Eşik değer olan 50'nin üzerinde ölçülen tüm rakamların sektörde iyileşmeye işaret ettiği anket sonuçlarına göre, martta 47,9 olan manşet PMI, nisanda 45,7'ye gerileyerek ikinci çeyreğin imalat sanayi faaliyet koşullarında kayda değer bir yavaşlamayla başladığına işaret etti.

İmalat sanayi üretimindeki düşüş, Eylül 2024'te görülen oranla aynı olacak şekilde Kovid-19 salgınından bu yana en yüksek hızda daraldı. Böylece yavaşlama eğilimi 25. aya ulaştı. Anket katılımcılarının önemli bir bölümü, son düşüşün Orta Doğu'daki savaştan kaynaklandığını bildirdi.

Toplam yeni siparişler ve yeni ihracat siparişlerindeki düşüş marta göre belirgin şekilde hızlandı. Yeni siparişlerdeki yavaşlamada, enflasyonist baskıların güçlenmesi etkili oldu. Girdi maliyetleri enflasyonu üst üste 5'inci ay artarak Ocak 2024'ten bu yana en yüksek düzeye ulaştı. Nihai ürün fiyatları da iki yıldan uzun bir dönemin en keskin artışını kaydetti.

Katılımcıların önemli bir bölümü, savaşa bağlı olarak akaryakıt ve petrol maliyetlerinin arttığını belirtti. Firmalar ayrıca tedarikçilerin teslimat sürelerinde gözle görülür bir artış yaşandığını ifade etti. Tedarikçi performansındaki bozulma Şubat 2023'ten bu yana en yüksek düzeyde gerçekleşti. İmalatçılar, yeni siparişlerdeki düşüşe bağlı olarak istihdam, satın alma faaliyetleri ve stoklarını azaltmayı sürdürdü. Girdi stoklarındaki düşüş son 6 yılın en yüksek hızına ulaştı.

- 10 sektörden 9'unda üretim yavaşladı

İSO Türkiye Sektörel PMI nisan ayı raporu, Orta Doğu'daki savaşın Türk imalat sektörünün geneli üzerindeki etkilerini ortaya koydu.

Anket kapsamında izlenen sektörlerin büyük çoğunluğunda enflasyonist baskılar güçlenirken tedarikçilerin teslimat süreleri neredeyse tüm sektörlerde uzadı. Öte yandan, nisanda üretim ve yeni siparişlerini artıran tek sektör giyim ve deri ürünleri oldu. Bu sektörde gerçekleşen üretim artışıyla 10 aylık daralma süreci sona erdi. Geri kalan 9 sektörün tamamında üretim yavaşladı. Üretimde en belirgin düşüş, bir önceki ay büyüme kaydeden kimyasal, plastik ve kauçuk sektöründe görüldü.

Yeni siparişlerde de üretimdekine benzer bir tablo izlenirken en sert gerileme tekstil ürünlerinde yaşandı. Yeni ihracat siparişleri ise yine tekstil öncülüğünde tüm sektörlerde düştü.

Giyim ve deri ürünleri ile makine ve metal ürünleri sektörlerinde ihracat kaybı çok sınırlı düzeyde gerçekleşti. Nisanda iş yükünün düşük seyri, takip edilen sektörlerin büyük bölümünün ikinci çeyrek başında istihdam azaltmasına yol açtı. Çalışan sayısı yalnızca giyim ve deri ürünleri ile elektrikli ve elektronik ürünlerde arttı. İstihdamda en belirgin düşüş ise ana metal sanayisinde gerçekleşti.

- En ılımlı artış makine ve metal ürünlerinde kaydedildi

Nisanda maliyet baskıları yaygın bir şekilde güçlendi. 10 sektörden 8'inde girdi fiyatları enflasyonu mart ayına göre artış sergiledi.

Maliyetlerde en sert yükseliş, enflasyonun 27 aylık zirveye ulaştığı kimyasal, plastik ve kauçuk sektöründe gerçekleşti. En ılımlı artış ise makine ve metal ürünlerinde kaydedildi.

Kimyasal, plastik ve kauçuk sektörü nihai ürün fiyatları enflasyonunda da başı çekti. Nisandaki artış, 4 yılı aşkın bir sürenin en yüksek hızında gerçekleşti. Giyim ve deri ürünlerinde bir önceki ay sabit kalan satış fiyatları nisanda sert bir şekilde yükseldi.

Nihai ürün fiyatlarında artışın hız kestiği tek sektör elektrikli ve elektronik ürünler oldu. Ancak bu sektörde dahi enflasyon belirgin düzeyde kaldı. Nisanda tedarikçilerin teslimat süreleri yaygın bir artış eğilimi sergiledi. Tedarikçi performansında iyileşme gerçekleşen tek sektör ana metaller olurken en belirgin bozulma ise Ocak 2022'den bu yana en uzun gecikmelerin yaşandığı tekstil sektöründe kaydedildi.

- "Orta Doğu'daki savaşın Türk imalat sektörü üzerindeki etkileri arttı"

Açıklamada endekse ilişkin değerlendirmesine yer verilen S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, nisanda Orta Doğu'daki savaşın Türk imalat sektörü üzerindeki etkilerinin arttığının gözlendiğini belirtti.

Harker, "Firmalar talebin zayıf olduğunu, enflasyonun güçlendiğini ve tedarik zincirlerinde aksamalar yaşandığını bildirdi. Savaşın etkilerinin ne kadar süreceğine ilişkin endişeler, imalatçıların temkinli bir tutum sergileyerek istihdam, satın alma faaliyetleri ve stoklarını azaltmasına yol açtı. Firmalar, önümüzdeki aylarda toparlanmanın yeniden başlaması için savaşın hızlı bir şekilde çözüme kavuşmasını umut ediyor." değerlendirmesinde bulundu.

Tüketici fiyat endeksi (TÜFE) yıllık %32,37 arttı, aylık %4,18 arttı

TÜFE'deki (2025=100) değişim 2026 yılı Nisan ayında bir önceki aya göre %4,18 artış, bir önceki yılın Aralık ayına göre %14,64 artış, bir önceki yılın aynı ayına göre %32,37 artış ve on iki aylık ortalamalara göre %32,43 artış olarak gerçekleşti.

TÜFE değişim oranları (%), Nisan 2026

TÜFE yıllık değişim oranları (%), Nisan 2026

TÜFE gıda ve alkolsüz içeceklerde yıllık %34,55 arttı

En yüksek ağırlığa sahip üç ana harcama grubunun yıllık değişimleri; gıda ve alkolsüz içeceklerde %34,55 artış, ulaştırmada %35,06 artış ve konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda %46,60 artış olarak gerçekleşti. İlgili ana harcama gruplarının yıllık değişime olan katkıları ise gıda ve alkolsüz içeceklerde 8,72, ulaştırmada 5,66 ve konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda 6,30 yüzde puan oldu.

