Sınırlı ticari sistemlere aşırı bağımlılığın ülke ekonomilerini ani siyasi gelişmeler karşısında kırılgan hale getirdiğini vurgulayan Pezeşkiyan, BRICS'in yerel para birimleriyle ticareti geliştirip Yeni Kalkınma Bankası’nı güçlendirerek üyeler için ekonomik dayanıklılık oluşturması gerektiğini ifade etti.

Pezeşkiyan, tek taraflı yaptırımların yalnızca ekonomik sorun oluşturmadığını, aynı zamanda gıda güvenliğini ve halkın refahını da olumsuz etkilediğini söyledi.

Ekonomik dayanıklılığın da tek başına yeterli olmadığını belirten Pezeşkiyan, güvenliğin sağlanamaması halinde bu dayanıklılığın kalıcı hale gelemeyeceğini ifade etti.

Pezeşkiyan, "Bölgemizde olup bitenler ve ABD ile İsrail’in İran’a yönelik ekonomi, enerji ve altyapıyı hedef alan askeri saldırıları, kısa bir zaman diliminde sınırları aşarak küresel sonuçlar doğurduğunu ortaya koymuştur." dedi.

Hiçbir ülkenin, küresel sorunları tek başına çözemeyeceğine işaret eden Pezeşkiyan, BRICS’in, güneyde yer alan ülkelerin kapasitesini birleştirmesi gerektiğini ve ülkesinin bulunduğu jeopolitik konumun, üye ülkeler arasındaki ticaretin geliştirilmesinde önemli rol oynayabileceğini söyledi.

Pezeşkiyan, ekonomik dayanıklılık, işbirliği ve güvenlik ilkelerinin adalet olmadan sürdürülebilir olamayacağını belirtti.

Bu ilkelerin kalıcı şekilde uygulanabilmesi için güvenliğin şart olduğunu vurgulayan Pezeşkiyan, BRICS ülkelerini söz konusu ilkeleri hayata geçirmeye davet etti.

Ekipler, kaza sahasındaki arama tarama faaliyetlerini koordineli gerçekleştiriyor.

Silivri Sahili'nde kaymakamlık ve AFAD koordinasyonunda oluşturulan kriz merkezinde toplanan kayıp yakınlarının bekleyişi de sürüyor.

- Olay

Yaklaşık 18 mil açıkta meydana gelen kazada, Kocaeli'den Aliağa'ya giden "Alsu" isimli ticari gemi ile İskenderun Limanı'ndan Karadeniz Ereğli'ye seyreden "Tuğberk İmamoğlu" adlı gemi çarpışmış, kazanın ardından "Tuğberk İmamoğlu" batmıştı.

Kazanın 4'üncü gününde Deniz Kuvvetleri Komutanlığına ait kurtarma gemisi TCG Akın'ın gelişmiş sonar sistemleri ve uzaktan kumandalı su altı aracı (ROV) desteğiyle enkazın yeri tespit edilmiş, bu bölgede dalış ile tarama faaliyetleri yoğunlaştırılmıştı.

Teknolojinin belirli ülkeler ve küresel şirketler tarafından tekelleştirildiği bir dönemde İran, kendi imkânlarıyla geliştirdiği teknoloji ve inovasyon çalışmalarını dünyaya tanıtmaya çalışıyor.

Başkent Tahran’daki Pardis Teknoloji Parkı’nda gerçekleştirilen 26. İnovasyon ve Teknoloji Fuarı İNOTEX, farklı ülkelerden teknoloji şirketlerini, girişimcileri, öğrencileri ve araştırmacıları bir araya getirdi.

Fuarda yaklaşık 300 İranlı firma yer alırken, 23 ülkeden de temsilciler katıldı. Çok farklı teknoloji alanlarının sergilendiği fuarın dikkat çeken başlıklarından biri ise yapay zekâ oldu.

Yapay zekânın eğitimden tarıma, sanayiden sağlık teknolojilerine kadar hayatın hemen her alanına nüfuz ettiği görülürken, beraberinde önemli bir soru da gündeme geliyor:

Yapay zekâ insanlık için bir fırsat mı, yoksa tehdit ve tehlike mi?

Bu soruya fuarda görüştüğümüz uzmanların verdiği cevap ise ortak bir noktada birleşiyor: Yapay zekâ ne yalnızca bir tehdit ne de yalnızca bir fırsat. Önemli olan, bu teknolojinin nasıl kullanılacağı, yönetileceği ve yönlendirileceği.

“YAPAY ZEKÂ STRATEJİK VE VAZGEÇİLMEZ BİR TEKNOLOJİ”

İran İnovasyon ve Yapay Zekâ Teknolojileri Geliştirme Merkezi Genel Sekreteri Fatimizade, yapay zekânın günümüz dünyasının en yeni ve stratejik teknolojilerinden biri olduğunu belirtiyor.

Fatimizade, yapay zekânın hem fırsatları hem de tehditleri beraberinde getirdiğine dikkat çekerek şöyle konuşuyor:

“Yapay zekâ, günümüz dünyasının en yeni teknolojilerinden biri. Kendi içinde hem fırsat hem tehdit ve tehlike var. Her geçen gün hayatımızın her alanını kapsayacak şekilde gelişiyor. Bu yüzden doğrudan bir tehdit ya da doğrudan bir fırsattır şeklinde özetlemek doğru değil.”

Yapay zekânın stratejik ve vazgeçilmez bir teknoloji haline geldiğini ifade eden Fatimizade, kullanıcıların da bu teknolojinin sınırlarını bilmesi ve kendilerini eğitmesi gerektiğini vurguluyor.

“Yapay zekâ teknolojisi stratejik ve vazgeçilmez bir teknolojidir. Kullanmamız gerekiyor. Burada kullanıcılar olarak bizler kendi sınırlarımızı bilmemiz gerekiyor, kendi imkânlarımızı bilmemiz gerekiyor. Bütün dünya kullanıyor, bizim de kullanmamız gerekiyor. Kullanım alanları çok farklı ve çok geniş. Kullanıcılar olarak kendimizi eğitmemiz, bilinç oluşturmamız gerekiyor.”

“YAPAY ZEKÂDA GÜVEN ORTAMI OLUŞTURULMALI”

Fatimizade, yapay zekâ kullanımında güven ortamının oluşturulması ve belirli sınırların çizilmesi gerektiğini de belirtiyor.

Dünyadaki ülkelerin yapay zekâ konusunda farklı politika ve stratejiler geliştirdiğine dikkat çeken Fatimizade, İran’ın yaklaşımını ise ihtiyaç odaklı olarak tanımlıyor.

“Bugün her ülkenin farklı bir bakış açısı var yapay zekâya karşı. Bazı ülkeler programlama alanında çalışmalar yürütürken, bazı ülkeler programlamayla birlikte kullanım alanlarını da geliştirdiler. Dolayısıyla yapay zekâ teknolojisinde her ülkenin kendine özgü siyasetleri ve stratejileri var.”

İran’ın yalnızca yapay zekâ programlamaya değil, ülkenin ihtiyaçlarının belirlenmesine ve teknolojinin bu ihtiyaçlar doğrultusunda kullanılmasına da önem verdiğini belirten Fatimizade, şöyle devam ediyor:

“Biz İran olarak tek başına yapay zekâ teknolojisi programlama alanında değil, programlamayla birlikte ihtiyaçlarımızı belirleyerek ihtiyaçlarımızla kullanmayı ve programlamayı birlikte yürütmeye çalışıyoruz.”

