ENAG, haziran ayına ilişkin Tüketici Fiyat Endeksi (E-TÜFE) verilerini açıkladı. Buna göre, enflasyon haziran ayında yüzde 1,94 oranında artış gösterirken, son 12 aylık artış oranı ise yüzde 51,49 olarak gerçekleşti.

Fidan, ABD Başkanı Trump'ın NATO Ankara Zirvesi'ne katılımının teyit edildiğini hatırlatarak, "Bu aslında başlı başına NATO topluluğu için önemli ve olumlu bir haber. Arkasına da bir şey eklediler, 'Sayın Trump buna katılıyor çünkü davet eden Sayın Erdoğan. Eğer Sayın Erdoğan davet eden olmasaydı, buna katılmayacaktı.' Bu artık gerçekten çok büyük bir stratejik denklem oldu." ifadesini kullandı.

Mevcut meydan okumalar, çatışmalar, sıkıntılar, İttifaktaki kaymalar ve yeniden ayarlamaları göz önünde bulundurulduğunda bu denklemin hayati rol oynadığını vurgulayan Fidan, "Burada tabii Cumhurbaşkanımızın yıllar içerisinde ortaya koyduğu küresel liderlik vizyonu, geliştirdiği ilişkiler ağı ve oluşturduğu güven, insanların nazarındaki prestij ve Türkiye'nin geldiği nokta tabii fevkalade önemli." değerlendirmesinde bulundu.

Fidan, ABD ile ilişkilerde yıllar içerisinde inişli çıkışlı konular gözlemlendiğine işaret ederek, ticaret, ekonomi, insandan insana ilişki, eğitim ve teknoloji alanlarının çok iyi ilerlediğini söyledi.

Bakan Fidan, "Özellikle jeopolitik konular... (Eski ABD Başkanı Barrack) Obama döneminde başlayan Suriye'deki Amerikan politika değişikliği, Beşşar Esed'e ve rejime karşı olan mücadelenin birden DEAŞ'a karşı mücadeleye dönmesi, YPG'nin desteklenmesi sürecinde Türkiye'nin milli güvenliğine tehdit oluşturan bir politika konusu vardı. Trump'ın ikinci döneminde, bu politika terk edildi resmi olarak." ifadesini kullanarak, bunun iki ülke arasındaki en büyük sorun alanını ortadan kaldırdığının altını çizdi.

Ukrayna'daki savaşın bitmesi, Suriye'deki ve Irak'ın istikrara kavuşması konularında Trump'ın politikalarıyla Türkiye'nin stratejik hedeflerinin örtüştüğüne dikkati çeken Fidan, "Lübnan'daki barışın sağlanması konusu önemli. Gazze Barış Planı'nda yine bir noktaya kadar beraber çalışma imkanımız oldu, savaşın durdurulması. Belli konularda Türkiye-Amerika ilişkileri gerçekten iyi olduğu zaman bölgedeki istikrarı da etkiler durumda, olumlu yönde." diye konuştu.

Fidan, Türkiye'nin hedefleri doğrultusunda bilinçli tercih ve müzakerelerde bulunduğunun altını çizerek, ABD Kongresi üzerinden çözülememiş CAATSA gibi konular bulunduğunu ifade etti.

"Türkiye ile ilgili spesifik kararlar alınabiliyor zaman zaman ama kurumsal olarak kalıcılığı olan tek negatif husus şu anda, rahatsız edici konu CAATSA yaptırımları." diyen Fidan, birçok ülkenin Türkiye'ye yönelik yaptırımlarının son 3-4 yılda kaldırıldığına dikkati çekti.

Fidan, bu yaptırımların çoğunun "legal değil, idari olduğunu" dile getirerek, şöyle devam etti:

"Bir bu kalmıştı. Bu konuda da biz gereken adımları atıyoruz. Çünkü hem Sayın Cumhurbaşkanımız hem Sayın Trump da bunu kaldırma yönünde güçlü bir irade var. Geçen sene eylülde Washington'da bir araya geldiğinde iki lider, bu konuda irade beyanında bulundular ve biz bakanlara da bu sorunu çözmemiz için talimat verildi. Savunma Bakanımız ve ben, bu noktada yoğun bir çalışma içindeyiz. Ama genel hatlarıyla iyi giden bir ilişki var."

CAATSA yaptırımlarının kalkıp kalkmayacağıyla ilgili soru üzerine Fidan, "Bunun belli adımları var. Bu yönde yürüyen çalışmalar var. Bunlar hayata geçtikçe kamuoyumuz da bunu görecek zaten." dedi.

Fidan, bunun yakın bir tarihte olabileceğini dile getirerek, "Çünkü işlemlerin yerine getirilmesiyle, Kongre'de yasal sürecin tamamlanması her zaman aynı olmayabiliyor. Ama idari manada, irade olarak bir sıkıntı yok yönetimlerde. Ama Amerikan Kongresi'nde süreç nasıl gidecek, ona bakarız." ifadelerini kullandı.

- ABD-Türkiye ilişkilerinin seyri

Fidan, Trump'ın "sürpriz" olarak nitelendirdiği meselenin, Türkiye'nin Milli Muharip Uçak KAAN için ABD'den talep edilen jet motorlarının satışı konusu olup olmadığı sorusu üzerine şunları söyledi:

"Biz genel manada Türkiye'ye yönelik yaptırımların ortadan kaldırılması için ciddi çalışıyoruz. CAATSA konusunun yasaya bakan tarafı var. Ama diğer konulardaki yaptırımları kaldırmak için çok sistemli bir çalışmamız oldu. Bu konunun da etkilerini görüyoruz. Bir taraftan Halkbank davası, bir taraftan Türkiye'nin talep ettiği diğer konulardaki engellerin kaldırılması ve daha rasyonel bir ilişkiye dönülmesi."

NATO üyesi olmayan, Amerika'yla bu kadar ortak çıkar alanı olmayan birçok ülkeye ticari gerekçelerle inanılmaz silah ve mühimmat satılırken Türkiye'ye satılmamasının Trump yönetimi nezdinde izah edilebilir bir perspektifi olmadığını belirten Fidan, yıllar içerisinde oluşmuş birtakım Türkiye aleyhindeki siyasi düşüncelerin etkilerini bu türden olaylarda gördüklerini ve bu meseleyi çözmek için çalıştıklarını vurguladı.

Fidan, Trump'ın ne açıklayacağı konusunda ABD adına konuşmak istemediğini söyleyerek, "Türkiye ile Amerika arasında kötü olmayı gerektirecek hiçbir konu yok, ikili ilişkiler açısından." dedi.

Bölgesel konularda anlaşmazlık noktaları bulunduğunu ancak bunları da görüşebildiklerini aktaran Fidan, "Her iki tarafı da bu kadar besleyecek büyük bir ilişki alanı varken bunu ilerletmemek, bunu kimlik politikalarının, ters ideolojinin kurbanı yapmak da rasyonel aktörlerin kafasının aldığı bir konu değil." diye konuştu.

Fidan, "Türkiye'nin F-35 programına dönüşü gerçekçi bir ihtimal mi?" sorusuna, "Orada bir ayrıma gitmek lazım. F-35 satış yasağının kaldırılmasıyla, almış olduklarımızın alınması ve daha sonraki alacaklarımızın, istersek tabi, alınmasıyla programa üretici ortaklardan biri olarak geri dönmek iki ayrı konu." yanıtını verdi.

Satış yasağının kaldırılması meselesinin daha kolay bir konu olduğunu belirten Fidan, "Bu idari bir karar. CAATSA'dan sonra bu olur diye düşünüyorum." diye konuştu.

Fidan, F-35 programına geri dönme meselesinin, konsorsiyumun tekrar oturup alacağı yeni bir kararla ilgili olduğuna işaret ederek, konsorsiyumun ortaklarının geçmiş yıllarda Türkiye'yi program dışı bırakan bir karar aldığını anımsattı.

Batı ülkeleriyle ilişkilerde sınırlamaların nasıl kaldırıldığıyla ilgili soruyu cevaplayan Fidan, bu noktaya sistemli çalışarak gelindiğini dile getirdi.

Fidan, "Cumhurbaşkanımızın çok ciddi bir siyasi karizması ve etkisi var. Türkiye'nin çok büyük bir gücü var. Bürokrasimizin çok güçlü bir tecrübesi var." diyerek Dışişleri Bakanlığı görevine geldiğinde hangi ülkelerin ne gerekçelerle Türkiye'ye yönelik yaptırım uyguladığını incelediğini aktardı.

Hakan Fidan, marketle ilgili kısıtlamaların anlaşılabilir olduğunu söyleyerek Avrupa Güvenlik Eylemi (SAFE) meselesinin marketle ilgili olduğu değerlendirmesinde bulundu.

"Bizim parasını verip almak istediğimiz bir şeyi bize vermemek, bu daha farklı bir husus. Bu, bir tavırdır. Bu tavrın da sebepleri var." diyen Fidan, bunların üzerinde metodik olarak çalışıldığını ifade etti.

Fidan, kısıtlamaların bazılarının, Finlandiya ve İsveç'in NATO'ya giriş süreçlerinde, diğerlerinin başka yollardan sessizce çözüldüğünü kaydetti.

Genelde iki tarafın da menfaatine olabilecek bir perspektif ortaya koydukları bilgisini paylaşan Fidan, "Şu anda çok şükür Kanada da dahil birçok ülkeyle bu sorun ortadan kalkmış durumda, NATO üyesi ülkelerle. Hatta bunu daha ileriye nasıl taşıyabiliriz, şu anda onun arayışı var." ifadelerini kullandı.

- Değişen küresel şartlarda Türkiye'nin çıkarları

ABD'nin Türkiye'yi bölgede nasıl tanımladığıyla ve iki ülke ilişkilerinin dengeli olup olmadığıyla ilgili soruyu cevaplayan Fidan, "Bu ilişkinin değişken tarafı olan bir boyutu var, bir de sabit bir tarafı var." diye konuştu.

Dışişleri Bakanı Fidan, iki ülkenin aynı güvenlik ittifakı içerisinde omuz omuza durmasının ilişkinin kalıcı tarafı olduğunu belirterek ilişkinin değişken tarafının ise ülkelerin bölge ve dünyadaki çıkarlarının değişmesi olduğunu kaydetti.

"Transatlantik bağlantıda Avrupa'nın çıkarı değişiyor, Amerika'nın çıkarı değişiyor. Avrupa'nın içerisinde Avrupa'nın içerisindeki aktörler kendi arasında bölünüyor. Türkiye ile Amerika ilişkisinde de buna benzer durumlar var." diye konuşan Fidan, yönetimden yönetime ve konjonktürden konjonktüre bunun değiştiğini belirtti.

Fidan; Ukrayna, Gazze, Suriye, İran, Körfez, enerji hatları, ve bağlantısallık gibi birçok konuda Türkiye'nin ne kadar yapıcı ve istikrarlaştırıcı rol oynadığını herkesin gördüğüne işaret ederek "Bu rol aslında Amerika gibi gerçekten küresel manada kendisine gereğinden fazla yük alan bir ülkenin belli noktalarda Türkiye gibi ortaklara güvenmesi için birçok neden ortaya çıkıyor." ifadelerini kullandı.

Her ülkenin kendi milli stratejisi çerçevesinde başka ülkeleri ve aktörleri bir yere konumlandırdığını söyleyen Fidan, Türkiye'nin kendi milli egemenlik anlayışıyla ve iradesiyle ne istediğine odaklandığını anlattı.

Fidan, "Ben Amerika'nın küresel rekabette yeni bir aşamaya geldiğini görüyorum. Çin'le ilgili konularda çok ciddi yeniden bir politika değişikliğine gitmesi lazım. Trump yönetiminin ortaya koyduğu milli güvenlik siyaset belgesine baktığınız zaman aslında çok radikal, devrimci bir yeniden tanımlama var, bütün bir uluslararası ilişkileri tanımlama var." diyerek, ABD'nin bütün müttefikleriyle alakalı yeniden okuma içerisinde olduğunu söyledi.

ABD'nin diğer ülkelerle ilişkilerinde ortaya çıkan etkileşimin Türkiye için oluşturduğu duruma bakılması gerektiğini anlatan Fidan, "Kanada, Türkiye ve aynı ligde olan ülkelerle çok ciddi bir stratejik ilişki açılımı içerisinde. Bunu da rasyonel zeminde rasyonel araçlar kullanarak götürmeye çalışıyor. Savunma sanayisi, ticaret vesaire gibi. Şimdi serbest ticaret anlaşmasının ilerletilmesi söz konusu. Liderlerin bunu açıklaması bekleniyor." dedi.

Hakan Fidan, Kanada ile nükleer enerji konusunda çok ciddi bir işbirliği alanı potansiyeli bulunduğuna, savunma sanayisindeki engellerin kaldırıldığına ve Kanada'daki Türk topluluğunun giderek daha etkili hale geldiğine işaret ederek, ABD-Kanada ilişkilerinin yeniden tanımlanmasının Türkiye'yi bu şekilde etkilediğini kaydetti.

Güney Kore ile ilişkilerin de amaca özel olmaktan daha yapısal ve devamlılığı olan hale gelmesiyle ilgili çalışmalar yürüttükleri bilgisini paylaşan Fidan, Türkiye'nin bu profesyonel yaklaşımına Güney Kore'nin de ciddi cevap verdiğini belirtti.

- NATO Zirvesi kapsamında yapılacak görüşmeler

ABD ile Türkiye liderlerinin heyetler arası ve baş başa görüşmenin yanı sıra ortak basın toplantısı düzenleme ihtimaline ilişkin soruyu cevaplayan Fidan, çok fazla alternatifin masada olduğunu söyledi.

Bakan Fidan, dün Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde konuyla ilgili yetkililerle bir araya geldiklerini ve hazırlıklarla ilgili rapor sunulan Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın kendi talimatlarını verdiğini aktararak, "Yapacağı ikili görüşmeler var. Sadece Amerika'yla değil; İngiltere, Almanya, Fransa, İtalya ve diğer ülkeler geliyor. Birçoğunun Cumhurbaşkanımızla görüşme talebi var. Türkiye'de masada olan konularımız var. Herkes bunu fırsat bulmuşken ilerletmek istiyor." ifadelerini kullandı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Trump'ın CAATSA'nın kalkmasını istediğini yineleyen Fidan, bunun ilerletilmesi sürecinde olduklarını vurguladı.

- ABD ve İsrail'in İran'a yönelik savaşı

Türkiye'nin ABD-İsrail ve İran savaşındaki arabuluculuk rolüne ilişkin soruyu cevaplayan Fidan, bu süreci savaşın yaygınlaşma riski göstermesi nedeniyle "yoğun, kritik ve riske açık" olarak nitelendirdi.

Hakan Fidan, söz konusu dönemde savaşı durdurmak için zamanla yarıştıklarını belirterek bu durumlarda her iki taraf nezdinde de güvenilir aktörlerin sesinin duyulmasının vazgeçilmez bir ihtiyaç olduğunu kaydetti.

Türkiye'nin taraflar arasındaki gerilim boyunca diplomatik çabalarını aralıksız sürdürdüğünü ifade eden Fidan, "Cumhurbaşkanımızın (Recep Tayyip Erdoğan) yıllardır ortaya koyduğu o tutarlı, vizyoner çizgide oluşturduğu emin kişi, güvenilir, dürüst ortak profili burada çok ciddi rol oynadı." değerlendirmesinde bulundu.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Pakistan, Katar ve Türkiye'nin bu kapsamda ortaya koyduğu arabuluculuk faaliyetlerinin çok profesyonel ve koordineli olduğuna dikkati çekerek "Rusya-Ukrayna Savaşı'nda olay bir türlü bir yere gidemiyor ama Amerika-İran Savaşı'nda bu kadar kısa sürede, bu kadar yoğunluğu çok yüksek olan bir savaşın en azından ateşkesinin sağlanması mümkün oldu. Şu anda kalıcı çözüme ulaşmak için temel müzakereler devam ediyor. İnşallah orada da bir şeye ulaşırlar." dedi.