TÜFE ana harcama gruplarının yıllık değişim oranları ve genel endeks değişimine katkıları, Nisan 2026

TÜFE gıda ve alkolsüz içeceklerde aylık %3,70 arttı

En yüksek ağırlığa sahip üç ana harcama grubunun aylık değişimleri; gıda ve alkolsüz içeceklerde %3,70 artış, ulaştırmada %4,29 artış ve konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda %7,99 artış olarak gerçekleşti. İlgili ana grupların aylık değişime olan katkıları ise gıda ve alkolsüz içeceklerde 0,95, ulaştırmada 0,73 ve konutta 0,90 yüzde puan oldu. (Ana harcama gruplarına göre endeksler, ağırlıklar ve değişim oranları Ek Tablo-1'de, ana harcama gruplarının genel endeksteki aylık ve yıllık değişime olan katkıları Ek Tablo-3'tedir).

TÜFE ana harcama gruplarının aylık değişim oranları ve genel endeks değişimine katkıları (%), Nisan 2026

Endekste kapsanan 174 alt sınıftan (Amaca Göre Bireysel Tüketim Sınıflaması-COICOP 2018 5'li Düzey) 2026 yılı Nisan ayı itibarıyla, 19 alt sınıfın endeksinde düşüş gerçekleşirken, 8 alt sınıfın endeksinde değişim olmadı. 147 alt sınıfın endeksinde ise artış gerçekleşti.

Özel kapsamlı TÜFE göstergesi (B) yıllık %30,51 arttı, aylık %3,42 arttı

İşlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içkiler ve tütün ile altın hariç TÜFE'deki değişim, 2026 yılı Nisan ayında bir önceki aya göre %3,42 artış, bir önceki yılın Aralık ayına göre %11,72 artış, bir önceki yılın aynı ayına göre %30,51 artış ve on iki aylık ortalamalara göre %32,01 artış olarak gerçekleşti.

Özel kapsamlı TÜFE göstergeleri ve değişim oranları (%), Nisan 2026

ENAG: Aylık yüzde 5,07 yıllık yüzde 55,38 arttı

Enflasyon Araştırma Grubu (ENAG), Nisan 2026'ya ilişkin Tüketici Fiyat Endeksi'ni (enflasyon) açıkladı. ENAG, verilerine göre enflasyon aylık bazda yüzde 5,07, yıllık enflasyon ise yüzde 55,38 oldu.

Yeni haftaya da yatay bir seyirle başlayan dolar/TL, saat 09.45 itibarıyla 45,1980'den işlem görüyor. Aynı dakikalarda avro/TL yüzde 0,1 artışla 53,0590'dan, sterlin/TL de yüzde 0,1 yükselişle 61,4530'dan satılıyor.

Dolar endeksi, yüzde 0,1 azalışla 98,1 seviyesinde seyrediyor.

ABD, İsrail ve İran arasındaki henüz tam olarak sona ermeyen gerilim, varlık fiyatlarında oynaklıklara neden oluyor. Son iki haftada Hürmüz Boğazı'ndan tanker geçişlerinin nispeten artması ve savaşın nihai olarak sona erebileceğine ilişkin açıklamalar piyasalarda iyimserlikleri artırdı.

Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump'ın boğazda mahsur kalan ve Orta Doğu'daki krizle ilgisi olmayan "tarafsız" ülkelere ait gemilerin geçişine destek vereceklerini duyurması da petrol tedarikine ilişkin endişeleri azalttı.

Analistler, Hürmüz kriziyle birlikte petrolün kalitesinden çok erişilebilirliğinin fiyatlandığını belirterek, petrol arzını artırabilecek her türlü gelişmenin olumlu karşılandığını söyledi.

Bunlara ek olarak Orta Doğu'daki risklerin makro göstergelere yansımaları değerlendirilmeye devam ederken geçen hafta önde gelen merkez bankaları para politikalarında senkronize şekilde temkinli adımlar attı. Merkez bankası başkanları ise ihtiyatlı söylemlerde bulunmuştu.

Yeni haftada ise ABD'de açıklanacak tarım dışı istihdam verisi, küresel ölçekte imalat sanayisi ve hizmet sektörü Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verilerinin ekonomilerin gidişatına yönelik bilgi sağlaması beklenirken devam eden bilanço sezonunda şirketlerin finansal sonuçları da yakından izlenecek.

Yurt içinde ise gözler enflasyon verilerine çevrildi. AA Finans'ın nisan ayı enflasyon verilerine ilişkin beklenti anketine katılan ekonomistler, nisanda Tüketici Fiyat Endeksi'nin aylık bazda yüzde 3,19 artacağını tahmin etti.

Analistler, bugün yurt içinde enflasyon, yurt dışında ise ABD'de fabrika siparişleri, dayanıklı mal siparişleri, Avro Bölgesi imalat sanayi PMI verilerinin takip edileceğini belirtti.

Kimler yararlanabilecek?

Yeni düzenlemeye göre doğumdan önce 8 hafta, doğumdan sonra 16 hafta olmak üzere toplam 24 haftalık izin hakkı getirildi. Sağlık durumu uygun olan kadınların doğum öncesi çalışma süresi ise yeniden düzenlenerek daha esnek hale getirildi.

Özellikle daha önce doğum izni kullanmış ancak süresi dolmamış olan anneler için ek haklar tanındı.

Çoğul gebelikte süre uzuyor

İkiz ve çoğul gebeliklerde doğum izni süresi daha da artırıldı. Bu kapsamda izin süresi 18 haftadan 26 haftaya çıkarıldı.

Bu düzenleme ile çoklu gebelik yaşayan annelerin hem sağlık hem de bakım süreçlerinin daha rahat geçirilmesi hedefleniyor.

Son başvuru tarihi: 15 Mayıs

Ek doğum izninden yararlanmak isteyen annelerin belirli şartları sağlaması gerekiyor. Buna göre doğumun 16 Ekim 2025 tarihinden sonra gerçekleşmiş olması şartı aranıyor.

Başvuru yapmak isteyen annelerin, çalıştıkları kuruma 10 iş günü içinde müracaat etmesi gerekiyor. Süreç 15 Mayıs Cuma günü mesai bitimine kadar devam edecek.

Doğum izninde olanlar için sistem güncellenecek

Halen doğum izninde olan anneler için de yeni düzenleme geçerli olacak. Bu kapsamda SGK tarafından rapor süreleri güncellenecek.
Anneler, sistem üzerinden izin sürelerinin ne kadar uzadığını ve kalan gün sayısını kolayca takip edebilecek.

20 bin anne yararlanacak

İlk etapta yaklaşık 20 bin çalışanın bu düzenlemeden faydalanması bekleniyor. Yetkililer, ilerleyen süreçte kapsamın genişletilebileceğini belirtiyor.

Düzenleme, çalışan annelerin iş hayatına daha güçlü şekilde dönmesini hedefliyor.

En az 123 bin TL ödeme yapılacak

Yeni düzenleme yalnızca izin süresini değil, ödemeleri de doğrudan etkiliyor. Doğum izni boyunca alınan geçici iş göremezlik ödeneği yeniden hesaplanacak.

SSK’lı annelere 168 gün üzerinden ödeme yapılacak ve en az 123 bin 312 TL ödeme verilecek.