İran’ın yapay zekâ kullanımındaki konumuna da değinen Fatimizade, farklı kategorilerde çalışmalar yürütüldüğünü ve ülkenin yapay zekâ alanında dünyada üst sıralarda yer aldığını ifade ediyor.

“YAPAY ZEKÂ GENÇLER İÇİN BİR FIRSAT”

Fuarda teknoloji şirketlerinin yanı sıra gençlerin de ilgisi dikkat çekiyor.

Teknoloji şirketi yöneticisi Ebulfazl Gulam, yapay zekânın özellikle gençler açısından önemli fırsatlar sunduğunu belirtiyor.

“Yapay zekâ gençler için bir fırsat olabilir. Bugün birçok alanda kullanılan bir teknoloji. Her gün de gelişen bir alan. Tek başına eğitim, imar, inşaat değil; bütün alanları içine alan bir kullanım potansiyeli var. Gençler de kendi potansiyellerini keşfetme yoluna gidebilirler.”

“TEKNOLOJİ İNSANA HİZMET ETMELİ”

Laboratuvar teçhizatları üreten bir teknoloji şirketinin yöneticisi Said Mektebtaş ise yapay zekânın kendi sektörleri açısından da önemli olduğunu söylüyor.

Mektebtaş, çalışmalarının cihazların planlanması, test edilmesi ve üretimi üzerine yoğunlaştığını, üzerinde çalıştıkları ürünlerin ise ışınların tespit ve teşhisine yönelik olduğunu belirtiyor.

Uluslararası rekabet güçlerinin bulunduğunu ifade eden Mektebtaş, başta Türkiye olmak üzere farklı ülkelerle ilişkileri ve iş birlikleri bulunduğunu belirtiyor.

Teknolojiye yaklaşımlarının temelinde ise insan odaklı bir anlayış bulunduğuna dikkat çekiyor:

“Teknoloji, insana hizmet etmeli anlayışı üzerinden bakıyoruz.”

ÖĞRENCİLER DE TEKNOLOJİYİ YAKINDAN TAKİP EDİYOR

İNOTEX’in ziyaretçileri arasında üniversite öğrencileri de bulunuyor.

Ziraat mühendisliği üçüncü sınıf öğrencisi Hüseyinzade, kendi alanı dışında günümüz teknolojilerini de yakından takip ettiğini belirtiyor.

Ziraat alanındaki gelişmeleri merak ettiğini ifade eden Hüseyinzade, özellikle yapay zekânın tarım sektöründeki kullanım alanlarını görmek ve yeni teknolojiler hakkında bilgi sahibi olmak amacıyla fuara geldiğini söylüyor.

Eğitimci Samira Mahya da gençlerin eğitimine ve geleceğin inşasına dikkat çekiyor.

Mahya, gençlerin eğitiminin geleceğin şekillenmesinde önemli olduğunu belirterek fuara yeni çıkan ürünleri ve teknolojik gelişmeleri görmek amacıyla katıldığını ifade ediyor.

TEKNOLOJİNİN YÖNETİLMESİ VE YÖNLENDİRİLMESİ GEREKİYOR

Fuar alanında yalnızca teknoloji şirketleri ve öğrenciler değil, teknolojinin toplumsal etkileri üzerine çalışan isimler de bulunuyor.

Din âlimi Beheştiyan, teknolojinin insan hayatındaki kullanımının yanı sıra toplumsal ve ailevi ilişkilere etkisi üzerinde çalışmalar yürüttüklerini belirtiyor.

Modern hayatın beraberinde getirdiği sosyal ve ailevi sorunların çözümüne yönelik çalışmalar yaptıklarını ifade eden Beheştiyan, soruları değerlendiren ve çözüm önerileri üreten bir tür işletim sistemi geliştirdiklerini söylüyor.

Beheştiyan’a göre asıl mesele teknolojinin kullanılıp kullanılmaması değil; nasıl yönetileceği ve hangi amaç doğrultusunda yönlendirileceği.

“Önemli olan teknolojinin yönetimi ve yönlendirilmesidir. Bugün her teknolojide olduğu gibi yapay zekâ teknolojisinin de kullanılmasından çok yönetilmesi ve yönlendirilmesi konusu önemlidir.”

İNOTEX’TE TEKNOLOJİNİN GELECEĞİ KONUŞULUYOR

Tahran’daki Pardis Teknoloji Parkı’nda gerçekleştirilen İNOTEX Fuarı’nda yarışmalar düzenleniyor, öğrenciler ve genç girişimciler teşvik ediliyor.

Şirketlerin yeni teknolojileri yakından takip ettiği fuarda özellikle gençlerin ilgisi dikkat çekiyor.

Yapay zekânın hayatın hemen her alanına girdiği bir dönemde İran’daki teknoloji çalışmaları da bu dönüşümün önemli başlıklarından biri olarak öne çıkıyor.

İNOTEX’te ortaya çıkan ortak mesaj ise dikkat çekici:

Yapay zekâdan kaçınmak değil, bu teknolojiyi anlamak, doğru kullanmak, sınırlarını bilmek ve insanlığın yararına olacak şekilde yönetmek gerekiyor.

Teknoloji yarışının giderek hızlandığı günümüzde, yapay zekâ bir taraftan büyük fırsatlar sunarken diğer taraftan ciddi riskleri de beraberinde getiriyor. Bu nedenle önümüzdeki dönemde yalnızca “kim daha gelişmiş yapay zekâ üretecek?” sorusu değil, “bu teknoloji kimin için ve hangi amaçla kullanılacak?” sorusu da önemini koruyacak.

Şehir yaşamının stresinden uzaklaşmak isteyen ziyaretçiler, serin ve temiz havasının yanı sıra soğuk kaynak sularıyla da tanınan yaylanın yolunu tutuyor.

Hayvanlarını otlatmak için yaylaya göç eden yöre sakinlerinin yanı sıra bölgeye kentten ve farklı illerden gelen ziyaretçiler, kamp, piknik, balık tutma gibi etkinliklerle keyifli vakit geçiriyor.

Soruşturma kapsamında Çağla Öz Tançalan, Van Emniyet Müdürlüğüne götürüldü.

- Ne olmuştu?

Soruşturma kapsamında, Van İl Emniyet Müdürlüğü Asayiş Şubesi ekipleri, Mehmet Fatih Tançalan'ı Van'ın Muradiye ilçesindeki evinde 8 Eylül'de gözaltına almıştı.

Emniyete götürülen Tançalan'ın sosyal medyaya yansıyan görüntüleri ile düğününde takıldığı belirtilen yüksek miktardaki altınlara ilişkin de mali araştırma süreci başlatılmış, Mali Suçları Araştırma Kurulundan (MASAK) inceleme talep edilmişti.

Emniyetteki işlemlerinin ardından adliyeye sevk edilen şüpheli, çıkarıldığı hakimlikçe "suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama" suçundan tutuklanmıştı.

Tançalan'ın düğününde eşi Çağla Öz Tançalan'a takılan ziynet eşyaları ve paralar bugün Muradiye'de bir ev ve eklentisinde yapılan aramada ele geçirilmiş, evin sahibi gözaltına alınmıştı.

Soruşturma kapsamında hakkında gözaltı talimatı verilen Tançalan'ın eşi Çağla Öz Tançalan dün İstanbul'da yakalanmıştı.

YAĞIŞLAR BELİRLİ BÖLGELERDE YOĞUNLAŞACAK

Verilere göre, yağışlar gün içinde kısıtlı alanlarda görülecek. Marmara’nın kuzey kesimlerinde gün boyunca yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak geçişleri ile Batı Karadeniz’in batısında yağışların özellikle gece saatlerinde etkisini göstermesi bekleniyor.