- İsrail'in bölgede yürüttüğü politikalar

İran-ABD arasındaki görüşmelerde İsrail'in etkisine ilişkin soruya Fidan, "İsrail, uluslararası toplumun istisnasız tanımlamasıyla bir düzen bozucu, 'irritant' dediğimiz, her yere istikrarsızlık, zulüm, kan, katliam getiren, gözü dönmüş çetenin yönettiği bir ülke maalesef." yanıtını verdi.

Fidan, uluslararası toplumda İsrail'in izlediği politikaların niteliği konusunda büyük ölçüde görüş birliği bulunduğunu buna karşın yıllar içinde oluşturulan "İsrail algısının" birçok ülkenin gerçek tabloyu görmesini uzun süre zorlaştırdığını belirtti.

ABD siyasi karar alma mekanizmalarının son derece karmaşık bir yapıya sahip olduğunu belirten Fidan, "(ABD) İçerideki siyasi mekanizmaların nasıl oluştuğunu herkes biliyor. Çok kompleks yapısal mekanizmalar var. (Yahudiler) Onlar marifetiyle oluşturulan bir manipülatif sistem var. O sistem içerisinden çıkıp gelen bir adam, o sistemde kalmasını devam ettirmesi için, sistemin gerekleri olan siyonizmin belli hedeflerine hizmet etme konusunda faaliyetini göstermesi gerekiyor. Bunlar kendi aralarında çözmesi gereken sistemik problem." diye konuştu.

Fidan, ABD ve İsrail arasındaki ilişkiye işaret ederek "Bakın Amerika'daki siyasetçiler, kendi çıkarlarına hizmet ettikleri sürece İsrail'i desteklerler ama çıkar bu süreçte o kadar uzun süre gitmiş ki, İsrail'in desteklenmesiyle çıkarın örtüşmesi bir kalıcılık kabulü haline dönüşmüş." değerlendirmesinde bulundu.

ABD ile İsrail arasındaki ilişkinin danışıklı dövüş olup olmadığına ilişkin soruyu yanıtlayan Fidan, şöyle devam etti:

"Hiç kimse kendi aleyhine olacak bir şeyin devamlılığını istemez. Dolayısıyla ben burada yani danışıklı dövüş vesaire falan demiyorum. Yani olaya o açıdan bakmıyorum. Lehine işliyorsa bir noktaya kadar gidiyor. Aleyhine işlemeye başladığı noktadan sonra mecburen denklem dışına çıkması lazım. Bakın Hürmüz Boğazı olayında da yani İran Hürmüz Boğazı'nı kestikten sonra bizim burada aslında ateşkese ulaşmamızdaki en önemli pratik neden, hem İran üzerinde hem Amerika üzerinde uluslararası aktörlerin, biz de dahil olmak üzere Hürmüz Boğazı'ndan dolayı oluşturduğu muazzam bir baskı olmasıydı. Çünkü o, enerjiyi, ekonomileri, gıda güvenliğini birçok şeyi etkiler hale gelmişti. Şimdi bu kadar etki katsayısı yüksek bir olayı hisseden bir yönetim ara seçimlere giderken Amerika da diyor ki benim bunu durdurmam lazım. Çünkü hem müttefiklerim benden bunu istiyor hem bendeki enerji fiyatları arttığı için halkımın aleyhine. Dolayısıyla İsrail'e burada söz geçirme dışında bir şey yok. Bu, artık İsrail'in denklemi değil, Amerika'nın kendi çıkarlarıyla alakalı bir konu."

Fidan, İsrail'in bölgedeki politikasının değişmeyeceği kanaatinde olduğunu vurgulayarak "(İsrail Başbakanı Binyamin) Netanyahu ve çetesi orada olduğu sürece ben bu politik duruşun değişeceğine inanmıyorum. Bunların inandığı bu. Bunlar yıllardır kendilerini şuna koşullandırmışlar: Biz bölgede bölge ülkelerini rahatsız etmediğimiz, bölmediğimiz, zayıflatmadığımız ve insan öldürmediğimiz sürece başarılı olma şansımız yok. Adam buna inandırmış kendini ve bu noktada gidiyor." ifadelerini kullandı.

- "İsrail sadece benim değil, dünyanın sorunu"

Bakan Fidan, dünya genelinde üniversite kampüslerinden gazetelere kadar her noktada İsrail düşmanlığının arttığını aktararak "Adamlar göz göre göre katliam yapıyorlar. Göz göre göre her yerde istikrarsızlaştırıcı rol oynuyorlar. Bu kadar istikrarsızlaştırıcı rolü oynamayı, eskiden bir iki basit medya hamlesiyle gizleyebiliyorlardı. Şimdi bunu gizleyemiyorlar da." diye konuştu.

Tel Aviv yönetiminin yıpranan imajını değiştirmek amacıyla yeni bir düşman arayışı içinde olduğunu kaydeden Fidan, "İsrail veya herhangi bir aktör, milli, bölgesel çıkarlarımızla çakıştığı sürece kimseden korkacak, çekinecek, geri adım açacak halimiz yok. Bize bir sıkıntı yok. Kavga bizim işimiz, hiç problem değil. Problem ne? Problem, İsrail sadece benim değil, dünyanın sorunu." ifadelerini kullandı.

Hakan Fidan, İsrail'in yalnızca Türkiye'nin değil, tüm uluslararası toplumun ortak sorunu haline geldiğini vurgulayarak sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bu adamlar insanlığın artık taşıyamadığı bir yük haline geldiler. Bu politikalarıyla, bu kafalarıyla insanlık bunu taşıyamıyor. İnsanlık vicdanı bunu taşıyamıyor, siyasal sistemler, ekonomik sistemler taşıyamıyor. Hangi sistemden yaklaşırsanız yaklaşın bu adamları taşıyacak bir parametre yok. Dolayısıyla biz, uluslararası topluma bana sordukları zaman hep diyoruz ki, 'niye sadece benim problemim yapıyorsunuz?' Ben buna karşı çıkan yüksek sesle konuşabilen tek ülke olabilirim ama bu sorun, hepinizin problemi. İstiyorsanız ki; hepinizin problemini sizin aranızda tek başına ben çözeyim, o zaman herkes gelecek, elini taşın altına koyacak, diplomatik tavrını alacak ve o adamlara gerekli yaptırımları koyacak."

Bu kapsamda Türkiye'nin İsrail ile yaklaşık 10 milyar dolarlık ticaret hacmini durdurma kararı aldığını hatırlatan Fidan, bu adımın İsrail ekonomisini doğrudan çökertmekten ziyade güçlü bir siyasi mesaj verme amacı taşıdığını vurguladı.

Bakan Fidan, Avrupa ülkelerinin tarihte ilk defa İsrail'e silah satışına sınırlama getirdiğine dikkati çekerek şu ifadeleri kullandı:

"Bu, ilk defa oluyor. Yahudi soykırımı nedeniyle İsrail, Avrupa'nın vicdanında bir yük gibiydi ve bunu da İsrail sonuna kadar sömürdü. Onun için İsrail'e karşı sonsuz tolerans vardı. Şimdi o toleransın kalktığını görüyoruz. İsrail'de radikal politikacılara, özellikle Batı Şeria'da uyguladıkları politika için artık seyahat yasakları getiriliyor, tutuklama kararları getiriliyor. Uluslararası Ceza Mahkemesi, Netanyahu ve arkadaşlarıyla ilgili tutuklama kararı verdi yani insanlık, uluslararası toplum elinden geleni aslında bir noktada koyuyor."

Avrupa Birliği (AB) içinde de İsrail'e yönelik daha sert tutum alınması konusunda yoğun tartışmalar yaşandığına işaret eden Hakan Fidan, "Ben bundan sonra işlerinin bu kadar kolay olacağını zannetmiyorum. Artık bu kadar kolay gidecek durumda değiller. Kendi gelecekleri yerin sonuna geldiler. İsrail kendi ayağına sıktı. Biz hepsi bunu söylüyoruz. Ve Netanyahu, kendi toplumuna yapacağı en büyük kötülüğü de yaptı." dedi.

- Türkiye'nin bölgesel sahiplenme vizyonu

Bakan Fidan, Türkiye'nin uzun süredir savunduğu bölgesel sahiplenme vizyonunun giderek daha fazla karşılık bulduğunu belirterek bölge sorunlarının bölge ülkeleri tarafından çözülmesi gerektiğinin altını çizdi.

Gazze sürecinde kurulan 8 ülkeli temas grubunun Arap ve Arap olmayan Müslüman ülkelerin ilk kez ortak bir bölgesel inisiyatif geliştirmesine imkan sağladığını belirten Fidan, 8 Aralık 2024'te Suriye'de yaşanan gelişmelerin ardından bölge ülkelerinin sergilediği ortak tutumun da bu anlayışın başarılı bir örneği olduğuna işaret etti.

Dışişleri Bakanı Fidan; Türkiye, Suudi Arabistan, Mısır ve Pakistan'ın oluşturduğu dörtlü mekanizma kapsamında çalışmalar yürüttüklerini belirterek bu ülkelerin ilişkilerini geliştirmeyi, bölgesel istikrarı güçlendirmeyi ve ortak sorunlara birlikte çözüm üretmeyi hedeflediklerini söyledi.

Söz konusu 4 ülkenin farklı coğrafyalarda önemli jeopolitik ağırlığa sahip olduğunu vurgulayan Fidan, tüm tarafların ekonomik kalkınma, istikrar ve bölgesel barışa ihtiyaç duyduğu konusunda ortak bir anlayışa sahip olduğunun altını çizdi.

Fidan, ülke liderlerinin bu yönde prensipte mutabakata vardığını ve dışişleri bakanlarına çalışmaları ilerletme görevi verdiğini kaydederek dörtlü mekanizmanın bugüne kadar bu amaç doğrultusunda 4 kez toplandığını aktardı.

ABD ile İran arasında kalıcı bir anlaşma sağlanması halinde bölgenin yeni güvenlik ve düzen mimarisinin nasıl şekilleneceğinin de ele alındığını dile getiren Fidan, bu tartışmayı ilk başlatan ülkenin Türkiye olduğuna dikkati çekti.

Hakan Fidan, bölge ülkelerinin önceliğinin, ekonomik kalkınma ve refah olduğunu vurgulayarak, buna karşın terörizm, İsrail'in yayılmacı politikaları ve diğer bölgesel krizlerin istikrarsızlık üreten başlıca sorunlar olmaya devam ettiğini söyledi.

Dörtlü mekanizmanın yalnızca bu 4 ülkeyi değil, etki alanlarında bulunan diğer bölge ülkelerini de dolaylı olarak temsil ettiğini belirten Fidan, şu ifadeleri kullandı:

"Bu 4 ülkenin bir araya gelip bir konuyla ilgili konuşması bile başlı başına siyasal sembolizm açısından önemli bir aşama teşkil ediyor. Ben, bu aşamanın giderek daha stratejik bir netice verici mekanizmaya evrileceğine inanıyorum açıkçası. Cumhurbaşkanımızın da vizyonu o yönde ama biz hep şunu yapıyoruz; birçok şey meyve vermeden, nihayete ermeden, sonuçlanmadan da çok büyük bir deklarasyonda bulunmak istemiyoruz ama bu yönde çalışmak bizim boynumuzun borcu, bizim en büyük vizyonumuz."

Fidan, Türkiye'nin bölgesel sahiplenme anlayışını yalnızca Orta Doğu ile sınırlı tutmadığına dikkati çekerek "Kafkaslar'da da 3+3'ü hayata geçirerek veya 3 ülkeyle çalışarak aynı şeyi yapıyoruz. Balkanlar'da aynı şeyi yapıyoruz, Afrika'da aynı şeyi yapmaya çalışıyoruz. Bu, bizim bulunduğumuz stratejik havzalardaki bütün sorunlara yaklaşımımız." değerlendirmesinde bulundu.

Fidan, Ankara'da düzenlenecek NATO zirvesine ilişkin bunun "düzenlenecek olmasının" önemine atıfta bulunarak "Zirve her halükarda yapılacaktı da tabii burada NATO'nun kurucusu, yönlendiricisi ve taşıyıcısı durumda olan Amerika'nın ve Sayın Trump'ın zirveye gelecek olması, bunu açıklaması başlı başına en büyük şey." ifadesini kullandı.

ABD Başkanı Donald Trump'ın, zirvenin Türkiye'de yapılması ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde olması nedeniyle zirveye gelme kararına değinen Fidan, ABD'nin dünyadaki rolünü Trump döneminde yeniden tanımlaması ve bununla transatlantik ilişkinin değişmesi ve Avrupa'nın kendisini 2. Dünya Savaşı'ndan beri, "bu derece büyük bir tehdit altında" hissetmediği değerlendirmesini yaptı.

Hakan Fidan, Rusya'nın Ukrayna'ya saldırıları, ABD'nin kendini yeniden tanımlaması, ticaret savaşları ve diğer aktörleri örnek olarak gösterirken "Çin, artık durdurulamaz bir süper güç." diye konuştu.

Teknoloji, yapay zeka, marketler ve sermaye gibi konuların yeniden dağılımı ve güç değişimine işaret eden Fidan, "İnsanlık tarihinin belki en başarılı güvenlik ittifaklarından birinin bu tarihi dönemeçte, eşikte, bu kadar belirsizliğin olduğu bir dönemde bir araya geliyor olması bence tarihte görülen NATO tarihinin en büyük zirvesi olacak." dedi.

Fidan, bugüne kadar bu kadar büyük problemli alanın aynı anda kesiştiği başka bir dönemeç olmadığı tespitini yaparak bunun, bir daha olmamasını diledi.

Bakan Fidan şunları kaydetti:

"Türkiye'nin bu olayların merkezinde olması, bunu yönetmesi ve bunu taşıma sorununu sırtına alması, tabii ki kendiliğinden böyle kolay olan bir şey değil. Hep söylüyorum, Cumhurbaşkanımızın uzun erimli liderliğini, uluslararası bütün sorunları sonuna kadar yaşamış olması, hissetmiş olması, bunlardan geçmiş olması, içeride ve dışarıda girdiği bütün mücadeleler ve bunun neticesinde aslında, dünyanın nereye gittiğine ve nereye gitmesi gerektiğine ilişkin bir sahici vizyonun olması. Bu nadir bulunan bir konu. Çünkü birçok lider, bu pozisyonda olamayabiliyor. Bakın, bir idrak ve vizyon gelişmesi liderler için bir süreç. Yani bu bir günde, iki günde, 3 yılda 4 yılda olmuyor. Orada çok uzun zaman kalıp o kavgayı vermeniz gerekiyor, büyük bir gücün başında. Böyle de lider fazla yok. Halkından tekrar tekrar bunu alarak."

Türkiye'deki gibi kadroların da fazla olmadığını vurgulayan Fidan, "Dolayısıyla Türkiye'nin bu kadar kritik bir zamanda dünya barışı için ve kendi bölgesel güvenliğimiz için böylesine kritik bir rol üstlenmesini ben çok kıymetli buluyorum." diye konuştu.

- NATO ittifakındaki durum

Dışişleri Bakanı Fidan, NATO'da, ABD'nin kendi başına bir grup olduğunu, ikinci grup olarak Avrupa Birliği üyesi ülkeleri ve üçüncü grupta ülkeleri de bunun dışındakilerin oluşturduğunu söyledi.

"Bu ülkelerin farklı coğrafyalarda farklı tehditleri görerek farklı ekonomik kalkınma süreçlerini şu anda yöneterek ve birbirleri arasındaki ilişkileri yeniden tanımlama süreçleri içerisinde oldukları bir dönemde Ankara'da bir araya gelip farklı perspektifleri uyumlaştırma çalışmalarını araması önemli." diyen Fidan, Ankara'nın NATO 3.0'ın tanımlandığı ve kabul edildiği yer olacağını bildirdi.

Fidan, ittifakın yeni dönemini anlatarak İkinci Dünya Savaşı'ndan, 2026'ya kadar oluşturulmuş külfet paylaşım sisteminin artık aynı olmadığını belirtti.

