 1 kasatura ele geçirilmişti. Soruşturma kapsamında 2 gayrimenkul ve 12 araca el konulması, ilgili mercilerden talep edilmişti.

Zelenskiy'nin, ABD ile Rusya'nın dizel yakıt konusunda anlaşmasıyla ilgili eleştirileri hatırlatılan Trump, "Ona (Zelenskiy'ye) 'Rusya'ya karşı istediğini yapabilirsin ancak rafinerileri vurma çünkü bu küresel çapta sorunlara yol açan bir mesele.' dedik. O ise dünyaya sorun çıkarmak istiyor. Gidip dizel yakıtı vuruyor. Kesinlikle durmalı." ifadelerini kullandı.

Trump, Zelenskiy'yi Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşı bitirmeye istekli olmamakla suçlayarak, "Bence Ukrayna'nın yeni bir başkan edinme vakti geldi." dedi.

Başkan Trump, bir gazetecinin "Acı çeken Ukraynalılara ne yapmalarını önerirsiniz?" sorusunu, "(Ukraynalıların) Anlaşma yapabilecek yeni bir lider bulmalarını öneriyorum, çünkü aslında pek çok anlaşma yapabilirdi ama nedense hiç yapmıyor." şeklinde yanıtladı.

Trump, "Bu savaş beceriksizlik yüzünden çıktı. Asla başlamamalıydı. Ülkenizin yüzde 30'unu kaybetmiş olmazdınız. Ülkenizin yüzde 30'unu kaybettiniz ve 1 milyondan fazla insan öldü. İki tarafta toplamda 2 milyondan fazla insan hayatını kaybetti." diye konuştu.

Nobel ödülü hakkında yorumda bulundu

Öte yandan Trump, Nobel Barış Ödülü'nü alan Güney Afrikalı hukukçu Navanethem Navi Pillay'ı daha önce tanımadığını, ödülü almasının tek sebebinin "İsrail karşıtı tutumu" olabileceğini ifade etti.

Trump, "Aslında alevlenmiş 8 savaşı sona erdirdim, buna rağmen Nobel Ödülü'nü hiç kimsenin adını bile duymadığı birine verdiler. Onun adını daha önce hiç duymamıştım. Tanıdığım hiç kimse de adını duymamıştı. Tek bildiğimiz, sanırım kendisinin İsrail karşıtı bir tutuma sahip olduğu." dedi.

Norveç'in başkenti Oslo'daki Nobel Barış Merkezi'nde düzenlenen etkinliğe video konferansla katılan Navi Pillay, ABD'nin Uluslararası Ceza Mahkemesine (UCM) yaptırım uygulama kararının "kabul edilemez" olduğunu belirtmişti.

Uygulamanın kabul edilemez olduğunu savunan Saral, "Bir paket sigara almak için vatandaştan T.C. kimlik numarası istenmesi de kabul edilebilir bir uygulama olarak görülmemelidir. Vatandaşın aklında soru işaretleri oluşturacak, mahremiyet endişesi doğuracak kararlar alınmadan önce bir kez daha düşünülmelidir" ifadelerini kullandı.

Sigaranın zararlı olduğunu hepimiz biliyoruz. Ancak bir paket sigara almak için vatandaştan T.C. kimlik numarası istenmesi de kabul edilebilir bir uygulama olarak görülmemelidir.

Vatandaşın aklında soru işaretleri oluşturacak, mahremiyet endişesi doğuracak kararlar alınmadan…

— Oktay SARAL (@oktay_saral) October 10, 2026

Kararın AK Parti Genel Başkanı ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a ek yük getireceğini öne süren Saral, bu tür adımların seçmen nezdinde tepki topladığını belirtti:

"Sayın Cumhurbaşkanımız bir yandan ülkemizin meseleleriyle mücadele ederken, diğer yandan milletin tepkisini çekecek kararların yükünü taşımak zorunda bırakılmamalıdır. Cumhurbaşkanımıza destek olmak, onun yükünü artırmakla değil, milletin gönlünü kazanacak doğru adımlar atmakla mümkündür. Bu konuda milletimizin sesini duyup, sağduyuyla hareket etmek gerekmektedir."

TÜGVA'nın milli ve manevi değerlerine sıkı sıkıya sarılan, misyonunun farkında olan inançlı, şuurlu, onurlu, bilgili ve özgüvenli gençliğin yetişmesi için canla başla gayret sarf ettiğini söyleyen Gürlek, TÜGVA'nın yıl boyunca yürüttüğü faaliyetlerle 1,5 milyonu aşkın gencin hayatına dokunduğunu kaydetti.

Adalet Bakanı olarak her zaman gençleri korumayı birinci öncelik saydıklarını vurgulayan Gürlek, şöyle devam etti:

"Gençlerimizi her türlü fiili ve fikri saldırıdan, organize olmuş yapıların kirli ağlarından, birer proje olarak kurulan tuzaklardan ve çağın hastalıklı unsurlarından uzak tutmak için elimizdeki tüm güçle mücadele ediyoruz. Gençlerimiz şundan emin olsun, sizlere uzanan her türlü fitne elini kırıp atmaya son derece kararlıyız. Bu bizim asla taviz vermeyeceğimiz en önemli manifestomuzdur. Gençlerimizin geleceğini hedef alan hiçbir suç odağının karşısında geri adım atmayacağız. Hukukun gücüyle gençlerimizin yanında durmaya, onların umutlarını ve yarınlarını korumaya devam edeceğiz."

"Güçlü olduğumuz sürece mazlumlar geleceğe umutla bakacak"

Bakan Gürlek, şahlanan gençliğin önünde kimsenin bariyer kuramayacağını belirterek, gençlere güçlü olmaları, kendilerine güvenmeleri ve karşılaştıkları olumsuzluklar karşısında mücadeleden vazgeçmemeleri tavsiyesinde bulundu.

Türkiye'nin yalnızca kendi vatandaşları için değil dünyanın farklı coğrafyalarındaki mazlum toplumlar için de umut olduğuna dikkati çeken Gürlek, "Bu coğrafyanın tüm mazlum halklarının bizlere, sizlere ümit bağladığını bilin. Ümmetin, dost ve kardeş milletlerin son kalesinin Türkiye Cumhuriyeti Devleti olduğunu asla aklınızdan çıkarmayın. Biz güçlü olduğumuz sürece mazlumlar nefes alacak ve geleceğe umutla bakacaklardır." ifadelerini kullandı.

"Kabuk tutmuş yaralarımızı kanatacak tahriklere aldanmayın"

"Terörsüz Türkiye" hedefinin toplumsal birlik ve beraberliğin güçlendirilmesi açısından tarihi bir fırsat sunduğunu vurgulayan Gürlek, "Terörsüz Türkiye yolunda yeni bir sayfa açtık. Sizler de 81 ilimize döndüğünüzde bu yeni sayfayı milli birlik ve kardeşliği büyüten sözlerinizle, çalışmalarınızla doldurun. Özellikle iç cephemizi güçlendirecek söylem ve eylemlere yönelin. Provokasyonlara gelmeyin ve kabuk tutan yaralarımızı kanatacak tahriklere aldanmayın." diye konuştu.

Gürlek, Türkiye Yüzyılı hedefinin toplumun bütün kesimlerinin ortak iradesiyle hayata geçirilebileceğini dile getirerek, gençlerin enerjisini, bilgisini ve emeğini ülkenin kalkınmasına yönlendiren bir Türkiye'nin, refah ve huzur ortamını daha da güçlendireceğini söyledi.

İsrail'in bölgedeki politikalarına tepki gösteren Gürlek, "Güçlü bir Türkiye, bölgesinde kardeş toplumlara güven veren, İsrail terör devleti gibi zulüm ve işgali benimsemiş şer odaklarına da korku salmaya devam edecektir." dedi.

"Bir suç elbet bir gün gün yüzüne çıkar"

Gülistan Doku soruşturmasına değinen Gürlek, bakanlık görevine gelmesinin ardından Tunceli Cumhuriyet Başsavcısının kendisine soruşturmayla ilgili önemli bilgiler aktardığını söyledi.