Doğu Anadolu'da ise Van’ın doğu ilçelerinde öğle saatlerinde yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışların görülecek. Ege, Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde az bulutlu ve açık bir hava hakim olurken, İç Anadolu’da günün ilerleyen saatlerinde parçalı bulutlu hava görülecek.

ÜÇ BÜYÜKŞEHİRDE HAVA DURUMU

Parçalı ve çok bulutlu bir havanın hakim olacağı İstanbul'da öğle saatlerinin ardından yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağış geçişleri bekleniyor. En yüksek sıcaklığın 26°C olacağı tahmin ediliyor.

Başkentte sabah saatlerindeki az bulutlu havanın gün içinde yerini parçalı bulutlara bırakması bekleniyor. Ankara'da günün en yüksek sıcaklığı 33°C olarak ölçülecek.

Parçalı ve az bulutlu bir gökyüzünün öngörüldüğü İzmir'de ise sıcaklık 33°C seviyesinde seyredecek.

Havalimanının, halihazırda kuzey-güney doğrultusunda uzanan 3 ana ve 2 yedek olmak üzere, toplam 5 pistle hizmet verdiğini belirten Uraloğlu, "İstanbul Havalimanı'nın 4. ana pistini, Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın teşrifleriyle 18 Eylül'de hizmete açacağız. 4. ana pistimizin devreye alınmasıyla, toplam pist sayımızı 6'ya çıkaracağız. Yeni pistimiz, aynı zamanda İstanbul Havalimanı'nın ilk Doğu-Batı yönlü pisti olacak. Doğu-Batı ekseninde inşa edilen yeni beton pist, 2 bin 820 metre uzunluğunda ve 45 metre genişliğinde." ifadelerini kullandı.

- Taksi ve havada kalış süreleri kısalacak

Uraloğlu, yeni pistin uçuş operasyonlarına sağlayacağı katkıya dikkati çekerek, şu bilgileri paylaştı:

"Özellikle iç hat uçuşları ve Doğu yönlü rotalarda, taksi süreleri ile havada kalış sürelerini kısaltacağız. Böylece, yakıt ve zamandan tasarruf sağlayacağız. Yeni pist, farklı hava koşullarında operasyonların daha etkin yürütülmesine de katkı sağlayacak. Doğu-Batı eksenindeki yeni pistimizle, olumsuz hava koşullarında dahi operasyonel çeşitliliği artıracağız. İniş-kalkış emniyet marjını ve zamanında kalkış oranlarını da azami düzeye çıkaracağız."

- İstanbul Havalimanı'nın operasyonel gücü artacak

Nisan 2025'te, Avrupa'da bir ilk olan Üçlü Bağımsız Paralel Pist Operasyonu'nun İstanbul Havalimanı'nda hayata geçirildiğini anımsatan Uraloğlu, 4. ana pistin hizmete alınmasıyla, havalimanının operasyonel kapasitesinin, verimliliğinin ve esnekliğinin daha da güçleneceğini vurguladı.

Uraloğlu, yeni pistin hangar alanlarına yakın konumuyla, genel havacılık operasyonlarının daha hızlı ve bağımsız yürütülmesine de imkan sağlayacağına işaret ederek, "Doğu-batı eksenli yeni pistimiz, yan rüzgar koşullarında güvenli operasyonlara katkı sunarken dörtlü pist işletmeciliği hedefimize de güç katacak." değerlendirmesinde bulundu.

Aile yapısını güçlendirmek, gençlerin sosyal risklerden korunmasına katkı sunmak ve gelişimlerini desteklemek amacıyla oluşturulan "Aile ve Gençlik Fonu" kapsamında Bakanlık, 2024'te "Evlenecek Gençlerin Desteklenmesi Projesi"ni hayata geçirdi.

Proje ile evlilik hazırlığındaki gençlere ekonomik destek sağlanması ve evlilik sürecindeki giderlerinin azaltılması amaçlanıyor.

Bakanlık, proje kapsamında ulusal ve yerel düzeyde firmaların yanı sıra sivil toplum kuruluşları ve yerel yönetimlerle de işbirliği yapıyor.

Bu kapsamda, yerel düzeyde işbirliği yapılan firma sayısı 1132'den 1147'ye yükseldi. Ulusal düzeyde 44 firmayla yapılan işbirliğiyle gençlere indirim desteği sağlayan firma sayısı 1191'e ulaştı.

Hem ulusal hem yerel düzeyde yeni anlaşmalar için görüşmeler ve çalışmalar sürdürülüyor.

Bunun yanı sıra 22 sivil toplum kuruluşu ve 190 yerel yönetimle işbirliği yapıldı.

Böylece 44 ulusal firma, 1147 yerel firma, 22 sivil toplum kuruluşu ve 190 yerel yönetim olmak üzere 1403 kurum ve kuruluşla işbirliği gerçekleştirildi.

- Belediyelerden farklı alanlarda destek

Evlilik hazırlıkları kapsamında yapacakları alışverişlerde anlaşmalı firmaların sunduğu indirimlerden yararlanan gençlere, bazı firmalarda mevcut indirimlere ek olarak, bazılarında satış fiyatı üzerinden yüzde 5 ile yüzde 40 arasında değişen oranlarda avantaj sağlanıyor.

İndirimlerden yararlanmak isteyen çiftler, kendileri için tanımlanan indirim kodunu e-Devlet üzerinden alabiliyor.

Kampanyalara ve indirim kodunun oluşturulmasına ilişkin ayrıntılara ise "ailegenclikfonu.aile.gov.tr" adresinden ulaşılabiliyor.

Proje kapsamında yerel yönetimlerle yapılan işbirlikleriyle de evlenecek gençlere farklı alanlarda destekler sunuluyor. 190 belediye, ücretsiz nikah işlemleri, ücretsiz düğün salonu ve çeyiz yardımı gibi imkanlar sağlıyor.

Açıklamada, soruşturma kapsamında, bedensel, zihinsel ve ruhsal gelişimlerini henüz tamamlamamış çocuklar ile reşit olmayan gençlerin yaş ve gelişim düzeyleri gözetilmeksizin cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği konularında yönlendirildiğine ilişkin deliller elde edildiği belirtildi.

Bu faaliyetleri yürüttüğü değerlendirilen dernekler ile bunları finanse eden kişi ve grupların, "ücretli sosyal arkadaşlık hizmeti" adı altında istismarda bulunduğu değerlendirilen kişilerin ve eğlence faaliyeti görünümünde hukuka aykırı eylemlere ortam sağladığı değerlendirilen işletmelerin tespit edildiği kaydedilen açıklamada, faaliyetlerin toplum nezdinde olağanlaştırılmasının önlenmesi, çocukların üstün yararı, aile kurumunun ve toplumun ortak ahlaki değerlerinin korunması amacıyla Anayasa'nın 41. maddesi başta olmak üzere ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda operasyon düzenlendiği bildirildi.

- 38 şüpheliye yönelik arama, yakalama ve el koyma işlemi

Açıklamada, İstanbul merkezli operasyonda İstanbul'da 20, Ankara'da 4, Çanakkale'de 3, İzmir'de 2, Antalya'da 2, Ordu'da 1, Elazığ'da 1, Balıkesir'de 1, Aydın'da 1, Kırşehir'de 1, Iğdır'da 1 ve Hatay'da 1 olmak üzere 38 şüpheliye yönelik 38 adreste arama, yakalama ve el koyma işlemi gerçekleştirildiği kaydedildi.

