Fon "Savaş ve Teknolojinin Kesişiminde Küresel Ekonomi" başlığıyla yayımladığı raporda, küresel ekonominin 2026'da yüzde 3 ve 2027'de yüzde 3,4 oranında büyümesinin tahmin edildiği belirtildi.

Raporda, söz konusu oranların 2024-2025 döneminde kaydedilen ortalama yüzde 3,5'lik büyüme oranının altında kaldığına dikkati çekildi.

IMF, nisan ayında yayımladığı tahminlerinde küresel ekonominin bu yıl yüzde 3,1 ve gelecek yıl yüzde 3,2 büyüyeceğini öngörmüştü.

Büyümedeki ılımlı yavaşlamanın, Orta Doğu'daki savaşın etkilerinin yapay zekadaki ilerlemeler ve bu teknolojinin yaygınlaşmasıyla küresel teknoloji döngüsündeki talep kaynaklı ivmelenmeyle kısmen dengelenmesini yansıttığı kaydedilen raporda, etkilerin ülkelerin savaşa olan maruziyetine ve teknoloji değer zincirindeki konumuna bağlı olarak farklılık gösterdiği aktarıldı.

- Enflasyon beklentileri dezenflasyon eğiliminin duraksadığına işaret ediyor

Raporda, küresel manşet enflasyonun 2025'teki yüzde 4,1 seviyesinden 2026'da yüzde 4,7'ye yükselmesi, ardından 2027'de yüzde 3,9'a gerilemesinin beklendiği belirtilerek, nisan ayındaki tahminlere kıyasla hafif yukarı yönlü revize edilen bu beklentilerin 2024 başından bu yana devam eden dezenflasyon eğiliminin duraksadığına işaret ettiği vurgulandı.

Ekonomik görünüme ilişkin risklerin nisan ayına kıyasla daha dengeli hale gelmiş olsa da hala aşağı yönlü olduğu aktarılan raporda, Orta Doğu'da çatışmaların yeniden tırmanma olasılığının büyük göründüğü ve böyle bir gelişmenin emtia fiyatlarındaki dalgalanmayı artırabileceği, tedarik zincirlerini tehdit edebileceği, fiyatları artırabileceği ve finansal koşullar üzerinde baskı oluşturabileceği kaydedildi.

Raporda ayrıca, ticaret alanındaki parçalanmanın hız kazanabileceği, ekonomik üretimi olumsuz etkileyebileceği ve fiyatları artırabileceğine işaret edildi.

Teknoloji kaynaklı beklentilerde olası bir düzeltmenin de aşağı yönlü riskleri artırdığı vurgulanan raporda, zayıflamış politika tamponlarının bu riskleri daha da büyütebileceği aktarıldı.

- ABD'nin bu yılki büyüme tahmini değişmedi, Avro Bölgesi'nin aşağı yönlü revize edildi

Ülkelerin ekonomik büyüme tahminlerinin de paylaşıldığı raporda, gelişmiş ekonomiler grubunda yer alan ABD ekonomisine ilişkin büyüme beklentisinin bu yıl için yüzde 2,3 olarak korunurken, gelecek yıl için yüzde 2,1'den yüzde 2,2'ye çıkarıldığı aktarıldı.

Avro Bölgesi ekonomisine ilişkin büyüme tahmininin bu yıl için yüzde 1,1'den 0,9'a indirildiği belirtilen raporda, bölge ekonomisinin gelecek yıla ilişkin büyüme tahmininin yüzde 1,2'de sabit tutulduğu kaydedildi.

Raporda, Almanya'nın büyüme tahmininin bu yıl için yüzde 0,8'den yüzde 0,7'ye ve gelecek yıl için yüzde 1,2'den yüzde 1'e düşürüldüğü, Fransa ekonomisine ilişkin büyüme beklentisinin de bu yıl için yüzde 0,9'dan yüzde 0,6'ya indirilirken, gelecek yıl için yüzde 0,9 olarak korunduğu bildirildi.

İtalya ekonomisine ilişkin büyüme tahminlerinin bu yıl ve gelecek yıl için yüzde 0,5'te tutulduğu belirtilen raporda, İspanya ekonomisine dair büyüme tahminlerinin de bu yıl için yüzde 2,1 ve gelecek yıl için yüzde 1,8 olarak korunduğu aktarıldı.

Raporda, İngiltere ekonomisinin büyüme beklentisinin bu yıl için yüzde 0,8'den yüzde 1'e çıkarılırken, gelecek yıl için yüzde 1,3'te tutulduğu, Kanada ekonomisinin büyüme öngörüsünün bu yıl için yüzde 1,5'ten yüzde 1,1'e ve gelecek yıl için yüzde 1,9'dan yüzde 1,7'ye düşürüldüğü, Japonya ekonomisinin büyüme tahmininin ise bu yıl için yüzde 0,7'den yüzde 0,6'ya çekilirken, gelecek yıl için yüzde 0,6'dan yüzde 0,7'ye çıkarıldığı belirtildi.

- Çin'in büyüme tahminleri yükseltildi

IMF'nin raporunda, yükselen piyasalar ve gelişmekte olan ülke ekonomileri grubunda ise Çin ekonomisine ilişkin büyüme beklentisinin bu yıl için yüzde 4,4'ten yüzde 4,6'ya, gelecek yıl için yüzde 4'ten yüzde 4,1'e çıkarıldığı bildirildi.

Hindistan ekonomisinin bu yıla ilişkin büyüme tahmini yüzde 6,5'ten yüzde 6,4'e indirilirken, gelecek yıla ilişkin tahminin yüzde 6,5'ten yüzde 6,7'ye çıkarıldığı kaydedilen raporda, Rusya ekonomisine dair büyüme beklentisinin ise bu yıl ve gelecek yıl için yüzde 1,1 olarak tutulduğu aktarıldı.

Raporda, ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta başlattığı saldırıların hedefi olan İran ekonomisinin bu yıl yüzde 5,4 daralmasının, 2027'de ise yüzde 2,9 büyümesinin beklendiği bildirildi.

IMF, nisan ayındaki tahminlerinde İran ekonomisinin bu yıl yüzde 6,1 daralmasını, gelecek yıl ise yüzde 3,2 büyümesini öngörmüştü.

- Türkiye ekonomisinin bu yıl yüzde 2,9 büyümesi tahmin ediliyor

Raporda, Türkiye ekonomisinin bu yıl yüzde 2,9, gelecek yıl yüzde 3,6 büyümesinin beklendiği bildirildi.

IMF nisan ayındaki tahminlerinde Türk ekonomisinin 2026'da yüzde 3,4 ve 2027'de yüzde 3,5 büyümesini öngörmüştü.