Başsavcının, olayın intihar olmadığına ve dönemin üst düzey bir mülki idarecisinin oğlunun olayla bağlantısı bulunduğuna ilişkin değerlendirmelerini kendisiyle paylaştığını anlatan Gürlek, "Ben de dosyayı inceledim, baktım. 'Bu işin sonuna kadar gidelim, ucu kim olursa olsun' dedim. Gerçekten de sonuna kadar gittik. Orada gerçekten bir intihar değil, bir cinayet olduğunu gördük. Bu olay bizi çok etkiledi." ifadelerini kullandı.

Gürlek, faili meçhul cinayetlerin aydınlatılması amacıyla bakanlık bünyesinde özel bir birim oluşturduklarını hatırlatarak, "Bir suç ne kadar karanlığa gömülürse gömülsün elbet bir gün gün yüzüne çıkar. Bu devletin temel görevidir." dedi.

Muhsin Yazıcıoğlu'nun hayatını kaybettiği olaya ilişkin dosyanın da incelendiğini dile getiren Gürlek, "Muhsin Yazıcıoğlu da faili meçhul olarak kalmıştı. O dosyada da çok şükür şu an aydınlatma yolunda ilerliyoruz" açıklamasında bulundu.

Gürlek, Uğur Mumcu cinayetine ilişkin dosyanın da yeniden ele alındığını ifade ederek, Mumcu'nun eşi Güldal Mumcu ile bakanlıkta görüştüğünü anımsattı.

Faili meçhul dosyaların aydınlatılmasında kişilerin kimliklerine veya toplumdaki konumlarına göre ayrım yapılmadığının altını çizen Gürlek, şunları söyledi:

"Ben her zaman şunu söylüyorum, faili meçhul bir eylem kalmaz. Devlet mutlaka bunu ortaya çıkartır ve adalet çerçevesinde bu şahısların gün gelir hesabını hukuk önünde sorar. Biz faili meçhul cinayetler, faili meçhul olaylar konusunda kararlılıkla mücadele ediyoruz. Özellikle savcı, başsavcı kardeşlerimize bu konuda sonuna kadar mücadele etmesi konusunda destek veriyoruz ve çok güzel de olumlu neticeler aldık. Bu da bize olumlu yansıyor. Her gittiğimiz yerlerde 'Allah razı olsun' diyorlar, takdir ediliyoruz. Bir insanın cezai eylemi varsa devlet bunun mutlaka hesabını sormak zorunda. Bunu hiçbir zaman devlet affetmez. Biz de Adalet Bakanlığı olarak üzerimize ne düşüyorsa yapmakta mükellefiz."

"Sokak çeteleriyle sonuna kadar mücadele edeceğiz"

Programda gençlerin sorularını da yanıtlayan Gürlek, "Çocukları ve gençleri suç ortamından korumak, suça sürüklenmelerini önlemek ve yeniden topluma kazandırmak amacıyla yürütülen çalışmalar nelerdir?" sorusuna şu yanıtı verdi:

"Suç örgütleri maalesef özellikle 18 yaşından küçük gençlerimizi kullanıyorlar. Bunu gördük. İsimlerini vermeyeyim, yeni nesil suç örgütleri alıyorlar Adana'dan, Gaziantep'ten, Diyarbakır'dan çocuklarımızı şatafatlı hayatla kandırıyorlar. Daha sonra beline silah takıyorlar, 'Hadi bakalım şu eylemi yap.' Şimdi burada tabii kanunda bir boşluk vardı. Biz bunu biliyorsunuz Meclis'ten geçirdik. Şu an artık suça sürüklenen çocuk tabiri değişti, 'adli süreç altındaki çocuk' tabiri var ve verilen cezalar arttırıldı. Yani artık suç örgütleri çocuklarımızı, gençlerimizi kandırıp kullanamayacaklar. Bu konuda hem azmettirenler hem teşvik edenler hem de bu eylemin içerisinde bulunan çocuklar hakkında cezalar yaklaşık iki kat oranında arttırıldı. Şu an kesinlikle buna taviz vermiyoruz."

Suç örgütlerine yönelik sürekli operasyon yaptıklarını anlatan Gürlek, "Devletin bulunduğu yerde nizam vardır. Nizamı sağlamak da hukukun görevidir. Devlet bize bu görev verdiyse nizamı, kamu düzenini sağlayacağız. Bu konuda tavizsiz olarak suç örgütleriyle, sokak çeteleriyle sonuna kadar mücadele edeceğiz." dedi.

Bakan Gürlek, gençlerin uyuşturucu ve yasa dışı bahis tehlikesine karşı bilinçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Toplumda rol model olarak görülen bazı sosyal medya fenomenleri, ünlüler ve YouTuber'ların yaşamlarının gençler üzerinde yanlış bir algı oluşturduğuna dikkat çeken Gürlek, İstanbul'da gerçekleştirilen uyuşturucu operasyonlarına ilişkin, "Ayrım yapmadık. Bunları aslında gençlere rol model değil, kötü model olarak alınması gerektiği için yaptık." ifadelerini kullandı.

Gürlek, devletin varlığını adaletle hükmettiği sürece sürdürebileceğini belirterek, "Hamdolsun Türkiye Cumhuriyeti Devleti bir hukuk devletidir. Vatandaşlarımız adalete güveniyor, başvuruyor. Adil yargılama kapsamında bağımsız mahkemeler tarafından hakkını aramaya devam ediyor." diye konuştu.

Duman ve alevleri fark eden otobüs şoförü, aracı sağ şeride çekerek yolcuları tahliye etti.

İhbar üzerine bölgeye itfaiye, sağlık ve jandarma ekipleri sevk edildi.

İtfaiye ekiplerinin söndürdüğü yangında, yolcu otobüsü kullanılamaz hale geldi.

Yolcular, başka bir otobüsle yollarına devam etti.

İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, bazı temaslar kapsamında geldiği memleketi Konya'da, gündeme ilişkin açıklamalarda bulundu.

Görev anlayışı ve felsefesinin "önce insan" noktasında olduğunu vurgulayan Çiftçi, "Bizim medeniyetimizde, önce insan sonra nizam anlayışı geçerlidir. Batı ülkelerinde bu biraz değişiyor. Batı ülkelerinde önce nizam, sonra insan anlayışı var. O yüzden ABD'de bazen polisin insanlara yaklaşımında, tutumlarında veya Fransa'da bugünlerde görüyoruz, bazen çok acımasız davranabiliyorlar. Bizim yaklaşımımız öyle değil. Biz 'önce insan.' diyoruz." diye konuştu.

Terörsüz Türkiye sürecine değinen Çiftçi, "İçişleri Bakanlığı olarak, Terörsüz Türkiye sürecinin akamete uğramaması için süreci son derece hassasiyetle, titizlikle takip ediyoruz. Burada bir pazarlık yok. Terör örgütüne karşı verilmiş bir taviz de yok. Burada devletimizin, Cumhurbaşkanımızın iradesi var. Ülkemiz inşallah 50 yıllık terör belasının üstesinden gelmiş olacak. Çünkü bunun için çok şehit verdik. Sürecin en büyük başarısı, iki senedir hamdolsun hiçbir şehit haberi yok. Anneler ağlamıyor, eşler dul kalmıyor, çocuklar yetim kalmıyor." ifadelerini kullandı.

"Yurt dışına kaçmakla elimizden kurtulacaklarını sanmasınlar"

Çiftçi, sokak çeteleri, yeni nesil suç örgütleri ve uyuşturucuyla mücadelenin de kararlılıkla sürdüğünü dile getirdi.

Bu örgütlenmeleri tamamen yok etmek ve faaliyet alanlarını daraltmak için kararlı bir mücadele başlattıklarını aktaran Çiftçi şunları kaydetti:

"Eylül sonu itibarıyla, yeni nesil suç örgütlerine yönelik 625 suç örgütüne 1741 operasyon yaptık. Burada bazı yeni nesil suç örgütlerine yönelik birden fazla operasyon yaptığımız için sayı 1741'e ulaştı. Neticede 8 bin 170 kişinin tutuklanmasını ve cezaevine gönderilmesini sağladık. Yeni nesil suç örgütleri sadece Türkiye'de faaliyet göstermiyor. Bunlar başları sıkıştığında hemen yurt dışına kaçıyorlar. Geçtiğimiz aylarda Bulgaristan'a bununla ilgili bir ziyaret düzenledim. Daha sonra Gürcistan'a gittim, Gürcistan İçişleri Bakanlığıyla görüştüm. Perşembe günü Yunanistan'daydım. Yine Yunanistan'ın Vatandaşı Koruma Bakanı ve Göç ve İltica Bakanı ile iki ayrı görüşme gerçekleştirdim. Konumuz tamamen güvenlik diplomasisiyle, yeni nesil suç örgütleriyle, yurt dışında bunların kaçıp saklandıkları yerlerle ilgili. Yurt dışına kaçmakla elimizden kurtulacaklarını sanmasınlar. Dünyanın hangi ülkesine kaçarlarsa kaçsınlar, nereye saklanırsa saklansınlar, hangi deliğe girerlerse girsinler, devletimizin kudret eli onları mutlaka kaçtıkları yerde bulacak, Türkiye'ye getirecek, adalete teslim edecek ve yaptıklarının hesabını Türk yargısı önünde verecekler."