İstanbul'da faaliyet gösteren 10 işletme ile 6 LGBTİ+ derneğinin de aralarında bulunduğu 54 iş yeri, ev ve derneğe 12 ve 13 Eylül tarihlerinde operasyon düzenlendiği aktarılan açıklamada, 25 gram uyuşturucu ve uyarıcı madde, 10 gram kokain, 9 gram esrar, uyuşturucu madde olduğu değerlendirilen 10 sentetik hap, 7 enjektör ve iğnesi, 2 bin şişe kaçak alkol, 1 ruhsatsız tabanca, 5 kamera kayıt cihazı ve 26 cep telefonu ele geçirildiği belirtildi.

Açıklamada, operasyon kapsamında 26 şüphelinin gözaltına alındığı, diğerlerinin yakalanmasına yönelik çalışmaların sürdüğü bildirildi.

Bir işletmenin ruhsatına aykırı faaliyette bulunması nedeniyle mühürlendiği aktarılan açıklamada, soruşturmanın tüm yönleriyle sürdürüldüğü kaydedildi.

Buna göre et ürünlerinde, etten kaynaklanan protein dışında; üretim teknolojisi gereği kullanılması zorunlu süt, yumurta ve yoğurt gibi bileşenler haricinde protein veya azot kaynağı niteliğindeki başka maddelerin kullanılmasının önüne geçilmesi planlanıyor.

BURGER İÇİN İLK KEZ STANDART GETİRİLECEK

Taslakla birlikte "burger" ifadesinin mevzuatta tanımlanması ve bu ürünlere yönelik üretim kriterlerinin belirlenmesi hedefleniyor.

Burgerlerin köfte ürünleri için belirlenen kriterlere uygun olarak hazırlanması öngörülürken, et ürünlerinde dolgu amacıyla kullanılabilen diyet liflerine de sınırlama getirilmesi planlanıyor.

SUCUK, PASTIRMA VE KAVURMAYA İLİŞKİN YENİ KURALLAR

Geleneksel et ürünlerinin üretiminde kullanılan bazı uygulama ve bileşenler de taslağın kapsamında bulunuyor.

Sucuk, pastırma ve kavurma gibi ürünlerde tütsüleme işleminin kullanımına izin verilmemesi planlanıyor. Ayrıca bu ürünlerde fıstık ve peynir gibi çeşni maddelerinin kullanımının da yasaklanması öngörülüyor.

Et ürünlerinde dolgu amacıyla kullanılan nişasta ve nişasta içeren maddeler ile soya ve soya ürünlerine ilişkin mevcut düzenlemelerin de yeniden ele alınması bekleniyor.

DÖNERİN ADI ÜRETİM ŞEKLİNE GÖRE DEĞİŞECEK

Döner ürünlerinin etiketlenmesinde de yeni bir uygulamaya geçilmesi planlanıyor.

Taslak düzenlemeye göre ürünün üretim yönteminin etikette açık biçimde belirtilmesi gerekecek. Dönerler, içeriğine ve hazırlanma biçimine göre "yaprak döner", "yaprak-kıyma döner" veya "kıyma döner" ifadeleriyle adlandırılacak.

KANATLI DÖNER VE KARIŞIMLARDA YAĞ ORANI DÜŞECEK

Kanatlı etinden hazırlanan bazı ürünlerin bileşiminde de değişikliğe gidilecek.

Hazırlanmış kanatlı eti karışımları ile kanatlı eti dönerinde izin verilen yağ oranının yüzde 20'den yüzde 15'e indirilmesi planlanıyor.

Mekanik olarak ayrılmış kanatlı eti (MAKE) içermeyen, ısıl işlem görmüş kanatlı sucuğunda ise izin verilen kalsiyum miktarının 350 mg/kg'dan 400 mg/kg'a çıkarılması öngörülüyor.

Taslakta ayrıca döner, kaplamalı ürünler ve köfte tanımlarının kırmızı et ve kanatlı etinden üretilen ürünler için ayrı ayrı düzenlenmesi planlanıyor.

Kaynak: KARAR

Kademeli olarak 2024-2025 eğitim öğretim yılında başlatılan "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"nin öğretim programları, bu yıl ana sınıfı ve uygulama sınıflarında, ilkokul 1, 2 ve 3, ortaokul 5, 6 ve 7, ortaöğretim hazırlık ve 9, 10 ile 11'inci sınıflarda uygulanacak.

Okul öncesi, ilkokul 1'inci ve ortaokul 5'inci sınıf öğrencilerinin okula uyum süreçlerini desteklemek ve ailelerin eğitim sürecine etkin katılımını sağlamak amacıyla 7-11 Eylül tarihleri arasında "uyum eğitimleri" düzenlendi.

Bakanlıkça, okullarda ilk hafta Gazze'de yaşananlara yönelik duyarlılık oluşturmak amacıyla "Uçurtmalar Vurulmasın, Gökyüzü Çocuklara Kalsın" etkinlikleri düzenlenecek.

Etkinlikler, "Çocuklar Oyun Oynamalıdır", "Çocuklar Güven İçinde Büyümelidir", "Eğitim Her Çocuğun Hakkıdır" ve "Hiçbir Çocuk Geride Bırakılmamalıdır" olmak üzere 4 tema çerçevesinde gerçekleştirilecek.

Bu kapsamda çocukların oyun oynama, güven içinde büyüme, eğitim görme ve ayrım gözetilmeksizin sahip oldukları temel haklar çeşitli çalışmalarla ele alınacak. "Uçurtma tasarımları, resim ve sergi çalışmaları, Gazze'deki çocuklara yönelik mesajlar, barış, güvenlik, dayanışma ve eğitim hakkını" konu alan etkinlikler gibi çeşitli çalışmalar yapılacak.

Valiliklerin koordinesinde, öğrencilerin güvenli katılımına uygun olarak il merkezlerinde belirlenecek alanlarda 18 Eylül'e kadar gerçekleştirilecek etkinliklere velilerin katılımları da teşvik edilecek.

- Ücretsiz ders kitapları hazır

Bu yıl okul öncesi için 10, ilköğretim için 420, ortaöğretim için 340, özel eğitim için 210 ve mesleki eğitim için 1045 olmak üzere toplam 2 bin 25 farklı dersten oluşan 283 milyon 354 bin 674 ders kitabı öğrenciler için hazır hale getirildi.

Bununla birlikte, ülke genelinde uygulama birliği sağlamak, öğretmenlere etkin kaynaklar sunmak ve okul-aile-çocuk etkileşimini güçlendirmek amacıyla okul öncesi eğitime başlayacak çocuklar ile birinci sınıf öğrencilerine yönelik "Çocuğumla Okula İlk Adım Defteri" ile temel eğitim ve ortaöğretim kademelerine yönelik "Hakan ile Bilge'nin Türk Dünyası Yolculuğu" ile "Türk Dünyası Kültür Atlası: Bilge ve Hakan'ın Zamanı Aşan Yolculuğu" materyalleri de ilk kez hazırlandı.

- Velilerin randevusuz ziyaretlerine izin verilmeyecek

Bakanlıkça, bu yıl eğitim öğretimde yapılacak iş ve işlemlere ilişkin tüm illere genelge gönderilmiş, Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun ile ortaya konulan milli duruş, Bakanlığın tavizsiz en temel önceliklerinden biri ve eğitim ve öğretim süreçlerinin ana hedeflerinden biri olarak yer almıştı.