"Bu değişiyor, Amerika'nın baskın, yük taşıyıcı olduğu Avrupa Güvenliği Sistemi'ni artık değiştiriyoruz. Bu tek başına Amerika'nın zorladığı, dayattığı bir karar olmanın da ötesinde, oradaki ülkelerin hep beraber bu kararı, ya bu mantıklı, bizim de böyle yapmamız lazım, bağımlılığı azaltmamız lazım, kendi yükümüzü kendimizin taşıması lazım dediği bir konu." diye konuşan Fidan, yüzde 5 savunma harcamaları meselesinin önemli olduğunu aktardı.

Hakan Fidan, bütün ülkelerin istisnasız bunu kabul ediyor olması ve bundan sonra da buna göre hareket edecek olmasının fevkalade önemli olduğuna işaret ederek, külfet paylaşımı konusuna yönelik değerlendirmeler yaptı.

Ankara'daki zirvenin "tarihi" olarak nitelendirilmesinin sebeplerinden birinin, ilk defa Savunma Sanayi Forumu'nun, NATO'nun resmi programının bir parçası olması ve ilk kez bu kadar büyük ölçekte bir forum düzenlenmesi olduğunu dile getiren Fidan, bunun savunma sanayisi konusunun genel savunma stratejilerinde esas ayaklarından biri olduğunu gösterdiğini aktardı.

- Yeni dönemde güvenlik

Dışişleri Bakanı Fidan, bunun strateji ve mantık değişikliği açısından da fevkalade önemli olduğunun altını çizerek bunun, zirvenin temel çıktılarından olduğunu bildirdi.

Yeni dönemde Türkiye için nasıl bir değişiklik olacağının da evrilen bir süreç olduğunu söyleyen Fidan, "Çünkü dediğim gibi şu anda politik tartışmalar var, pratikteki değişmeler daha geriden geliyor ama savunma sanayisi alanında muazzam bir işbirliği alanı açılacak, onu görüyoruz ama bununla beraber büyük bir rekabet alanı da açılacak. Bu işbirliğini ve rekabeti bir paralel şekilde götürmemiz gerekiyor. Diğer taraftan sınamaların, tehditlerin çeşidi de değişecek. Buna uygun da hareket etmek gerekiyor." diye konuştu.

Fidan, perspektifin önemli olduğunun altını çizerek AB içerisinde dahi işbirliği yapılırken birisi domine etmeye mi çalışıyor sorusunun her zaman yer aldığını, savunma stratejilerinde bir numaralı sorunun mutlak güven olduğu değerlendirmesini yaptı.

Güvenliği başkasının eline bırakmamak meselesi gündeme geldiğinde bütün savunma yükünü kendinizin geliştirmesi gerektiğini aktaran Fidan, "İşbirliği içerisinde savunma yükünü beraber dağıtalım, beraber paylaşalım dediğiniz zaman da o zaman burada kime ne kadar yetenek gidecek ona bakmanız gerekiyor. Şimdi tarih boyunca savaşmış olan Avrupa ülkeleri bundan sonra Amerika'nın yokluğunda bir savunma işbirliği düzeni geliştirirken şimdi burada detayına girmeyeyim, kendi aralarında da yani kamuoyunda dillendirmedikleri çok fazla hassas konu oluyor." ifadelerini kullandı.

Fidan, Türkiye ve Cumhurbaşkanı Erdoğan açısından bölgesel güvenliği sağlama konusunda aktif rol oynama iradesinde sorun olmadığını bildirdi.

Avrupalıların bunun siyasetini kurgulamada ve bu siyaseti bir stratejiye dönüştürmede, stratejiye uygulanabilir taktik politikalara dönüştürmede farklı düşünceleri olduğunu ve AB'li yetkililerle de bunu görüştüklerini aktaran Fidan, Avrupa Güvenlik Eylemi'nin (SAFE) yanı sıra Made in Europe gibi konularda Avrupa'nın artan bir şekilde korumacılıkla hareket ettiğini gördüklerini belirtti.

Hakan Fidan, AB'nin bu konudaki yöntemini anlatarak bunun iyi tarafının paranın içeride kalması kötü tarafının ise rekabetin azalması olduğunu kaydetti.

Avrupa'nın korumacılık yapmadığı alanda Çin gibi aktörlerle rekabet edecek durumda olmadığını söyleyen Fidan, korumacılığın ise uzun vadede tersine dönebileceğine işaret etti.

Fidan, AB yetkililerine, Ankara ile ekonomik ortaklık halinde 500 milyon nüfusa sahip bir market oluşabileceğini söylediğini aktardı.

Buna ilişkin detaylar veren Fidan, "Kısa vadede Avrupa Birliği'nin içe kapanıcı, korumacı politikalarla belli sektörleri koruyabileceğini düşünüyorum ama uzun vadede bu çok fazla etkili olmayabilir. Çünkü Çin'in ucuz üretim, sübvansiyel üretim gücüyle, Batı ekonomilerinin nasıl rekabet edeceklerinin bir reçetesi yok. Şu anda herkes bunu yönetmeye çalışıyor, bunu siyasal seçim yoluyla iktidara gelmiş partiler halklarına yansıtmamaya çalışıyorlar ama gene bu konuda en iyi karar alma yeteneği olan kurumların başında Avrupa Birliği geliyor." ifadelerini kullandı.

Bakan Fidan, AB'nin topluluk ülkeleri adına karar alan tarafının gündelik siyasetle çok fazla ilgisi olmadığı ve bürokratların olduğu, ulusal yapılarla ilgilenmeyen, ulus üstü, daha teknokrat, daha soğuk ve realist bakabilen bir yapı olduğunu anımsattı.

- Transatlantik yapıdaki son durum

Fidan, transatlantik ilişkilerde ABD yönetimiyle, Avrupa'daki aktörlerin "kavga etmemesinin" önemli olduğuna değinerek ihtilaf potansiyelinin sürekli ortada olduğunu aktardı.

Süreci ve tartışmaları özetleyen Fidan, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın bütün liderler nezdindeki güven telkin eden güvenilir ve akil adam olma durumuna dikkati çekti.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, "Son zamanlarda Avrupa'da, Batı'da söylenen bir şey var, odadaki tek yetişkin Türkiye meselesi." diyerek Türkiye'nin bu role gelmiş olmasının sürekli barışı, istikrarı, işbirliğini, yatıştırıcılığı teşvik eden bir aktör olmasının önemine vurgu yaptı.

Müttefikler arasındaki sahici ve gerçekçi tartışmaların her zaman sağlıklı olduğuna işaret eden Fidan, "Kimsenin kendi içindekini saklamaması lazım. Tartışsınlar yani kapılar kapandıktan sonra ama çıktığı zaman da birlik mesajı verilmeye devam etsin. Biz bunu teşvik edeceğiz. Bütün stratejimiz bunun üzerine." ifadelerini kullandı.

- Özgür Özel'in açıklamaları

CHP Grup Başkanı Özgür Özel'in ifadelerine Fidan, şu değerlendirmeyi yaptı:

"Esasında Sayın Özel'in sadece bu yazısında değil, bütün uluslararası çağrılarına baktığınız zaman şunu görüyorsunuz: 'Ben burada siyaseten zor durumdayım, gelip bana niye yardım etmiyorsunuz?' Aslında söylemeye çalıştığı şey bu. Kendi içinde birtakım siyasi açmazlar var, çatışmalar var, sıkıntılar var. Şunu tanımlamak aslında belli ayrımları yapmamak oluyor. Şimdi NATO üyesi ülkeler, liderler veya diğer ülkeler, Cumhurbaşkanımızla ilişkiye geçtiği zaman Türkiye ile ilişki kurdukları Türkiye Cumhuriyeti Devleti, onun cumhurbaşkanı, onun bakanları… Her devlet, her devletle kendi milli çıkarı üzerinden ilişki kurar ve yürütür. Bu son derece uluslararası ilişkilerin bir numaralı kuralı. Şimdi bunu şöyle ifade ediyor: 'Siz aslında Türkiye Cumhuriyeti devletiyle değil AK Parti ile ilişki kuruyorsunuz.' zaten getirmeye çalışıyor. Şimdi bu aslında mantık olarak da kendi içerisinde çok tutarlı değil. Bu, bizim açıkçası çok fazla üzerinde durduğumuz, ciddiye aldığımız bir konuda değil. Burada kendi içinde siyasal bir feryat var."

Özel'in her yere her türlü şikayeti yaptığını söyleyen Fidan, "Aslında kendi içinde de ideolojik ironiye de düşüyor. Zaman zaman, anti-NATO olmakla inanılmaz derecede övünen siyasal söylemin sahibi, daha sonra şimdi geliyor ki NATO'yu o koruyamaz, ben koruyabilirim demeye getirir, bir noktaya gidiyor. Artık bu eklektik düşünce, bu tezatları ben dile getirmek bile istemiyorum." dedi.

Bakan Fidan, bunun stratejik seviyede bakıldığı zaman devlet aktörlerinin "ciddiye aldığı bir konu olmadığını " kaydederek "Uluslararası ilişkiler böyle işlemiyor, jeostrateji konular böyle işlemiyor. Başka türlü işliyor." diyerek bakış açısının değiştirilmesi gerektiğini sözlerine ekledi.

Fidan, "Rusya'yla aynı masada gayet rahat oturup konuşup NATO'ya ev sahipliği yapmak nasıl bir durum? Bir zorunlu denge siyaseti mi? Yoksa Türkiye'nin gayet uygun bir şekilde herkesle konuşabilme politikasının sonucu mu?" sorusuna cevaben şunları söyledi:

"İkinci söylediğiniz tabii ki, Türkiye'nin herkesle konuşabiliyor olması, daha da önemlisi konuşmayı asli araç olarak görmesi. Bakın biz hep söylüyoruz, yani diplomatlar, diplomasi işini iyi yapmazsa yük askerlerin omuzuna düşüyor. Ekonominin sırtına düşüyor. Niye buraya gelelim konuşmak gibi tüketilmesi gereken bir yol varsa?"

Diğer yolları kullanmaya da hazır olmak gerektiğini dile getiren Fidan, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın en büyük liderlik özelliğinin "hiçbir zaman için yöntem kutsaması içerisine girmemesi ve sonuca bakması" olduğunu vurguladı.

Fidan, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın sonuca giderken endişe ve çekince duymadan diplomasi yoluna başvurduğunu ve Türkiye'nin milli çıkarına dikkat ettiğini belirterek, "Başka ülkelerin düşmanını, bizim de aynı şekilde düşman edinmemize gerek yok. Biz kendimiz yetişkiniz, kendi dost ve düşman ayrımımızı yapıyoruz. Bazı ittifaklarımız vardır. NATO'nun içerisinde biz bir müttefikiz." ifadelerini kullandı.

Avrupa'nın Rusya konusunda aldığı kararlar arasında katıldıkları, nötr kaldıkları, karşısında durdukları ve sessiz kaldıkları kısımlar bulunduğu bilgisini paylaşan Fidan, bunların hepsini yaparken ulusal çıkarları düşündüklerinin altını çizdi.

Fidan, "Rusya'yla oturup konuşuyoruz, ticari ilişkilerimiz var. İran'la bizim çok fazla ilişkilerimiz var, Avrupa'yla inanılmaz ilişkilerimiz var, NATO'yla ilişkilerimiz var, Asya Pasifik'le var, her yerle var." diyerek, tarafların kendi içinde çarpışıyor olmasının Türkiye'yi gerilim altında bıraktığını ancak liderliğin bunu yönetebildiğini, bu nedenle de Cumhurbaşkanı Erdoğan'a tekrar ihtiyaç duyduklarını söyledi.

"Tekrar bir liderin gelip 20 sene durup, 20 sene sonra aynı itibarı kazanması, hele bu kadar kritik dönemlerden geçtiğimiz bir dönemde, bunlar kolay konular değil." diye konuşan Fidan, birbiriyle çelişen aktörlerle ilişki yönetmenin "sanat" olduğu değerlendirmesinde bulundu.

- Rusya ziyareti

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın her zaman Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'le istişare içinde olduğunu dile getiren Fidan, Türkiye'nin etkin dış politikasının olduğu Karadeniz havzası, Kafkaslar, Orta Asya, Orta Doğu ve Afrika'nın Türkiye için önem arz ettiğini vurguladı.

Fidan, bir tarafın niyetinden haberdar olunmadığı takdirde bütün planların en kötü senaryoya göre yapılması gerektiğini belirterek, en kötü senaryoya göre plan yapmanın maliyeti yükselttiğini ve düşmanlık duygusunu beslediğini ifade etti.

Fidan, Putin'le görüşmesine ilişkin, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Cumhurbaşkanımızın adına ben bu kabulü görüyorum. Yani Cumhurbaşkanımın mesajını taşıdığım için kabul ediliyorum. Cumhurbaşkanımın konuşacağı meseleleri, bana talimat verdiği konuları ben Sayın Putin'e aktarıyorum. Oradaki o cevapları, yorumları alıp sonra kendi yorumlarımızı yapıp kendi Cumhurbaşkanımıza getiriyoruz. Aslında bu benim üzerimden Cumhurbaşkanımızla Sayın Putin'in diyaloğu. Bunu böyle görmek lazım."

Görüşmede, Rusya-Ukrayna Savaşı'ndaki son durumda Rusya'nın ve Putin'in nerede durduğu konusunun gündeme geldiğini aktaran Fidan, "Çünkü en son geçtiğimiz mayıs ayında, ben gittiğimde bunu uzun uzun yine konuşmuştuk. Orada bir ortaya koyduğu vizyon vardı. Daha sonra müzakerecileriyle biz çok konuştuk. Şimdi Sayın Putin'in ağzından tekrar duymak gerekiyor. Nerede duruyoruz?" diye konuştu.

Fidan, Kafkaslar'da devam eden barış süreci, Filistin, Gazze, Lübnan ve Suriye meselesinde Rusya'nın pozisyonun önemli olduğunu vurgulayarak, "Buralarda bizim çıkarlarımız var açıkçası ve bizim kendi politika pozisyonumuza göre Sayın Putin'in belli konularda alacağı tercihler de yönlendirmesi de önemli. Buna benzer ikili konular var, onların hepsini gündeme getirdik." değerlendirmesinde bulundu.

Bakan Fidan, Rusya-Ukrayna barış sürecine ilişkin "Sayın Putin açıkça söyledi, Alaska'da Sayın Trump'la mutabık kaldıkları yer neyse 'orada duruyorum.' dedi." ifadesine yer verdi.

- AB'yle ilişkilerde Gümrük Birliği ve vize serbestisi konuları

Türkiye'yi ziyaret eden Avrupa Birliği'nin (AB) 3 yetkilisiyle birçok konuyu görüştüklerini aktaran Fidan, "Cumhurbaşkanımızın ağzından, en yüksek otoriteden, iradeden Türkiye'nin Avrupa Birliği perspektifi ve beklentilerimizin ne olduğu meselesini dinlemeleri önemliydi." dedi.

Fidan, "Gümrük Birliği'nin modernleştirilmesi, güncellenmesi gerekiyor. Bu konuda her iki taraf da hemfikir ama burada bir tıkayıcı husus var. Rum kesiminin aldığı tavır var. Onu aşmada tabii bir problem alanları var. Diğer taraftan vize meselesi. Bu konuda bizim birkaç tane adım atmamız gerekiyor ama vize serbestisi sağlanana kadar AB'deki vize konularının yönetilmesi gerekiyor. Kendilerince diyorlar, 'Biz bu işi çok kolaylaştırdık, iyi yaptık.' Ama bizdeki rakam ve uygulamalar hiç öyle değil." görüşünü paylaştı.

Türkiye'de milli gelir yükseldiği ve uluslararası etkileşim arttığı için insanların daha fazla eğitim, ticaret, iş, gezi ve sanat için Avrupa ülkelerine gitmek istediğine işaret eden Fidan, Avrupa ülkelerinin giderek vize politikasında merkezileştiğini dile getirdi.

Fidan, Türkiye'den Avrupa'ya vize başvurusu talebinin her yıl arttığına dikkati çekerek, "Kabul ve reddediş oranları bütün dünyayla hemen hemen aynı. Bizde de." diye konuştu.