Bu kapsamda ilerleyen günlerde Almanya ve İtalya'ya da ziyaretler yapmayı düşündüğünü anlatan Çiftçi, "Bu yılın ilk 9 ayında, 736 kişinin yurt dışından iadesini sağladık. Bu kişiler, Türkiye'de suç işleyen, yurt dışına kaçan ve orada elimizden kurtulacaklarını sanan kişilerdi. Önümüzdeki günlerde yaptığımız ziyaretlerle, güvenlik diplomasisiyle bu sayıyı daha da artırmış olacağız. Hepsini tek tek tek tek yakalayıp Türkiye'ye getireceğiz." dedi.

"Uyuşturucu sadece şu anda Türkiye'nin değil, bütün dünyanın problemi"

Yeni nesil suç örgütlerinin uyuşturucu ticareti, kaçakçılık, düzensiz göçmen, dolandırıcılık ve asayiş suçları gibi birçok alanda suç işlediklerini belirten Çiftçi, "Bunların finans kaynaklarından birisi de uyuşturucu ticaretiyle kendi varlıklarını devam ettirmek. Çünkü asıl bunların beslendiği kaynak uyuşturucu ticaretinden elde ettikleri yasa dışı gelirler. Göreve geldiğimizde ikinci mücadele alanımızı da uyuşturucuyla mücadele alanı olarak belirlemiştik. Uyuşturucu sadece şu anda Türkiye'nin değil, bütün dünyanın problemi. Çünkü geleceğimizi doğrudan ilgilendiriyor. Buradan gelir elde ediyorlar ama bir yandan da gençliğimizi zehirlemeye devam ediyorlar. Biz de bunların finans kaynaklarını kesmek için elimizden geldiği kadar mücadeleye devam ediyoruz." diye konuştu.

Çiftçi, bu yıl uyuşturucuyla mücadele konusunda düzenlenen 42 bin 377 operasyonda 35 bin 819 kişinin tutuklandığına dikkati çekerek Türkiye'de cezaevlerinde 432 bin kişi bulunduğunu, bunların yüzde 36'sını uyuşturucu suçundan hüküm giyenler veya tutuklananlar oluşturduğunu söyledi.

Operasyonlar sonucunda 39 ton uyuşturucu madde, yaklaşık 104 milyon sentetik uyuşturucu ele geçirildiğine işaret eden Çiftçi, 20,8 milyon kök Hint keneviri ele geçirildiğini bildirdi.

"Devletimiz hiçbir zaman vatandaşını mağdur etmedi"

Çiftçi, fon soruşturmasıyla ilgili Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın iradesini ortaya koyarak "Haksız kazanç elde eden kişilerin hesabını ilk önce Türk mahkemelerinde, sonra da Mahkeme-i Kübra'da vereceklerini" açık ve kesin bir dille ifade ettiğini hatırlatarak şöyle konuştu:

"Sayın Cumhurbaşkanı Yardımcımızın başkanlığında bir fon kurulu da oluşturuldu. Fon kurulu çalışmalarına devam ediyor. Burada şunu ifade etmek lazım, devletin hazinesinden, bütçeden kesinlikle bu konuyla ilgili herhangi bir para ödenmeyecek.' Haksız kazanç sağlayanlardan elde edilen paralarla, oradan gelir elde etmiş kişilerden alınmış fonla mağdur olan kişilerin paraları ödenmiş olacak. Bu konuda vatandaşlarımız müsterih olsunlar. Bugüne kadar devletimiz, milletimiz nice badireleri atlattı. Fon mağduriyeti dediğimiz hususta fon piyasalarının tamamını ilgilendiren bir alan değil. Yüzde 5'lik sınırlı bir alanla ilgilendiriyor ve önümüzdeki günlerde somut adımlar da atılacak. Bununla ilgili bir yasal düzenleme hazırlığı olduğunu da biliyorum. Önümüzdeki hafta bununla ilgili Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne bir yasa önerisi de gelecek. Onunla birlikte bu işin yol haritası biraz daha netleşmiş olacak. Devletimiz hiçbir zaman vatandaşını mağdur etmedi. Bundan sonra da etmeyecek. İnşallah o mağduriyet yaşayan kişilerin de en azından belli oranlarda mağduriyetleri giderilmiş olacak. Bu da devletin, milletin, bütçenin herhangi bir şekilde kaynaklarını kullanılmadan yapılacak."

"Hepimizin yüreği yandı"

Çiftçi, Şanlıurfa, Kahramanmaraş, Manisa ve İstanbul'da okullarda yaşanan saldırıları hatırlatarak, şöyle devam etti:

"Bu milletimiz nezdinde de büyük bir infiale sebebiyet verdi. Hepimizin yüreği yandı işin doğrusu. Çünkü millet olarak ilk defa bu tür hadiselerle yüzleşiyoruz. Daha önceden bunu Amerika'da, Batı ülkelerinde duymuştuk ama Türkiye'de hiç bu tür olaylar yaşanmamıştı. Bizim ülkemizde de bu olaylar yaşanmaya başladı. Biz bununla ilgili Kahramanmaraş'taki saldırıdan sonra Milli Eğitim Bakanlığımızda alınması gereken tedbirler konusunda yakın bir çalışma yürüttük. Hatta diğer bakanlıklarımızı da bu işin içerisine ortak ederek onların da desteğini almak suretiyle Manisa'daki saldırıdan bir gün önce Sayın Milli Eğitim Bakanımızla bir protokol da imzaladık. Yedi bakanlık da buna imza koydu. Bizim oradaki muradımız şuydu, 'Aldığımız okul güvenliği ile ilgili tedbirler sadece bu olayların önüne geçmek konusunda yeterli değildir. Yani polisiye tedbirleriyle, güvenlik tedbirleriyle biz okul saldırılarının önüne geçemeyiz. Peki ne gerekiyor? Zaten Milli Eğitim Bakanlığımız bu işin içerisinde. Onun dışında eğer çocuğun bir rahatsızlığı varsa, tedavi edilmesi gereken bir rahatsızlığı varsa Sağlık Bakanlığımız da bu işin içerisinde olsun. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığımız bu işin içerisinde olsun. Yine Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığımız, Adalet Bakanlığımız, Gençlik ve Spor Bakanlığımız, yani bütün bakanlıklar bir araya geldik ve geniş katılımlı bir protokol imzaladık. Aslında orada amacımız bir sistem kurmaktı. Herhangi bir sızıntı olması durumunda bunu okul idaresi, kolluk, sağlık teşkilatı hemen müdahil olsun. Olaya müdahil edelim. Alınması gereken tedbirleri zamanında alalım, bu tür üzücü hadiseler yaşamayalım diye. Bu önümüzdeki günlerde inşallah etkisini gösterecek. Yani çünkü çok geniş düzenlemeler yaptık."

Ailelere de çağrıda bulunan Çiftçi, "Şimdi soruyorum sizlere, halkımıza soruyorum. Bu çocuk, bu silahı, babasının silahını kolaylıkla alabiliyor, çantasına koyup okula getirebiliyor? Yani burada babanın silahına sahip çıkacak olan da herhalde devlet değildir, polis değildir. Burada ailelerimize düşen bir görev de yok mu? Elbette var. Yani silahlarını, çocuklarının ulaşamayacakları yere koyacaklar. Ya kilitli bir dolaba koyacaklar veya yüksek bir yere koyacaklar. Çocuklar bunu kolaylıkla getiremesin diye. Silaha sahip çıkmak, çocukları kontrol etmek biraz da ailelerin görevi olsa gerek." ifadelerini kullandı.