Bu kapsamda Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nin bütüncül ruhuna uygun olarak öğrencilerin hiçbir ayrım gözetilmeksizin, anayasal vatandaşlık anlayışı ve eşitlik ilkesi temelinde, milli birlik ve beraberliğe, vatana ve kardeşlik hukukuna sahip çıkacak bilinçle yetiştirilmeleri sağlanacak. Bu amaç doğrultusunda 2026-2027 eğitim ve öğretim yılının ilk haftası ve yıl boyunca Bakanlık tarafından hazırlanan uygulama kılavuzları doğrultusunda etkinlikler düzenlenecek.

Genelgeye göre, il ve ilçe yürütme kurulları, eğitim öğretim yılı başında toplanarak görev ve sorumlulukları, okul ve çevresine yönelik olası riskleri gözden geçirecek ve planlamalar yapacak.

Okul ortamlarında giriş-çıkışlar kontrollü sağlanacak, yaya ve araç trafiği ayrılacak, kör noktalar aydınlatılacak, acil durumlarda hızlı ve güvenli tahliyeyi sağlayacak bakım ve onarım çalışmaları tamamlanacak.

Okulun ve öğrencilerin güvenliğini tehdit edebilecek hususlara ilişkin ihbar ve şikayetler değerlendirilerek önlem alınacak.

- Okullarda cep telefonu kullanılmayacak

Olumsuz davranışların fiil ve suça dönüşmesini engellemek üzere ilgili kurumlarla eş güdüm halinde tüm koruyucu ve önleyici tedbirler hayata geçirilecek, bu hususta en ufak bir idari zafiyete veya ihmale müsaade edilmeyecek.

Veli görüşmeleri, ülke genelinde yalnızca "Okul Randevu Sistemi" üzerinden planlanarak yürütülecek. Velilerin randevusuz ziyaretlerine ve öğrencinin velisi veya vasisi olmayan kişilerin okula girişine izin verilmeyecek.

Öğrencilerin dijital imkanlardan doğru şekilde yararlanmasına yönelik rehberlik çalışmalarına ağırlık verilerek, dijital bağımlılığa neden olan etkenlere yönelik farkındalıkları artırılacak.

Öğrencilerin sınıf içinde cep telefonu bulundurmamalarına ilişkin uygulamaya devam edilecek ve öğretmenler de sınıf içinde cep telefonu kullanmayacak.

- "Maarifin Kalbinde Oyun" teması esas alınacak

2026-2027 eğitim ve öğretim yılında, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nin bütüncül eğitim anlayışı doğrultusunda "Maarifin Kalbinde Oyun" teması esas alınacak.

Oyunun, çocuğun öğrenme, gelişim, sosyalleşme, üretme ve kendini ifade etme süreçlerinin ayrılmaz bir parçası olduğu anlayışıyla yaş ve gelişim özelliklerine uygun, güvenli ve kapsayıcı oyun etkinliklerine ve geleneksel çocuk oyunlarına eğitim süreçlerinde yer verilecek.

Bu çerçevede yapılacak planlama ve uygulamalar, "Milli Eğitim Bakanlığı Oyun Politika Belgesi" ilke ve esaslarına uygun şekilde yürütülecek.

- İlk ara tatil 16-20 Kasım'da

Yeni eğitim ve öğretim yılında birinci dönem ara tatili 16 Kasım Pazartesi başlayacak ve 20 Kasım Cuma günü sona erecek.

Yarıyıl tatili 25 Ocak 2027 Pazartesi günü başlayıp 5 Şubat Cuma günü tamamlanacak. İkinci dönemin ilk zili ise 8 Şubat Pazartesi çalacak.

İkinci dönemin ara tatili 8 Mart Pazartesi günü başlayacak ve 12 Mart Cuma günü sona erecek.

Öğretmenlerin yıl sonu mesleki çalışmaları 28-30 Haziran tarihlerinde yapılacak.

2026-2027 eğitim ve öğretim yılı, 25 Haziran Cuma günü tamamlanacak.

Buna göre, Fatih'te Galata Köprüsü, Sahil Kennedy Caddesi (Çatladıkapı-Sirkeci ışıklar arası) ile Reşadiye, Ragıp Gümüşpala, Abdülezel Paşa, Mürselpaşa, Kadir Has ve Yavedut caddeleri trafiğe kapalı olacak.

Bu yollara alternatif olarak Unkapanı Köprüsü (Atatürk Köprüsü) ile Millet ve Gazi Mustafa Kemal Paşa caddeleri ile Atatürk Bulvarı kullanılabilecek.

Beyoğlu'nda da Meclis-i Mebusan, Kemeraltı, Tershane ve Necatibey caddeleri ile İnönü Caddesi MKE Binası ile Şehitler Tepesi arası trafiğe kapatılacakken, Tarlabaşı Bulvarı ile Dereboyu, Asker Ocağı, İnönü ve Evliya Çelebi caddeleri alternatif güzergah olarak kullanılabilecek.

Beşiktaş'ta ise Dolmabahçe, Çırağan, Eski Yıldız ve Beşiktaş caddeleri ile Barbaros Bulvarı Merkez Komutanlığı ışıklar arasında trafik akışı sağlanamayacak. Sürücüler, Palanga, Asariye ve Portakal Yokuşu caddelerine yönlendirilecek.

Delillerin karartılması ve soruşturma sürecine müdahale edildiği gerekçesiyle aralarında emekli ve görevdeki emniyet mensuplarının da bulunduğu 11 zanlıya yönelik gözaltı, arama ve el koyma işlemleri başlatıldı.

Savcılık, gazeteci Selahattin Günday’ı “istihbarat faaliyetiyle ilgili bilgi ve belgeleri ifşa etmek” ve “kişisel verileri hukuka aykırı olarak ele geçirmek veya yaymak”, iki acil tıp teknisyenini (ATT) ise “kasten öldürme” suçlamasıyla tutuklama talebiyle sulh ceza hâkimliğine sevk etti.

Kameraman İdris Tiftikçi’nin de aralarında bulunduğu altı şüpheli hakkında ise adli kontrol tedbiri uygulanması talep edildi.

Sulh ceza hâkimliği, Selahattin Günday ile iki acil tıp teknisyeninin tutuklanmasına karar verdi. Diğer altı şüpheli ise adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.

ERSÖZ: “BU GECE BİR HUKUK GARABETİ YAŞADIK”

Günday’ın avukatı Hüseyin Ersöz, kararın ardından sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, müvekkilinin Kozinoğlu’nun 2011 yılında Beşiktaş Adliyesi’ne götürüldüğü sırada kaydedilen görüntüleri haberleştirdiği gerekçesiyle tutuklandığını bildirdi.

Tutuklama kararına itiraz edeceklerini belirten Ersöz, şu ifadeleri kullandı:

“Bu gece bir hukuk garabeti yaşadık. Gazeteci Selahattin Günday, 2011 senesinde Kaşif Kozinoğlu’nun Beşiktaş Adliyesi’ne girerkenki görüntülerini haberleştirdiği iddiasıyla, ‘2011 senesinde yürürlükte olmayan’ MİT Kanunu’nun 27. maddesi kapsamında tutuklandı. Yürürlükte değildi diyorum çünkü MİT Kanunu’nda 2014 senesinde esaslı değişiklikler yapılmış ve madde baştan sona yeniden düzenlenmişti. Özetle, 2011 senesinde işlendiği iddia olunan bir suçtan, 2014 senesinde yapılan düzenleme dayanak gösterilerek tutuklama kararı verilmiş oldu.”