AB'ye gidişte vize serbestisinin sağlanmasını istediklerinin altını çizen Fidan, "Onda da birkaç tane atmamız gereken adım var. Onun için çalışıyoruz." dedi.

Müktesebatla ilgili 5-6 konunun kaldığı bilgisini paylaşan Fidan, "Onu (Cumhurbaşkanı Yardımcısı) Cevdet Bey'in koordine ettiği bir platform da var. Cumhurbaşkanımızdan onun onayını da aldık. Hayata geçirmeye çalışacağız. Meclisten bazı yasaların geçmesi gerekiyor." ifadelerini kullandı.

Bakan Fidan, Türkiye ile AB kurumları arasındaki ilişkilerde belli oranda canlanma olduğunu belirterek, "Daha büyük somut stratejik çıktılara ulaşmak için AB'nin kendi içinde alması gereken bazı kararlar var. Türkiye'de bir niyet ve irade sorunu yok. AB'nin kendi içindeki bu oy birliğine dayalı konularla bir takım meseleleri çözmesi lazım." dedi.

- "Türkiye (FETÖ) bu konuya en yüksek ihtimamla dikkat etmeli"

15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik Günü'nün 10. yıl dönümüne gelinmişken Türkiye'nin hala Fetullahçı Terör Örgütü'nün (FETÖ) tehlikesine karşı dikkatli olup olmaması gerektiğine ilişkin soruyu yanıtlayan Fidan, şunları kaydetti:

"Türkiye bu konuya en yüksek ihtimamla dikkat etmeli. Çünkü örgütün kurucu lideri öldükten sonra yerine geçen yönetim kadrosu Türkiye'yle ilgili hedeflerinden ve eylemlerinden vazgeçmiş değiller. Türk devletine, devleti yönetenlere yönelik operasyonları devam ediyor. Yabancılarla ortaya koydukları işbirlikleri olduğu gibi devam ediyor. Burada bir 'tövbe, pişmanlık, eylemden ve Türkiye aleyhtarlığından vazgeçip artık normal hayata dönüyoruz' gibi bir ifade görmüyoruz."

Fidan, FETÖ'nün örgütlenme arayışının devam ettiğine dikkati çekerek, "Kamu içerisindeki güçleri yok tabii ki ama durduğu yerden 'ne yapabilirim?' arayışları hala hazırda devam ediyor. Burada PKK'nın bile 'Türkiye'de silahlı eylemden artık ben vazgeçiyorum' dediği bir noktada FETÖ'nün hala 'Türkiye'yle ben mücadele etmeye devam edeceğim' pozisyonda kalması, tabii ki devletin bu tehdidi bir milli güvenlik önceliği olarak görmesi gerektiği zorunluluğunu ortaya koyuyor. Yani bütün güvenlik kurumları da buna göre hareket etmek zorunda." diye konuştu.

NATO müttefiklerinin terör örgütlerine yönelik tutumuna ilişkin değerlendirmelerde bulunan Fidan, bazı ülkeler ile terör örgütleri arasındaki ilişkilerin tesadüfen ortaya çıkmadığına vurgu yaparak, bu durumun zaman içinde oluştuğunu ve aynı şekilde zaman içinde sona ereceğini söyledi.

Bu ilişkilerin belirli süreçlerin ürünü olduğunu ifade eden Fidan, "Terör örgütüyle bu ülkeler arasındaki ilişki doğup yükselirken de kendiliğinden olmadı, yok olurken de kendiliğinden olmayacak. Bu süreçler var, bu süreçleri inşallah yöneteceğiz." şeklinde konuştu.

Fidan, FETÖ'nün geçmişte devlet kurumlarına sızarak faaliyet yürüttüğünü, ancak bugün aynı kapasiteye sahip olmadığını belirterek, "Önceden işte yargıda adamları vardı, poliste adamları vardı, orduda adamları vardı, bir takım şeyleri yapıyorlardı. Şimdi ne yapıyorlar? Şimdi daha çok psikolojik harekatta kullanıyorlar." dedi.

İstihbarat birimlerinin örgütün faaliyetlerini yakından takip ettiğini kaydeden Fidan "Örgüt, Türkiye aleyhine yönelik faaliyetlerinden, tabana yönelik faaliyetlerinden vazgeçmiş değil. Yani burada biz bir pişmanlık, bir geri dönüş, bir af arayışı, 'Biz hata yaptık, dini de yanlış anladık, topluma da ihanet ettik, başımızdakilerin niyetini okuyamadık' böyle bir şey yok. Yani bu devlete, bu topluma yönelik o dönem durdukları yer neyse şimdi aynı, an itibarıyla." diye konuştu.

- Türkiye'nin yoğun diplomasi trafiği

Fidan, son dönemde yürüttüğü yoğun diplomasi trafiğinin Türkiye'nin küresel ölçekte izlediği "360 derece dış politika" anlayışının bir yansıması olduğunu kaydederek, Ankara'nın güvenlikten ticarete, teknolojiden bölgesel istikrara kadar geniş bir alanda aktif diplomasi yürüttüğünü söyledi.

Türkiye'nin güvenliğini güçlendirmek ve dış ticaretini artırmak amacıyla çok yönlü diplomatik temaslar yürüttüklerini aktaran Fidan, özellikle son yıllarda dış ticaretin geliştirilmesinin Türkiye'nin refahı ve istihdamı açısından stratejik önem kazandığını vurguladı.

Fidan, uluslararası gelişmelerin sürekli değiştiğine dikkati çekerek, bu nedenle Türkiye'nin önemli ülkelerle ilişkilerini düzenli olarak güncellemek ve yeni şartlara göre yeniden tanımlamak zorunda olduğunu belirtti.

Güney Kore ile yapay zeka ve nükleer enerji, Kanada, Rusya, Mısır, Endonezya ve Asya-Pasifik ülkeleriyle ise farklı alanlarda işbirliğini geliştirmek üzere temaslarını sürdürdüklerini dile getiren Fidan, Bangladeş'teki yeni yönetimle de yakın ilişki kurduklarını ifade etti.

Bangladeş'in uzun yılların ardından yeniden uluslararası siyasette etkin bir aktör haline geldiğini söyleyen Fidan, Türkiye'nin desteğiyle Bangladeş'in Birleşmiş Milletler Genel Kurulu başkanlığı seçimlerini kazandığına değindi.

Fidan, "Onlar kazanmasaydı Kıbrıs Rum Kesimi dönem başkanı olacaktı. Düşünebiliyor musunuz? Burada ortaya konulan diplomatik çaba, güvenlik açısından, ticari gelişim açısından, ortaklarımızın menfaatinin ilerletilmesi, barışın sağlanması, düzenin sağlanması, bunlar açısından önemli. Türkiye'nin çok şükür yani gerçekten bütün platformlarda olumlu, yapıcı ama güçlü ve itibarlı bir aktör olması açıkçası ve gittiğimiz her yerde böyle kabul görmemiz bizi de memnun ediyor." değerlendirmesinde bulundu.

Buna göre, 26 Haziran itibarıyla Merkez Bankası brüt döviz rezervleri 5 milyar 260 milyon dolar azalarak 54 milyar 251 milyon dolara indi. Brüt döviz rezervleri, 19 Haziran'da 59 milyar 511 milyon dolar seviyesinde bulunuyordu.

Bu dönemde altın rezervleri ise 2 milyar 731 milyon dolar düşüşle 97 milyar 685 milyon dolardan 94 milyar 954 milyon dolara geriledi.

Böylece Merkez Bankasının toplam rezervleri 26 Haziran haftasında bir önceki haftaya göre 7 milyar 991 milyon dolar azalarak 157 milyar 196 milyon dolardan 149 milyar 205 milyon dolara indi.

TCMB rezervleri Ocak 2024'ten bu yana şöyle (milyon dolar):

Anlaşmaya göre, bu sürenin ardından kritik su yolunun yönetimi, İran ve Umman'ın diğer Basra Körfezi ülkeleriyle yapacağı görüşmelerle belirlenecek.

Umman Dışişleri Bakanı Sayyid Badr bin Hamad Al Busaidi, bu hafta verdiği bir röportajda, gemilere zorunlu geçiş ücreti uygulanmasını desteklemediklerini belirtti.

Bakan Al Busaidi, zorunlu geçiş ücretleri ile Malakka ve Singapur boğazlarındaki modellere benzer şekilde, hayati su yolunun bakımı için nakliye şirketlerinden alınacak gönüllü ücretler arasında bir ayrım yapılması gerektiğini ifade etti.

Görüşmelere yakın kaynaklar, planın yakın zamanda ABD'ye iletildiğini belirtirken, Orta Doğulu bir yetkili ise olası mekanizmalar konusunda ABD'ye danışılmasına rağmen Umman'ın henüz resmi bir teklif sunmadığını aktardı.

ABD'den zorunlu ücrete itiraz

Müzakerelere yakın bir kaynak, ABD'li müzakerecilerin teklifle ilgili endişeleri olduğunu ancak konuyu Ummanlı yetkililerle görüşmeyi planladıklarını bildirdi.

Kaynak, Umman'ın nakliye trafiğinden zorunlu ücret alınmaması yönündeki taahhüdünü koruduğunu ve taslakta zorunlu bir geçiş ücretinin yer almadığını vurguladı.

Beyaz Saray Sözcüsü Anna Kelly yaptığı açıklamada, "Başkan Trump, uluslararası bir su yolu olan Hürmüz Boğazı'ndan İran'ın ücret talep edemeyeceğini açıkça belirtmiştir." ifadesini kullandı.

Dünya petrol ve doğal gaz arzının yüzde 20'sinin taşındığı boğazın ücretli hale getirilmesi fikrine Trump yönetimi yetkilileri karşı çıkıyor.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, geçen hafta gerçekleştirdiği Orta Doğu ziyareti sırasında, "Hiçbir ülkenin uluslararası bir su yolundan geçiş ücreti veya vergi almasına izin verilemez. Mevcut uluslararası hukuk budur." açıklamasında bulundu.

Orta Doğulu bir yetkili, İran'ın ücret toplanması konusunda ısrarcı olduğunu ve Amerikalıların eninde sonunda bunun bir versiyonunu kabul edeceğine inandığını iddia etti.

Yetkili, toplanacak fonların uluslararası toplum ve Uluslararası Denizcilik Örgütü ile istişare içinde toplanabileceğini, kabul edilmesi halinde ise İran ve Umman arasında paylaşılacağını belirtti.

Fonların Malakka Boğazı'ndaki gibi çevre risklerinin değerlendirilmesi, kurtarma çalışmaları ve teknik destek için kullanılabileceği kaydedildi.

Teklif ile Türk Silahlı Kuvvetleri personelinin özlük haklar düzenlenecek, sözleşmeli erbaş ve erlere kamuda istihdam sağlanacak. Bu kapsamda en az yedi yıl hizmet yapan ve başvuru tarihi itibariyle 41 yaşını doldurmamış olan erbaş ve erler, kamu kurum ve kuruluşlarının infaz ve koruma memuru, çarşı ve mahalle bekçisi, orman muhafaza memuru, idari gözetim personeli, koruma ve güvenlik personeli, zabıta memuru, itfaiye eri olabilecek.

Harcırah Kanunu'nda yapılan değişikliğe göre, "Askeri birliklerde harekatta harcırah" hükmü kapsamında gündelik ödenenlerden denizaltı gemilerinde yurtiçi limanlarda gemide konaklama imkanı sağlanamayan personel dışındakilere "yurt içinde verilecek gündeliklere" ilişkin düzenleme uyarınca ayrıca konaklama gideri ödenmeyecek.

Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu'nda yapılan düzenleme ile orduevleri, askeri gazinolar ve kışla gazinoları, vardiya yatakhaneleri, gazi uyum evleri ile özel, yerel ve kış eğitim merkezleri de askeri bina olduğu için askeri mahal vasıf ve mahiyetine sahip olacak.

Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nda Silahlı Kuvvetlerden her ne sebeple olursa olsun ayrılan astsubayların muvazzaf olarak tekrar Türk Silahlı Kuvvetleri hizmetine alınamayacaklarına ilişkin açık hüküm bulunurken subaylara ilişkin hüküm bulunmaması nedeniyle değişiklik yapılıyor. Buna göre, Askeralma Kanunu kapsamında askerlik hizmetini yapanlar hariç olmak üzere, Silahlı Kuvvetlerden her ne sebeple olursa olsun ayrılan subaylar Kanun'da yer alan istisnalar dışında muvazzaf olarak tekrar Silahlı Kuvvetler hizmetine alınamayacak.

UZMAN ERBAŞLIĞA GEÇERKEN MÜLAKATTA BAŞARILI OLMA ŞARTI

Sözleşmeli erbaş ve erlerin uzman erbaşlığa geçirilmelerine ilişkin usul, esas ve şartlara yönelik değişikliğe göre, fiziki yeterlilik ve değerlendirme testi ile yazılı ve/veya mülakat sınavlarında başarılı olma şartı aranacak.

Düzenlemeyle fiziki yeterlilik ve değerlendirme testi ile yazılı ve mülakat sınavlarının değerlendirme esasları da belirleniyor. Buna göre, yazılı sınav yapılması halinde yazılı sınav, genel kültür konularını ve meslek bilgisi konularını içerecek. Yazılı sınavda 100 tam puan üzerinden en az 50 puan alınması gerekecek. Yazılı sınav, ilgisine göre İçişleri veya Milli Savunma Bakanlığınca yapılabileceği gibi diğer kamu kurum ve kuruluşlarına veya üniversitelere de yaptırılabilecek.

Fiziki yeterlilik ve değerlendirme testinden başarılı sayılmak için adayın, uygulanacak testlerin her birinden 100 tam puan üzerinden en az 50 puan alması ve bu testlerden alınan puanların aritmetik ortalamasının en az 60 puan olması gerekecek.

Mülakat sınavı yapılması halinde mülakat heyetinde yer alacak başkan ve üyeler ilgisine göre İçişleri veya Milli Savunma Bakanlığınca belirlenecek. Aday sayısına bağlı olarak birden fazla heyet teşkil edilebilecek. Mülakatta adaylar genel görünüş, kendisinden istenileni kavrama yeteneği, özgüveni, özgeçmişi, kişiliği, psikolojik yapısı, kendini ifade edebilme yeteneği, beden dilini kullanma becerisi, duygusal denge durumu, dışa dönüklük, uyumluluk, sorumluluk, açıklık, mesleğe uygunluğu ve istekli olması yönlerinden 100 tam puan üzerinden değerlendirilecek. Her üyenin birbirinden bağımsız olarak takdir ettikleri notların ortalaması alınarak adayın mülakat sınav notu belirlenecek. Mülakat sınavına katılan adaydan asgari 70 puan alması şartı aranacak.

Fiziki yeterlilik ve değerlendirme testi ile yazılı ve/veya mülakat sınavlarının başarı sıralamasına esas değerlendirme notu içerisindeki oranları ilgisine göre İçişleri veya Milli Savunma Bakanlığınca belirlenecek.

Başarı sıralamasına esas değerlendirme notlarının eşitliği halinde, önce fiziki yeterlilik ve değerlendirme testi notu yüksek olana, eşitliğin devam etmesi halinde fiili hizmet süresi daha fazla olana ve bunun da eşit olması halinde ise sırasıyla öğrenim düzeyi, rütbe durumu ve ödül veya ceza puan durumları dikkate alınarak öncelik tanınacak.

UZMAN ERBAŞLARIN ASTSUBAYLIĞA GEÇİŞ ŞARTLARI DEĞİŞİYOR

Teklif ile Uzman Erbaş Kanunu'ndaki uzman erbaşların astsubaylığa geçirilmesiyle ilgili usul, esas ve şartlar düzenleniyor.

Buna göre, uzman erbaşların astsubaylığa geçirilmesinde sicil notu şartı aranmayacak. Astsubaylık için sınava müracaat tarihinde uzman erbaşlığa alındığı tarihten itibaren en az dört yıl sicil almış ve almış olduğu mevcut sicil notlarının ortalaması, sicil tam notunun yüzde 90 ve daha yukarısında olma şartını taşıyan uzman erbaşlardan, kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığının ihtiyaç duyacağı miktar kadarı, astsubay çavuşluğa nasbedilecek.