Maaşa göre ödeme artıyor

Brüt maaşı 35 bin TL olan bir anne yaklaşık 130 bin 667 TL, 40 bin TL olan 149 bin 333 TL, 50 bin TL olan ise 186 bin 667 TL ödeme alacak. Devlet memuru annelerin maaşları ise kesintisiz şekilde ödenmeye devam edecek. Yeni anne olan devlet memurları, doğum izni süresi boyunca toplamda yaklaşık 247 bin 560 TL gelir elde edebilecek.

Hürmüz Boğazı'nın kontrolünün İran Silahlı Kuvvetleri'nin elinde olduğu ve geçişlerin de yine İran Silahlı Kuvvetleri'nin koordinasyonunda sağlanması gerektiği belirtilen açıklamada, bölgede bulunan gemilere "koordinasyonsuz geçiş yaparak güvenliklerini tehlikeye atmamaları" çağrısı yapıldı.

Açıklamada ayrıca, ABD'nin bölgede "deniz korsanlığı" yaparak dünya ekonomisini tehlikeye attığı, İran'ın ise her türlü tehdit ve saldırıya karşı sert karşılık vereceği ifade edildi.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı'ndan ticari gemilerin geçişlerinin sağlanması amacıyla bugün hayata geçecek "Özgürlük Projesi"ne destek vermeye başlayacağını ve bu süreçte 15 bin askeri personelin görev alacağını duyurmuştu.

ABD Başkanı Donald Trump da bugünden itibaren, Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan ve Orta Doğu'daki krizle ilgisi olmayan "tarafsız" ülkelere ait gemilerin boğazdan geçişine yardım etmeye başlayacaklarını açıklamıştı.

Trump, "İran, Orta Doğu ve ABD'nin iyiliği için, bu ülkelere gemilerini bu kısıtlı boğazdan güvenli bir şekilde çıkaracağımızı, böylece işlerine özgürce ve sorunsuz bir şekilde devam edebileceklerini söyledik." ifadesini kullanmıştı.

Herhangi bir ülke ismi zikretmeyen Trump, söz konusu ülkeler için, "Orta Doğu'da yaşananlarla hiçbir şekilde ilgisi olmayan dünyanın çeşitli bölgelerinden ülkeler" ifadesini kullanmış ve operasyonun daha ziyade insani amaçlarla yapılacağını kaydetmişti.

Enflasyon, Nisan 2026'da aylık bazda yüzde 5,07, yıllık enflasyon ise yüzde 55,38 oldu.

ENAG, enflasyonu Mart 2026'da aylık bazda yüzde 4,10 olarak paylaşırken, yıllık enflasyon ise yüzde 54,62 şeklinde gerçekleşmişti.

Orta Doğu'daki yüksek tansiyona rağmen taraflar arasında bir anlaşma zemini arayışları ve Hürmüz Boğazı'na ilişkin risklerin bir miktar azalması piyasalara olumlu yansıyor. Son iki haftada Hürmüz Boğazı'ndan tanker geçişlerinin nispeten arttığı görülürken, ABD Başkanı Donald Trump'ın boğazda mahsur kalan ve Orta Doğu'daki krizle ilgisi olmayan "tarafsız" ülkelere ait gemilerin geçişine destek vereceklerini duyurması petrol tedarikine ilişkin endişeleri azalttı.

Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Özgürlük Projesi" olarak adlandırdığı bu sürece yapılacak her türlü müdahalenin güçlü bir şekilde karşılık bulacağını bildirdi. İranlı yetkililerden gelen açıklamalarda ise ABD'nin Hürmüz Boğazı'nda denizcilik düzenlemesine müdahalesinin ateşkesi ihlal edeceği belirtildi.

Analistler, Hürmüz kriziyle birlikte petrolün kalitesinden çok erişilebilirliğinin fiyatlandığını belirterek, petrol arzını artırabilecek her türlü gelişmenin olumlu karşılandığını söyledi.

Söz konusu gelişmelerle Brent petrolün varili yüzde 1,37 azalışla 106,1 dolarda işlem görüyor. Brent petrolün varili geçen haftayı 107,6 dolardan tamamlamıştı.

Öte yandan, Orta Doğu'daki risklerin makro göstergelere yansımaları değerlendirilmeye devam ediyor. Geçen hafta önde gelen merkez bankaları para politikalarında senkronize şekilde temkinli adımlar atarken, merkez bankası başkanları ihtiyatlı söylemlerde bulunmuştu.

ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell başta olmak üzere Avrupa Merkez Bankası (ECB), İngiltere Merkez Bankası (BoE) ve Japonya Merkez Bankası (BoJ) başkanları Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimlerin enflasyon ve büyüme üzerindeki etkilerine dikkati çekti.

Yeni haftada ise ABD'de açıklanacak tarım dışı istihdam verisi, küresel ölçekte imalat sanayi ve hizmet sektörü Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verilerinin ekonomilerin gidişatına yönelik bilgi sağlaması beklenirken, devam eden bilanço sezonunda şirketlerin finansal sonuçları da yakından izlenecek.

- ABD 10 yıllık tahvil faizi geriledi

Geçen hafta Fed Başkanı Powell'ın şahin tona yakın tutumuyla tahvil piyasalarında artan satış baskısı yerini alışlara bıraktı. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,38 seviyesinde bulunuyor.

Son zamanlarda çoğunlukla Fed'in temkinli duruşunu sürdüreceğine yönelik beklentilerin sürmesi ve teknik olarak öne çıkan hareketlerle yönlenen altının onsu, haftanın ilk işlem gününde yüzde 0,1 düşüşle 4 bin 608 dolardan alıcı buluyor.

Dolar endeksi ise yatay seyirle 98,1 seviyesinde bulunuyor. ABD'de vadeli işlem piyasalarında, endeks vadeli kontratlar haftaya pozitif seyirle başladı.

- Avrupa'da endeks vadeli kontratlar pozitif seyrediyor

Avrupa borsaları enerji fiyatlarındaki artış ve faizlerin uzun süre yüksek kalacağı endişeleriyle baskı altında kalırken, Avro Bölgesi'nde bu hafta açıklanacak Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ülkede enflasyonun seyri hakkında sinyaller verecek.

Orta Doğu'daki gerilimlerin azalması ve Hürmüz Boğazı'ndaki trafiğin hız kazanacağı beklentileriyle Avrupa'da endeks vadeli kontratlar haftaya alıcılı başladı.

Geçen hafta ECB'nin üç temel politika faizinde değişikliğe gitmemesi ve Başkan Christine Lagarde'ın gerçekleştirdiği sözle yönlendirme, bölgede ekonominin stagflasyonist bir görünüme evrilme riskini yatırımcıların odağına yerleştirdi.

Enerji arzına dair jeopolitik şokların manşet enflasyonu yeniden yukarı yönlü tetiklemesi, ECB'nin yakın bir dönemde faiz artışına gitme ihtimalini artırdı.

Bu gelişmelerin yanında Orta Doğu'daki gelişmelerin bölgedeki yansımaları da takip edilirken, Almanya Başbakanı Friedrich Merz, ABD’nin Almanya’ya orta menzilli Tomahawk seyir füzelerinin teslimatının şu aşamada olası görünmediğini belirtti.