“ZAMAN AŞIMINA UĞRAMIŞ BİR FİİLDEN TUTUKLAMA KARARI VERİLDİ”

Suçlamaya konu görüntülerin çok sayıda basın mensubu tarafından kaydedildiğini savunan Ersöz, açıklamasını şöyle sürdürdü:

“Bir başka garabet ise tutuklama kararının, ‘zaman aşımına uğramış’ sözde bir eylemden verilmesiydi. Kaşif Kozinoğlu, Mart 2011’de Beşiktaş Adliyesi’ne gelmiş ve adliye çevresindeki görüntüleri birçok ajans ve gazete tarafından haberleştirilmişti. O tarihte suç olmayan ancak her hâlükârda ‘15 yıllık zaman aşımına uğramış’ olan bir fiilden tutuklama kararı verilmiş oldu.”

Savcılık ifadesi ve hâkimlik sorgusu sırasında bu hususları dile getirdiklerini aktaran Ersöz, iddialarının dikkate alınmadığını öne sürdü.

Ersöz, tutuklama kararına itiraz edeceklerini belirterek, kameraman İdris Tiftikçi’nin adli kontrol şartıyla serbest bırakıldığını bildirdi. Tiftikçi hakkında uygulanan adli kontrol tedbirine dayanak gösterilen suçun da 2011 yılında yürürlükte olmayan bir kanun maddesine dayandırıldığını savunan Ersöz, bu karara da itiraz edeceklerini kaydetti.

KOZİNOĞLU 2011 YILINDA CEZAEVİNDE YAŞAMINI YİTİRMİŞTİ

Ergenekon soruşturması kapsamında tutuklanan eski MİT görevlisi Kaşif Kozinoğlu, 12 Kasım 2011’de Silivri Cezaevi’nde yaşamını yitirmişti. Kozinoğlu’nun cezaevindeki ölümüne ilişkin soruşturma yıllar sonra yeniden başlatılmıştı.

Çiftçi, "Ata yurdumuz Kazakistan'da, Türk dünyasının huzuru ve güvenliği için yürüttüğümüz resmi ve diplomatik temasların yanı sıra; ortak tarihimizin, kültürümüzün ve manevi mirasımızın izlerini taşıyan anlamlı ziyaretlerde de bulunduk." ifadesini kullandı.

Türkistan'ın manevi ikliminde Hoca Ahmet Yesevi'nin türbesini ziyaret ederek dua ettiklerini bildiren Çiftçi, Zanaatkarlar Merkezi'nde Türkistan'ın nesilden nesle aktarılan kadim el sanatlarını ve maharetli ustalarının eserlerini yakından gördüklerini aktardı.

Çiftçi, Özbekistan tarafından yaptırılan Miromon Ata Camisi'ni ziyaret ederek, ortak inanç ve medeniyetin bıraktığı güçlü izlere bir kez daha şahitlik ettiklerini belirterek, şunları kaydetti:

"Cuma namazımızın ardından Hoca Ahmet Yesevi Hazretleri'nin irfan yolculuğunda müstesna bir yere sahip olan Hilvet Yeraltı Camisi'ni, yani Çilehane'yi ziyaret ettik. Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed'e duyduğu hürmetle 63 yaşından sonra inzivaya çekildiği bu mütevazı mekanda, ibadet, zikir, dua ve tefekkürle geçen bir ömrün asırlar ötesine ulaşan hikmetini hissettik. Türkistan Başkonsolosluğumuzu ziyaret ederek yürütülen çalışmalar hakkında bilgi aldık. Türkiye ile Kazakistan arasındaki kardeşliğin eğitim ve bilim alanındaki en kıymetli nişanelerinden biri olan Ahmet Yesevi Uluslararası Kazak-Türk Üniversitesi'ni de ziyaret ettik. Rektör Sayın Prof. Dr. Janar Temirbekova'nın eşliğinde Üniversite Müzesini gezerek ortak tarihimizin ve Yesevi mirasının izlerini yakından gördük. Türk halklarının tarihine adanmış Panoramik Müze'de de müşterek hafızamızın ve medeniyet yolculuğumuzun izlerine şahitlik ettik.

Muhterem Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde, ortak tarihimizden, dilimizden, kültürümüzden ve inancımızdan aldığımız güçle Türk dünyası arasındaki kardeşlik bağlarını daha da güçlendirmeye devam edeceğiz. Türkistan'da attığımız her adım bize bir kez daha gösterdi, kökümüz bir, gönlümüz bir, istikbalimiz birdir. Cenabıhak birliğimizi, beraberliğimizi ve kardeşliğimizi daim eylesin."

Beraberinde Lübnan Genelkurmay Başkanı Korgeneral Rudolf Heykel ve emniyet teşkilatı başkanlarından oluşan üst düzey bir heyetle bölgeye giden Avn, İsrail saldırılarının merkezindeki Nebatiye ile ona bağlı Batı Zavtar beldesini ziyaret etti.

Lübnan haber ajansı NNA'ya göre, Avn, burada yaptığı açıklamada, İsrail ile Lübnan arasında 15-16 Eylül tarihlerinde İtalya'nın başkenti Roma'da yapılacağı iddia edilen müzakerelere ilişkin konuştu.

Avn, "Halihazırda İsrail ile yeni müzakere yok." dedi.

Lübnan Cumhurbaşkanı, "İsrail ordusunun geri çekilmesi, Lübnanlı esirlerin ve yerinden edilenlerin geri dönüşü ve yeniden yapılanmanın, uygulamaya kararlı oldukları ilkeler" olduğunu söyledi.

Avn, devletin güney Lübnan halkının yanında olduğunu göstermek için bu ziyareti gerçekleştirdiğini kaydetti.

Cumhurbaşkanının, bölgeye yaptığı ziyaret İsrail ordusunun, Ali et-Tahir Tepelerine yönelik büyük saldırısının ardından gelmesi nedeniyle önem taşıyor.

İsrail, dün Ali et-Tahir Tepelerinde Hizbullah'a ait olduğunu ileri sürdüğü tünelleri 1100 tonluk patlayıcı madde kullanarak havaya uçurmuştu. 4,1 büyüklüğünde sarsıntıya neden olan patlamaların ardından İsrail, Ali et-Tahir'den Şakif Kalesi bölgesine çekilmişti.

Ancak İsrail, Sarı Hat güzergahının değişmediğini ve ordunun tepelere yönelik saldırılarını sürdüreceğini açıklamıştı.

Cumhurbaşkanının müzakerelere ilişkin açıklaması da basında yer alan iddiaları netleştirmiş oldu. Zira İsrail devlet televizyonu 10 Eylül'de, Lübnan ile İsrail arasındaki 8. tur müzakerelerin 15-16 Eylül'de İtalya'da yapılacağını öne sürmüştü.

Axios muhabiri Barak Ravid ise bugün ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı paylaşımda, gelecek hafta yapılması planlanan müzakere turunun ertelendiğini iddia etmişti.

Google'ın İsrail'de yapay zeka çipi üretmek için üst düzey yöneticiler ve donanım mühendislerinden oluşan ekip kurduğu aktarılan haberde, şirketin Google Cloud bünyesinde 2021'de İsrail'de çip üretme faaliyetlerine başladığı ve şu anda Tel Aviv ile Hayfa'da yaklaşık 700 mühendis istihdam ederek çip ve bilgi işlem altyapısını geliştirdiği belirtildi.

Haberde, kurulan yeni ekibin, işlem süreçlerinin hızlandırılmasını ve bulut kaynaklarına duyulan ihtiyacın azaltılması amacıyla yapay zeka görevlerini bulut sunucuları yerine doğrudan cihazlar üzerinden çalıştırmaya yönelik bir yapay zeka yongası geliştirdiği bildirildi.

İsrailli teknoloji şirketi Hailo'nun yöneticisi Kaminitz, girişimin başına geçtiğini sosyal medya hesabından duyururken şirketin bazı mühendislerinin de ona katıldığı aktarıldı.