Astsubay meslek yüksekokulu giriş sınavına müracaat tarihinde, uzman erbaşlığa alındığı tarihten itibaren almış olduğu mevcut sicil notlarının ortalaması, sicil tam notunun yüzde 90 ve daha yukarısında olma şartını taşıyan uzman erbaşlardan kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığının ihtiyaç duyacağı miktar kadarı, astsubay meslek yüksekokullarında verilecek öğrenim ve eğitimi müteakip astsubay çavuşluğa atanacak.

Personelde aranacak nitelikler, müracaat şekli ve zamanı, müracaatın kabul edilmesi, sözleşmenin yapılması ve feshedilmesi sebepleri, verilecek sicilin şekil ve usulleri, görevde başarısız olma, intibak edememe ve kendilerinden istifade edilememe hallerinde yapılacak işlemler, sözleşmenin uzatılmasında uygulanan esaslar, uzman onbaşıların uzman çavuş olabilmeleri için gerekli şartlar, astsubay sınıfına geçirilecekler için uygulanan esaslar, astlık üstlük münasebetleri ile bu hususlardaki işlem şekli ve ilgili diğer hususlar Milli Savunma ve İçişleri bakanlıklarınca müştereken hazırlanan yönetmelikle düzenlenecek.

"KAMUDA İSTİHDAM" HÜKMÜNDE DÜZENLEMELER YAPILACAK

Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu'nun "Kamuda İstihdam" hükmünde değişikliğe gidiliyor. Buna göre, seferberlik, savaş veya terörle mücadeleden kaynaklanan zorunlu haller saklı kalmak üzere, sözleşmeli erbaş ve er olarak en az 7 hizmet yılını doldurarak ayrılanlardan nitelik belgesi olumlu olanlar, ilgili mevzuatlarındaki sınav şartları hariç diğer şartları taşımaları ve başvuru tarihi itibarıyla 41 yaşını doldurmamış olmaları kaydıyla kamu kurum ve kuruluşlarının infaz ve koruma memuru, çarşı ve mahalle bekçisi, orman muhafaza memuru, idari gözetim personeli, koruma ve güvenlik görevlisi, zabıta memuru, itfaiye eri, şoför ve destek personeli kadro ve sözleşmeli pozisyonlarına kontenjan ve atama izinleri dahilinde bu maddedeki usul ve esaslar çerçevesinde atanabilecek.

Bu hükümden yararlanmak isteyenlerin başvuruları her yıl alınarak alım şartlarına ilişkin kişisel bilgileri, İçişleri veya Milli Savunma Bakanlığı tarafından ekim ayının son gününe kadar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bildirilecek. Başvurunun her yıl yenilenmesi esas olacak. İlgili personelin bilgilerinin bildirilmesi atanma için tek başına hak teşkil etmeyecek.

Kamu kurum ve kuruluşları, infaz ve koruma memuru, çarşı ve mahalle bekçisi, orman muhafaza memuru, idari gözetim personeli, koruma ve güvenlik görevlisi, zabıta memuru, itfaiye eri, şoför ve destek personeli kadro ve sözleşmeli ünvanlarda o yıl yapacağı personel alımlarında alım yapılacak toplam kontenjanın ve atama izinlerinin yüzde 10'unu bu hüküm kapsamında ayırarak alım yapılmak üzere alım şartlarıyla birlikte Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına aralık ayının sonuna kadar bildirmek zorunda olacak. Bakanlığa bildirilen bir önceki yıla ait kontenjanlar veya atama izinlerinin yüzde 10'u yeni yılda kullanılmak şartıyla yeni yılın açıktan ve nakil suretiyle atama sayılarına tabi olmayacak.

İçişleri veya Milli Savunma Bakanlığınca gönderilen listede yer alanlar için, kamu kurum veya kuruluşları tarafından bildirilen kontenjanlara, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca her yıl 1 Mart'a kadar sözlü sınava tabi tutulacak adayları belirlemek üzere tek seferde yerleştirme yapılacak veya yaptırılacak. Yayımlanacak kılavuzda yer alan şartları taşıyanlar arasından kontenjanın 4 katı kadar aday, tercihleri dikkate alınarak kura yöntemiyle belirlenecek. İlgili kurum tarafından oluşturulan komisyonlarca 3 ay içinde yapılacak sözlü sınavda başarılı bulunanlardan atananlara ilişkin bilgiler, atanmalarından itibaren bir ay içinde ilgili kamu kurum ve kuruluşu tarafından Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına, kamu personel bilgi sisteminin bulunduğu kuruma ve ilgisine göre İçişleri veya Milli Savunma Bakanlığına bildirilecek.

İlgili kurum tarafından oluşturulan komisyonca yapılacak sözlü sınavda adaylar, "genel kültürü ve genel yeteneği", "bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü", "liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu", "özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı", "bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı" esas alınarak değerlendirilecek. Sınav kurulunun her bir üyesi adayları bentlerde yazılı özelliklerin her biri için 20'şer puan üzerinden değerlendirecek ve verilen puanlar ayrı ayrı tutanağa geçirilecek. Her bir üyenin adaya 100 tam puan üzerinden toplamda kaç puan verdiği hesaplanacak. En son bütün üyelerin 100 tam puan üzerinden vermiş oldukları bu puanların aritmetik ortalaması alınarak personelin sözlü sınav puanı tespit edilecek.

Sözleşmeli erbaş ve erlerden yedi hizmet yılını tamamlayarak ayrılanlardan Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'da yer alan 120 ders saatinden az olmamak üzere teorik, pratik ve silah eğitiminden oluşan özel güvenlik temel eğitimi şartı, silahsız görev yapacaklar için en az sekiz yıllık ilköğretim veya ortaokul, silahlı görev yapacaklar için en az lise veya dengi okul mezunu olma şartları aranmayacak.

UZMAN ERBAŞ KANUNU'NA "SİCİL" BAŞLIĞI EKLENECEK

Milli Savunma Bakanlığı ve bağlılarının bünyesinde yer alan eğitim ve öğretim kurumlarında idarece belirlenen ihtiyaçlar doğrultusunda ve nitelikleri idare tarafından belirlenen konu ve alanlarda gerekli şartları sahip kişilerin ilgili mevzuatta yer alan şartlar dahilinde 2024-2025 eğitim ve öğretim dönemi sonuna kadar geçerli olmak kaydıyla ders vermeleri karşılığında ödenen ek ders ücreti 2029-2030 eğitim ve öğretim dönemi sonuna kadar uzatılacak.

Kamulaştırılmış sayılan taşınmazlar hakkında 12 Ocak 1963 tarihinden sonra bu taşınmazlara bağlı olarak bedel dahil ileri sürülen talepler kabul edilmeyecek. Bu hüküm, 12 Ocak 1963 tarihinden sonra açılmış ve kanun yolu incelemesinde olanlar dahil görülmekte olan davalar hakkında da uygulanacak.

Bu hüküm kapsamında açılan ve görülmekte olan davalarda mahkeme ve icra harçları ile her türlü vekalet ücretleri maktu olarak belirlenecek.

Kamulaştırılmış sayılan taşınmazlar, tapuda kayıtlı ise ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının talebi üzerine açılacak dava ile ilgili idare adına tescil edilecek. Tapu kaydı olmayan taşınmazlar, tahsisin mahiyeti bakımından tescile tabi ise ilgili idare adına kayıt tesis olunacak. Bu işlemler harca tabi olmayacak.

Teklifle, Uzman Erbaş Kanunu'nda değişikliğe gidiliyor. 26 Haziran 2019'da askerlik süresinin kısalması nedeniyle, muvazzaflık hizmetini yapmış olan çavuş, onbaşı ve erlerin, uzman erbaş olabilmesi için "müracaat yapılan yılın ocak ayının ilk günü itibarıyla 27 yaşını bitirmemiş olmak" şartı yeterli olurken bu hususa yönelik düzenleme yapılması ile başta şehit yakınları olmak üzere askerlik hizmetinden muaf tutulanların uzman erbaş olmak için müracaat edebilmelerine yönelik düzenleme yapılıyor.

Uzman Erbaş Kanununa "Sicil" başlığı ekleniyor. Düzenleme ile uzman erbaşlar hakkında sicil yılı ilgili yılın 2 Mayıs tarihinden başlayıp bir sonraki yılın 2 Mayıs tarihine kadar olan süreyi kapsayacak.

Uzman erbaşların sözleşme imzalanıp göreve alınmalarını takip eden ilk 2 Mayıs tarihi itibarıyla sicil belgesi tanzim edilecek. Ancak göreve alınma tarihi ile takip eden 2 Mayıs tarihi arasında geçen süre üç aydan kısa ise ilk sicil belgeleri üç ayın doldurulduğu tarihte düzenlenecek. Müteakip sicil ise zamanında düzenlenecek. Sicil tam notu 100 olacak. Sicil üstlerinin verdikleri notların ortalaması, o yılın sicil notunu teşkil edecek. Sicilin olumlu olabilmesi için sicil notunun, sicil tam notunun yüzde 60 ve daha yukarısı olması gerekecek. Uzman erbaşlar için sicil yazmaya yetkili sicil üstleri ile ilgili hususlar ve sicil dönemi içinde sicil üstünün veya sicil alan personelin görevinden ayrılması halinde ayrılış sicili düzenlenmesine ilişkin hususlar ile verilecek sicilin şekil ve usulleri yönetmelikte düzenlenecek.

Zirve kapsamında yapılan düzenlemeler ve uygulanacak tedbirler:

UKOME Kararı gereği ve NATO Zirvesi kapsamında alınacak trafik tedbirleri nedeniyle 6-9 Temmuz 2026 tarihleri arasında başta Esenboğa Havalimanı ve Ankara (Etimesgut) Havalimanı’ndan başlanarak geliş/gidiş istikametine tüm makamların kullandığı yol güzergâhları ile etkinliğin yapılacağı etkinlik alanları olmak üzere Ankara Çevre Yolunun (O-20 Karayolu Kuzey Ankara Bölgesi) Mamak ilçesi Ortaköy Mevkii Bağlantısı ile Yenimahalle ilçesi Yuvaköy Yolu arasında kalan bölümü, Mevlana Bulvarı, Özal Bulvarı, İsmet İnönü Bulvarı, Dumlupınar Bulvarı, Anadolu Bulvarı, Sakıp Sabancı Bulvarı, Ankara Bulvarı, Atatürk Bulvarı, 1071 Malazgirt Bulvarı, Türk Kızılayı Caddesi, Beştepe Caddesi, Söğütözü Caddesi, Muhsin Yazıcıoğlu Caddesi, Alparslan Türkeş Caddesi, Ufuk Üniversitesi Caddesi üzeri ile Cumhurbaşkanlığı Külliyesi, JW Marriott Otel, Sheraton Otel, Lugal Otel, Hilton Otel, Divan Ankara Otel, Bilkent Otel, InterContinental Otel, Metropolitan Otel, Alegria Business Otel, Hilton Garden Inn Otel, Crowne Plaza Otel, Mövenpick Otel, Wyndham Otel ve Grand Mercure Otel çevresi scooter türü araçların girişine kapatılmış olup park halinde bulunanlar da 4 Temmuz tarihine kadar kaldırılacak.

6-9 Temmuz 2026 tarihleri arasında başta Esenboğa Havalimanı ve Ankara (Etimesgut) Havalimanı’ndan başlanarak geliş/gidiş istikametine Ankara Çevre Yolunun (O-20 Karayolu Kuzey Ankara Bölgesi) Mamak ilçesi Ortaköy Mevkii Bağlantısı ile Yenimahalle ilçesi Yuvaköy Yolu arasında kalan bölümü, Mevlana Bulvarı, Özal Bulvarı, İsmet İnönü Bulvarı, Dumlupınar Bulvarı, Anadolu Bulvarı, Sakıp Sabancı Bulvarı, Ankara Bulvarı, Atatürk Bulvarı, 1071 Malazgirt Bulvarı, Türk Kızılayı Caddesi, Beştepe Caddesi, Söğütözü Caddesi, Muhsin Yazıcıoğlu Caddesi, Alparslan Türkeş Caddesi, Ufuk Üniversitesi Caddesi ile Cumhurbaşkanlığı Külliyesi, JW Marriott Otel, Sheraton Otel, Lugal Otel, Hilton Otel, Divan Ankara Otel, Bilkent Otel, InterContinental Otel, Metropolitan Otel, Alegria Business Otel, Crowne Plaza Otel, Mövenpick Otel, Wyndham Otel ve Grand Mercure Otel çevreleri motokuryelerin kullanımına kapatıldı.

Zirve nedeniyle kullanılacak güzergâhlar üzerinde, yola cephesi olan ikametlerin ve iş merkezlerinin müştemilatları önünde ve bahçeleri içerisinde, ayrıca taksi duraklarının önünde, kamu kurum ve kuruluşları, üniversiteler, AVM’ler, umuma açık yerler ve marketlerin otoparklarında, araç tamir servisleri, işyerlerinin otoparkları ve önlerinde bulunan araç, karavan gibi taşıtlar ile konteynerlerin 4-9 tarihleri arasında bu alanlara park etmemeleri gerekiyor.

Ağır tonajlı araçların şehir içine girmesi yasak

Yakıt tankeri, beton mikseri, çekici ve diğer ağır tonajlı araçların 5 Temmuz saat 16.00’dan 10 Temmuz saat 10.00’a kadar şehir içerisine girişine izin verilmeyecek.

Gıda maddesi taşıyan kamyonlar 6 Temmuz saat 00.00’dan 9 Temmuz saat 05.00’a kadar geliş güzergâhlarına göre Çevre Yolundan İstanbul Yoluna katılarak Fatih Sultan Mehmet Bulvarı merkez istikametini takiben Rajiv Gandhi Caddesinden GİMAT istikametine ve Hipodrom Caddesi üzerinden Roma Meydanı ışıklardan (U) dönüşü yaparak Toptancı Haline giriş yapabilecekler.

İlaç ve bozulacak acil malzeme taşıyan kamyonlar 6 Temmuz saat 00.00’dan 9 Temmuz saat 05.00’a kadar Fatih Sultan Mehmet Bulvarını kullanmak suretiyle Dumlupınar Bulvarı, 1071 Malazgirt Bulvarı, Sakıp Sabancı Bulvarı, Anadolu Bulvarı, Ankara Bulvarı, Mevlana Bulvarı, İnönü Bulvarı ile Atatürk Bulvarı haricindeki güzergâhları kullanabilecekler.

Valilik, vatandaşların herhangi bir mağduriyet yaşamamaları adına belirtilen tarih ve saatlerde alınan tedbirlere riayet etmelerinin önemli olduğunu vurguladı.

Haberde, ABD yönetiminin özellikle İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ile Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf'a yönelik olası suikast planlarına şiddetle karşı çıktığı, bu nedenle ilkbahar aylarında aracılar üzerinden Tahran'a İsrail'in niyetleri konusunda uyarı ilettiği iddia edildi.

Kimliğinin açıklanmaması kaydıyla konuşan bir ABD'li yetkili, "Bu kişileri öldürürseniz, pragmatistleri de ortadan kaldırmış olursunuz." ifadelerini kullandı.

Habere göre, Trump yönetiminin savaşın sona erdirilmesine yönelik diplomatik seçenekleri değerlendirmeye başladığı mart ayından itibaren ABD'li yetkililer, İsrailli muhataplarına İran'ın siyasi liderliğine yönelik suikastların sürdürülmemesi yönünde mesaj verdi.

Analistler ise Washington'un İran'a doğrudan uyarı gönderme ihtiyacı hissetmesinin, ABD ile İsrail arasındaki görüş ayrılıklarını ve Trump yönetiminin İsrail hükümeti üzerindeki sınırlı etkisini ortaya koyduğunu değerlendiriyor.

Eski ABD Dışişleri Bakanlığı yetkilisi Aaron David Miller, bunun ABD ile İsrail'in savaş hedeflerinin farklılaştığını gösterdiğini belirterek, İsrail Başbakanı'nın, ABD'nin yürütebileceği herhangi bir müzakere sürecini sekteye uğratma konusunda kararlı göründüğünü söyledi.