Bakanlık olarak çocukların huzur içerisinde okula gitmeleri, eğitim görmeleri, okuldan çıktıktan sonra da güven içinde evlerine dönebilmeleri konusunda gereken tedbirleri aldıklarını anlatan Çiftçi, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Okul bahçesinde, okul dışında da gerekli tedbirler alıyoruz. Bu sene biliyorsunuz 31 bin bahçe görevlisi de aldık. Bunun dışında yine bekçilerimizi okullarda görevlendiriyoruz. Okulun etrafında, okulun giriş ve çıkış saatlerinde bizim devriyelerimiz de var. Asayiş uygulamalarımız, narkotik uygulamalarımız, güvenlik uygulamalarımız, çocuk şubenin uygulamaları devam ediyor. Onun dışında internet kafelerde, oyun salonlarında, metruk yapılarda bizim kontrollerimiz devam ediyor. Devam edecek de. Bundan sonra uygulamalarımızı daha da arttıracağız. Ama okullarımız aynı zamanda bir cezaevi değil. Geçenki okul saldırısına tekrar dönecek olursak orada 10. sınıfta okuyan çocuk kendi okul formasının üzerine siyah bir tişört giyiyor. Sebebi de gideceği, saldırıda bulunacağı okulun öğrencileri de siyah forma kullanıyor. Şimdi şöyle düşünelim. Biz buraya bahçe kapısına 2-3 polis versek, orada çocukları okula girişlerini kontrol etseler. 1000 öğrenci var. O çocuğun acaba o okulda mı yoksa başka bir yerden geldiğini bilebilirler mi? 1000 çocuğun içerisinde nasıl tespit edecekler? Burada okula düşen görevler var. Zaten Milli Eğitim Bakanlığımız gerekli tedbirleri alıyor. Ailelerimiz üzerine düşeni yaparsa, belediyelerimiz, diğer sivil toplum kuruluşları, devletin diğer kurumları aynen narkotik suçlarda olduğu gibi üzerine düşenini yaparsa bence sokaklarımız, okullarımız daha güvenli hale gelecek. Bizim bununla ilgili projelerimiz var. Mesela 'Şefkat Kalkanı' diye bir projemiz var. Bunu açıklayacağız. En İyi Narkotik Polisi Anne diye İçişleri Bakanlığımızın geçmişte uygulamaya koyduğu bir proje vardı. Çünkü bir çocuktaki değişikliği en önce annesi fark eder. Eve geldiği zaman çocuğun hal ve hareketlerinden yani herhangi bir rahatsızlığı var mı? Hastalığı var mı? Çocuk normal davranışlar sergiliyor mu? Anne bunu bilir. Buna benzer Şefkat Kalkanı diye bir projemiz var. İnşallah önümüzdeki günlerde bu projemizi de yürürlüğe koyacağız."

"Suriyelilerin sayısı şu anda ülkemizde 2,2 milyona düştü"

Çiftçi, düzensiz göçmenlerle ilgili, düzenli göçün yönetilmesi ile ilgili çalışmaların devam ettiğini belirterek, göç politikasının insani, vicdani ve hukuki olmak üzere üç temel ilkeye dayandığını söyledi.

2021'de Türkiye'de sayısı 3,7 milyon Suriyeli olduğunu hatırlatan Çiftçi, "Bugün itibarıyla Suriyelilerin sayısı şu anda ülkemizde 2,2 milyona düşmüş durumda. 8 Aralık Suriye'deki rejim değişikliğinden sonra yeni yönetimin iş başına gelmesinden sonra ülkemizden Suriye'ye güvenli gönüllü ve onurlu dönüşlerin sayısı 755 bini buldu. 2016'dan bugüne kadar 1,5 milyon Suriyeli memleketlerine geri döndü. Biz bir yandan düzenli göçü yönetmeye çalışırken düzensiz göçle mücadele ederken bir yandan da ülkemizdeki Suriyelilerin veya diğer ülkelerden gelenlerin gönüllü geri dönüşlerini de teşvik ediyoruz." dedi.

Sabah: Enerji Dolu Başlangıç

Güne enerjik başlamak, günün geri kalanını etkiler. Sabah yürüyüşünde ya da kahve hazırlarken dinlenen müzik, motivasyonu artırır. FreeBuds Neo Huawei, enerjik parçaları canlı biçimde iletir; güne dinamik bir başlangıç sağlar.

Hafif tasarımı sayesinde kulaklık, sabah rutininde fark edilmeden eşlik eder. Kullanıcı, hareketlerini kısıtlamadan müziğin keyfini çıkarır.

Gün Ortası: Odaklanma ve Verimlilik

Gün ortasında iş ve çalışma ön plandadır. Açık ofislerdeki gürültü, odaklanmayı zorlaştırabilir. FreeBuds Neo Huawei, gürültü engelleme özelliğiyle bu sorunu çözer; kullanıcı işine daha iyi odaklanır.

Toplantılar da günün önemli bir parçasıdır. Net mikrofon teknolojisi, görüşmelerin anlaşılır biçimde sürmesini sağlar. Kullanıcı, önemli toplantıları kaçırmaz.

Akşam: Dinlenme ve Eğlence

Akşam saatleri, dinlenme ve eğlence zamanıdır. Film izlemek, müzik dinlemek ya da podcast takip etmek; günün yorgunluğunu atmaya yardımcı olur. FreeBuds Neo Huawei, bu anlarda zengin bir ses deneyimi sunar.

Ses sahnesinin genişliği, içeriğin atmosferine dahil olmayı sağlar. Film diyaloglarının netliği ve müziğin derinliği; dinlenme anlarını daha keyifli hâle getirir.

Gün Boyu Kesintisiz Eşlik

FreeBuds Neo Huawei, şarj kutusuyla birlikte gün boyu kullanım sağlar. Sabah evden çıkarken kutusuna konan kulaklıklar, akşama kadar eşlik eder. Kısa şarj süreleri, günlük tempoya uyum sağlar.

Kompakt kutu, taşımayı kolaylaştırır. Kullanıcı, kulaklığını her an yanında bulur; müzik ve iletişim her zaman elinin altındadır.

Konfor: Her Anın Vazgeçilmezi

Gün boyu kullanılan bir kulaklığın konforlu olması şarttır. FreeBuds Neo Huawei, hafif gövdesi ve kulağa uyumlu formuyla uzun süreli rahatlık sunar. Kullanıcı, kulaklığın varlığını neredeyse hissetmez.

Basıncın dengeli dağılımı, saatlerce süren kullanımlarda bile rahatsızlık yaratmaz. Bu konfor, günün her anında kesintisiz bir deneyim sağlar.

Sonuç

FreeBuds Neo Huawei; günün her anına uyum sağlayan bir ses deneyimi sunar. Sabah enerjisinden akşam dinlenmesine; kulaklık her ana eşlik eder. Konforu ve pratikliğiyle günlük hayatın vazgeçilmez bir parçası hâline gelir.

Günün Farklı Anları

Günün her anı farklı bir deneyim sunar; sabah enerji, gün ortası odak ve akşam dinlenme. FreeBuds Neo Huawei, bu farklı anlara uyum sağlayan bir ses deneyimi sunar. Kullanıcı, günün her anında kulaklığından keyif alır.

Anlar arasındaki geçiş, kulaklığın esnekliğini gösterir. Sabahtan akşama kadar farklı içerikler ve ortamlar; kulaklık hepsine uyum sağlar. Bu uyum, günlük kullanımın kalitesini artırır.

Rutin Oluşturma

Kulaklık, günlük rutinlerin doğal bir parçası hâline gelir. Sabah yürüyüşü, gün içindeki toplantılar ve akşam dinlenmesi; kulaklıkla bütünleşir. FreeBuds Neo Huawei, bu rutini kesintisiz biçimde destekler.

Rutinler, kullanıcının hayatına düzen katar. Kulaklığın güvenilirliği, bu düzenin sürdürülmesini sağlar. Kullanıcı, her gün aynı keyifle kulaklığını kullanır.

Kulaklıkla Güçlü Bağ

Doğru seçilmiş bir kulaklık, kullanıcıyla güçlü bir bağ kurar. FreeBuds Neo Huawei, konforu ve performansıyla bu bağı destekler. Kullanıcı, kulaklığını vazgeçilmez bir arkadaş olarak görür.