Haaretz'in haberinde, Google'ın konuya ilişkin yorum yapmaktan kaçındığı belirtildi.

Hastaneye gelen şehidin yakınlarını Yüksekova Kaymakamı Volkan Hülür, komutanlar ve görevliler karşılayarak teskin etti.

Yeni Mahalle'deki Mustafa Zeydan Camisi'nde düzenlenen törende, Kur'an-ı Kerim ve şehidin özgeçmişi okundu, dua edildi.

İlçe Müftüsü Nihat Şahin'in kıldırdığı cenaze namazının ardından şehidin naaşı Akalın Mahalle Mezarlığı'nda toprağa verildi.

Törene şehidin ailesi ve yakınları, Vali ve Belediye Başkan Vekili İbrahim Taşyapan, Yüksekova Kaymakamı Volkan Hülür, Şemdinli Kaymakamı Fatih Erdoğan, İl Jandarma Komutanı Tuğgeneral Cafer Öz, İl Emniyet Müdürü Attila Ayata, kurum amirleri, siyasi parti ve sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri, asker, polis, kanaat önderleri, şehit yakınları ve vatandaşlar katıldı.

"Irak topraklarından gerçekleştirilen ve Suudi Arabistan'ı hedef alan İHA saldırılarını en güçlü şekilde kınıyoruz." ifadesi kullanılan açıklamada, Suudi Arabistan'ın egemenliğine ve toprak bütünlüğüne olan destek yinelenerek, Suudi Arabistan makamlarının bölgedeki gerilimi tırmandırmama yönündeki itidalli tutumunun takdirle karşılandığı bildirildi.

Açıklamada, Irak hükümetinin söz konusu saldırıları kınayarak olayın aydınlatılması ve sorumlularının tespiti amacıyla derhal soruşturma başlatmasından memnuniyet duyulduğu belirtilerek, şunlar kaydedildi:

"Bölgesel istikrarı ve güvenliği tehdit eden bu tür saldırıların bir an önce sona erdirilmesi ve gerilimi tırmandırabilecek adımlardan kaçınılması yönündeki çağrımızı yineliyoruz."

Suudi Arabistan karşılık vermeme kararı aldı

Suudi Arabistan, Irak'tan geldiği belirtilen İHA'larla düzenlenen saldırılarda Doğu-Batı Petrol Boru Hattı'nın hedef alındığını açıklamış, saldırılarda yaralananlar ve maddi hasar olduğunu bildirmişti.

Riyad yönetimi, Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi'nin talebi üzerine "bu aşamada karşılık vermemeyi" tercih ettiğini açıklarken, egemenliğini ve güvenliğini korumak için gerekli tedbirleri alma hakkını saklı tuttuğunu duyurmuştu.

8 Eylül'de gözaltına alındıktan sonra "suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama" suçlamasıyla tutuklanan Tançalan'ın düğününde takılan ziynet eşyası ve paraların bulunması amacıyla operasyon düzenlendi.

Bu kapsamda İl Emniyet Müdürlüğü Asayiş Şubesi ekiplerince Muradiye'de belirlenen ev ve eklentisinde yapılan aramada, Tançalan'ın düğününde eşi Çağla Öz'e takılan ziynet eşyaları ve paralar ele geçirildi.

Ziynet eşyaları ve paralara el koyan ekipler, ev sahibi S.A'yı gözaltına aldı.

Eşi İstanbul'da gözaltına alındı

Soruşturma kapsamında hakkında gözaltı kararı verilen Tançalan'ın eşi Çağla Öz Tançalan, İstanbul Emniyet Müdürlüğü Mali Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü ekiplerince gözaltına alındı.

Tançalan, işlemleri için emniyete götürüldü.

NE OLMUŞTU?

Soruşturma kapsamında, Van İl Emniyet Müdürlüğü Asayiş Şubesi ekipleri, Mehmet Fatih Tançalan'ı Van'ın Muradiye ilçesindeki evinde 8 Eylül'de gözaltına almıştı.

Emniyete götürülen Tançalan'ın sosyal medyaya yansıyan görüntüleri ile düğününde takıldığı belirtilen yüksek miktardaki altınlara ilişkin de mali araştırma süreci başlatılmış, Mali Suçları Araştırma Kurulundan (MASAK) inceleme talep edilmişti.

Emniyetteki işlemlerinin ardından adliyeye sevk edilen şüpheli, çıkarıldığı hakimlikçe "suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama" suçundan tutuklanmıştı.

Milli Saraylar Başkanlığı Halı Restorasyon Atölyesi halı onarım ustası Sadi Öztürk, atölyede yürütülen çalışmalar ve tarihi seccadelerin konservasyon süreçlerine ilişkin AA muhabirine açıklamalarda bulundu.

Öztürk, 8 kişilik ekiple Milli Saraylar bünyesindeki saray, kasır ve köşklerde bulunan el dokuması tarihi halıların restorasyon ve konservasyon çalışmalarını yaptıklarını belirterek, "Milli Saraylar bünyesindeki Topkapı Sarayı, Beylerbeyi Sarayı, Yıldız Sarayı, Dolmabahçe Sarayı, kasır ve köşklerdeki tarihi eser el dokuması halıların restorasyon çalışmalarını yapıyoruz." dedi.

Atölyede şu anda Topkapı Sarayı'na ait 6 seccadenin bulunduğunu aktaran Öztürk, bunlardan üçünün 16. yüzyılda Safevi topraklarında dokunduğunu ve saraya hediye edildiğini söyledi.

- "Rönesans döneminde birçok ressam bunu eserlerinde kullanmış"

Safevi dönemine ait seccadelerin üzerindeki yazı programına dikkati çeken Öztürk, eserlerde Kur'an-ı Kerim'den çeşitli ayetlerin yanı sıra dini ifadelerin bulunduğunu belirterek, "Bu eserlerin üzerinde Bakara suresinden, Nur suresinden, Fetih suresinden ayetler var. Ali ismi çıkıyor. Bu ismi daha fazla kullanmışlar. Şii şehadeti var bir eserimizin üzerinde. Bunu yazmışlar. Kelime-i Tevhid var. Bu şekilde eserlerin kenarında ayet ve çeşitli isimler de yazılmış. 16. yüzyılda dokunmuş." diye konuştu.

Sadi Öztürk, söz konusu eserlerin işçilik, dokuma ve renkleri bakımından yüksek nitelikte olduğunu vurgulayarak, hassas yapılarına rağmen bugüne ulaşmalarının önemine işaret etti.

Seccadeler arasında 16. yüzyılda Bergama'da dokunan bir örneğin de bulunduğunu dile getiren Öztürk, "Bu eser, alt kısımda anahtar delikli seccade olarak geçiyor. Hatta Rönesans döneminde birçok ressam bunu eserlerinde kullanmış, sergilemiş." ifadelerini kullandı.

- Seccadeler sergilenmeye hazırlanıyor

Öztürk, atölyedeki 6 Topkapı Sarayı seccadesinin konservasyon işlemlerinin tamamlandığına dikkati çekerek, eserlerin sergilenmek üzere özel panolara sabitlendiğini kaydetti.

İki ipek halının eserler arasında yer aldığını sözlerine ekleyen Öztürk, "Bu iki ipek halı da Yıldız Sarayı'nda sergilenecek. Bu 6 eserimiz ve Yıldız Sarayı'ndaki diğer iki eserimizin konservasyon süreçleri tamamlandı. 6 eserimiz Topkapı Sarayı için panolara dikildi." dedi.