- Asya borsalarında işlem hacmi düşük seyrediyor

Enerji duyarlılığı yüksek olan Asya tarafında Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerin artacağına dair gelişmeler olumlu karşılandı.

Bölgede Japonya ve Çin'de piyasalar tatil nedeniyle kapalı kalırken, haftanın ilk işlem gününde açık olan Güney Kore ve Hong Kong borsalarında pozitif görünüm hakim. Bölgede yeni haftada tatil dolayısıyla Japonya'da 3 gün, Çin'de 2 gün işlem yapılmayacak. Bugünlerde bölge genelinde işlem hacminin zayıf kalması bekleniyor.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 4,3 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,7 yükseldi.

- Yurt içinde enflasyon verileri takip edilecek

Perşembe günü alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,92 değer kazanarak 14.442,56 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise perşembe akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,24 artışla 17.432,00 puandan işlem gördü.

Öte yandan yurt içinde gözler enflasyon verilerine çevrildi.

AA Finans'ın nisan ayı enflasyon verilerine ilişkin beklenti anketine katılan ekonomistler, nisanda Tüketici Fiyat Endeksi'nin aylık bazda yüzde 3,19 artacağını tahmin etti. Dolar/TL, cuma gününü 45,1870'ten tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 45,1910'dan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde enflasyon, yurt dışında ise ABD'de fabrika siparişleri, dayanıklı mal siparişleri, Avro Bölgesi imalat sanayi PMI verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.600 ve 14.700 puanın direnç, 14.300 ve 14.200 puanın ise destek konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

10.00 Türkiye, nisan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE)

10.00 Türkiye, nisan Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE)

10.00 Türkiye, nisan imalat sanayi PMI

11.00 Avro Bölgesi, nisan imalat sanayi PMI

17.00 ABD, mart fabrika siparişleri

17.00 ABD, mart dayanıklı mal siparişleri

CNN'in, uydu görüntüleri, hasar değerlendirme raporları ve ABD ile Körfez kaynaklarına dayandırdığı haberinde, 28 Şubat'tan bu yana İran'ın saldırıları sonucunda ABD ordusunun Orta Doğu'daki en az 16 üssünün çeşitli düzeylerde hasar gördüğü ifade edildi.

Haberde, hasar gören bazı yerlerin ciddi operasyonel tahribata uğradığı ve bazı tesislerin kullanılamaz hale geldiği aktarılarak, İran'ın saldırılarının büyük ölçüde bölgenin dört bir yanına konuşlandırılmış gelişmiş radar sistemleri, iletişim altyapısı, füze savunma varlıkları ve uçaklara odaklandığı belirtildi.

Bildirilen kayıplar arasında Ürdün'deki Amerikan THAAD füze bataryalarına bağlı radar sistemleri ve Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki bazı tesislerdeki radar sistemleri yer aldı.

CNN ayrıca, Suudi Arabistan'daki hava üssüne düzenlenen İran saldırısı sırasında bir Amerikan Boeing E-3 Sentry uçağının da imha edildiğini aktardı.

Pentagon yetkilileri, geçen hafta Kongre'de verdikleri ifadelerde ABD'nin İran'a yönelik saldırılarının maliyetinin 25 milyar dolar civarında olduğunu açıklamıştı.

Ancak aralarında CNN ve CBS News gibi kaynakların da olduğu birçok Amerikan medya kuruluşu, İran'la savaşın toplam maliyetinin en az 50 milyar dolar olduğunu iddia etmişti.

Açıklamada, "Bu görev, hayati öneme sahip bu uluslararası ticaret koridorundan serbestçe geçiş yapmak isteyen ticari gemilere destek sağlayacaktır." ifadesi kullanıldı.

Bu kapsamda 15 bin askeri personelin yanı sıra 100’den fazla kara ve deniz aracı ve güdümlü füze destroyerleriyle söz konusu sürece askeri destek sağlanacağı belirtilen açıklamada, CENTCOM Komutanı Amiral Brad Cooper'ın, "(İran'a yönelik) Deniz ablukasını sürdürürken bu savunma görevine verdiğimiz destek, bölgesel güvenlik ve küresel ekonomi için hayati önem taşıyor." ifadesine yer verildi.

ABD Dışişleri Bakanlığından geçen hafta yapılan açıklamada, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz güvenliğini desteklemek amacıyla uluslararası bir koalisyonun oluşturulmasına yönelik bir adım atıldığı ve Pentagonun da bu sürece destek sağlayacağı belirtilmişti.

Trump, bugünden itibaren, Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan ve Orta Doğu'daki krizle ilgisi olmayan "tarafsız" ülkelere ait gemilerin boğazdan geçişine yardım etmeye başlayacaklarını açıklamıştı.

ABD Başkanı, "İran, Orta Doğu ve ABD'nin iyiliği için, bu ülkelere gemilerini bu kısıtlı boğazdan güvenli bir şekilde çıkaracağımızı, böylece işlerine özgürce ve sorunsuz bir şekilde devam edebileceklerini söyledik." ifadesini kullanmıştı.

Herhangi bir ülke ismi zikretmeyen Trump, söz konusu ülkeler için, "Orta Doğu'da yaşananlarla hiçbir şekilde ilgisi olmayan dünyanın çeşitli bölgelerinden ülkeler" ifadesini kullanmış ve operasyonun daha ziyade insani amaçlarla yapılacağını kaydetmişti.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın başkanlığında yapılacak toplantının en önemli başlığı Orta Doğu'da aşılmaya çalışılan kriz olacak.

ABD ile İran arasındaki ateşkes süreci yakından takip ediliyor. Bölgede yeni bir güvenlik paradigmasının inşası için hareket eden Ankara'nın önceliği ateşkesin kalıcı bir barışa evrilmesi.

Kabine toplantısında Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın liderliğinde Türkiye'nin yürüttüğü barış diplomasisi üzerinde durulacak. Ayrıca soykırımcı İsrail'in Lübnan ve Filistin topraklarındaki saldırıları ile Küresel Sumud Filo'suna yönelik müdahalesi de ele alınacak.

Ekonomi programı ile piyasalardaki son durum ele alınacak

Orta Doğu'daki gelişmeler, özellikle de Hürmüz Boğazı'ndaki bilmece küresel ekonomiyle ticaret üzerindeki olumsuz etkisini sürdürüyor.

Kabine toplantısında enerji fiyatlarındaki yükselişlere rağmen dezenflasyon sürecinin devamını sağlamak için yapılacaklar gündeme gelecek.

Orta Vadeli Program ve 12'nci Kalkınma Planı çerçevesinde uygulanan ekonomi programı ile piyasalardaki son durum değerlendirilecek.

Kabinede "Terörsüz Türkiye" gündemi

Terörsüz Türkiye hedefi de Kabine'nin gündeminde yer alacak. Süreçte gelinen aşama ile Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu'nda kabul edilen rapor ışığında atılacak yasal adımlar toplantıda ele konuşulacak.

