ABD ve İran, aralarındaki çatışmayı sona erdirmek amacıyla hazırlanan 14 maddelik bir mutabakat zaptı üzerinden İslamabad barış görüşmeleri için hazırlık yapıyor. Görüşmelerin önümüzdeki hafta Pakistan'da başlaması planlanıyor.
Wall Street Journal tarafından paylaşılan bilgilere göre, taraflar arabulucular vasıtasıyla bir aylık bir müzakere çerçevesi oluşturdu. Hazırlanan bir sayfalık taslak belge, yoğun görüşmelerin temel zeminini belirliyor.
İslamabad barış görüşmelerinde taviz beklentisi
Hazırlanan yol haritası her iki tarafın karşılıklı tavizler vermesini öngörüyor. Taslak metinde İran'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü zayıflatması talep ediliyor.
Buna karşılık ABD yönetimi, İran limanlarına uyguladığı ablukayı 30 gün boyunca askıya alıyor. Müzakere süreci boyunca tarafların güven artırıcı adımlar atması bekleniyor.
Nükleer program nükleer başlığı kapsayacak
ahran yönetimi, nükleer programını tartışmaya hazır olduğunu ilk kez bildirdi. Zenginleştirilmiş uranyum stoklarının bir kısmının ülke dışına transfer edilmesi üzerinde duruluyor.
Ancak Tahran yönetimi bu materyallerin ABD'ye gönderilmesine karşı çıktı. İslamabad barış görüşmeleri kapsamında nükleer denetim mekanizmaları en önemli başlıklar arasında yer aldı.
Müzakere sürecinde çözüm bekleyen başlıklar
Dışişleri Bakanı Marco Rubio, uranyum zenginleştirme moratoryumunun süresi gibi konularda belirsizliklerin sürdüğünü açıkladı. Masada 12 ile 15 yıl arasında değişen süre teklifleri yer aldı.
Hürmüz Boğazı'nda İran'ın kalıcı rol talebi Washington nezdinde bir tartışma noktası oluşturdu. Yaptırımların hangi oranda ve ne zaman kaldırılacağı konusu da henüz netleşmedi.
Trump, Tahran yönetimine akıllıca olanı yapma ve anlaşmaya varma çağrısında bulundu. Trump, anlaşma umudunu korurken olası ihlallere karşı sonuçları konusunda uyarı yaptı.
ABD yönetimi kaynaklarını Orta Doğu ve Ukrayna'daki öncelikleri arasında dengelemeye çalışıyor. Rubio, ülkenin sınırsız kaynağa sahip olmadığını ve önceliklerin belirlenmesi gerektiğini belirtti.
Diplomatik sürecin kronolojik gelişimi
ABD, İsrail ve İran arasındaki gerilim 28 Şubat tarihinde başlamıştı. O tarihten bu yana tırmanan bölgesel kriz, Steve Witkoff ve Jared Kushner önderliğindeki heyetlerin girişimiyle bu noktaya geldi.
İslamabad barış görüşmeleri, çatışmaların başından bu yana ulaşılan en ciddi diplomatik aşamayı temsil ediyor. Görüşmelerin gidişatı, bölgedeki uzun vadeli istikrar ve enerji arz güvenliği üzerinde belirleyici bir etki yaratacak.