Ankara Zirvesi'nden övgüyle bahseden Trump, havalimanından toplantı alanına kadar her şeyin kusursuz olduğunu söyledi.

Trump, "(Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan) Güçlü ve iyi biri. Harika iş çıkardı. Her şey mükemmel geçti. Gerçekten çok verimli bir toplantı yaptık." dedi.

İran'ın Hürmüz Boğazı'nda ticari gemileri hedef almasının ardından ABD'nin İran'daki hedeflere saldırı düzenlediğini hatırlatan Trump, "Dün gece onları çok sert vurduk. Büyük ihtimalle bu akşam İran'ı çok sert şekilde vuracağız." ifadelerini kullandı.

İran'ın nükleer silahlara sahip olmasına izin vermeyeceklerinin tekrar altını çizen Trump, Tahran'la yürütülen müzakerelerde temel gündem maddesinin ülkenin nükleer programı olduğunu belirtti.

Trump, "Çok basit, İran'ın nükleer silaha sahip olmasına izin veremeyiz." diye konuştu.

Türkiye, F-35 savaş uçaklarının bazı parçalarını tedarik etmesinin yanı sıra filosuna eklemek için 100 adet uçak sipariş etti. 2014 yılında uçaklar için 25 milyar dolar ödeme yapılacağı söylendi.

Toplam 6 adet F35'in mülkiyeti Türkiye'ye verilse de uçaklar ABD'de kaldı. Bu süreçte Türk pilotlar uçakları sadece katıldıkları eğitimlerde kullanabildi.

Türkiye F-35 programından neden çıkarıldı?

Ancak ABD Kongresinin girişimleri ve Trump'ın imzasıyla, Türkiye'de bazı Amerikan vatandaşlarının tutuklu bulunması ve Rusya'dan S-400 hava savunma sisteminin alınmasını gerekçe gösterilerek Türkiye 21 Nisan 2021'de kurucu ortağı olduğu F35 programından resmen çıkarıldı.

Bu süreçte ABD'nin Türkiye'nin program kapsamında ürettiği 1005 parçanın tamamı için yeni tedarikçiler bulduğu ortaya çıktı.

Türkiye F35'ler için ne kadar ödedi?

Mülkiyeti Türkiye'ye ait olan ve ABD'ye 1,7 milyar dolar ödenerek satın alınan F35'ler halen ABD'deki hangarlarda tutulurken yeni süreçte Türkiye'nin F-35'lerini alıp alamayacağı merak konusu.

F35'ler neden bu kadar önemli?

F35'ler beşinci nesil savaş uçağı teknolojisinin en gelişmiş örneği kabul edilirken, radardan kaçma yeteneği sayesinde düşman hava sahasında fark edilmeden operasyon yapabiliyor. Saatte 1.900 km hıza ulaşabilen uçak, 9g manevra kabiliyeti ile yerçekiminin 9 katına kadar ulaşan koşullarda bile pilota tam kontrol sağlıyor.

Dünyanın en büyük ve en pahalı askeri programı olan F-35’leri bu kadar kıymetli yapan ise yapay zeka destekli entegre muharebe sistemleri ve gelişmiş sensör ağı. Bu akıllı jetler hem kendi hedeflerini bulup imha ediyor hem de havadayken topladığı kritik istihbarat verilerini anlık olarak diğer uçaklara, gemilere ve kara sistemlerine aktarabiliyor.

Özellikle karmaşık hava operasyonlarında adeta bir veri merkezi gibi çalışan F-35’ler, aynı operasyonda yer alan eski nesil savaş uçaklarının da kabiliyetlerini ve vuruş gücünü artırıyor.

ABD dahil 20 ülkenin içinde bulunudğu F-35 programı, siber savunma ve bakım süreçlerindeki teknik tartışmalara rağmen küresel hava hakimiyetinin kilit unsuru olarak görülüyor.

F-35'lerin fiyatı ne?

F-35'ler 80 milyon dolarlık fiyatıyla en pahalı savaş uçakları arasında yer alıyor.

Türkiye, F-35 programı kapsamında ABD'ye yaklaşık 1,4 milyar dolar ödeme yaptı. Ancak programdan çıkarılmasının ardından bu tutarın iade süreci de belirsizliğe girdi.

F35 hangi ülkelerde var?

Programına göre 2030 yılına kadar Avrupa'da 550'den fazla F-35 olması bekleniyor. Hint-Pasifik bölgesinde ise bu sayının 300'ü aşacağı tahmin ediliyor. F-35, ABD'nin yanı sıra 19 ülkede bulunuyor.

ABD, İngiltere, İtalya, Hollanda, Kanada, Avustralya, Danimarka ve Norveç F-35 programındaki ülkeler olarak sıralanırken F-35'lerini teslim alan ülkeler şöyle:

ABD
İngiltere
İtalya
Hollanda
Norveç
Avustralya
Japonya
Güney Kore
İsrail
Danimarka
Belçika
Polonya

Sözleşmeleri imzalanmış, üretim veya onay süreçleri devam eden ve önümüzdeki yıllarda ilk uçaklarını teslim alacak ülkeler ise şöyle:

Almanya
Kanada
Finlandiya
İsviçre
Singapur
Yunanistan
Çek Cumhuriyeti
Romanya

Kaynak: Dünya

"Rusya'nın Avrupa-Atlantik güvenliği ile istikrarına yönelik uzun vadeli tehdidine ve terörizmin devam eden tehdidine karşı koymak amacıyla müttefiklerin Lahey Savunma Taahhüdü'nü hayata geçirdiği" belirtilen bildiride, Avrupalı müttefikler ve Kanada'nın 2025'te temel savunma ihtiyaçlarına yönelik yatırımlarını 139 milyar dolardan fazla artırdığı vurgulandı.

- 50 milyar doları aşan yeni tedarik anlaşması

Bildiride, yatırımların ihtiyaç duyulan kabiliyetleri sağlarken savunma sanayi ve dayanıklılığı da güçlendirdiğine işaret edilirken, şunlar kaydedildi:

"Bugün Ankara'da, 50 milyar doları aşan yeni tedarik anlaşmasını duyuruyor, kolektif üretim kapasitemizi artırma ve inovasyonu hızlandırmak için sanayiyle birlikte çalışma taahhüdünde bulunuyoruz. Müttefikler arasındaki savunma ticareti engellerini ortadan kaldırma çalışmalarımızı sürdürecek, savunma sanayisindeki derinliği ve işbirliğini en üst düzeye çıkarmak için NATO ortaklıklarından yararlanacağız."

Geleceği inşa etmek için daha güçlü bir NATO içinde daha güçlü bir Avrupa ve modernize edilmiş bir İttifak hedeflendiği aktarılan bildiride, Avrupalı müttefikler ve Kanada'nın, ABD'yle birlikte İttifak'ın savunması konusunda daha fazla sorumluluk üstlendiğine dikkati çekildi.