Güçlü bağ, ürünün uzun süreli kullanımını sağlar. Kullanıcı, kulaklığını her gün aynı istekle takar. Bu bağlılık, ürünün gerçek değerini ortaya koyar.

Farklı Ortamlarda Tutarlı Deneyim

Kullanıcı, gün içinde farklı ortamlarda bulunur; ev, ofis ve dışarısı. FreeBuds Neo Huawei, bu ortamların tamamında tutarlı bir deneyim sunar. Kulaklık, nerede olursa olsun aynı kaliteyi taşır.

Tutarlılık, kullanıcının güvenini artırır. Mekân değişse de deneyim değişmez. Bu güvenilirlik, ürünün günlük değerini güçlendirir.

Uzun Süreli Kullanımda Konfor

Konfor, uzun süreli kullanımın temelidir. FreeBuds Neo Huawei, gün boyu kullanımda rahatlık sunar. Kullanıcı, kulaklığını saatlerce rahatça takar.

Konforlu bir kullanım, ürünün daha çok tercih edilmesini sağlar. Rahat bir kulaklık, günlük rutinin parçası hâline gelir. Bu bağlılık, ürünün değerini artırır.

Günün Ritmine Uyum

Günün ritmi, sabah enerjisinden akşam dinlenmesine kadar değişir. FreeBuds Neo Huawei, bu ritme uyum sağlayan bir deneyim sunar. Kullanıcı, günün her anında kulaklığından faydalanır.

Ritme uyum, kulaklığın esnekliğini gösterir. Farklı saatlerde farklı içerikler; kulaklık hepsine uyum sağlar. Bu çok yönlülük, günlük kullanımın kalitesini artırır.

Kullanıcıyla Kurulan Bağ

Kullanıcıyla kurulan bağ, ürünün uzun süreli kullanımını sağlar. FreeBuds Neo Huawei, konforu ve performansıyla bu bağı destekler. Kullanıcı, kulaklığını vazgeçilmez bir arkadaş olarak görür.

Güçlü bir bağ, ürünün günlük değerini artırır. Kullanıcı, kulaklığını her gün aynı istekle takar. Bu bağlılık, ürünün gerçek değerini ortaya koyar.

Farklı Ortamlarda Tutarlılık

Kullanıcı, gün içinde farklı ortamlarda bulunur. FreeBuds Neo Huawei, bu ortamların tamamında tutarlı bir deneyim sunar. Kulaklık, nerede olursa olsun aynı kaliteyi taşır.

Tutarlılık, kullanıcının güvenini artırır. Mekân değişse de deneyim değişmez. Bu güvenilirlik, ürünün günlük değerini güçlendirir.

Günlük Ritüellerde Kulaklık

Kulaklık, günlük ritüellerin bir parçası hâline gelir. Sabah kahvesi, öğle yürüyüşü ve akşam dinlenmesi; kulaklıkla bütünleşir. FreeBuds Neo Huawei, bu ritüelleri zenginleştirir.

Ritüeller, kullanıcının hayatına düzen katar. Kulaklığın eşliği, bu anları daha keyifli hâle getirir. Bu deneyim, ürünün günlük değerini artırır.

Kullanıcı Memnuniyetinin Sürekliliği

Kullanıcı memnuniyeti, sürekli olmalıdır. FreeBuds Neo Huawei, her kullanımda aynı memnuniyeti sunar. Bu tutarlılık, kullanıcının bağlılığını güçlendirir.

Sürekli memnuniyet, ürünün uzun vadeli başarısını gösterir. Kullanıcı, kulaklığını yıllarca kullanır. Bu süreklilik, ürünün gerçek değerini ortaya koyar.

Kullanıcıyla Kurulan Güçlü Bağ

Kullanıcıyla kurulan güçlü bir bağ, ürünün uzun süreli kullanımını sağlar. FreeBuds Neo Huawei, konforu ve performansıyla bu bağı destekler. Kullanıcı, kulaklığını vazgeçilmez bir arkadaş olarak görür.

Güçlü bir bağ, günlük kullanımın sürekliliğini sağlar. Kullanıcı, kulaklığını her gün aynı istekle takar. Bu bağlılık, ürünün gerçek değerini ortaya koyar.

KANDİLLİ RASATHANESİ SON DEPREMLER İÇİN TIKLAYINIZ

AFAD SON DEPREMLER İÇİN TIKLAYINIZ

Yalova açıklarında olduğu açıklanan depremin derinliği 7,9 kilometre.

#DEPREM Büyüklük:3.5 (Ml) Yer:Marmara Denizi - [04.66 km] Merkez (Yalova) Tarih:2026-10-10 Saat:22:08:49 TSİ Enlem:40.698 N Boylam:29.25633 E Derinlik:7.96 km Detay:https://t.co/kfXgNLFj66 @afadbaskanlik

— AFAD Deprem (@DepremDairesi) October 10, 2026

Ayrıntılar geliyor...

Dögol Caddesi'nin Bahriye Üçok Caddesi ile Anadolu Meydanı arasında kalan kısmı, Gazeteci Yazar Muammer Bostancı Caddesi'nin Dögol Caddesi ile Bandırma Sokak arasında kalan kısmı ve Akdeniz Caddesi'nin Aşkabat Caddesi ile Gençlik Caddesi arasındaki bölümü de çift yönlü araç trafiğine kapalı olacak.

İsmet İnönü Bulvarı'nın 15 Temmuz Şehitler Meydanı (Genelkurmay kavşağı) ile Söğütözü Caddesi arasında kalan kısmında Eskişehir Yolu istikametinde tek yönlü trafik kısıtlaması uygulanacak.

Ayrıca Söğütözü Caddesi'nin İsmet İnönü Bulvarı ile Alparslan Türkeş Caddesi arasında kalan bölümü ve Şehit Öğretmen Şenay Aybüke Yalçın Caddesi'nin 2150. Cadde ile Anadolu Bulvarı arasında kalan kısmı çift yönlü olarak trafiğe kapatılacak.

İhtiyaç duyulması halinde belirtilen yollara açılan cadde ve sokakların tamamı da etkinlik sona erene kadar çift yönlü olarak araç trafiğine kapalı tutulacak.

Necmettin Erbakan, 29 Ekim 1926 yılında Sinop’ta dünyaya geldi. Babası Adana’nın Kozan bölgesinde uzun zaman hüküm sürmüş Selçuklu Kozanoğulları boyundan, ağır caza reisi Mehmet Sabri Bey; annesi de Sinop’un tanınmış bir ailesine mensup olan Kamer Hanım’dır. Rahmetli ninesi Şeyh Şamil’in hem akrabası hem de kurmay başkanı Feyzi Bey’in kızıdır.

Erbakan ilkokula Kayseri Cumhuriyet okulunda başlamış; babasının tayin olup Trabzon’a gitmesi üzerine ilkokul öğrenimini burada okul birincisi olarak tamamlamıştır. 1937 yılında ilkokulu bitirdikten sonra, İstanbul Erkek Lisesi’nde orta tahsiline bir ay gecikmeli başlamıştır. Okula geç başlamasına rağmen derslerde gerçekleşen müzakerelerden dolayı hocaları hemen ilk günlerden itibaren “sınıfın en çalışkanı” unvanını takmışlardır. Hatta ortaokulun 2. Sınıfında diş tabibi olan tabiat bilgisi ve fizik hocası çok meşgul olduğu ve giremediği dersleri Erbakan’a hazırlattırıp anlattırırdı. Okuldaki çalışkanlığı nedeniyle arkadaşları tarafından kendisine “Derya Necmettin” denilmektedir. Lise birinci sınıfta “Sıfırcı Avni” olarak bilinen Fizik hocasından, ilk defa 10 alan öğrenci, Erbakan’dır.