İhbar üzerine kaza yerine çok sayıda sağlık, polis ve jandarma ekibi sevk edildi.

Kazada 4 kişi hayatını kaybederken, 34 kişi yaralandı.

Uşak Valisi Serdar Kartal, Uşak Eğitim ve Araştırma Hastanesine giderek yaralıların sağlık durumları hakkında İl Sağlık Müdürü Tarık Acar ve Başhekim Mesut Saka'dan bilgi aldı.

Kartal, buradaki bazı yaralıları ziyaret ederek geçmiş olsun dileklerini iletti.

Ziyaretin ardından gazetecilere açıklamalarda bulunan Vali Kartal, "Bugün saat 22.20 sıralarında İzmir istikametinde 7 aracın karıştığı bir trafik kazası oldu. 4 vatandaşımızı kaybettik. 34 vatandaşımız yaralı olarak, 20'si Uşak Eğitim ve Araştırma Hastanesine, 14'ü de ilimizdeki çeşitli özel hastanelere kaldırıldı. Ben vefat eden vatandaşlarımıza Allah'tan rahmet, yaralılara da acil şifalar diliyorum. Vefat eden vatandaşlarımız arasında biri 1 yaşında, biri de 6 yaşında evladımız var. Anne ve babasıyla beraber vefat etti. Allah rahmet eylesin." dedi.

Vali Kartal'a, Uşak Belediye Başkan Vekili Hatice Terekeci Özkan, İl Jandarma Komutanı Kıdemli Albay Özgür Kılıç ve İl Emniyet Müdürü Taner Çiftçi de eşlik etti.

Öte yandan, kazada hayatını kaybedenlerin 43 AV 545 plakalı cipin sürücüsü Mustafa Özlüer (37), eşi Tuğba Özlüer (35), çocukları Nil Özlüer (6) ve Selin Özlüer (1) olduğu öğrenildi.

"Anne sevgisi; insan hayatındaki en derin, en kurucu ve en vazgeçilmez bağdır. Kâinattaki tüm canlılara duyulan sevgi elbette kıymetlidir. Hayvanlara merhamet, bizim kültürümüzün de inancımızın da önemli bir parçasıdır. Buna itirazımız yok. Ancak anne-evlat bağı gibi derin, kurucu ve toplumsal devamlılığın temelini oluşturan bir değerin; ticari kaygılarla esnetilmesi, sembolleştirilmesi ve sıradanlaştırılması kabul edilemez. Annelik; bir metafor, bir reklam dili ya da bir iletişim kurgusu değildir. Annelik; bir nesli büyüten, koruyan ve geleceğe hazırlayan en güçlü bağdır.

Anayasamızın 41. maddesinde aile yapısının temel unsurları bellidir: Anne, baba ve çocuk. Ailenin kurucu unsurları dışındaki her türlü konumlandırma, hayatın olağan akışına aykırı bir anlatıdır. Bu yaklaşım; ne hayvan sevgisini doğru temsil eder ne de annelik kavramına hak ettiği değeri verir. Bizler hem tüm canlılara duyulan sevgiyi savunuruz hem de annelik gibi yüce bir değerin değersizleştirilmesine karşı dururuz. Çünkü annelik; reklamla tanımlanmaz, hayatla anlam bulur. Cumhurbaşkanımızın ‘Nüfus ve Aile On Yılı’ ilanıyla ortaya koyduğu vizyon da bize, anneliğin bireysel değil toplumsal bir emanet olduğunu bir kez daha hatırlatmaktadır. Radyo ve Televizyon Üst Kurulu olarak aile kavramı üzerinden ekranlarda bir değer erozyonuna hiçbir suretle izin vermeyeceğimizi önemle hatırlatıyor, ilgili reklam filmi hakkında Üst Kurulumuzca inceleme başlatıldığını kamuoyuna saygıyla duyuruyoruz."

İranlı yetkili, "Hürmüz Boğazı ve Fars (Basra) Körfezi, (ABD Başkanı Donald) Trump'ın yanıltıcı paylaşımlarıyla yönetilemez." ifadelerini kullandı.

Azizi, "karşılıklı suçlama oyunu senaryolarına" kimsenin inanmayacağını aktardı.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı’ndan ticari gemilerin geçişlerinin sağlanması amacıyla bugün hayata geçecek "Özgürlük Projesi"ne destek vermeye başlayacağını ve bu süreçte 15 bin askeri personelin görev alacağını duyurmuştu.

ABD Başkanı Donald Trump da bugünden itibaren, Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan ve Orta Doğu'daki krizle ilgisi olmayan "tarafsız" ülkelere ait gemilerin boğazdan geçişine yardım etmeye başlayacaklarını açıklamıştı.

Trump, "İran, Orta Doğu ve ABD'nin iyiliği için, bu ülkelere gemilerini bu kısıtlı boğazdan güvenli bir şekilde çıkaracağımızı, böylece işlerine özgürce ve sorunsuz bir şekilde devam edebileceklerini söyledik." ifadesini kullanmıştı.

Herhangi bir ülke ismi zikretmeyen Trump, söz konusu ülkeler için, "Orta Doğu'da yaşananlarla hiçbir şekilde ilgisi olmayan dünyanın çeşitli bölgelerinden ülkeler" ifadesini kullanmış ve operasyonun daha ziyade insani amaçlarla yapılacağını kaydetmişti.

Medyada 14 maddelik teklifle ilgili yer alan hususların gerçeği yansıtmadığını aktaran Bekayi, "ABD tarafı, İran'ın önerdiği plan hakkındaki görüşlerini Pakistan tarafına iletmiştir. Söz konusu görüşler şu anda incelenmektedir." açıklamasında bulundu.

Bekayi, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki mayınları temizleyeceği yönündeki iddiaları "14 maddelik önerisi savaşın sona erdirilmesine odaklanmıştır. Önerilen çerçeve öncelikle bir duraklama ve ardından 30 günlük bir süre zarfında ayrıntıların ele alınması üzerine kuruludur. Nükleer mesele bu maddelerde yer almamaktadır. İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki mayınları temizlemeyi taahhüt ettiği yönündeki iddialar, medyanın uydurmasıdır." şeklinde yalanladı.

İran'ın, ültimatomla müzakere yürütmeyi temelde kabul etmediğini belirten Bekayi, olası bir anlaşmanın garantisinin ülkesinin sahadaki gücü olduğunu kaydetti.

İhbar üzerine bölgeye polis, jandarma, sağlık ve itfaiye ekipleri sevk edildi.

Kazada, ilk belirlemelere göre 4 kişi öldü, 15 kişi yaralandı.

Malatya Valisi Seddar Yavuz, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, Malatya istikametinden Adıyaman istikametine giden bir yolcu otobüsünün Doğanşehir ilçesi sınırlarında kaza yaptığının öğrenilmesi üzerine Valiliğin koordinasyonunda emniyet, jandarma, sağlık ekipleri, AFAD, itfaiye ve diğer ekiplerin olay yerine süratle intikal ettiklerini bildirdi.