Bildiride, NATO'nun caydırıcılığı ve savunmasının uzay ve siber unsurlarla desteklenen uygun nükleer, konvansiyonel ve füze savunma kabiliyetleri bileşimine dayandığı belirtildi.

Muharebe üstünlüğünün korunması konusunda kararlı olunduğu vurgulanan bildiride, "Silahlı kuvvetlerimizi konuşlandırma, destekleme ve sürdürülebilirliğini sağlama kapasitemize yatırım yapıyor; derinlikte hassas vuruş, entegre hava ve füze savunması, insansız sistemler, ileri teknolojiler ve istihbarat kabiliyetleri dahil olmak üzere tüm alanlarda belirlenen kabiliyet hedeflerimizi hayata geçiriyoruz. Birbiriyle uyumlu çalışabilen transatlantik muharebe bulutu geliştiriyor ve güçlü yapay zeka modellerini benimsiyoruz." ifadeleri kullanıldı.

- Ukrayna'ya destek

Bildiride, Ukrayna'nın transatlantik güvenliğe katkı sağladığı belirtilerek, müttefiklerin, Ukrayna'nın özgürlüğünü, egemenliğini ve toprak bütünlüğünü savunmasına yönelik sarsılmaz desteğinde birlik içinde olduğunun altı çizildi.

Avrupalı müttefikler ve Kanada'nın artık Ukrayna'ya yönelik güvenlik yardımının büyük bölümünü ikili ve çok taraflı yollarla finanse ettiği anımsatılan bildiride, "Müttefikler, bu desteğin uzun vadede adil, öngörülebilir ve sürdürülebilir olması gerektiğinin altını çiziyor. Müttefikler, 2026 yılı için Ukrayna'ya askeri teçhizat, yardım ve eğitim desteği kapsamında 70 milyar avro taahhüdünde bulunuyor ve 2027'de de en az aynı seviyede desteği sürdürme yönündeki egemen taahhütlerini teyit ediyor." ifadeleri kullanıldı.

Bildiride, bu kapsamda, Avrupa Birliği'nin Ukrayna Destek Kredisi aracılığıyla Ukrayna'ya çok yıllı finansman sağlama kararının memnuniyetle karşılandığı kaydedildi.

- Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer özgürlüğü

İttifak'ın daha geniş güvenlik ortamını şekillendiren stratejik rekabet, yaygın istikrarsızlık, hibrit tehditler ve tekrarlayan krizlere yanıt vermeye ve uyum sağlamaya devam ettiğine dikkati çekilen bildiride, "Müttefikler, İran'ın hiçbir zaman nükleer silaha sahip olmaması gerektiğini yineliyor ve İran'a Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer özgürlüğüne tam anlamıyla saygı gösterme çağrısında bulunuyor." değerlendirmesinde bulunuldu.

Bildiride, "Türkiye'nin bizlere gösterdiği cömert ev sahipliği için teşekkürlerimizi sunuyoruz. Bir sonraki toplantımızda bir araya gelmeyi bekliyoruz." ifadesi kullanıldı.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD Başkanı Donald Trump'ın 2026 FIFA Dünya Kupası'nda ABD Milli Takımı oyuncusu Folarin Balogun'un kırmızı kart cezasının kaldırılması için FIFA Başkanı Gianni Infantino ile görüşmesini eleştiren bir paylaşım yaptı.

Pezeşkiyan, X platformunda yaptığı açıklamada, ABD'nin Dünya Kupası ev sahipliğini dış politikasıyla ilişkilendirerek şu ifadeleri kullandı:

"ABD hükümetinin Dünya Kupası ev sahibi olarak sergilediği tutum, alışıldık dış politikasını yansıtıyor: Kuralları eğmek, rakiplerine zorbalık yapmak, engeller oluşturmak ve hile yapmak. Bu onların MAGA (Amerika’yı yeniden büyük yap) oyun kitabıdır. İran bu tür oyunları reddeder. Haklarımızı kararlılıkla savunuyoruz."

Pezeşkiyan'ın paylaşımı, Trump'ın FIFA Başkanı Gianni Infantino'yu arayarak ABD Milli Takımı oyuncusu Folarin Balogun'un kırmızı kart nedeniyle aldığı bir maçlık cezayı yeniden değerlendirmesini istediğini açıklamasının ardından geldi. FIFA'nın bağımsız disiplin kurulu daha sonra Balogun'un cezasını kaldırırken; FIFA, kararın siyasi baskıyla değil bağımsız yargı organları tarafından alındığını savundu.

Karar, futbol dünyasında siyasi müdahale tartışmalarını alevlendirdi. Avrupa'dan UEFA dahil çok sayıda futbol otoritesi ve siyasetçi, FIFA'nın bağımsızlığına zarar verildiğini belirtirken, ABD turnuvaya son 16 turunda Belçika'ya 4-1 yenilerek veda etti.

Vatandaşların, ani sel, su baskını, yıldırım, yerel küçük çaplı dolu ve yağış ile kuvvetli rüzgar gibi olumsuzluklara karşı dikkatli ve tedbirli olması istendi.

Soruşturma, şüphelilerin "göçmen kaçakçılığı" suçu kapsamında elde ettikleri suç gelirlerini aklama faaliyetinde bulunduklarının MASAK tarafından tespit edilmesi üzerine başlatıldı.

Şüphelilerin "göçmen kaçakçılığı" suçundan elde edilen gelirleri, banka hesapları üzerinden Ararat Gold Sarrafiye Sanayi ve Ticaret Limited Şirketini kullanarak uluslararası ticaret görünümü altında finansal dolaşıma entegre eden bir kara para aklama ağını yönettikleri, toplamda 784 milyon 709 bin 120 lira işlem hacmi bulunduğu belirlendi.

Bu işlemlerde alıcı ya da gönderici konumunda bulunan kişilerden 35'inin "silahlı suç örgütü kurmak", 28'inin "rüşvet, yolsuzluk", 164'ünün "resmi-özel belgede sahtecilik", 80'inin "uyuşturucu madde ticareti", 116'sının "göçmen kaçakçılığı", 10'unun ise "yağma" suçundan daha önce yakalanıp adli işlem gördüğü tespit edildi.

Türkiye'de yasal kalış statüsünde bulunmayan 47 yabancı adına vakıf üniversitelerine öğrenci harcı yatırıp bu kişilerin ikamet almalarını sağladığı belirlenen 6 şüpheli, başsavcılık koordinesinde İstanbul Emniyet Müdürlüğü Göçmen Kaçakçılığı ile Mücadele Şube Müdürlüğü ekiplerince düzenlenen eş zamanlı operasyonda gözaltına alındı.