Orta ve lisede bütün sınıfları iftiharla geçen Erbakan, İstanbul Erkek Lisesi’ni 1943 yılında birincilikle bitirecektir. O tarihlerde lise birincileri, üniversitelere imtihansız alınıyordu. Fakat Erbakan, bu imtiyazı kabul etmeyerek girdiği imtihanda 2 bin kişi arasından ilk 10’a girme başarısını gösterince, İstanbul Teknik Üniversitesi’nin ikinci sınıfından yüksek öğrenimine başlar. İlkokula 6 yaşında, üniversiteye de ikinci sınıftan başlaması dolayısıyla, kendisinden iki yaş büyük olanlarla aynı sınıfta öğrenim görür. Bu arkadaşlarından biri de ilerleyen yıllarda pek çok olayda muhatabı olacağı Süleyman Demirel’dir. Erbakan’ın birinci sınıfı okumadan ikinci sınıfa başlaması ve 2., 3. sınıflarla birlikte aldığı derslerde en yüksek notları alması ilkokul ve lisede olduğu gibi burada da dikkatleri üzerine çekmiştir. Bundan dolayı İTÜ’de lakabı Kuş’tur. Kuş; orada çok çalışkanlara (koşarak değil, uçarak iş yapanlara) verilen isimdir. İTÜ yıllığında şöyle tanıtılmaktadır: “Necmettin Erbakan, dindardır, çalışkandır. Hayatının yarısını namaz, yarısını da projeleri işgal eder. Sınıfının yarısını kendisi, yarısını da arkadaşları işgal eder. Proje ve raporları geniş izahlıdır. Herkesin bir sayfada bitirdiği konuyu, o kırk sayfada hülasa eder. Kendisine cıvata nedir diye sorarsanız, izaha demir filizlerinin naklinden başlar. O kadar uzun anlatır ki nihayet namaz vakti gelir, gider namazını kılar, gelir ve anlatmaya devam eder.”

Geleceğinde büyük işler yapacak insanların çocukluklarında da büyük işler yaptıkları gözlemlenmektedir. Bu duruma örnek olarak, Trabzon’da henüz ilkokul yıllarında iken bile, temsili devlet kurmak, buna uygun mesai saatleri ayarlamak, arkadaşları arasında, hak ölçüsü olduğu için değeri değişmeyen ve enflasyonla erimeyen “özel paralar” çıkarıp kullanmak gibi olağanüstü oyunlar sergileyen Erbakan; üniversite yıllarında da okuldaki talebelerin namaz kılmaları için mescid açılması konusunda büyük gayret göstermiş ve açılan mescitte hem ibadetlerini yapmışlar, hem de ilmi ve dini sohbetler başlatarak manevi bir halka oluşturmuştur.

1 Temmuz 1948’de, İTÜ Makine Fakültesi’nden üstün başarı ile mezun olur olmaz -yani imtihanların hemen hemen bittiği gün- Makine Fakültesi Motorlar Kürsüsü’nde asistan olarak göreve başlar. 1948-1951 yılları arasındaki bu 3 yıllık asistanlık döneminde, o zaman doktara tezi karşılığındaki yeterlilik tezini hazırlar.

Sınıflarda ders vermek sadece doçent ve profesörlerin yetkisinde olmasına rağmen, asistan olduğu halde ders anlatmasına ve hocalık yapmasına özel izin çıkartılır. Yeterlilik tezindeki yüksek başarısından dolayı üniversite tarafından 1951 yılında Aachen Teknik Üniversitesi’nde ilmi araştırmalar yapmak üzere Almanya’ya gönderilen Erbakan, Alman ordusu için teknolojik araştırma yapan DVL araştırma merkezinde Profesör Schimit ile birlikte çok başarılı çalışmalar gerçekleştirir.

Aachen Teknik Üniversitesi’nde çalıştığı 1,5 yıl süre içerisinde, bir tanesi doktora tezi olmak üzere 3 tez hazırlayan Erbakan, Alman üniversitelerinde geçerli olan ve çok zor kazanılan “doktor” ünvanını alır.

Tezin önemli dergilerde yayınlanması üzerine, o tarihte Almanya’nın en büyük motor fabrikası olan DEUTZ firmasının genel müdürü Prof. Dr. Flats tarafından leopar tanklarının motorları ile ilgili araştırmalar yapmak üzere fabrikaya davet edilir. Bunun yanında Alman Ekonomi Bakanlığı, RUHR sahasındaki fabrikalar üzerinde araştırma yapmak amacıyla görevlendirdiği ekipte özellikle Erbakan’ın da yer almasını istemesi üzerine 15 gün süreyle RUHR sahasındaki bütün ağır sanayi fabrikalarını gezip, bunları inceleme fırsatını yakalar.

II. Dünya Harbi’nden sonra, Alman üniversitelerinde en genç doktorasını yapan ilk Türk bilim adamı olan Erbakan, 1953 yılında doçentlik imtihanını vermek üzere İstanbul’a döner. İmtihan sonucunda 27 yaşında Türkiye’nin en genç doçenti olma başarısını da gösteren Erbakan, araştırmalar yapmak üzere tekrar Almanya’nın DEUTZ fabrikalarına çağrılır. Burada 6 ay süreyle “motor araştırmaları başmühendisi” olarak, Alman ordusu için yapılan araştırmalara katılır.

1953’ün Kasım ayında İstanbul Teknik Üniversitesi’ne dönen Erbakan, 1955 yılında askerlik görevini İstanbul’da makinelerin bakım ve tamiratları kısmında tamamlar.

Askerlik görevinden sonra, tekrar üniversiteye dönen Erbakan, 1956 yılında Türkiye’de ilk yerli motoru imal edecek olan, 200 ortaklı “Gümüş Motor A.Ş.” yi kurup faaliyete geçirmiş ve Türkiye’nin ilk büyük sanayi hamlesini gerçekleştirmiştir.

Almanya dönüşü Türkiye’nin kendi otomobilini üreten bir fabrikasının kurulması yolunda hemen hazırlıklara girişmiş ve bugün “Pancar Motor” adı altında çalışan fabrikanın temelini 1956’da atmıştır. Gümüş Motor fabrikası 1960 tarihinde seri üretime başlamıştır. Dönemin Başbakanı Adnan Menderes, 1960 yılı başlarında fabrikayı gezerken: “Ben de çiftçiyim, bu motorları kendim kullandım. Bunun ne kadar büyük bir adım olduğunu çok iyi biliyorum. Türkiye de bunların yapılabileceğini görmek, beni son derece memnun etmiştir. Keşke ben bu fabrikayı 1960’ta değil de 1950’de görseydim. O takdirde Sümerbank’ın birçok fabrikalarını özel sektöre satar, oradan aldığım para ile Türkiye de Ağır Sanayi fabrikalarını kurardım.” diyerek duygularını dile getirmiş ve Erbakan’a tebrik ve takdirlerini iletmiştir. Ayrıca fabrikanın ihtiyacı olan 1.300.000 Dolar’lık dövizi de hiç bekletmeden, bir gün içinde tahsis ettirmiştir.

1960 yılında Ankara da yapılan sanayi kongresinde, Gümüş Motorun ürettiği makineleri ve parçaları tanıtan Erbakan, “Yeni hedefimiz, Türkiye’mizde artık yerli otomobillerin de yapılmasıdır” fikrini dile getirmiş, o zaman yönetimde olan askerlerce kabul gören bu fikir üzerine, Eskişehir Demiryolları CER atölyesinde “Devrim otomobili” adıyla ilk yerli otomobili imal etmiştir.

1965 yılında profesör olan Erbakan, 1969’da Odalar Birliği genel başkanlığına seçilmiştir. O zamanki Demirel Hükümeti, her türlü kanuni hükümleri hiçe sayarak Erbakan’ı polis zoruyla görevinden uzaklaştırma yoluna gitmiştir. Bunun üzerine siyasete atılmaya karar vermiş ve milletvekili adayı olmak için Adalet Partisine müracaat etmiştir. Buradan veto edilen Erbakan, 1969 seçimlerinde Konya’dan bağımsız olarak adaylığını koyup seçilerek meclise girmiştir.

1970 tarihinde Milli Görüş’ün ilk partisi olarak kurulan Milli Nizam Partisi, 1971 Nisan’ında ihtilal yönetiminin de baskısıyla antidemokratik bir biçimde kapatılır. Daha sonra 1972 yılında kurulan Milli Selamet Partisi, S. Arif Emre’nin resmi riyasetinde, Erbakan’ın da tabii liderliğinde girdiği 1973 seçimlerinde meclise girip, grup kurar.