Yavuz, açıklamada "Kurtarma çalışmaları devam etmekte olup gelişmelerden daha sonra bilgi verilecektir. Geçmiş olsun dileklerimi iletiyorum." ifadelerini kullandı.

Şüpheliler sağlık kontrollerinin ardından Çağlayan'daki İstanbul Adliyesi'ne götürüldü.

Savcılıkta ifadeleri alınan şüphelilerden Zuhal Böcek, "suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama" suçundan tutuklama talebiyle sulh ceza hakimliğine sevk edildi.

Diğer iki şüpheli ise ifade işlemlerinin ardından serbest bırakıldı.

Sulh ceza hakimliği şüpheli Zuhal Böcek'in tutuklanmasına karar verdi.

- Soruşturma

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı görevinden uzaklaştırılan Muhittin Böcek hakkında aday olmasına ilişkin "rüşvet" verdiği iddiasıyla açılan soruşturma kapsamında, gelini Zuhal Böcek'in de aralarında olduğu 3 şüpheli hakkında gözaltı kararı verilmişti.

Bu kapsamda Zuhal Böcek ve 2 şüpheli polis ekiplerince 30 Nisan'da gözaltına alınmıştı.

Fadlallah, "İsra*l ile yapılan müzakereler, tüm sonuçlarıyla birlikte bizi ilgilendirmiyor. Bunları uygulamayacağız ve uygulanmasına izin vermeyeceğiz." dedi.

Lübnan'ın savunulmasında silahlı mücadelenin devam edeceğine işaret eden Fadlallah, "Lübnan'daki direniş (Hizbullah), topraklarımızı özgürleştirmek, halkımızı savunmak ve ülkemizi korumak için alternatifi olmayan milli bir yoldur ve bu yol devam edecektir." ifadelerini kullandı.

Fadlallah, İsra*l ordusunun Lübnan topraklarından çekilmesi gerektiğini vurgulayarak, Hizbullah'ın İsra*l'i Lübnan topraklarından çıkmaya ve saldırılarını durdurmaya zorlayana kadar "geri adım atmayacağını ve her türlü komployu boşa çıkaracağını" ileri sürdü.

Beyrut ve Tel Aviv yönetimleri arasında yapılacak muhtemel bir anlaşma hakkında Fadlallah, "Varılacak her yeni anlaşma, ülkemize (İsra*l'in) hiçbir şekilde saldırılmayacağını garanti etmelidir." değerlendirmesinde bulundu.

- İsra*l ile Lübnan arasında başlayan görüşmeler

Lübnan ile İsra*l arasında 30 yılı aşkın süredir kesintiye uğrayan üst düzey temas, 14 Nisan'da ABD'nin başkentinde yeniden kuruldu.

ABD Dışişleri Bakanlığında gerçekleştirilen toplantı, "1993 yılından bu yana en üst düzey doğrudan görüşme" olarak kayıtlara geçmişti.

Görüşmeye ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile Lübnan ve İsra*l'in Washington büyükelçileri katılmıştı.

Washington'daki temas, iki ülke arasında uzun süredir kapalı diplomatik kanalların yeniden açılması açısından önemli bir eşik olarak değerlendiriliyor.

Taraflar, 23 Nisan'da da Beyaz Saray'da tekrar bir araya gelirken, ABD Başkanı Donald Trump Trump 3 haftalık ilave ateşkes süreci içinde Avn ile Netanyahu'yu Beyaz Saray'da ağırlamayı istediğini ve bu görüşmenin "tarihi" bir öneme sahip olacağını ileri sürmüştü.

2. Mehmet, defalarca girişimde bulunulmasına rağmen ele geçirilemeyen Bizans İmparatorluğu'nun başkenti İstanbul'u, 53 gün süren kuşatmanın ardından 1453'te fethederek "Fatih" unvanını aldı.

Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan, henüz 21 yaşındayken İstanbul'u fethederek Bizans İmparatorluğu'nu yıkan, fetihle birlikte Orta Çağ'ı kapatıp Yeni Çağ'ı başlatan Osmanlı Devleti'nin 7'nci padişahı Fatih Sultan Mehmet'i vefatının 545'inci yılında andı.

Arıkan sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda şu ifadelere yer verdi:

Çağ açıp çağ kapatan; adaleti, ilmi ve hoşgörüsüyle tarihe damga vuran Fatih Sultan Mehmet Han’ı, vefatının yıl dönümünde rahmet ve minnetle anıyorum. Müjdelenmiş ordusuyla birlikte İstanbul’un burçlarına diktiği sancak; asırlardır insanlığın, vicdanın ve hoşgörünün sembolü olmaya devam etmektedir. Onun mirası, yalnızca geçmişimizin değil; geleceğimizin de en güçlü kılavuzlarından biri olacaktır.

Toplantıda, Nisan 2023'te açıklanan günlük 1,65 milyon varillik gönüllü üretim kesintilerinin ele alındığı belirtilen açıklamada, söz konusu ülkelerin petrol piyasasında istikrarı destekleme yönündeki ortak taahhütleri ve Nisan 2023'te duyurulan ek gönüllü kesintiler kapsamında haziran itibarıyla günlük 188 bin varillik üretim ayarlaması yapmaya karar verdikleri kaydedildi.

Açıklamada ayrıca kararın, piyasa koşullarına göre durdurulabileceği veya geri çevrilebileceği vurgulandı.

Piyasa koşullarını, üretim uyumunu ve tazmin süreçlerini her ay düzenli olarak gözden geçiren grubun bir sonraki toplantısı 7 Haziran'da yapılacak.

Babası Sultan 2. Murat'ın isteği üzerine 1444'te henüz 12 yaşındayken tahta çıkan 2. Mehmet, tahtı iki yıl sonra 1446'da tekrar babasına devretti. 2. Mehmet, babasının vefatı üzerine 19 yaşındayken yeniden tahta çıktı.

2. Mehmet devletin başına geçtikten sonra öncelikle Anadolu ve Balkanlar'daki durumu kontrol altına aldı, sorun çıkaran Yeniçeri Ocağı'nda değişiklikler yaparak İstanbul'un fethine odaklandı.

İstanbul'u fethederek "Fatih" oldu

İstanbul'un kuşatılması için 1452'nin ağustos ayında Boğaz'ı kontrol altına alacak Rumeli Hisarı'nın inşasını tamamlatan 2. Mehmet, defalarca girişimde bulunulmasına rağmen ele geçirilemeyen Bizans İmparatorluğu'nun başkenti İstanbul'u, 53 gün süren kuşatmanın ardından 1453'te fethederek "Fatih" unvanını aldı.

Fatih Sultan Mehmet, İstanbul'un fethi sırasında sadece askeri bir başarı değil, aynı zamanda o dönem için tarihi ve teknolojik sayılabilecek yenilikler uygulayarak çağ açıp çağ kapatacak derecede büyük bir dönüm noktası oluşturdu.

Sultan Mehmet, Macar usta Urban'a döktürdüğü devasa büyüklükteki "Şahi" topları ile defalarca kuşatılmasına rağmen aşılamayan Bizans surlarını yıkarak şehre girerken, bu toplar o zamana kadar görülmeyen bir büyüklüğe sahipti.