Şüphelilerin suçtan kazandıkları gelirler ile edindikleri ve aklama eylemine tabi tuttukları mal varlıklarına el konuldu.

Operasyon kapsamında şüphelilere ait 3 araç, 1 ev, 1 şirket, tüm banka ve kripto hesapları ile 65 bin lira, 398 bin avro, 145 bin dolar, 206 kilogram gümüş ve 1 kilogram altına el konulduğu öğrenildi.

Ekipler, iş makineleriyle 3 bin rakımlı Kolludere Yaylası'nda halen karın erimediği noktalarda çalışma başlattı.

Kar kalınlığının yer yer 1 metreyi geçtiği bölgede çalışmalarını sürdüren ekipler, yolu kısa sürede ulaşıma açmayı planlıyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Kuşkusuz ülkemizin asıl başarısı savunma sanayindeki atılımdadır. Üretim ve ihracat kapasitesi itibarıyla dünyanın ilk 10 ülkesi arasına girdik.” dedi.

Erdoğan, "Avrupa'daki en büyük kara ordusuna sahip ülke olarak yeteneklerimizi ihtiyaç duyulan aşamada ittifakın hizmetine sunmanın gayretindeyiz." ifadelerini kullandı.

Erdoğan, "Türkiye olarak 2030 yılından önce savunma harcamalarımızın oranını yüzde 3,5 düzeyine yükseltmek için tedbirlerimizi aldık." dedi.

Erdoğan, NATO 3.0 hedefine ulaşılması hakkında, "Savunma sanayi başta olmak üzere savunma işbirliğinde müttefikler arasındaki kısıtlamalar kaldırılmalı. Aklın ve mantığın emrettiği bir işbirliği modeli mümkünken birlik üyesi olmayan müttefiklerin dışlanması Avrupa'da suni bölünmeye yol açacaktır." ifadelerini kullandı.

Erdoğan, "İHA ve SİHA'ları başarıyla kullanan bir müttefik olarak İnsansız Sistemlere Karşı Koyma Mükemmeliyet Merkezimizi NATO'ya akredite etmeyi temenni ediyoruz." dedi.

Erdoğan, kısıtlamaların kaldırılması ile ilgili, "Savunma Sanayi Forumu'nda bu mesajın hükümet yetkilileri tarafından vurgulanmış olmasını memnuniyetle karşılıyorum." şeklinde konuştu.

Erdoğan, İran meselesi ile ilgili, “İran krizinin çözüm yoluna girmesinde sabotaj teşebbüslerine rağmen dostum Sayın Trump'ın desteklediği kararlı tutumu takdirle karşılıyorum. Hürmüz Boğazı'nın mayınlardan temizlenmesi için gerekli katkıyı vermeye hazırız.” diye konuştu.

Orta Doğu'da kalıcı barış anahtarının iki devletli çözüm olduğunu bir kez daha vurguladığını ifade eden Erdoğan, "Özellikle Gazze ve Lübnan'da sükunetin sağlanması için hepimize görev düştüğünü ifade etmek istiyorum." dedi.

Erdoğan, Rusya-Ukrayna Savaşı ile ilgili, "Ukrayna'yı desteklerken, Rusya'yı da barışa yönlendirecek şekilde iletişim kanallarımızdan istifade ediyoruz. Ukrayna Savaşı'nda Sayın Trump'ın barış vizyonunu paylaşıyor, Ukrayna'nın öncelikli ihtiyaç listeleri girişimine desteğimi bildiriyorum." ifadelerini kullandı.

Erdoğan, "Terörün tüm biçim ve tezahürleriyle mücadele konusunda tam bir dayanışma içinde olmamız gerektiğini hatırlatıyorum." dedi.

Türkiye'nin F-35 programına dönme ihtimalinin artmasına karşı bu konuda muhalefetini ortaya koyan İsrail'in Başbakanı, Newsmax röportajında da Fox News ve CNN'e verdiği röportajlardaki söylemlerine benzer ifadeler kullandı.

Netanyahu, Türkiye'ye F-35 sağlanmasına ilişkin endişesini "Bunun bir hata olduğunu düşünüyorum." sözleriyle ifade etti.

Türkiye'nin Yunanistan'ı tehdit ettiğini ve İsrail'in yok edilmesi gerektiğini savunduğunu ileri süren Netanyahu, "(Türkiye'nin) F-35 gibi silahlara sahip olması, bence bölgenin istikrarını büyük ölçüde bozacaktır." iddiasında bulundu.

Netanyahu, ABD Başkanı Donald Trump ile ilişkisinin iyi olduğunu öne sürerek Türkiye'nin F-35 programına dönüşü konusunun "iki arkadaş arasındaki fikir ayrılığı" gibi olduğunu savundu.

Ankara'da 36.⁠ ⁠NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi devam ederken, ABD Başkanı Donald Trump'ın Türkiye'nin F-35 programına dönüşüne işaret eden açıklamaları, Tel Aviv yönetimi tarafından endişeyle karşılanmıştı.

İsrail Başbakanı Netanyahu, ABD basınına verdiği röportajlarla bu endişesini dile getirirken Dışişleri Bakanı Gideon Saar da buna açıkça karşı olduklarını ve bölgede ABD'nin İsrail'in "niteliksel askeri üstünlüğünü" koruması gerektiğini savunmuştu.

Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün ortalama varil fiyatının ise 76,26 dolar olacağı değerlendiriliyor. EIA, WTI için geçen ay fiyat tahminini 88,32 dolar olarak belirlemişti.

EIA, gelecek yıl için ortalama varil fiyatı tahminini Brent petrol için 64,76 dolar, WTI için ise 60,76 dolar olarak belirledi.

Petrol fiyatlarına yönelik görünümde, ABD ile İran arasında 18 Haziran'da imzalanan mutabakat zaptının ardından Hürmüz Boğazı'ndan geçen tanker trafiğinde görülen artış etkili oldu.

Görünümü destekleyen diğer unsurlar arasında bazı Basra Körfezi üreticilerinin sevkiyatlarını Hürmüz Boğazı'nı kullanmadan alternatif güzergahlara yönlendirebilmesi, başta Kuzey ve Güney Amerika olmak üzere Orta Doğu dışındaki üreticilerin ham petrol ihracatını artırmasıyla ABD ve bazı OECD ülkelerinin stratejik petrol rezervlerinden piyasaya arz sağlaması yer aldı.

Petrol akışının yeniden başlamasıyla Orta Doğu'daki ham petrol üretiminde önceki tahminlere kıyasla daha sınırlı kesintiler yaşanmasının beklendiği belirtildi.

Buna göre, üretim kesintilerinin haziranda günlük ortalama 8,3 milyon varil seviyesinde gerçekleştiği, bunun mayısta görülen günlük 11,2 milyon varillik zirvenin altında kaldığı ifade edildi.