1974 yılında kurulan MSP-CHP Koalisyonunda, Başbakan yardımcılığı ve Ekonomik Kurul Başkanlığı görevlerini üstlenen Erbakan, böylece Türkiye`nin maddi ve manevi kalkınması yolundaki ağır sanayi hamlesini de fiilen başlatmış olur. 1974 Kıbrıs Barış Harekatının gerçekleşmesinde ve Ada’da zulüm gören soydaşlarımızın refaha ulaştırılmasının ana mimarı olmuştur. Erbakan, Siyasi hayatını büyük bir azimle sürdürmüş, ülke, millet, ümmet ve insanlık için yoğun bir siyasi maratona tutuşmuştur. Ancak 12 Eylül ihtilalinin getirdiği antidemokratik uygulamalarla partisi kapatılan Erbakan 1987 yılına kadar siyaset yasağı cezası alarak politikadan resmen uzak kalır.

Eylül 1987’deki referandumla yeniden siyasi haklarını elde eden Erbakan, 1983 yılında kurulmuş olan Refah Partisi’nin kongresinde tekrar genel başkanlık makamına oturur. 1991 seçimlerinde milletvekili seçilir. Daha sonra belediyeler devrimini gerçekleştirir ve nihayet 1995 genel seçimlerinde büyük bir başarı kazanarak Refah Partisini birinci parti konumuna yükseltir.

1995 genel seçimlerinde Konya’dan milletvekili seçilerek meclise girer ve Türkiye’nin başbakanı olur. Koalisyon hükümeti sırasında halkın desteğini alan devletin bütçesinde gelir-gider denkliğini hedefleyen Denk Bütçe ve Havuz Sistemi, Edirne’den Kars’a ağır sanayi hamlesi gibi birçok önemli başarının yanında uluslararası alanda gelişmekte olan 8 ülkenin iş birliğine öncülük yaparak büyük bir gayretle altı ay gibi kısa bir sürede D-8’i (Development-8) meydana getirir.

İş Dünyasından STK’lara, Medya’dan siyasete, birçok yapının antidemokratik şekilde dış destekli ilişkileri ile 28 Şubat 1997 yılında Prof. Dr. Necmettin Erbakan, Başbakanlık görevini bırakmak zorunda bırakılmıştır. 1998 yılı Şubat ayında genel başkanı olduğu Refah Partisi’nin kapanmasıyla 5 yıl siyasi yasaklı hale gelen Erbakan 2003’te Saadet Partisi’nin genel başkanlığına seçilir. 2004 yılında genel başkanlıktan ayrılsa da 2011 tarihinde tekrar Genel Başkan seçilir.

Milli Görüş lideri Erbakan, kalp yetmezliği nedeniyle 27 Şubat 2011 günü öğle saatlerinde yaşamını yitirir. Devlet töreni yapılmamasını vasiyet eden Erbakan, 1 Mart Salı günü şiirde de gayet sarih ifade edildiği gibi milyonlarca seveninin katılımı ve dualarıyla Fatih Camii’nde öğle namazına müteakiben kılınan cenaze namazının ardından İstanbul Merkez Efendi’deki aile kabristanlığına defnedilir.

Öğretisi

Necmettin Erbakan’ın öğretisi sadedinde zikredeceğimiz en önemli kıymet “Milli Görüş’tür. Milli Görüş’e istikamet veren, bu düşüncenin ufkunu tayin eden en muharrik amil de İslâm’ın ta kendisidir. Bu noktadan Milli Görüş’ün genel karakteristiğini şöyle hülasa edilebiliriz: Erbakan’a göre İslâm peygamberleri, insanları tevhid ve adalete davet ederek insanların hak ve adalet bilincini geliştirmişlerdir. Bütün peygamberlerin insanlığı davet ettiği İslam dini, yeryüzünü imar ve ıslah etmenin yol haritası hükmündedir. Peygamberleri rehber edinen İslam âlimleri, düşünür ve önderleri ilimle hidayeti birleştirdikleri için feraset, dirayet, sebat ve sabır sıfatlarına sahip olmuşlardır. Onlar, peygamberleri rehber edinerek tarihin akışını değiştiren çığırlar açmışlar ve beşeriyetin ufkunu genişleten hedefler belirlemişlerdir. Onlar, ilimde doğruların öne çıkmasına, ahlaki hususlarda iyi ve güzelin yaygınlaşmasına, iktisadi alanlarda kaynakların verimli kullanılarak faydalı mal ve hizmetlerin üretilmesine ve siyasette ise adaletin tesis edilmesinde aktif görev üstlenmişlerdir. Onlar yeryüzünün imar ve ıslahında önder olmuşlardır. Erbakan’a göre, bugün, yeryüzünün imar ve ıslahında söz konusu ettiğimiz amilin ışığında önderlik eden hareket, Milli Görüş’tür.

Söz konusu ettiğimiz bu hususların ışığında Milli Görüş, Erbakan’a göre herhangi bir siyasi hareket değildir. Erbakan’a göre Milli Görüş, bu toprakların kendi içerisinden çıkarmış olduğu bir hareket olup başlangıç tarihi Hz. Adem’e kadar uzanmaktadır.

Söz konusu ettiğimiz bu hususların ışığında, kanuni zorluklar dolayısıyla ne kadar Milli Görüş deniliyorsa da Erbakan’ın “millîden’’ anladığının “dinî” olduğunu belirtmemiz gerekmektedir. Zira Kur’an-ı Kerim’de millet “din ile takip edilen yol” (Al-i İmrân, 3/96) manasında kullanılmıştır. Bu yönüyle Milli Görüş, hem yerliliği hem de diniliği ihtiva etmektedir. Dinîliği “millet-i İbrahim” ifadesinde karşılığını bulan “millet”in ırk ayrımı yapmayan, inanç birliğini ifade eden dolayısıyla Türk veya Kürt’ün de bağlı olduğu İslam dinine atfen telakki edilmelidir. Bu kavram aynı zamanda kurulan iki partinin adının da içinde yer alması ile dikkate şayandır. Bunlar Milli Nizam ve Milli Selamet’tir. “Millet-i İbrahim” olma durumu Erbakan’ın Bingöl konuşmasında: “Ne mutlu Türk’üm derseniz, Kürt kökenli bir Müslüman evladı da kalkar; ben de Kürdüm, daha doğruyum, daha çalışkanım, deme hakkını kazanır.” ifadesinde tebellür eder hale gelmiştir. Aslında bu ifadenin ardında yatan mana ulus-devletin, ırkçılık ve dinsizliğe açık olan tarafının sorgulanmasıdır. Diğer taraftan Milli Görüş’ün “milli” sıfatının muhtevasında ümmetçi bir vurgu da bulunmaktadır. Nitekim Milli Görüş’ün 1970’li yıllarda “ağır sanayi” diyerek “organize sanayiler kurmak, 1980’lerde Adil Ekonomik Düzen fikriyle hareket etmek yönüyle “yerliliği temsil ederken, 1990’larda yeni bir dünya düzeni için D-8’i kurmak, onun bütün insanlığın saadeti için “evrensel” bir düşünce ve çalışma vizyonuna sahip olduğunun bir göstergesi olmuştur.

Bütün bu ifadeler ve değerlendirmelerden sonra Erbakan’ın Milli Nizam Partisi’nin beyannamesinde geçtiği üzere Milli Görüş ifadesinin arka planında dört temel fikriyatın akislerine işaretler olduğunu ifade edebiliriz. Erbakan’ın Fatih’in İstanbul’un fethi ve Kanuni’nin Viyana kuşatmasına yaptığı vurgudan hareketle “Osmanlıcı”; Kurtuluş savaşına yaptığı vurgudan dolayı “Milli bağımsızlıkçı”; Hakk’a bağlılık, Batıl’a karşı olma, iyiliği emretmek kötülükten sakındırmak gibi ifadelerden dolayı “İnancına bağlı”; barajlar yapılması, füzeler üretilmesi ve ağır sanayi hamlesi (ulusal kalkınmacı bir hat) hedefinden dolayı “Modernist”tir.

Dış politikadaki insanlığa huzurlu yaşam hedefi ise İslam dünyasına öncülük edecek Büyük Türkiye’yi ve daha adil bir dünya inşasını hedeflemesindendir.

Milli Görüş’ün batı ve modernizme şüpheci yaklaşımı, İslami değerleri vurgulayan söylemi ve alternatif ekonomik model anlayışı (adil ekonomik düzen) ile İslami entelijansiyaya önemli bir politik zemin sağlamıştır.