Haliç'e çekilen Bizans zincirini aşmak için Dolmabahçe'den Kasımpaşa'ya kadar kızaklarla gemileri karadan yürüten Sultan Mehmet, bu stratejisiyle taktiksel deha örneği olarak tarihe geçti.

Kuşatma sürerken şehrin bazı ileri gelenleriyle iletişim kurup içeriden bilgiler alan Fatih Sultan Mehmet, bu şekilde moral bozucu hamleler ve psikolojik savaş unsurlarını kullandı.

İstanbul'un fethinden sonra şehrin yağmalanmasına izin vermeyen Fatih, can ve mal güvenliği garantisi verdiği halkın gönlünü kazandı, fethin sembolü olarak da Ayasofya'yı camiye çevirdi. Ayrıca Ortodoks patrikliğini koruyarak dini hoşgörüye dayanan bir yöntemi benimseyen Sultan Mehmet, iskan politikaları ile şehri adeta yeniden canlandırdı.

İstanbul'un fethi, yalnızca askeri bir zafer değil, aynı zamanda siyasi, teknolojik ve kültürel dönüşümlerin de başlangıcı olurken, Fatih Sultan Mehmet bu yönüyle "çağdaş liderlik" anlayışını yansıtan önemli bir hükümdar olarak kabul edildi.

Padişahlığı döneminde 25 seferi yönetti

Sultan Mehmet, ilk tahta çıktığı dönemde ve İstanbul'un fethi sırasında sergilediği tutumlar nedeniyle, uzun yıllar devlet yönetiminde söz sahibi olan Çandarlı Halil Paşa'yı 10 Temmuz 1453'te Edirne'de idam ettirdi.

Haçlı Ordusu'na karşı 1454'te Venedik ve Cenevizlilerle antlaşmalar yapan Fatih Sultan Mehmet, 1457'de Haçlı donanması Limni, Taşoz ve Semadirek'i işgal etse de İsmail Bey komutasında gönderdiği donanmayla kısa sürede bu bölgeleri geri aldı.

Fatih Sultan Mehmet 1461'de Trabzon Rum İmparatorluğu'nun varlığına son verdi, 1462'de Rumeli seferine çıkarak Eflak'ı, 1463'te ise Bosna'yı ele geçirerek Osmanlı Devleti'ne bağladı.

İstanbul'u fethederek Doğu Roma'yı ele geçiren Sultan Mehmet, Batı Roma'yı da topraklarına katmak için harekete geçti. Gedik Ahmet Paşa komutasındaki donanmayı güney İtalya'ya sevk eden Fatih, 26 Temmuz 1480'de Otranto'yu ele geçirdi.

Padişahlığı döneminde 25 seferi bizzat yöneten Fatih, babası 2. Murat döneminde 880 bin kilometrekare olarak devraldığı Osmanlı topraklarını, 2 milyon 214 bin kilometrekareye çıkardı.

Gut hastalığı olan Fatih Sultan Mehmet, Anadolu'ya çıktığı sefer sırasında 3 Mayıs 1481'de Gebze yakınlarındaki Hünkar Çayırı'nda vefat etti. Naaşı, kendi adını taşıyan Fatih Camisi'ndeki türbesine defnedildi.

Devlet adamlığının yanında entelektüel bir kişiliğe sahipti

Tarihçiler tarafından "askeri deha" olarak gösterilen Fatih Sultan Mehmet, ordu düzenine yenilikler getirip ateşli ve son teknoloji silahları üretti, asker sayısını artırdı.

Osmanlı Devleti'ne düzenli ve sürekli bir yapı kazandırmak için önemli düzenlemeler yapan Sultan Mehmet, yönetim, maliye ve hukuk alanında belirlediği kuralları "Fatih Kanunnamesi" adı altında bir araya getirdi.

Devrinin büyük alimleri Akşemseddin, Molla Hüsrev, Molla Gürani, Molla Yegan, Hızır Bey ve Hocazade Muslihuddin'den ders alan Sultan Mehmet, merak ettiği alanlarda da uzman kişileri getirtip özel eğitim aldı.

Arapça, Farsça, Latince, İtalyanca ve Yunanca gibi birçok dil bilen Sultan Mehmet, matematik, coğrafya, astronomi ve fizik gibi pek çok farklı disiplinde de bilgi sahibiydi.

Sanata ve ilme verdiği önemle bilinen Fatih, İstanbul'un ve Osmanlı'nın ilk yükseköğretim kurumu olan Sahn–ı Seman Medresesi'ni kurup, Semerkant'tan İstanbul'a davet ettiği Ali Kuşçu'yu buraya müderris yaptı.

Şiire de ilgi duyan Fatih Sultan Mehmet "Avni" mahlasıyla şiirler yazdı.

Tarihteki imparatorluk kurucularının vasıflarını taşıyan, dünya hakimiyetini amaç edinen padişah, entelektüel bir kişiliğe sahipti. Bazı Rum tebaalar onu, İstanbul'u elinde tutması sebebiyle "Kayser-i Rum" yani Roma İmparatoru olarak gördü.

İstanbul'a birçok eser kazandırdı

Sultan Mehmet, dünyanın en büyük saray müzelerinden biri olan, mimarisiyle yerli ve yabancı çok sayıda turistin ziyaret etmek için adeta sıraya girdiği Topkapı Sarayı'nı inşa ettirdi.

Saray, Sultan Abdülmecit'in Dolmabahçe Sarayı'nı yaptırmasına kadar devletin idari merkezi konumundayken 1924'ten itibaren ise müze olarak kullanılıyor.

Marmara Denizi, İstanbul Boğazı ve Haliç arasında bulunan ve İstanbul'un sembolik yapılarından biri olan Topkapı Sarayı'nda, Osmanlı dönemine ait koleksiyonlar, mimari yapılar ile yaklaşık 300 bin arşiv belge bulunuyor.

İstanbul'daki ilk külliye olma özelliğine sahip olan ve fetihten sonra yaptırılan Fatih Camisi ve Külliyesi'nde medrese, kütüphane, darüşşifa, hamam, çarşı ve türbeler yer alıyor.

Sultan Mehmet'in yaptırdığı eserlerden, 20 kapısı, 65 caddesi, 17'den fazla han ve 4 bin dükkanıyla Osmanlı'dan bugüne miras kalan Kapalıçarşı, kente gelen yerli ve yabancı turistlerin en sık ziyaret ettiği yerler arasında bulunuyor.

Fatih'in kılıçları, kaftanları, zırhları ve yüzükleri gibi şahsi eşyaları günümüze kadar özenle korunarak Topkapı Sarayı'nda sergileniyor.

Göl manzaralı yuvasına yerleşen Yaren'in yavruları yumurtadan çıktı.

Yaban hayatı fotoğrafçısı Alper Tüydeş, yavruların yumurtadan çıktığını sosyal medya hesabından, "Yaren'in dün itibarıyla ilk yavrusu yumurtadan çıktı. Ebeveynler hemen yavruyla ilgilenmeye başladılar. Tam göremiyoruz ama sanırım 3 veya 4 yavrumuz olacak bu yıl." sözleriyle paylaştı.