Ham petrol üretimi ve ticaretinin büyük bölümünün yıl sonuna kadar çatışma öncesindeki seviyelere yaklaşması beklenirken yılın dördüncü çeyreğinde günlük ortalama 1,4 milyon varillik üretimin devre dışı kalmaya devam edeceği, bu üretim kapasitesinin büyük bölümünün ise 2027'nin ilk çeyreğinde yeniden devreye alınacağı öngörüldü.

Öte yandan, rapora göre, küresel petrol stoklarının yılın ikinci çeyreğinde günlük ortalama 5,1 milyon varil, üçüncü çeyreğinde ise günlük ilave 2,2 milyon varil azaldığı tahmin ediliyor.

Ancak üçüncü çeyreğin büyük bölümünü kapsayacak geçiş sürecinin ardından petrol piyasalarının yeniden arz fazlası görünümüne dönmesi bekleniyor. Bu kapsamda, küresel petrol stoklarının 2026'nın dördüncü çeyreğinde günlük ortalama 2,7 milyon varil, 2027 genelinde ise günlük ortalama 5 milyon varil artacağı değerlendiriliyor.

Raporda, arzın tüketimden daha hızlı artmaya devam etmesi nedeniyle tahmin dönemi boyunca petrol fiyatları üzerindeki aşağı yönlü baskının sürmesi bekleniyor.

Küresel petrol talebi daralma eğilimine girdi

Talep tarafında ise yükselen yakıt fiyatları, yaşanan yakıt arzı sıkıntıları ve hükümetlerin yakıt tüketimini sınırlandırmaya yönelik önlemlerinin son aylarda petrol talebini azalttığı, bunun da küresel petrol stoklarındaki düşüşü sınırladığı değerlendiriliyor.

Raporda, küresel petrol tüketiminin bu yıl günlük ortalama 1,2 milyon varil azalmasının beklendiği, söz konusu düşüşün 800 bin varillik bölümünün OECD dışı ülkelerden kaynaklanacağı tahmin edildi.

Bunun yanı sıra petrol fiyatlarının gerilemesi ve arz akışlarının tamamen normale dönmesiyle petrol talebinin gelecek yıl yeniden toparlanacağı öngörülüyor. Buna göre, küresel petrol tüketiminin 2027'de günlük 2 milyon varil artarak 104,8 milyon varile ulaşması ve 2025 ortalamasının günlük 800 bin varil üzerine çıkması bekleniyor.

ABD'nin ham petrol üretiminde sınırlı artış beklentisi

Öte yandan, ABD'de günlük ortalama ham petrol üretiminin bu yıl 13 milyon 780 bin varil olarak gerçekleşmesi bekleniyor. Bu miktar, önceki raporda 13 milyon 720 bin varil olarak tahmin edilmişti.

Gelecek yıl ise üretimin günlük ortalama 14 milyon 30 bin varil olacağı öngörülüyor. Önceki raporda bu tahmin 14 milyon 150 bin varil seviyesindeydi.

Bu yıl küresel petrol arzının ise günlük ortalama 101 milyon 890 bin varil, küresel petrol tüketiminin ise 102 milyon 780 bin varil seviyesinde gerçekleşeceği tahmin ediliyor.

Gelecek yıl ise küresel arzın günlük ortalama 109 milyon 840 bin varile, tüketimin ise 104 milyon 810 bin varile ulaşması bekleniyor. ​​​​​​​

Ülkesinin NATO'ya verdiği desteğin sarsılmaz olduğunu belirten Miçotakis, "Şu anda silahlı kuvvetlerimiz için 25 milyar avroluk bir modernize programı uyguluyoruz." diye konuştu.

Miçotakis, Yunanistan'ın her zaman NATO'ya taahhütlerini yerine getirdiğini vurguladı.

ABD ile İran arasında imzalanan mutabakata uyulmasının önemine işaret eden Miçotakis, "Yaşam maliyetinin tüm Avrupa hükümetleri için bir numaralı öncelik olduğu bir dönemde, demokrasi ve diplomasiye bu çetrefilli sorunu çözmeleri için zaman tanımak hayati önem taşımaktadır. Tabii ki tansiyonun daha da artmasının benzin fiyatlarında artış demek olduğunun farkındayım ve bunun olmamasını umuyoruz." ifadelerini kullandı.

Miçotakis, zirvenin Türkiye'de düzenlenmesi hakkında da "Ankara'yı ziyaret etmek benim için her zaman bir zevkti. İki ülke arasındaki ilişkilerin geliştirilmesinin her zaman büyük bir savunucusu olmuşumdur." şeklinde konuştu.

"Macaristan, Ukrayna'ya silah ya da asker göndermeyecektir"

Macaristan Başbakanı Peter Magyar da zirve öncesi basın mensuplarına yaptığı açıklamada, Macar halkının, "NATO'nun gücüne ve birliğine" inandığını dile getirdi.

"NATO'nun birlik içinde olması hepimizin ortak çıkarıdır ve Macaristan'ı güvenilir bir müttefik olarak yeniden konumlandırma konusunda kararlıyız." diyen Magyar, Macaristan hükümetinin savunma harcamalarını artırma kararı aldığını ve 2035'e kadar yüzde 5 hedefine ulaşacaklarını kaydetti.

Rusya-Ukrayna Savaşı'na yönelik değerlendirmelerde bulunan Magyar, "Ukrayna kurban, Rusya ise zalim saldırgandır ve Ukrayna, toprakları ile toprak bütünlüğünü savunma hakkına sahiptir. Ukrayna'ya insani yardımları sürdürüyoruz ancak daha önce de defalarca dediğimiz gibi Macaristan, Ukrayna'ya silah ya da asker göndermeyecektir." diye konuştu.

Magyar, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile kısa bir görüşme yaptığını ve gelecekte ikili görüşme için anlaştıklarını söyledi.

Bulgaristan'dan "Grönland halkının kendi kaderini tayin edebilmesi" vurgusu

Bulgaristan Başbakanı Rumen Radev ise bugün Ankara'da düzenlenen NATO Zirvesi'nin ittifakın derin bir dönüşüm sürecinden geçtiği önemli bir dönemde gerçekleştirildiğinin altını çizdi.

Zirvenin Avrupa'daki müttefik ülkelerin NATO'nun ortak savunma kapasitesine daha fazla katkı sunma ihtiyacını ve bu yöndeki kararlılığını ortaya koyduğunu belirten Radev, komşu bölgelerde yaşanan çatışmaların, özellikle Ukrayna ve Orta Doğu'daki silahlı çatışmaların Avrupalı devletlere vatandaşlarının güvenliğini sağlamanın vazgeçilmez bir sorumluluk olduğunu ve bunun sürekli çaba gerektirdiğini açıkça gösterdiğini ifade etti.