Erbakan’ın Milli Görüş’ü temellendirdiği bazı hususlara kısa bir değinide bulunursak hareketin gözden kaçırılmaması gereken bir iç bütünlük ve tutarlılığının olduğu daha aşikar hale gelecektir. Erbakan, Milli Görüş’ün fiziği olarak 5 kavramı zikretmektedir. Bunlar; hidayet, feraset, dirayet, sebat ve sabırdır. Bu kavramlar Erbakan’ın İslam’ı anlamada ve Milli Görüş’ü tarif etmede sıklıkla müracaat ettiği temel kavramlardır. Bu kavramlar birbiri ile doğrudan irtibatlıdır. Erbakan’a göre, hidayet, Allah’ın insana bahşettiği en büyük lütuftur. İnsan bu sayede ilimde doğru ile yanlışı; ahlakta iyi ile kötüyü ve güzel ile çirkini; iktisatta faydalı ile zararlıyı; siyasette ise adalet ile zulmü ayırt etme bilincine sahip olur. Hidayet ile ilmi birleştirenler ise feraset sahibi olurlar. Bu sayede hadiselerin sebep ve sonuçlarını değerlendirerek olayların muhtevasını kavrarlar, hangi yol ve yöntemin insanı hedefe ulaştıracağını fark ederler. Tevhid ve adalet inancı, müminlere hak ve adaleti savunmada dirayet kazandırır. Bu sayede dirayet sahibi insanları hedeflerine ulaşmada hiçbir tehdit ve zorluk alıkoyamaz. Hayatlarının her anını hedeflerine ulaşmak için değerlendirirler. Sebat, ayağı sağlam zemine basmak ve sendelememektir. Sebat sayesinde ayaklarını sağlam yere basanlar karşıdan gelen zorluklar ve sadmeler ile sendelemezler. Bu konu ile ilgili Kur’an yeryüzünü imar ve ıslah edecek düzeni kuracak olan inananlara, “Ey iman edenler! Eğer siz Allah’ın dinine yardım ederseniz Allah da size yardım eder ve ayaklarınızı sabit kılar” (Muhammed Suresi, 47/7) ayetini hatırlatmıştır. Sabır ise her çeşit zorluk ve güçlük altında hedefe ulaşmak için yola devam etmektir. Zorluklara katlanarak hedeften vazgeçmeme azim ve iradesidir. “Yavrucuğum! Namazı kıl, iyiliği emret, kötülüklerden sakındır. Başına gelenlere sabret, çünkü bunlar, azmi gerektiren işlerdendir.” (Lokman Suresi, 31/17).

Erbakan’a göre Milli Görüş’ün kimyası ise şunlardır:

1. Milli Görüş maneviyatçıdır. Yani ahiret inancına merkezi bir rol atfetmektedir.

2. Milli Görüş hakkı üstün tutmakta ve hakkı savunmaktadır.

3. Milli Görüş nefis terbiyesini esas almaktadır.

Erbakan’ın “Bizim ahlakımız tekke adabıdır” sözü, Milli Görüş’ün üçüncü kimya maddesinin neredeyse alamet-i farikasıdır. Milli Görüş’ün dayanışmacı modelde teşkilatlanması geniş kitleler için onu hem bir parti, hem bir okul, hem de bir ekonomik dayanışma kurumu haline getirmiştir.

Erbakan’a göre, şuurlu Müslüman olmanın en büyük göstergesi karargâha, yani cihad emirine bağlılık gösterilmesidir.

Ahlak ve Siyaset Düşüncesi

Necmettin Erbakan’ın ahlak ve siyaset düşüncesinin merkezinde İslam bulunmaktadır. Ona göre İslam, “Bir hayat nizamıdır. Allah yapısı olduğu için mükemmeldir ve tamdır. Zerre kadar noksanı, fazlası ve hatası bulunmamaktadır. İslam dini, bir bütündür. Ona bir şey katılmaz ve ondan bir şey çıkarılmaz. Baştan sona Hak’tır, hayırdır ve hepsi, herkes için ve her yerde lazımdır. Çünkü İslam, dünya ve ahiret saadetinin tek adresidir. İslam ile batıl sistemler bir kalpte birleşmez ve barışmaz. İslam bize ve zamana uymaya mecbur değildir. Ama herkes, her zaman İslam’a uymak zorundadır”. O yüzden Müslümanların İslam’a uyma eylemi sadece inanç, ibadet ve ahlak hususunda değil, aynı zamanda siyaset, ahlak, ekonomi, sanat, eğitim, hukuk gibi hayatın bütün unsurlarında kendisini göstermelidir. Nitekim İslam zekât, faiz gibi uygulamaları ile iktisadi alana; şura, liyakat, devlet başkanının adaletli olması gibi ilkeleri ile idari ve siyasi alana; haklar ve sorumluluklar gibi hususlar ile hukuk alanına dair ilkeler koyan bütüncül bir sistemdir. Erbakan’ın siyaset düşüncesinde, İslam dininin bütün bu unsurlarını bir arada hayata uygulama hususunda bir nizamı siyaset arenasında hayata geçirmek hedeflenmiştir. Bu hedef uğrunda Erbakan, İslam’ı siyaset dahil hayatın bütün alanlarında belirleyici unsur olarak görmüştür. Bu doğrultuda şahsına niçin siyaset yaptığı sorulduğunda “Cihad edilmeyen yerde İslâm yaşamaz” diyerek “Biz siyaset yapmıyoruz, biz cihad ediyoruz” şeklinde verdiği cevabı onun söz konusu ettiğimiz siyaset düşüncesinin merkezinde cihad anlayışının olduğunu ortaya koymaktadır. Bu bağlamda Erbakan, siyasetin değerlerimizi tahrip ettiği kirli arenada “Önce Ahlâk ve Maneviyât” diyerek “Cihad” düsturuyla hizmet edilmesi gerektiğini savunmuştur. O’na göre; “cihad ibadeti en büyük ibadettir, namaz dinin direği, cihad ise zirvesidir” (Tirmizi, 1398/1978, 8/2749; İbn Mace, 1982, 12/3973) hadisinde de ifade edildiği üzere cihad ibadeti en büyük farzdır. Çünkü, diğer ibadetler için belli bir zaman, mekan ve miktar belirtildiği halde cihad için böyle bir sınırlama yapılmamış, cihadın her zaman, insanın takatinin sonuna kadar, disiplinli ve organizeli bir şekilde teşkilatlanarak yapılması gereken bir ibadet olduğunu vurgulamıştır. Erbakan cihadın en büyük ibadet olmasının sebepleri arasında “İnsanlığın en hayırlısı insanlığa en faydalı olandır” (Buhari, 1315/1897, 35) prensibinin olduğunu hatırlatmıştır. Yine “Kimse kendisi için yaşamaz, kardeşi için yaşar” düsturu ile “İki Müslüman birbirine giderken, ben şimdi şu yaklaştığım arkadaşımdan ne menfaat elde edebilirim diye bir araya gelirse o buluşmalarından hayır gelmez. Tersine, ben şimdi şu gittiğim kardeşime nasıl faydalı olabilirim diye yaklaşırsa o buluşmadan büyük faydalar hâsıl olur” ifadesi Erbakan’ın cihat anlayışının temel özelliğini faş etmektedir.

Erbakan’ın siyaset düşüncesinde ahlak önemli bir yer teşkil etmektedir. “Önce ahlak ve maneviyat” sloganı siyaset düşüncesinin merkezinde ahlak ve maneviyatın olduğunu gayet sarih ifade etmektedir. Erbakan’ın siyaset düşüncesinin temelinde ahlak ile topluma yararlı insan yetiştirmek, insanların “irfan” sahibi olarak yetişmesini sağlamak ve manevi terbiyeye ve bu meyanda nefis terbiyesine öncelik vermek bulunmaktadır.

Dijital Yapım: MÜSİDER ve TV5 Televizyonu

Şehir yaşamının stresinden uzaklaşmak isteyen ziyaretçiler, serin ve temiz havasının yanı sıra soğuk kaynak sularıyla da tanınan yaylanın yolunu tutuyor.

Hayvanlarını otlatmak için yaylaya göç eden yöre sakinlerinin yanı sıra bölgeye kentten ve farklı illerden gelen ziyaretçiler, kamp, piknik, balık tutma gibi etkinliklerle keyifli vakit geçiriyor.