Beyaz Saray'dan bir ABD'li yetkili ise gazeteye "Başkan, barış sürecinin işlemesini istiyor." açıklamasını yaptı.

ABD'nin İsrail'in suikast planlarına ilişkin endişelerini daha önce bir diğer Amerikan gazetesi olan New York Times da gündeme getirmişti.

Washington Post'un haberine göre, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik askeri operasyonlarının başlamasının ardından İsrail çok sayıda İranlı siyasi ve askeri yetkiliyi hedef alırken, ABD ordusu ise İran'ın deniz ve füze kapasitesini zayıflatmaya odaklandı.

Haberde, iki ülkenin başlangıçta İran'da rejim değişikliği hedefini paylaştığı ancak ABD'li yetkililerin Tahran'daki siyasi ve askeri yapının iktidarını koruyacağı değerlendirmesinin ardından tarafların hedeflerinin ayrıştığı öne sürüldü.

İddiaya göre, İsrail'in mart ayı ortasında İran'ın üst düzey ulusal güvenlik yetkilisi Ali Laricani'yi öldürmesi, Washington ile Tel Aviv arasındaki görüş ayrılıklarını daha da derinleştirdi.

Tebliğde yer alan verilere göre, konfederasyonlar arasında en fazla üyeye sahip konfederasyon Memur-Sen oldu. Memur-Sen’in üye sayısı 1 milyon 130 bin 8 olarak açıklandı. Türkiye Kamu-Sen 536 bin 151 üye ile ikinci, Birleşik Kamu-İş 199 bin 888 üye ile üçüncü, KESK 161 bin 591 üye ile dördüncü, DMK ise 99 bin 679 üye ile beşinci sırada yer aldı.

Yönetmelikle “görüntü cihazı” ve “sürücü görüş alanı” tanımları Karayolları Trafik Yönetmeliği’ne eklendi. Buna göre, sürücünün izleme ve kullanma sahasında kalan ve aracın hareketi sırasında televizyon veya video yayını izlenen cihazlar “görüntü cihazı” olarak tanımlandı.

Düzenlemeyle, sürücü görüş alanı içinde kalan aksesuar ve eşyaların; sürücünün karayolunu, yaya ve araç hareketlerini, trafik işaret levhalarını, cihazlarını ve yer işaretlemelerini görmesini engelleyecek şekilde bulundurulması yasaklandı. Ancak, direksiyon simidinin veya gösterge panelinin en üst seviyesinden itibaren beş santimetreyi aşmayacak yükseklikte ön cama monte edilen araç kamerası ve telefon tutucu, görüşü engelleyici unsur olarak kabul edilmeyecek.

Sürücülerin seyir halindeyken izleme ve kullanma sahası içinde kalan görüntü cihazlarında video veya televizyon yayını izlemesi yasaklandı. Sürüş, park veya navigasyon yardımı amacıyla kullanılan cihazlar, araç içi ve dışı gösteren kamera ve kayıt cihazları ile aracın kontrolü ve sistem ayarlarına ilişkin cihazların bu amaçlarla kullanımı yasak kapsamında değerlendirilmeyecek.

ARACA İLAVE HOPARLÖR YASAKANDI

Araçtaki ses cihazlarının, sesi araçtan dışarı taşacak ve kamunun rahat ve huzurunu bozacak şekilde kullanılması yasaklandı. Ayrıca, araç üreticisi tarafından belirlenen alanlar saklı kalmak üzere araçlarda ilave hoparlör, amplifikatör, subwoofer ve benzeri ses sistemlerinin bulundurulması veya kullanılması yasaklandı. Araçların bagaj kısmında ilave bir adet maksimum 45 Hz subwoofer ile bir adet maksimum 300 watt amplifikatör bulundurulabilecek.

Ticari amaçla yolcu taşımacılığı yapılan M2 ve M3 sınıfı araçlarda ise şoförlerin izleyemeyeceği şekilde olmak şartıyla bireysel sesli ve görüntülü cihaz bulundurulabilecek. Ancak bu cihazlar şoförler tarafından yönetilemeyecek.

Yönetmelik, yayımı tarihinde yürürlüğe girdi.

Güne Lezzetle Başlamak: Damağınızda İz Bırakan Kahvaltı

Tılsım Hanım'ı deneyimleyen misafirlerin en çok bahsettiği konuların başında o meşhur serpme kahvaltı masası geliyor. Doğal ürünlerle hazırlanan, endüstriyel tatlardan tamamen uzak bu kahvaltı, ağaçların altında temiz havayı içinize çekerken ailecek yapılan sohbetlerin başrolü oluyor.

Acemiler ve Çocuklar İçin Güven Veren İlk Adımlar

Kahvaltı sonrası başlayan tesis turunda en büyük ilgiyi atlar görüyor. Tesisin uzman kadrosu, atlarla ilk kez tanışacak misafirler için harika bir ortam hazırlamış. Ziyaretçilerin aktardığına göre, hiç deneyimi olmayanlar bile acemi binişi turlarında korkularını saniyeler içinde yeniyor. Özellikle ebeveynler, çocukları için özel olarak seçilmiş uysal atlarla yapılan biniş deneyiminden çok memnun. Çocukların yüzündeki o ilk heyecan ve hayvanlarla kurdukları sevgi bağı, aileler için paha biçilemez bir anıya dönüşüyor.

Amatörlükten Profesyonelliğe: Binicilik Eğitimi

Sadece hafta sonu keyfi yapmakla kalmayıp bu sporu hayatının bir parçası haline getirmek isteyenler için profesyonel binicilik eğitimi hizmeti devreye giriyor. Misafir yorumlarına göre eğitmenler son derece sabırlı, teknik odaklı ve güvenliği her an ön planda tutan bir yaklaşıma sahip.

At Sahiplerinin Gözü Arkada Kalmıyor: 5 Yıldızlı Box Hizmeti

Tılsım Hanım, sadece bir etkinlik alanı değil, aynı zamanda at sahipleri için tam donanımlı bir yuva. At bakım ve box (pansiyon) hizmetini deneyimleyen at sahipleri, can dostlarının burada 7/24 gözetim altında, hijyenik ortamlarda ve uzman seyisler eşliğinde bakıldığını belirtiyor. Kaliteli yemleme ve düzenli padok çıkışları ile at sahipleri tesisten tam not alarak ayrılıyor.

Toplantının, Türkiye ile AB arasındaki stratejik ekonomik entegrasyonu daha da ileri taşıma yönündeki ortak iradelerinin güçlü bir göstergesi olduğunu ifade eden Şimşek, küresel ekonominin önemli bir dönüşümden geçtiğini, jeopolitik gerilimlerin arttığını, ticaretin yeniden şekillendiğini, tedarik zincirlerinin çeşitlendiğini anlattı.

Şimşek, böyle bir dönemde istikrarlı, öngörülebilir ve ileriye dönük ortaklıkların her zamankinden daha fazla önem taşıdığını kaydederek, geçen yıl Brüksel'de 6 yıllık aranın ardından bu diyaloğu yeniden başlattıklarını, o toplantının karşılıklı güveni tazelediğini ve iletişim kanallarını güçlendirdiğini söyledi.

Bugün aynı ivmeyi İstanbul'da sürdürdüklerini dile getiren Şimşek, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Sabah gerçekleştirdiğimiz hükümetler arası oturumda, küresel ekonomik görünümü, ortak sınamalarımızı ve işbirliğimizi ileri taşıyacak somut adımları kapsamlı şekilde ele aldık. Sanayide iş birliği, yeni ticaret koridorları, enerji arz güvenliği, üçüncü ülkelerde ortak projeler ve tedarik zincirlerinin güçlendirilmesi gündemimizin öne çıkan önemli başlıklarıydı. Bütün bu başlıkların ortak noktası ise ekonomilerimizi daha rekabetçi ve dayanıklı hale getirmekti."

- "Gümrük Birliği'nin modernizasyonu stratejik bir gereklilik"

Bakan Şimşek, bu çerçevede Gümrük Birliği'nin özel bir önem taşıdığını belirterek, bu anlaşmanın 30 yılı aşkın süredir ekonomik ilişkilerin temelini oluşturduğunu, ancak dünyanın değiştiğini, Gümrük Birliği'nin ise hala 1990'ların ekonomik gerçeklerine göre işlediğini söyledi.

Şimşek, "Bugünün ekonomisi yalnızca sanayi ürünlerinden ibaret değil. Hizmetler, dijital ticaret, kamu alımları ve tarım artık ekonomik entegrasyonun ayrılmaz parçaları. Bu nedenle Gümrük Birliği'nin modernizasyonunu teknik bir güncelleme değil, stratejik bir gereklilik olarak görüyoruz." diye konuştu.

Mevcut asimetrinin giderek daha belirgin hale geldiğini dile getiren Şimşek, şöyle devam ett:

"AB, üçüncü ülkelerle ticaret anlaşmaları ağını genişletirken, Türkiye ile Gümrük Birliği aynı çerçevede kalıyor. Oysa değişen küresel ekonominin ihtiyaçlarına birlikte uyum sağlamamız gerekiyor. Modernize edilmiş bir Gümrük Birliği; işletmelerimize, yatırımcılarımıza ve tedarik zincirlerimize önemli katkılar sunacaktır. Aynı şekilde, vize serbestisi sürecinde ilerleme sağlanması da iş dünyamızın hareket kabiliyetini artıracak ve ekonomik ilişkilerimize yeni ivme kazandıracaktır. Aslında bir ilerleme var. Bu nedenle Komisyona teşekkür ediyoruz."

- "(AB'nin Made in EU yaklaşımı) Otomotiv sektöründeki bazı belirsizlikler giderilmeli"

Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek, bugün Sanayi Hızlandırma Yasası teklifini de değerlendirdiklerini belirterek, şu açıklamalarda bulundu.

"Son taslakta Türkiye'de üretilen ürünlerin, Birlik menşeli ürünlerle eşdeğer kabul edilmesi tabii ki memnuniyet verici. Bununla birlikte, özellikle otomotiv sektöründe bazı belirsizliklerin giderilmesi gerektiğini de ifade ettik. Çünkü Türkiye ile Avrupa Birliği artık yalnızca ticaret yapan iki taraf değildir. Ortak üretim yapan, aynı değer zincirlerinin parçası olan iki önemli ekonomik ortaktır. Bu düzeydeki entegrasyon daha modern, daha öngörülebilir ve daha kapsayıcı bir iş birliği çerçevesini gerekli kılıyor. Biz de bu anlayışla, Kamu İhale Kanunu'nda yapacağımız değişiklikle Avrupa Birliği firmalarına karşılıklılık esasına dayalı eşit muamele sağlayacağız. Böylece ekonomik ortaklığımızın getirdiği işbirliğini, hukuki zeminde daha da güçlendirmiş olacağız."

Bakan Şimşek, bugünkü görüşmelerinin önemli başlıklarından birisinin de "bağlantısallık" olduğunu kaydederek, yeni ticaret, enerji ve ulaştırma koridorlarının artık yalnızca lojistik projeleri değil rekabet gücünü, yatırımı ve üretimi destekleyen stratejik araçlar haline geldiğini anlattı.

Avrupa, Asya ve Orta Doğu'nun kesişim noktasındaki Türkiye'nin başta Orta Koridor olmak üzere yeni bağlantı hatlarının doğal merkezinde yer aldığını dile getiren Şimşek, bu durumun Türkiye ile Avrupa arasındaki ekonomik entegrasyonu daha da güçlendirdiğini vurguladı.

- "Yüksek düzeyli katılım, ortak irademizin ne kadar güçlü olduğunu gösteriyor"

Bakan Şimşek, günün ikinci bölümünde uluslararası finans kuruluşlarının temsilcileri ile bir araya geldiklerini ifade ederek, altyapıdan iklim finansmanına, KOBİ'lerden dijital dönüşüme kadar geniş bir yelpazede ortak çalışmaları değerlendirdiklerini, ardından iş dünyası ile buluştuklarını anlattı.

Türkiye'den ve Avrupa'dan çatı kuruluşların, ticaret odalarının, Türkiye'de faaliyet gösteren AB menşeli şirketlerin ve sivil toplum kuruluşlarının başkanlarının da toplantıya katıldığını aktaran Şimşek, şu ifadeleri kullandı:

"Bu yüksek düzeyli katılım, ortak irademizin ne kadar güçlü olduğunu gösteriyor. Çünkü biliyoruz ki hükümetler çerçeveyi oluşturur. Yatırımı, üretimi, inovasyonu ve istihdamı özel sektör hayata geçirir. Bu nedenle iş dünyamızın katkısını ekonomik ortaklığımızın ayrılmaz bir parçası olarak görüyoruz. Önerilerini dikkatle dinledik ve dikkate alacağız. Yatırım ortamını iyileştirmeye devam edeceğiz."

- "Türkiye, SEPA'ya katılım için niyet mektubunu Avrupa Ödemeler Konseyi'ne iletti"

Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek, önemli bir gelişmeyi paylaşmak istediğini belirterek, şu açıklamalarda bulundu:

"Türkiye, Tek Avro Ödeme Alanı'na yani SEPA'ya katılım için niyet mektubunu Avrupa Ödemeler Konseyi'ne iletti. SEPA üyeliği, sınır ötesi ödemeleri daha hızlı, daha güvenli ve daha düşük maliyetli hale getirecek, ticareti ve yatırımı kolaylaştıracak, şirketlerimizin rekabet gücünü artıracaktır. Hem işletmelerimize hem vatandaşlarımıza doğrudan fayda sağlayacak bu sürecin, en kısa sürede tamamlanmasını temenni ediyorum. Türkiye, Avrupa Birliği ile güçlü, istikrarlı ve karşılıklı faydaya dayanan ortaklığını daha da ileri taşımaya kararlıdır. Bugün ortaya koyduğumuz yapıcı diyalog ve işbirliği anlayışı bunun en somut göstergesi olmuştur. AB üyeliği Türkiye'nin stratejik hedefi olmaya devam edecektir."

AB Komisyonu Ekonomiden Sorumlu Üyesi Dombrovskis ve katılımcılara teşekkür eden Şimşek, gelecek yıl Brüksel'de yeni gündemler ve somut ilerlemelerle yeniden bir araya gelmeyi temenni ettiğini sözlerine ekledi.

Açıklamada, "Suriye'nin başkenti Şam’ın Hicaz bölgesinde bugün gerçekleştirilen ve can kayıplarına yol açan saldırıyı güçlü şekilde kınıyoruz." ifadesi yer aldı.

Saldırıda hayatını kaybedenlere Allah'tan rahmet, yaralılara acil şifa dilenen açıklamada, hayatını kaybedenlerin yakınlarına ve Suriye halkına taziye sunuldu.

Açıklamada, "Suriye'de sürdürülebilir istikrar ve güvenliği tesis etme yolunda kaydedilen gelişmeyi sekteye uğratmayı amaçlayan bu tür girişimlere ve toplumsal huzuru bozmaya çalışan çevrelere karşı en iyi yanıtın, birlik ve beraberliği muhafaza etmek suretiyle yine Suriye halkı tarafından verileceğine olan inancımız tamdır." değerlendirmesi yer aldı.

Ayrıca açıklamada, Türkiye'nin bu süreçte Suriye ile dayanışmasını sürdüreceği mesajı verildi.

- Suriye'deki saldırı

Suriye'nin başkenti Şam'ın en işlek noktalarından biri olan tarihi Hamidiye Çarşısı'na giden yol üzerindeki Adalet Sarayı yanındaki kafede meydana gelen patlamada 5 kişinin öldüğü, 16 kişinin de yaralandığı duyurulmuştu.

Suriye İçişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, Şam'ın Hicaz bölgesindeki bir kafede meydana gelen saldırının el yapımı patlayıcıyla (EYP) gerçekleştiği belirtildi.

Son bir yılda 127 bin 882 yeni üye kaydeden Saadet Partisi, muhalefet partileri arasından en fazla üye artışı sağlayan birinci parti oldu.