Radev, NATO'nun savunma harcamalarının gayri safi yurt içi hasılanın yüzde 5'ine çıkarılması hedefinin, Bulgaristan açısından yalnızca geleneksel savunma kabiliyetlerinin geliştirilmesi anlamına gelmediğini, aynı zamanda altyapı, ulaşım ve bağlantı kapasitesi, dijital dayanıklılık ve siber güvenlik alanlarında yatırımlar yapılmasını da içerdiğini vurguladı.

Ukrayna'ya destekle ilgili soruyu yanıtlayan Radev, geçmişte birçok Bulgar hükümetinin Ukrayna'ya mali, tıbbi, insani ve askeri alanlarda düzenli ve kapsamlı destek sağladığını ancak Ukrayna'ya en fazla mali destek sözü veren Bulgar siyasetçilerin ülke ekonomisinin geliştirilmesi ve devlet bütçesine yeni kaynaklar sağlanması konusunda yeterli adım atmadığını anlattı.

Radev, Bulgaristan'ın Ukrayna'ya mali desteğini kendi imkanları doğrultusunda sürdüreceğine ancak bu desteğin sosyal harcamaları etkilememesi gerektiğine dikkati çekti.

Grönland ile ilgili soruya da Radev, "Bizim tutumumuz, Avrupa'nın Grönland halkının kendi kaderini tayin edebilmesine olanak sağlayacak imkanları sunması gerektiği yönündedir." yanıtını verdi.

NATO toplantısı ne zaman bitiyor?

36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi, 7 Temmuz 2026 tarihinde başlayan resmi programın ardından 8 Temmuz 2026 Çarşamba günü sona erecek.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde Ankara'daki Beştepe Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde gerçekleştirilen zirve, toplam iki günlük resmi programdan oluşuyor. Zirvenin kapanışı, liderler arasında gerçekleştirilen son temasların tamamlanmasının ardından yayımlanacak ortak bildiri ile yapılacak.

Resmi programa göre 8 Temmuz günü, devlet ve hükümet başkanlarının ikili diplomatik görüşmeleri devam ederken, zirve kapanış basın toplantısıyla tamamlanacak. Böylece NATO'nun 2026 Ankara Zirvesi resmi olarak sona ermiş olacak.

NATO zirvesi ne zaman bitiyor?

NATO zirvesi, 8 Temmuz 2026 Çarşamba akşamı liderlerin ortak bildirisinin yayımlanmasıyla tamamlanıyor.

İki gün sürecek şekilde planlanan zirvenin ilk gününde NATO Genel Sekreteri Mark Rutte başkanlığında resmi açılış oturumu gerçekleştirildi. Liderlerin katıldığı ana oturumlarda Avrupa-Atlantik güvenliğinin geleceği, caydırıcılık stratejileri ve Ukrayna konusundaki müzakere süreçlerinin yeniden canlandırılması gibi başlıklar ele alındı.

İkinci gün ise program ağırlıklı olarak liderlerin ikili diplomatik görüşmelerine ayrıldı. Gün sonunda yapılacak kapanış açıklaması ve ortak bildirinin yayımlanmasıyla 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi resmen sona erecek.

Zirve kapsamında uygulanan güvenlik tedbirleri de programın sonuna kadar yürürlükte bulunuyor. Ankara Valiliği tarafından alınan karar doğrultusunda Cumhurbaşkanlığı Külliyesi çevresi, heyetlerin konakladığı bölgeler ile Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin bir kilometre çevresinde belirlenen alanlarda gösteri, yürüyüş ve toplu etkinliklere geçici kısıtlamalar uygulanırken, ulaşımın aksamaması amacıyla kritik güzergâhlarda özel şeritler tahsis edildi.

NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'nin resmi programı, 8 Temmuz 2026 Çarşamba günü gerçekleştirilecek kapanış sürecinin ardından yayımlanacak ortak bildiriyle tamamlanacak. Böylece Ankara'nın ev sahipliği yaptığı iki günlük zirve resmen sona ermiş olacak.

ABD Başkanı Donald Trump'ın Polonya'nın "büyük bir dostu" olduğunu belirten Nawrocki, ülkesinde bulunan ABD askerlerine atıfla "Amerikan askerleri için Polonya'da kalıcı bir üs kurulmasını istiyoruz." diye konuştu.

Nawrocki, Trump'ı NATO'nun "direği ve bel kemiği" olarak niteleyerek transatlantik ilişkilerin, NATO'yu güçlendirmek açısından büyük önem taşıdığını kaydetti, ittifak içindeki sorunların çözülmesi ve NATO'nun daha da sağlamlaştırılması çağrısında bulundu.

Polonya Cumhurbaşkanı Nawrocki, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in ülkesinin askeri gücünü Orta ve Doğu Avrupa ülkelerine karşı kullanmasının her zaman mümkün olduğunu belirterek "Burada birbirimizi güçlendirmek ve temel tehdidin Rusya olduğunu kabul etmek için bulunuyoruz." dedi.

"NATO'nun çalıştığını biliyorum"

Estonya Başbakanı Michal da müttefiklerin savunma harcamalarını artırmaları gerektiğini ifade ederek NATO'nun Rusya'ya karşı da güçlü bir savunmaya ihtiyaç duyduğunu vurguladı.

Ukrayna'ya yardım konusunda da somut hedeflerin belirlenmesinin önemini dile getiren Michal, Baltık Denizi'ndeki NATO tatbikatlarının devam ettiğini söyledi.

Michal, NATO'nun çalışmalarını sürdürdüğüne işaret ederek "NATO'nun çalıştığını biliyorum, deniz operasyonları var, hava polisliği var, bugünkü zirvede hava savunmasına dönüşecek bu." ifadelerini kullandı.

ABD'nin Baltık ülkelerinin yanında olduğunu ifade ettiğini anımsatan Michal, "Bu, hem bizim için hem de Rusya için çok önemli bir mesaj." diye konuştu.

"Eğer 5. maddeye dair herhangi bir şüphe bırakmazsak Rusya bunu test etmeyecektir"

Litvanya Cumhurbaşkanı Nauseda da Ukrayna için desteğin önemli olduğunu ifade ederek "Ukrayna, özgürlüğü için mücadele ediyor. Avrupa'nın diğer ülkeleri de Rusya ve Belarus'tan gelen tehditlere maruz kalıyor." dedi.

Zirveden, NATO'nun mali bir dayanışma içerisinde ayrılmasını temenni eden Nauseda, şöyle devam etti:

"Güvenliğimizi ve halkımızı korumak için elbette kamu maliyesinin büyük bir kısmını ayırmaya hazırız. Sosyal yardımlara, daha yüksek emekli maaşlarına ihtiyacımız var ancak içinde yaşadığımız dünyanın ve komşularımızın durumunun farkındayız, bu nedenle bu konuda kendimiz gerekeni yapmazsak diğer ülkelerden dayanışma bekleyemeyiz."