Bu süre zarfında geçen yıl elde edilen verileri biraz bilgiye dönüştürmek konusunda laboratuvar arşiv çalışmasını sürdürdüklerini belirten Karul, beslenme alışkanlıkları ile ilgili yeni verilerle karşılaştıklarını, Göbeklitepe ve Karahantepe'yi karşılaştırma fırsatı bulduklarını anlattı.

Karul, "Her iki yerleşmede de ağırlıkla ceylan tüketiminin izlerine rastladık ama Göbeklitepe'de en azından ova seviyesinden dağların yüksek noktasına kadar büyük bir çeşitlilikte farklı ekolojik noktalarda yaşayabilecek hayvanların da tüketildiğini ve bunların oranlarını açığa çıkarabildik. Bitki kalıntıları açısından da algımız, tahılların tüketimi yönündeydi. Burada yaşayan insanlar için o dönemde baklagillerin beslenmelerinde önemli bir yer tutmuş olduğunu gördük. Gelecek sezon bu verileri biraz daha artıracağız." ifadelerini kullandı.

Türkiye'nin Taş Tepeler Projesi'nin uluslararası düzeyde tanıtılması noktasında girişimlerinin olduğunu belirten Karul, Berlin'de "Toplumun Keşfi" konulu serginin, yabancı uzmanların ilgisini çektiğini söyledi.

Şanlıurfa Kültür Yolu Festivali'nin gastronomi ayağına Karahantepe'nin de dahil edildiğine dikkati çeken Karul, "Bu, gösteriyor ki arkeoloji, aslında geçmişteki insanın yaşamındaki bütün çeşitliliğin bugüne yansımalarının olabileceğini gösteriyor. Herkesin geçmişte bağ kurabileceği bir alan haline geldi Taş Tepeler ve özellikle Karahantepe." dedi.

"O dönemde katedilen yol, çağdaşlarıyla karşılaştırıldığı zaman çok ileride"

Karul, "Tarihin Sıfır Noktası" diye ifade edilen Göbeklitepe'den sonra Karahantepe için de bir adlandırma yapılmasına gerek olmadığını söyledi.

Necmi Karul, şunları kaydetti:

"Göbeklitepe, yerleşik hayatın başlangıcıyla tarihlenen yerleşmelerden bir tanesi. Zaten daha öncesinde bir yerleşme beklemek doğru olmaz çünkü buzul çağı. İnsanların aynı noktada yıl boyu yaşayabilmeleri için etraflarında yeterli kaynağa sahip olmaları gerekir. Bu da 12 bin yıl önce başlıyor ve Karahantepe de aşağı yukarı bu tarihlerde yerleşilmeye başlanan bir yer. Burada 'eskiliğin' çok anlamlı olmadığını vurgulamak istiyorum. Çünkü 100 yıl daha eski bir yerleşmenin olması, Göbeklitepe ve Karahantepe'nin insanlık tarihi açısından oynadığı rolü değiştirmez. Dünyada bilinen yerleşik hayatın başlangıcıyla tarihlenen en anıtsal yerleşim yerleri buralar. Bizi 12 bin yıl öncesi insana, sembolleriyle en çok yaklaştıran yerler. O dönemde katedilen yol, dünyanın çağdaş yerleşmeleriyle karşılaştırıldığı zaman çok ileride ve sanatta, teknolojide, mühendislikle 12 bin yıl önce bu bölgede yaşayan insanların başarısını görüyoruz. Bu başarının o dönemde sınırlı kalmadığını, daha sonraki zamanlara da aktarıldığını gösteren Anadolu'da çok sayıda yerleşme var. Anadolu, Göbeklitepe ve Karahantepe nasıl Neolitik Çağ içerisinde çağdaşlarıyla farklılaşıyorsa bu süreklilikte Anadolu'yu dünyanın diğer coğrafyalarından da farklılaştırıyor. Bu yönüyle baktığımız zaman gerçek, kadim, geçmiş daha iyi algılanabilir ve günümüzdeki bu kültürel çeşitliliğin nedeni daha iyi anlaşılabilir ve keyfi çıkarılabilir."

Karahantepe'de 12 bin yıl öncesinin beslenme alışkanlıkları ortaya çıkarıldı

Karahantepe'nin ekolojisi araştırılıyor

Prof. Dr. Karul, Karahantepe'de o dönemde insanların ne tükettikleri kadar yerleşmeden yerleşmeye farklılıkların da analizini yapabilecek verilere ulaştıklarının altını çizdi.

Geçen hafta başlattıkları "Taş Tepeler Ekoloji Projesi"ne de değinen Karul, 15 gündür sahada çalışan ekiplerin olduğunu ve günün ekolojisini de bu proje kapsamında araştırdıklarını söyledi.

Karul, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Canlı ortam neyi barındırıyorsa onu anlamaya ve belgelemeye çalışıyoruz ve jeolojik araştırmalarımız da bunun bir parçası. Dolayısıyla Taş Tepeler'i sadece kazıların yapıldığı bir proje olarak düşünmemek lazım, çok daha kapsayıcı. Bu çalışma geçmişten günümüze çevre, arkeolojik alanlar, onların kazıları, bölgesel envanter, bölgede korunmuş geleneksel yaşamın belgelenmesi ve aynı zamanda da bu verinin, bilginin toplumla buluşturulması esnasında kültürel miras yönetimi ayaklarından oluşuyor. Bu da çok sayıda insanın, uzmanın bir araya gelmesi, eş zamanlı çalışması anlamına geliyor çünkü bu alanlar hızlı bir şekilde ilgi gördü. Bu ilgi de bizim hem alanların kendisini korumamızı hem de erişilebilir hale getirmemizi de gerektiriyor."

"Bana sorarsanız Karahantepe'yi kazma çalışmaları hiç bitmesin"

Karul, Karahantepe'nin üstüne koruma çatısının yapılacağını ancak böyle bir alanı kapatmanın çıkarılanları korumanın ötesinde bir takım ilkeleri de barındırdığını ve sonuç aşamasına geldiklerini söyledi.

Karahantepe'nin 12 hektar büyüklüğünde olduğunun altını çizen Karul, "6 bin metrekarede kazı yapıyoruz ama o kazı yaptığımız yerde bile daha alt katmanlar var. Dolayısıyla burada bir süre öngörmek çok mümkün değil. Bu projelerin ne zaman biteceğini toprak altı belirler. Bu yerlerden her yıl çok etkileyici buluntular, yeni bilgiler, veriler geliyor. Yapılabilecek tüm kapasiteyle çalışıyoruz. Bana sorarsanız Karahantepe'yi kazma çalışmaları hiç bitmesin." dedi.

UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer alan ve yüzlerce kuş türüne beslenme ve üreme olanağı sunan delta, yılın her dönemi sunduğu farklı manzaralarla doğa tutkunlarının ilgisini çekiyor. Bölgedeki kuş türleri arasında akkuyruksallayan da yer alıyor.