Saadet Partisi 127 bin 882 yeni üye artışına ilişkin sosyal medya hesaplarından paylaşılan videoda şu ifadelere yer verildi:

Bir ses yükseldi Türkiye'nin dört bir yanından. Bir çağrı, bir umut, bir yürüyüş... O çağrıya kulak verildi çünkü bu aziz millet samimiyeti gördü, gayreti gördü, inancı gördü. Ve son 1 yılda 127 bin 882 yeni üyeyle muhalefet partileri arasında en fazla üye artışı sağlayan parti olduk. Teşekkürler Türkiye. Bu başarı, gecesini gündüzüne katan il teşkilatlarımızın, kapı kapı dolaşan ilçe teşkilatlarımızın, gençlerimizin, kadınlarımızın, mahalle başkanlarımızın eseridir. Teşekkürler hepinize! Ve şimdi bu büyük teveccühü iktidar yürüyüşüne dönüştürme zamanı. Haydi 1 kişi daha, bir aile daha, bir mahalle daha, haydi daha fazla üye daha fazla gayretle. Türkiye için bütün gücümüzle iktidara!

Söz konusu düzenlemenin Filistinlilerin varlığını ve İslam kimliğini hedef alan İsrail politika ve uygulamalarının bir parçası olduğu, İslami kutsallara ve dini ibadetlere yönelik doğrudan bir saldırı niteliği taşıdığı kaydedildi.

Ezanın hedef alınmasının Medeni ve Siyasi Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşme ile İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi başta olmak üzere din özgürlüğünü güvence altına alan uluslararası yükümlülüklerin ihlali olduğu vurgulanan açıklamada, Birleşmiş Milletler (BM) ve uluslararası topluma söz konusu düzenlemenin durdurulması ve iptal edilmesi ile İsrail’in uluslararası hukuka aykırı uygulamalarına son verilmesi için harekete geçme çağrısı yapıldı.

İsrail Meclisinde ön oylamadan geçen yasa tasarısı, İsrail Çevre Bakanlığından izin alınmaksızın camilerde hoparlör sistemlerinin kullanılmasını yasaklamayı ve İsrail polisine camilere girerek ihlal durumunda para cezası uygulama yetkisi verilmesini öngörüyor. Tasarının yasalaşabilmesi için önce ilgili komisyonda görüşülmesi, ardından Knesset’te üç oylamadan daha geçmesi gerekiyor.

İsrail'in Kanal 12 televizyonunun haberine göre, İsrail'in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir'in Yahudi Gücü Partisi'nden milletvekili Zvika Fogel tarafından sunulan yasa tasarısı meclisteki dünkü ön oylamadan milletvekillerinin 36 "hayır" oyuna karşı, 50 "evet" oyuyla onaylanmıştı.

Elahi, "Geçen hafta İran'daydım ve onunla (Mücteba Hamaney) görüşen bazı arkadaşlarımla görüştüm. Dışarı çıkmak ve insanlarla bir araya gelmek istediğini söylediler ancak güvenlik güçleri güvenliği nedeniyle dışarı çıkmasına onay vermiyor. 'Çok tehlikeli ve ona güvenlik sağlayamayız' dediler. Sanırım dışarı çıkmayacak." dedi.

İsrail'in Savunma Bakanı Yisrael Katz, dün İran, Lübnan, Suriye, Gazze, Türkiye ve İsrail'in gelecekteki askeri kabiliyetlerinin ele alındığı bir basın toplantısında, orduya İran'a karşı "bağımsız" bir saldırı planı hazırlama talimatı verildiğini söylemişti.

İsrail'in İran'la "yarın" savaşa girebileceğini söyleyen Katz, İran lideri Hamaney hakkındaki soruya ise onun "ölüm için işaretlenmiş" olduğunu iddia etmişti.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi de Katz'ın tehditlerine, "Halkımıza ve liderliğimize yönelik herhangi bir tehdit, anında güçlü bir yanıt alacaktır." şeklinde cevap vermişti.

ABD-İsrail'in 28 Şubat'taki saldırısında hayatını kaybeden İran'ın önceki lideri Ayetullah Ali Hamaney için 4-9 Temmuz arasında Tahran, Kum, Necef, Kerbela ve Meşhed kentlerinde cenaze törenleri düzenlenecek.

Hamaney'in cenazesi Meşhed'deki İmam Rıza Türbesi'nde defnedilecek.

Görüşmede, ikili ilişkilerin yanı sıra, son dönemde, Pakistan ile Afganistan arasında yaşanan sınır çatışmaları konusunda görüş alışverişinin yapıldığı bildirildi.

İran haber ajansı iki ülke Dışişleri Bakanları arasında yapılan görüşmede ikili, bölgesel ve uluslararası alanda yaşanan gelişmeler hakkında fikir alışverişinde bulunulduğunu belirtirken, Afganistan Ava Haber Ajansı ise son dönemde iki ülke diplomatik heyetleri arasında önemli görüşmeler gerçekleştiğini belirterek, Afganistan Bakanlar Kurulu Başkan Yardımcısı Molla Abdulgani Berader başkanlığındaki Afgan heyetinin, ABD-İsrail saldırılarında hayatını kaybeden İran Dini Lideri Ayetullah Ali Hamaney'in cenaze merasimine katıldığını bu kapsamda ikili heyetlerin de farkla düzeylerde görüşmelerde bulunduklarını kaydetti.

Kaynak: TV5 İran Muhabiri Mehmet Ali Akbulut

Kuruluş, daha zayıf makroekonomik beklentiler, faiz oranlarının daha uzun süre yüksek kalacağı öngörüsü nedeniyle üç sektör için 2026 yıl ortası sektör görünümünü "Nötr"den "Kötüleşen"e revize etti.

Fitch'e göre Türk bankaları açısından en büyük zorluk uzun süre yüksek kalacak faiz oranları olacak. Kuruluş, TL faiz indirimlerinin net faiz marjlarını desteklemesinin, yükümlülüklerin varlıklardan daha hızlı yeniden fiyatlanması nedeniyle beklenenden daha uzun süreceğini öngördü. Aylık kredi büyüme sınırları, zorunlu karşılıklar, TL mevduat payına ilişkin düzenlemeler, artan kredi karşılıkları ve enflasyona bağlı maliyetlerin de kârlılık üzerinde baskı oluşturacağı belirtildi.

Kuruluş, daha yavaş ekonomik büyüme ve yüksek faiz ortamı nedeniyle 2026'da aktif kalitesinin daha da bozulmasını beklediğini açıkladı. Tahsili gecikmiş alacak oranlarında özellikle teminatsız bireysel krediler ve KOBİ segmentinde ılımlı artış öngören Fitch, buna rağmen yeterli karşılıklar ve karşılık öncesi kârlılık sayesinde bozulmanın yönetilebilir kalacağını değerlendirdi.

Fitch, İran çatışmasının başlamasının ardından kısa süre duran Türk bankalarının tahvil ihraçlarına yeniden başladığını, bankaların uygun piyasa koşullarında sermaye piyasalarına erişmeyi sürdüreceğini belirtti. Mevduat dolarizasyonunun kontrol altında olduğu ancak para politikası ve piyasa güvenine karşı hassasiyetini koruduğu ifade edildi.

Banka dışı finansal kuruluşları da baskı altında kalacak

Banka dışı finansal kuruluşlar ile finansman ve leasing şirketlerinin de yüksek faiz ve enflasyon nedeniyle baskı altında kalacağı belirtildi. Fitch, özellikle finansman esnekliği ve likidite açısından daha hassas olan bu kuruluşlarda aktif kalitesi ve kârlılık üzerinde baskı beklediğini kaydetti. Leasing şirketlerinin 2025'te daha düşük kredi faizleriyle verdikleri krediler nedeniyle 2026'da vade uyumsuzluğundan kaynaklanan marj daralması yaşayabileceği ifade edilirken, faktoring sektörünün büyümesi ve aktif kalitesinin makroekonomik gelişmelere duyarlı olduğu vurgulandı.

Fitch, hayat dışı sigorta sektöründe ise yüksek enflasyon ve yoğun rekabet nedeniyle kârlılığın zayıflamasını beklediğini bildirdi. Artan hasar maliyetlerinin teknik marjları daralttığı, bazı şirketlerin pazar payını korumak amacıyla prim artışı yerine indirim uygulamasının teknik kârlılık üzerinde ilave baskı yarattığı belirtildi. Motorlu araç, yangın ve sağlık branşlarında birleşik rasyoların ilk çeyrekte bozulduğu ve bu eğilimin yıl boyunca sürmesinin beklendiği ifade edildi.

Kuruluş, sigorta şirketlerinin kârlılığının özellikle zorunlu trafik sigortasındaki teknik zararları telafi eden banka mevduatları ve devlet tahvillerinden elde edilen yüksek yatırım gelirlerine bağlı kalmaya devam ettiğini kaydetti.

Fitch ayrıca sektör görünümlerinin faaliyet ve iş ortamına ilişkin genel değerlendirmeleri yansıttığını, bunun kredi notu görünümlerinden farklı olduğunu ve Türk bankaları, sigorta şirketleri ile banka dışı finansal kuruluşların kredi notu görünümlerinin "Durağan" olmaya devam ettiğini vurguladı.

Son 24 saatte Gazze'deki hastanelere 2'si enkazdan çıkarılan olmak üzere 4 kişinin cenazesi ile 12 yaralının getirildiği kaydedildi.

Gazze'de ateşkesin yürürlüğe girdiği 10 Ekim 2025'ten bu yana İsrail'in saldırılarında 1059 kişinin yaşamını yitirdiği, 3 bin 429 kişinin yaralandığı, enkaz altından ise 788 kişinin cansız bedeninin çıkarıldığı ifade edildi.

İsrail'in Ekim 2023'ten bu yana Gazze Şeridi'ne düzenlediği saldırılarda toplam can kaybının 73 bin 74'e, yaralı sayısının 173 bin 537'ye yükseldiği bildirildi.

Gazze Şeridi'nde enkaz altında hala binlerce cenazenin bulunduğu belirtiliyor.

Saadet Partisi'nin önerisi AK Parti ve MHP oylarıyla reddedildi.

Saadet Partisi'nin AK Parti ve MHP oylarıyla reddedilen diğer önerileri:

• Türkiye tarımının küresel baskılar karşısında yaşadığı sorunların incelenmesi ve üreticiyi koruyacak önlemlerin belirlenmesi amacıyla Meclis Araştırması açılması önerisi
• Gıda enflasyonunun nedenlerinin tüm boyutlarıyla incelenmesi ve vatandaşlarımızın sağlıklı gıdaya erişiminin artırılması amacıyla Meclis Araştırması açılması önerisi
• Son 5 yılda tarihi 100 yılı aşan eserler üzerinde yapılan 'restorasyonların' incelenmesi, muhtemel zararların ve sorumluların tespit edilmesi amacıyla Meclis Araştırması açılması önerisi
• Üniversite öğrencilerinin barınma hakkına erişimde yaşadığı sorunların, KYK yurtlarındaki kapasite, altyapı, hijyen, güvenlik ve sosyal yaşam koşullarıyla birlikte tüm boyutlarıyla incelenmesi amacıyla Meclis Araştırması açılması önerisi
• Gazze’ye uygulanan hukuksuz ambargonun kaldırılması, Küresel SUMUD Filosu’na yapılan müdahale ile Vicdan Gemisi’nin güvenliği başta olmak üzere yaşanan ihlallerin ele alınması amacıyla Genel Görüşme açılması önerisi
• Tekstil ve hazır giyim sektörünün yaşadığı ekonomik daralmanın, üretimin yurt dışına taşınmasının ve istihdam kayıplarının nedenlerinin araştırılması; sektörü yeniden güçlendirecek yapısal önlemlerin belirlenmesi amacıyla Meclis Araştırması açılması önerisi
• Yükseköğretim mezunlarının artan beyin göçünün nedenlerinin incelenmesi ve çözüm yollarının belirlenmesi amacıyla Meclis Araştırması açılması önerisiTürkiye’de artan kuraklık riski, azalan su kaynakları ve yanlış su yönetimi politikalarının incelenmesi; suyun verimli ve sürdürülebilir kullanımını sağlayacak önlemlerin belirlenmesi amacıyla Meclis Araştırması açılması önerisi
• KYK burslarının yetersizliğinin araştırılması ve öğrencilerin barınma, beslenme, ulaşım ve eğitim giderleriyle orantılı bir modelin geliştirilmesi amacıyla Meclis Araştırması açılması önerisi
• Zeytin ve zeytinyağı sektöründe artan maliyetler, fiyat istikrarsızlığı ve üretici gelirlerindeki düşüşlerin nedenlerinin araştırılması, sektörü güçlendirecek ve küçük üreticileri koruyacak politikaların belirlenmesi amacıyla Meclis Araştırması açılması önerisi
• Et ve Süt Kurumu Genel Müdürü’nün kendi ortağı olduğu şirketten kuruma et satması iddiaları da dahil olmak üzere kamu kurumlarında çıkar çatışması, kayırmacılık ve etik ihlallerinin araştırılması amacıyla Genel Görüşme açılması önerisi
• Çıkarılan ve hazırlanmakta olan Yargı Paketlerinin; adalet sistemi, toplumsal ihtiyaçlar ve cezaevi koşulları üzerindeki etkilerinin incelenmesi amacıyla Meclis Araştırması açılması önerisi
• Türkiye’de artan kuraklığın tarımsal üretim, su kaynakları ve gıda güvenliği üzerindeki etkilerinin tüm boyutlarıyla incelenmesi ve sürdürülebilir çözüm politikalarının geliştirilmesi amacıyla Meclis Araştırması açılması önerisi
• Kamu kurumlarının medyaya verdikleri reklam ve ilanların objektif kriterlere göre dağıtılıp dağıtılmadığının araştırılması ve kamu kaynaklarının basın özgürlüğü ile halkın haber alma hakkına uygun biçimde kullanılmasını sağlayacak mekanizmaların belirlenmesi amacıyla Meclis Araştırması açılması önerisi
• Memurların hızla derinleşen yoksulluğunun, vergi dilimi adaletsizliğinin ve kamu çalışanlarının alım gücünü eriten ekonomi politikalarının tüm yönleriyle araştırılarak insan onuruna yaraşır bir ücret düzeninin sağlanması amacıyla Meclis Araştırması açılması önerisi
• Emeklilerin barınma başta olmak üzere temel yaşam koşullarına erişimde yaşadığı yoksulluğun, yetersiz emekli maaşlarıyla bağlantılı olarak araştırılması ve sosyal devlet ilkesine uygun kalıcı çözümlerin geliştirilmesi amacıyla Meclis Araştırması açılması önerisi
• Belediyelerin kredi ve borçlanma süreçlerinde yaşanan partizan uygulamaların tespit edilmesi ve kamu maliyesinde adaletin sağlanması amacıyla Meclis Araştırması açılması önerisi
• Emekli Maaşlarının belirlenmesinde ortaya çıkan adaletsizliklerin, alım gücündeki erimenin ve farklı emekli statüleri arasındaki eşitsizliklerin incelenerek insan onuruna yakışır bir emeklilik sistemi için kalıcı çözümler üretilmesi amacıyla Genel Görüşme açılması önerisi
• Uyuşturucu, sanal kumar ve yasa dışı bahis başta olmak üzere gençliği tehdit eden tüm bağımlılık türleriyle mücadelede; önleyici, tedavi edici ve rehabilite edici mekanizmaların yetersizliğinin incelenerek bağımlılıkla mücadelede bütüncül bir stratejinin oluşturulması amacıyla Meclis Araştırması açılması önerisi
• Engelli bireyler, engelli yakını olan aileler ve evde bakım verenlerin sosyal yardım düzeylerinin geçim koşulları karşısındaki yetersizliğinin ve 16.01.2026 tarihli yönetmelik değişikliğinin hak kaybı doğurup doğurmadığının incelenmesi amacıyla Meclis Araştırması açılması önerisi
• Üniversitelerdeki ‘adrese teslim’ akademik kadro ilanlarının, liyakat ve şeffaflık ilkelerine aykırı atamaların ve bu yapısal sorunların uluslararası başarı düzeyimiz ile beyin göçü üzerindeki etkilerinin araştırılması amacıyla Meclis Araştırması açılması önerisi
• OHAL döneminde ve sonrasında KHK’lerle kamu görevinden çıkarılan, haklarında takipsizlik veya beraat kararı verilmesine rağmen görevlerine iade edilmeyen kamu görevlilerinin yaşadığı hukuki, ekonomik ve sosyal mağduriyetlerin ile ‘kurum kanaati’ adı altındaki keyfi uygulamaların araştırılması amacıyla Meclis Araştırması açılması önerisi
• 2025 Hukukun Üstünlüğü Endeksi verilerine göre Türkiye'nin 143 ülke arasında 118. sıraya gerilemesinin; özellikle temel haklar, yargı bağımsızlığı ve denetim mekanizmalarındaki düşüşün nedenlerinin araştırılması ve hukuk devletini güçlendirecek yapısal reformların belirlenmesi amacıyla Meclis Araştırması açılması önerisi
• Yargı bağımsızlığının zedelenmesi, yüksek yargı organları arasındaki hiyerarşi krizleri, AYM ve AİHM kararlarının uygulanmaması ile geçmişten bugüne uzanan gayri hukuki uygulamaların ve yargı süreçlerindeki siyasal saiklerin tüm boyutlarıyla araştırılması amacıyla Meclis Araştırması açılması önerisi
• İsra*l ordusunda görev yapan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının kimliklerinin tespiti, olası savaş suçlarına iştirak edip etmediklerinin araştırılması ve vatandaşlıktan çıkarma dâhil alınabilecek hukuki-idari önlemlerin belirlenmesi amacıyla Meclis Araştırması açılması önerisi
• 7554 sayılı Kanun sonrası maden ruhsatlandırma süreçlerindeki hızlı artışın, Taşınmaz Komisyonu üzerinden yürütülen tahsislerin şeffaflığının ve madenciliğe açılan geniş alanların çevresel etkilerinin araştırılması amacıyla Meclis Araştırması açılması önerisi
• Orta Doğu’da tırmanan askeri gerilimlerin ve balistik füze tehditlerinin Türkiye’nin hava sahası güvenliği üzerindeki etkileri ile savunma kapasitemizin mevcut durumunun değerlendirilmesi amacıyla Genel Görüşme açılması önerisi
• Türkiye Varlık Fonu’nun mali sürdürülebilirliği, borçluluk yapısı ve kamu bütçesi üzerindeki yüklerinin araştırılarak şeffaflığın sağlanması amacıyla Meclis Araştırması açılması önerisi
• ABD ve İsra*l’in İran’a yönelik başlattığı saldırıların yol açtığı ağır insani sonuçların, bölgedeki topyekûn savaş riskinin ve Türkiye’deki askeri tesislerin bu süreçteki konumunun milli güvenliğimiz açısından müzakere edilmesi amacıyla Genel Görüşme açılması önerisi
• İsra*l’in Gazze’deki soykırım saldırılarının ve ABD Büyükelçisinin ülkemiz dâhil bölge ülkelerinin toprak bütünlüğünü hedef alan açıklamalarının milli güvenliğimiz ve dış politikamız üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi amacıyla Genel Görüşme açılması önerisiKamu alımlarında 21/b pazarlık usulünün kullanımındaki artışın sebeplerinin, sonuçlarının ve kamu mali yönetimine etkilerinin araştırılarak gerekli yasal ve idari tedbirlerin belirlenmesi amacıyla Meclis Araştırması açılmasını önerisi
• İsra*l’in saldırıları sonucu Hürmüz Boğazı’nın tıkanmasıyla tetiklenen enerji ve gübre maliyetlerindeki fahiş artışın; tarımsal rekolte ve gıda güvenliği üzerindeki etkilerinin araştırılması ve çiftçi destek paketlerinin belirlenmesi amacıyla Genel Görüşme açılması önerisi
• ABD ve İsra*l’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan savaşta; Türkiye’nin sonuçsuz kalan arabuluculuk girişimlerinin, saldırıyı başlatanların ismen dahi anılmayıp yalnızca İran’ın kınandığı Riyad Bildirisi’ndeki tartışmalı tutumun ve bölgesel barış vizyonunun bağımsız dış politika ilkeleri çerçevesinde müzakere edilmesi amacıyla Genel Görüşme açılması önerisi
• ABD ve İsra*l’in İran’a yönelik saldırılarının Türkiye ekonomisi, üretim ve istihdam üzerindeki derinleşen etkilerinin değerlendirilmesi ve ekonomi yönetiminin alması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla Genel Görüşme açılması önerisi
• ABD ve İsra*l’in İran saldırıları sonucu ortaya çıkan can kayıpları, yaralanmalar ve ağır insani mağduriyetlerin; Türkiye’nin yardım kapasitesi, kamu diplomasisi araçları ve bölgesel sorumlulukları çerçevesinde ele alınarak izlenecek stratejinin belirlenmesi amacıyla Genel Görüşme açılması önerisi
• TÜİK’in enflasyon hesaplama yöntemlerinin, sepet içeriğindeki şeffaflık sorunlarının, resmi rakamlar ile gerçek hayat pahalılığı arasındaki derin uçurumun ve kurum yönetimindeki sık değişimlerin kurumsal bağımsızlık üzerindeki etkilerinin araştırılması amacıyla Meclis Araştırması açılması önerisi
• 17 Mart 2026 tarihli Cumhurbaşkanlığı kararıyla belirlenen Harp Araç ve Gereçlerinin transit geçişine ilişkin yeni usullerin; denetim kriterlerinin şeffaflığı, lojistik kolaylıkların hangi ülkelere sağlanacağı ve Türkiye’nin bölgesel tarafsızlık politikasına etkilerinin görüşülmesi amacıyla Genel Görüşme açılması önerisi
• Mesleki Eğitim Merkezlerinde (MESEM) öğrenim gören öğrencilerin eğitim, çalışma koşulları ile iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarının incelenerek idari ve yasal tedbirlerin alınması amacıyla Meclis Araştırması önerisi
• Orman varlığının gerçek durumunun tüm boyutlarıyla ortaya konulması ve sürdürülebilir ormancılık politikalarının bilimsel temelde yeniden değerlendirilmesi amacıyla Meclis Araştırması açılması önerisi
• Hobi Bahçeleri üzerinden mağdur edilen binlerce vatandaşın mülkiyet haklarının korunması, hukuki belirsizliklerin giderilmesi ve idari ihmallerin faturasının doğrudan hak sahiplerine kesilmemesi amacıyla Meclis Araştırması açılması önerisi
• Gazze ve Lübnan’da devam eden soykırım ve saldırılar altında, bölgeye insani yardım ulaştıran STK çalışanlarının karşılaştığı hukuki, idari ve güvenlik sorunlarının tespiti ile bu engellerin kaldırılması amacıyla Genel Görüşme açılması önerisi
• Devlet koruması altındaki gençlerin 18 yaş sonrası karşılaştığı barınma, istihdam ve sosyal uyum problemlerinin araştırılması ve bu sorunlara yönelik kalıcı çözüm mekanizmalarının geliştirilmesi amacıyla Meclis Araştırması açılması önerisi
• Şeker Fabrikalarının özelleştirilme sürecinin; üretim, istihdam, pancar üreticisi ve kamu maliyesi üzerindeki etkilerinin araştırılması, kamu yararının gözetilip gözetilmediğinin ortaya konulması ve sürecin tüm yönleriyle incelenmesi amacıyla Meclis Araştırması açılması önerisi
• Gazze’ye insani yardım ulaştırılamaması, "Barış Kurulu’nun" yardım filolarını hedef alan açıklamaları ile Türkiye’nin bu kuruldaki hukuki ve siyasi konumunun ve atılması gereken somut adımların görüşülmesi amacıyla Genel Görüşme açılması önerisi
• TMSF tarafından kayyım atanan şirketlerin satılma usul ve bedellerinin, bu satışların kime ve hangi gerekçelerle yapıldığının şeffaflık ilkesi çerçevesinde araştırılması amacıyla Meclis Araştırması önerisi
• Çocuk sağlığı ve gelişimi üzerinde ciddi tehdit oluşturan pestisit kullanımının risklerini saptamak ve evlatlarımızı bu kimyasallardan koruyacak etkin kamu politikalarını belirlemek amacıyla Meclis Araştırması açılması önerisi
• Türkiye genelinde uyuşturucu kullanımının, üretiminin ve madde bağlantılı ölümlerin nedenlerinin ortaya çıkarılması ve bağımlılıkla mücadele edilmesi amacıyla Meclis Araştırması açılması önerisi
• Son otuz yıl içerisinde diploma, denklik ve mezuniyet belgelerinde meydana gelen usulsüzlüklerin, sahtecilik faaliyetlerinin ve bunların kamu düzeni ile liyakat sistemi üzerindeki tahribatının tüm yönleriyle araştırılması amacıyla Meclis Araştırması açılması önerisi
• Yüksek enflasyon kıskacında açlığa ve sefalete terk edilmiş emeklilerimizin insanca yaşayabileceği bir gelir düzeyine ulaştırılması ve emekli aylığı hesaplama yönteminin emekliler lehine yeniden düzenlenmesi amacıyla Genel Görüşme açılması önerisi
• Tarım sektöründe artan uluslararası rekabetin, dış pazarlardaki tehditlerin ve yükselen girdi maliyetlerinin çiftçilerimiz üzerindeki olumsuz etkilerinin tüm boyutlarıyla incelenmesi amacıyla Meclis Araştırması açılması önerisi
• Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi döneminde yayımlanan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, kararları ve kanun hükmünde kararnamelerin kamu yönetimi üzerindeki etkilerinin tüm boyutlarıyla değerlendirilmesi amacıyla Genel Görüşme açılması önerisi
• Toprak Mahsulleri Ofisinin açıkladığı hububat alım fiyatlarının maliyetleri karşılamaması, çiftçilerimizin zararı ve tarım sektörünün yaşadığı sorunların araştırılması amacıyla Meclis Araştırması açılması önerisi
• İmar planı değişiklikleriyle ortaya çıkan haksız rant artışlarının, parsel bazlı imtiyazların, merkezi ve yerel idareler arasındaki yetki çatışmalarının kentsel yaşam, çevre ve kamu maliyesi üzerindeki olumsuz etkilerinin incelenmesi amacıyla Meclis Araştırması açılması önerisi
• Meslek Kuruluşlarının farklı meslek gruplarına sağladığı temsil ve korumanın yeterliliği, toplanan aidatların karşılığında sunulan somut hizmetler ile seçim, denetim, şeffaflık ve yönetim süreleri bakımından yaşanan sorunların araştırılması amacıyla Genel Görüşme açılması önerisi
• Gençlerimizin karşı karşıya kaldığı ekonomik ve sosyal sorunların saptanması ile ülkemizde güvenli bir gelecek inşa edebilmelerinin önündeki engellerin kaldırılması amacıyla Meclis Araştırması açılması önerisi
• Emekli aylıkları, asgari ücret ve memur maaşlarının hayat pahalılığı karşısında erimesi ve Temmuz ayında ara zam yapılmamasının sabit gelirliler üzerindeki ekonomik etkilerinin değerlendirilmesi amacıyla Genel Görüşme açılması önerisi
• Sermaye piyasalarındaki yapısal eksikliklerin , Borsa İstanbul’daki manipülatif işlemlerin ve küçük yatırımcı mağduriyetlerinin araştırılarak uluslararası standartlarda reformların yapılması amacıyla Meclis Araştırması açılması önerisi

Açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Van Barosunun çekildiği Rojin Kabaiş soruşturmasında Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı adli süreci ilk günden itibaren titizlikle takip ediyor. Van'da kaybolduktan 18 gün sonra cansız bedeni bulunan üniversite öğrencisi Rojin Kabaiş'in ölümüne ilişkin adli süreci ilk günden itibaren yakından takip eden Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, dava açılması halinde avukatları aracılığıyla davaya katılma talebinde bulunacak. Bakanlık, dava açılması halinde mahkemede ailenin yanında yer alarak hukuki desteğini sürdürecek."

Doğa fotoğrafçısı Cebrail Keleş, AA muhabirine, Kastamonu'da yeni bir güzellikle karşı karşıya olduklarını söyledi.

Çiftçiler tarafından sürülmemiş bir tarlanın farklı bir güzelliğe sahne olduğunu anlatan Keleş, "Şu anda arkamızda bulunan o kıpkırmızı gelincikler o kadar güzel bir peyzaj oluşturuyor ki bunu kelimelerle tarif etmek imkansız. Biz doğa fotoğrafçıları bu mevsimlerde gözümüz her gittiğimiz yerde, yol kenarlarında oluyor. Çünkü o gelinciklerin ne zaman nerede hangi tarlada açacağını hiç kimse bilmiyor. Sadece gelincikler biliyor." dedi.

Keleş, "Bir sene önce burada ekin ya da başka bir mahsul varken burayı nadasa bırakan çiftçimiz bize müthiş bir tablo hazırlamış. Belki farkında değil, belki farkında. Fakat gelinciklerin böyle masum, narin ve zarif görünümleri her şeye değer. Özellikle fotoğrafçılar açısından burayı görmek insana müthiş bir mutluluk, müthiş bir doygunluk ve ruhuna huzur getiriyor." diye konuştu.

Süveyrika, Muveyhiye ve Haze bölgelerinde gerçekleştirilen çalışmalar sonucunda toplam 1774 arkeolojik buluntu belgelendi.

Araştırmalarda 156 yeni arkeolojik alan kayıt altına alınırken; 461 İslami yazıt, 34 Semudi yazıtı, 1259 kaya resmi, 11 taş yapı, 3 tarihi saray ve yapı kalıntısı, 2 tarihi kervan yolu ile 4 kuyu tespit edildi.

Miras Kurumu, söz konusu buluntuların İslam’ın erken dönemlerine, özellikle Hazreti Osman öncesi döneme uzanan tarihi sürece ışık tuttuğunu ve Arap Yarımadası’nın kültürel mirasının anlaşılmasına katkı sağladığını belirtti.

Araştırmalarda ortaya çıkarılan en dikkat çekici buluntular arasında Kur’an-ı Kerim’den ayetler içeren kaya yazıtları ve Hazreti Ömer’in adını taşıyan erken dönem yazıtlar yer aldı.

Buluntular arasında yer alan bir yazıtta, "Allah Ömer bin Hattab’ın bu dünyada ve ahirette dostudur. Allah’tan başka ilah yoktur." ifadelerinin bulunduğu aktarıldı.

Yazıtın Hicazi hatla yazıldığı ve "İbrahim" isimli kişi tarafından kaleme alındığı belirtildi.

Kurum tarafından paylaşılan görsellerde ayrıca, Nisa Suresi’nin 58. ayetine ait şu ifadelerin yer aldığı yazıtlar da tespit edildi:

"Allah size, emanetleri mutlaka ehline vermenizi ve insanlar arasında hükmettiğiniz zaman adaletle hükmetmenizi emreder."

Uzmanlar, bu tür yazıtların Kur’an ayetlerinin İslam’ın en erken dönemlerinde yazılı olarak kullanıldığını göstermesi açısından önemli olduğunu ifade etti.

Erken dönem İslami yazıtlar ve kaya resimleri

Keşifler arasında erken dönem İslami yazıtların yanı sıra çok sayıda kaya resmi ve farklı dönemlere ait izler de yer aldı.

Miras Kurumu, bu buluntuların İslam devletinin ilk yıllarına ilişkin dini, kültürel ve toplumsal hafızayı günümüze taşıyan önemli belgeler olduğunu vurguladı.

Kurum açıklamasında, "Mehd bölgesindeki her taş bir hatıra taşımakta, her yazıt ise İslam devletinin ilk günlerine uzanan tarihten bir hikayeyi korumaktadır." ifadelerine yer verildi.

Açıklamada ayrıca, "Bugün geçmişimizin sırlarını ortaya çıkarıyor ve onları gelecek nesillere aktarıyoruz." denildi.

Suudi yetkililer, keşiflerin erken İslam tarihi, Arap yazı geleneği ve bölgenin medeniyet mirasına önemli katkılar sunduğunu, arkeolojik çalışmaların ise sürdüğünü bildirdi.