Nauseda, Orta Doğu'da tırmanan gerginlikten derin endişe duyduklarını belirterek ihtiyaç duyulması halinde mayın temizleme ekiplerini Hürmüz Boğazı'na göndererek katkı sağlamaya hazır olduklarını dile getirdi.

NATO'nun temelini oluşturan kolektif savunma ilkesinin (5. madde) önemine işaret eden Nauseda, "Eğer 5. maddeye dair herhangi bir şüphe bırakmazsak Rusya, bunu test etmeyecektir. Ancak bunu 100 veya 200 kez tekrarlamak yeterli değil, daha fazla harcama yapmalı, hava savunmasını güçlendirmeliyiz. Bunu sadece NATO içinde değil, Avrupa Birliği'nde (AB) de görüşmeliyiz." ifadelerini kullandı.

Açıklamada, şu ifadelere yer verildi:

"ABD’nin İran’a yönelik saldırılarını tekrarlaması ve ABD Hazine Bakanlığı’nın, İran’ın petrol satışına yönelik yaptırımların kaldırılması kararını iptal etmesi, Hürmüz Boğazı’na ilişkin İran’ın ortaya koymuş olduğu düzenlemelerin ihlal edilmesi ve Siyonist rejimin Lübnan’a yönelik saldırılarını sürdürmesi mutabakat zaptının temel hükümlerini geçersiz hale getirmiştir."

Gerilimin tırmandırılmasının doğuracağı sonuçlardan ABD’nin sorumlu olacağı vurgulanan açıklamada, İran’ın toprak bütünlüğünü ve bağımsızlığını korumak için kendini savunmaktan geri durmayacağı ve saldırıların çıkış noktalarının hedef alınmaya devam edileceği kaydedildi.

Açıklamada ayrıca Basra Körfezi’nin güneyindeki ülkelere ise topraklarını, ABD’nin İran’a yönelik saldırılarında kullandırmaması gerektiği konusundaki uluslararası yükümlülükleri hatırlatıldı.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 40,62 puan ve yüzde 0,28 azalışla 14.456,75 puana indi. Bankacılık endeksi yüzde 0,63, holding endeksi yüzde 0,25 değer kaybetti.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 0,49 ile kimya petrol plastik, en çok gerileyen yüzde 1,08 ile ulaştırma oldu.

Küresel piyasalar, Orta Doğu'da tırmanan gerilimlerin enflasyon ve merkez bankalarının politika adımları üzerindeki dolaylı etkilerine ilişkin endişelerle karışık bir seyir izlerken, bugün gözler ABD Merkez Bankasının (Fed) toplantı tutanaklarına çevrildi.

Analistler, 36.⁠ ⁠NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'nden gelecek haber akışının bugün de yakından takip edileceğini belirtti.

Bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olacağını, yurt dışında ise Fed toplantı tutanakları, ABD'de toptan eşya stoklarının takip edileceğini ifade eden analistler, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.300 ve 14.200 puanın destek,14.600 ve 14.700 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

İstihbarat ve askeri yetkililer arasında gönderilen mesajlar, yıllar önceki istihbarata dayanan hedeflerin yeniden gözden geçirilmesini içeriyordu.

Kaynaklardan biri, ABD askeri yetkilileri hakkında "Saldırıdan sonra günler içinde nasıl bir hata yaptıklarını anladılar." ifadesini kulandı.

ABD-İsrail'in, 28 Şubat'ta İran'a saldırılarıyla başlayan savaşın ilk saatlerinde Hürmüzgan'ın Minab kentindeki bir kız ilkokuluna saldırı düzenlenmişti. Saldırıda 168 çocuk dahil 180'den fazla kişinin hayatını kaybettiği bildirilmişti. Saldırının ABD tarafından gerçekleştirildiği ve okulun 40 dakika arayla iki kez vurulduğu ortaya çıkmıştı.

Saldırının sorumlusu CENTCOM Komutanı Brad Cooper, Kongre'de verdiği ifadede, okulun "aktif bir İran Devrim Muhafızları Ordusu füze üssünde bulunduğunu" iddia etmişti.

Brent petrolün varil fiyatı, bugün saat 09.20 itibarıyla kapanışa göre yaklaşık yüzde 3,29 artarak 76,60 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili de 72,65 dolardan alıcı buldu.

Petrol fiyatları, ABD'nin İran'a yönelik yeni askeri saldırıları düzenlemesi, İran'ın petrol satışına imkan tanıyan lisansı iptal etmesi ve Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilere yönelik saldırıların ardından arz güvenliğine ilişkin endişelerin artmasıyla yükseldi.

Fiyatlardaki artışta, ABD'nin dün İran'da 80'den fazla hedefe yönelik hava saldırısı düzenlediğini açıklaması ve İran'ın uluslararası piyasalara petrol satışını kolaylaştıran lisansını iptal etmesi etkili oldu.

Söz konusu gelişmeler, Hürmüz Boğazı'nda 3 ticari tankerin hedef alınmasının ardından küresel enerji arzında aksama yaşanabileceğine yönelik endişeleri güçlendirdi.

ABD Merkez Kuvvetler (CENTCOM) Komutanlığı, saldırılarda İran Devrim Muhafızları Ordusu'na ait deniz unsurlarının yanı sıra hava savunma sistemleri, kıyı gözetleme sistemleri ve gemisavar füze altyapısının da hedef alındığını duyurdu.

İran ise saldırıları "açık bir saldırganlık" olarak nitelendirerek sert karşılık verileceğini açıkladı. Tahran yönetimi ayrıca Hürmüz Boğazı'nın yönetimine dış müdahaleye izin vermeyeceğini bildirdi.

Öte yandan, Katar bayraklı sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tankeri Al Rekayyat'ın insansız hava aracıyla hedef alındığını açıklanırken deniz güvenliği kaynakları Umman açıklarında Suudi Arabistan bayraklı bir ham petrol tankerinin de hasar gördüğünü bildirdi.

Küresel piyasalarda deniz yoluyla taşınan ham petrolün yaklaşık beşte biri Hürmüz Boğazı'ndan geçerken boğazda yaşanabilecek herhangi bir aksamanın petrol ve LNG arzını olumsuz etkileyebileceği değerlendiriliyor.

Piyasalarda ayrıca ABD Hazine Bakanlığının İran menşeli ham petrol ile petrol ve petrokimya ürünlerinin uluslararası piyasalarda satışına imkan sağlayan geçici lisansı iptal etmesi de arz görünümünü sıkılaştırabilecek bir gelişme olarak öne çıktı.