Eserlerin sergileme sürecinin müzecilik çalışmaları doğrultusunda yürütüleceğini aktaran Öztürk, seccadelerin ait oldukları yerlere gönderilerek uygun görülen alanlarda sergileneceğini ifade etti.

- "Mevcut eser muhafaza ediliyor, korunuyor"

Tarihi dokumaların atölyeye ulaştığında öncelikle tespit çalışmasından geçirildiğini anlatan Öztürk, eserin durumuna göre konservasyon veya restorasyon yöntemlerinden birinin uygulandığını belirtti.

Öztürk, "Tabii bize eserler geldiği zaman, biz eserlerin tespit çalışmasını yapıyoruz. Hangi esere nasıl müdahale edeceğimize bakıyoruz. Kimi eserlere konservasyon yapıyoruz. Bu eserlerin mukavemeti, dayanıklılığı daha az olduğu için konservasyon yapıyoruz. Bunlara kesinlikle bir tamamlama işlemi olmuyor. Mevcut olan eser muhafaza ediliyor, korunuyor." diye konuştu.

Restorasyon uygulanacak eserlerde eksik bölümlerin eserin özgün yapısına uygun şekilde tamamlandığının altını çizen Öztürk, şöyle devam etti:

"Bu eserlerde yine eksik olan kısımların kendi ipleri aynı kendi dokusuna ait bir şekilde tespit ediliyor. Kendi renkleri kazanda kaynatılarak boyanıyor. Atkısı, çözgüsü, ilmeklere desenle aynı dokuda, rengi rengine uygun atılıyor, orijinal yapısına getiriliyor. Restorasyon süreçleri de tamamlandıktan sonra bu eserler ait oldukları saraya gönderilip, ait oldukları odada sergilenecek."

- Restorasyon süreçleri daha uzun sürüyor

Atölyede seccadelerin yanı sıra Dolmabahçe, Beylerbeyi ve Yıldız saraylarına ait tarihi halılar üzerinde de çalışma yürütüldüğünü söyleyen Öztürk, bazı eserlerin büyük boyutları nedeniyle restorasyon süreçlerinin daha uzun sürdüğünü aktardı.

Sadi Öztürk, restorasyon çalışmalarında halıların eksik baş, kenar ve orta bölümlerinin atkı, çözgü ve ilmekler kullanılarak tamamlandığını ifade etti.

Restorasyon çalışmalarının konservasyona göre daha uzun sürdüğünü belirten Öztürk, "Restorasyon süreçleri konservasyon sürecine göre daha uzun sürüyor. Restorasyon sürecinde, tabii eserlerin ebatları ölçüleri de büyük olduğu için bu bir, bir buçuk yılı bulabiliyor." dedi.

Öztürk, atölyedeki çalışmaların tarihi dokumaların özgün yapısının korunmasına odaklandığını belirterek, "Bu şekilde sekiz arkadaşımızla burada bir şekilde çalışıp bu eserleri tamamlamaya kendi özgün yapısına dokusuna ait olduğu yere göndermek için elimizden geleni çabayı veriyoruz." ifadelerini kullandı.

- Tarihi halılar da restore ediliyor

Atölyede seccadelerin yanı sıra farklı saraylara ait tarihi halıların restorasyon çalışmaları da yürütülüyor.

Çalışmalar kapsamında Dolmabahçe Sarayı'na ait Gördes halısı ve şal desenli halının yanı sıra Beylerbeyi ve Yıldız saraylarına ait eserler üzerinde işlem yapılması planlanıyor.

Restorasyonda öncelikle eserlerin mevcut durumu belirleniyor, ardından özgün dokusuna uygun iplik ve renkler hazırlanıyor. Eksik atkı ve çözgüler tamamlanırken, gerekli bölümlerde ilmekler atılarak dokumanın özgün yapısına uygun hale getirilmesi sağlanıyor.

Milli Saraylar Halı Restorasyon ve Konservasyon Atölyesi, 2007'de Hereke İpekli Dokuma ve Halı Fabrikası'nda kuruldu. 2011'de Yıldız Şale Köşkü yerleşkesine taşınan atölyede, saray koleksiyonlarına ait tarihi dokumaların korunması ve gelecek nesillere aktarılması amacıyla çalışmalar sürdürülüyor.

Geleneksel motifler ve Arap kaligrafisiyle ahşaba hayat veren Said, yok olmaya yüz tutan mesleği korumak için yoğun çaba sarf ediyor.

- Saraylardan hediyelik objelere

Tarih boyunca estetik ve zarafetin simgesi olan bu sanat, geçmişte cami, kilise ve sarayların tavan ile duvar süslemelerinde sıkça tercih ediliyordu.

Halep Kalesi'ndeki Taht Salonu ve Kudüs'teki Mescid-i Aksa gibi sembolik yapılarda bu sanatın görkemli örneklerine rastlamak mümkün.

Değişen yaşam koşullarıyla birlikte büyük mimari yapılarda daha az kullanılan bu sanat, bugün ağırlıklı olarak hediyelik kutular, tablolar ve küçük ahşap objeler üzerinde uygulanarak meraklılarının beğenisine sunuluyor.

- Doğu tarzı dekorasyonun önemli unsurlarından

AA muhabirine konuşan 42 yaşındaki üç çocuk babası el sanatları ustası Said, aile mesleğini henüz 12 yaşında iken öğrendiğini, şimdi ise oğluna öğreterek geleneğin devamını sağlamaya çalıştığını söyledi.

Tarihi çarşının otantik atmosferinde çalışmalarını sürdüren Said, kültürel hafızanın bir parçası olan bu mirası gelecek nesillere aktarmakta kararlı olduğunu dile getirdi.

Kabartma ahşap süslemenin özellikle eski Arap evlerinin tavan ve duvarlarında kullanılan Doğu tarzı dekorasyonun önemli unsurlarından biri olduğunu dile getiren Said, üretim sürecinin desen tasarımıyla başladığını anlattı.

Said, desenlerin kağıttan ahşaba aktarıldığını, daha sonra bitkisel malzemelerden hazırlanan özel bir macunun uygulandığını, zemin boyasının yapıldığını, koruyucu malzeme sürüldüğünü, kabartma desenlerin fırçayla renklendirildiğini ve son aşamada siyah kontur çizgileriyle eserin tamamlandığını anlattı.

- "Bu meslek insanı hiç sıkmıyor"

Yıllardır aynı heyecanla çalıştığını dile getiren Said, "Bu meslek insanı hiç sıkmıyor." dedi.

Said, her eserde yeni ayrıntılar keşfetmenin kendisini motive ettiğini dile getirdi.

Kabartma ahşap süslemede kullanılan renk ve malzemelerin mekanın atmosferini değiştirdiğini ifade eden Said, güneş alan mekanlarda serinlik hissi veren, daha karanlık alanlarda ise sıcaklık hissi uyandıran tonların tercih edildiğini söyledi.

Said, "Atölyeme gelen müşteriler burada uzun süre kalıyor, duvarları ve tavanları inceleyerek detayları izliyor." dedi.

Geleneksel el sanatlarının korunması gerektiğini vurgulayan Said, zanaatkarların aynı çatı altında çalışabileceği geleneksel bir el sanatları çarşısı kurulması temennisinde bulundu.

Böyle bir merkezin kabartma ahşap süsleme, bakırcılık, dokumacılık ve kilimcilik gibi farklı zanaatları bir araya getireceğini belirten Said, "Atölyelerin bir araya gelmesi hem mesleklerin yok olmasını önler hem de ustalar arasında rekabet oluşturarak daha kaliteli üretim yapılmasını sağlar." diye konuştu.