Bölgede barış sürecinin kalıcı olmayabileceğine yönelik endişelerle yükselen petrol fiyatları, enflasyon görünümü ve buna bağlı olarak merkez bankalarının para politikalarına yönelik beklentilerdeki değişimler yakından izleniyor.

Uzmanlar, jeopolitik gerilimin tırmanması ve Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik risklerinin artmasının petrol piyasasında arz kesintisi endişelerini güçlendirdiğini belirterek, bölgede çatışmaların yayılması veya deniz trafiğinin aksaması halinde fiyatlardaki yükseliş eğiliminin sürebileceğini ifade ediyor.

Buna karşın uzmanlar, taraflar arasında diplomatik temasların yeniden başlaması ve Hürmüz Boğazı'nda petrol sevkiyatının kesintisiz sürmesi durumunda jeopolitik risk priminin azalabileceğini ve petrol fiyatlarındaki yükselişin sınırlanabileceğini kaydediyor.

Brent petrolde teknik olarak 75,92 doların destek, 77,08 doların ise direnç bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.

Macron, konakladığı otelin çevresinde korumaları eşliğinde koşu yaptı.

Macron'un bugün zirve kapsamında liderlerle ikili görüşmeler gerçekleştirmesi ve NATO'nun gündemindeki başlıkların ele alınacağı oturumlara katılması bekleniyor.

Küresel piyasalardaki dalgalanma, döviz kurundaki oynaklık ve art arda gelen ÖTV zamları, akaryakıt fiyatları üzerindeki baskıyı sürdürüyor.

Motorin fiyatlarına Salı günü yapılan 1 lira 30 zammın ardından çarşamba gününden itibaren geçerli olmak üzere 76 kuruşluk yeni bir artış daha yapıldı. Böylece motorinin litre fiyatına son iki gün içinde toplam 2 lira 6 kuruş zam gelmiş oldu.

İstanbul, İzmir ve Ankara'da güncel benzin, motorin ve otogaz fiyatları ne kadar?

İstanbul Avrupa Yakası:

Benzin: 62.87 TL

Motorin: 66.78 TL

LPG: 31.19 TL

İstanbul Anadolu Yakası:

Benzin: 62.72 TL

Motorin: 66.63 TL

LPG: 30.59 TL

Ankara:

Benzin: 63.84 TL

Motorin: 67.90 TL

LPG: 31.19 TL

İzmir:

Benzin: 64.12 TL

Motorin: 68.17 TL

LPG: 30.99 TL

Doğa fotoğrafçısı Cebrail Keleş, AA muhabirine, Kastamonu'da yeni bir güzellikle karşı karşıya olduklarını söyledi.

Çiftçiler tarafından sürülmemiş bir tarlanın farklı bir güzelliğe sahne olduğunu anlatan Keleş, "Şu anda arkamızda bulunan o kıpkırmızı gelincikler o kadar güzel bir peyzaj oluşturuyor ki bunu kelimelerle tarif etmek imkansız. Biz doğa fotoğrafçıları bu mevsimlerde gözümüz her gittiğimiz yerde, yol kenarlarında oluyor. Çünkü o gelinciklerin ne zaman nerede hangi tarlada açacağını hiç kimse bilmiyor. Sadece gelincikler biliyor." dedi.

Keleş, "Bir sene önce burada ekin ya da başka bir mahsul varken burayı nadasa bırakan çiftçimiz bize müthiş bir tablo hazırlamış. Belki farkında değil, belki farkında. Fakat gelinciklerin böyle masum, narin ve zarif görünümleri her şeye değer. Özellikle fotoğrafçılar açısından burayı görmek insana müthiş bir mutluluk, müthiş bir doygunluk ve ruhuna huzur getiriyor." diye konuştu.

Süveyrika, Muveyhiye ve Haze bölgelerinde gerçekleştirilen çalışmalar sonucunda toplam 1774 arkeolojik buluntu belgelendi.

Araştırmalarda 156 yeni arkeolojik alan kayıt altına alınırken; 461 İslami yazıt, 34 Semudi yazıtı, 1259 kaya resmi, 11 taş yapı, 3 tarihi saray ve yapı kalıntısı, 2 tarihi kervan yolu ile 4 kuyu tespit edildi.

Miras Kurumu, söz konusu buluntuların İslam’ın erken dönemlerine, özellikle Hazreti Osman öncesi döneme uzanan tarihi sürece ışık tuttuğunu ve Arap Yarımadası’nın kültürel mirasının anlaşılmasına katkı sağladığını belirtti.

Araştırmalarda ortaya çıkarılan en dikkat çekici buluntular arasında Kur’an-ı Kerim’den ayetler içeren kaya yazıtları ve Hazreti Ömer’in adını taşıyan erken dönem yazıtlar yer aldı.

Buluntular arasında yer alan bir yazıtta, "Allah Ömer bin Hattab’ın bu dünyada ve ahirette dostudur. Allah’tan başka ilah yoktur." ifadelerinin bulunduğu aktarıldı.

Yazıtın Hicazi hatla yazıldığı ve "İbrahim" isimli kişi tarafından kaleme alındığı belirtildi.

Kurum tarafından paylaşılan görsellerde ayrıca, Nisa Suresi’nin 58. ayetine ait şu ifadelerin yer aldığı yazıtlar da tespit edildi:

"Allah size, emanetleri mutlaka ehline vermenizi ve insanlar arasında hükmettiğiniz zaman adaletle hükmetmenizi emreder."

Uzmanlar, bu tür yazıtların Kur’an ayetlerinin İslam’ın en erken dönemlerinde yazılı olarak kullanıldığını göstermesi açısından önemli olduğunu ifade etti.

Erken dönem İslami yazıtlar ve kaya resimleri

Keşifler arasında erken dönem İslami yazıtların yanı sıra çok sayıda kaya resmi ve farklı dönemlere ait izler de yer aldı.

Miras Kurumu, bu buluntuların İslam devletinin ilk yıllarına ilişkin dini, kültürel ve toplumsal hafızayı günümüze taşıyan önemli belgeler olduğunu vurguladı.

Kurum açıklamasında, "Mehd bölgesindeki her taş bir hatıra taşımakta, her yazıt ise İslam devletinin ilk günlerine uzanan tarihten bir hikayeyi korumaktadır." ifadelerine yer verildi.

Açıklamada ayrıca, "Bugün geçmişimizin sırlarını ortaya çıkarıyor ve onları gelecek nesillere aktarıyoruz." denildi.

Suudi yetkililer, keşiflerin erken İslam tarihi, Arap yazı geleneği ve bölgenin medeniyet mirasına önemli katkılar sunduğunu, arkeolojik çalışmaların ise sürdüğünü bildirdi.