ESAM Genel Başkanı Dr. Yük. Müh. İbrahim Ertan Yülek, yaptığı yazılı açıklamada, 1569 yılında Gerardus Mercator tarafından çizilen ve yüzyıllardır küresel ölçekte kullanılan "Mercator Projeksiyonu"nun coğrafi gerçekleri yansıtmadığını ve Batı merkezli bir algı oluşturduğunu belirtti.
"Afrika ve Hindistan Küçültülerek Algı Oluşturuldu"
Geleneksel haritalarda Kuzey ve Batı bölgelerinin olduğundan devasa gösterildiğini vurgulayan Yülek, mevcut sistemdeki oran adaletsizliklerine ilişkin şu bilgileri verdi:
"Hindistan 3,28 milyon kilometrekare yüz ölçümüne sahipken, toplam 835 bin 495 kilometrekarelik İskandinavya haritalarda Hindistan’dan iki kat büyük görünmektedir. Benzer şekilde 17,2 milyon kilometrekarelik Rusya, 30,2 milyon kilometrekarelik Afrika kıtasından iki kat büyük algılatılmaktadır. Bu durum, Afrika ve Hindistan gibi bölgelerin zihinlerde küçültülerek değersizleştirilmesine yol açmıştır."
Tasarım ABD’nin Red Oyuna Rağmen 164 Oyla Geçti
BM Genel Kurulunda Togo öncülüğünde sunulan "Haritanın Düzeltilmesi" (Correct the Map) tasarısının 4 Eylül 2026 tarihinde oylandığını aktaran Yülek, kararın ABD’nin red oyuna karşın 164 ülkenin desteğiyle kabul edildiğini duyurdu.
Alınan kararı "küresel adalet adına tarihi bir adım" olarak niteleyen ESAM Genel Başkanı Yülek, BM'nin haritalardaki bu hakkaniyetli yaklaşımı yeryüzündeki tüm haksız ve sömürgeci uygulamalara karşı da sergilemesi temennisinde bulundu.
ESAM Genel Başkanı Dr. Yük. Müh. İbrahim Ertan Yülek'in açıklamasının tamamı şu şekilde;
DÜNYA HARİTASINDAKİ ADALETSİZLİK DÜZELTİLDİ
ESAM’ın yıllardır dikkat çektiği gerçek, nihayet Birleşmiş Milletler (BM) tarafından kabul edilmiştir. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Merkezi (ESAM) tarafından yıllardır kararlılıkla dile getirilen “dünya haritasındaki adaletsizlik” konusu, nihayet uluslararası arenada karşılık bulmuştur.
Kasım 2025 tarihinde ESAM Genel Başkanı Dr. Yük. Müh. İbrahim Ertan YÜLEK tarafından “Dünyanın Merkezi Neresidir? başlıklı Çarşamba Konferansı’nda bu mesele coğrafi metodolojiyle ele alınmıştı. Bu konferansta, dünya genelinde en yaygın kullanılan ve Gerardus Mercator tarafından 1569 yılında çizilen “Mercator Projeksiyonu”nun doğru olarak gerçekleri yansıtmadığı açıkça ortaya konulmuştu. Söz konusu harita projeksiyonunda, Batı ve Kuzey bölgelerinin yüzyıllardır (kasıtlı veya kasıtsız olarak) olduğundan çok daha büyük gösterildiği şu somut örneklerle açıklanmıştı:
- Hindistan - İskandinavya Örneği: Hindistan 3,28 milyon km² yüzölçümüne sahipken; İskandinavya ( İsveç 450.295 km², Norveç ise 385.200 km²) 835.495 km² bir alana sahiptir. Matematiksel olarak İskandinav ülkelerinin Hindistan’dan yaklaşık 4 kat küçük görünmesi gerekirken, mevcut haritalarda 2 kat daha büyük gösterilmektedir. Bu durum, adeta 8 kat küçültülerek zihinlerde “sömürüye hazır hale getirilmiş” bir Hindistan algısı oluşturmaktadır.
- Afrika-Rusya Örneği: Rusya 17,2 milyon km² yüzölçümüne sahip olmasına rağmen, haritalarda 30,2 milyon km² yüzölçümlü Afrika kıtasından 2 kat daha büyük görünmektedir. Bu da yine 4 kat küçültülerek değersizleştirilmiş ve sömürüye açık gösterilmek istenen bir Afrika illüzyonuna işaret etmektedir.
Birleşmiş Milletler’den Tarihi Adım
ESAM olarak yakından takip ettiğimiz bu küresel adaletsizliğe karşı, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu 4 Eylül 2026 tarihinde tarihi bir karar almıştır. Togo ülkesi öncülüğünde sunulan ve kıtaların gerçek boyutlarını yansıtan “Equal Earth (Eşit Dünya)” projeksiyonuna geçilmesini teşvik eden “Haritanın Düzeltilmesi” (Correct the Map) tasarısı, ABD’nın red oyuna rağmen 164 ülkenin oyuyla BM tarafından kabul edilmiştir.
Yüzyıllardır kullanılan bu gerçek dışı harita yerine, coğrafi hakkaniyete çok daha yakın olan yeni harita sistemine geçilmesini son derece isabetli ve adil bir karar olarak değerlendiriyoruz.
ESAM olarak temennimiz ve beklentimiz; Birleşmiş Milletlerin bu harita kararında olduğu gibi, yeryüzünde var olan tüm haksız, yanlı ve sömürgeci uygulamalara karşı da aynı kararlılıkla adımlar atması ve küresel adaleti tesis etme girişimlerine devam etmesidir.
Dr. Yük. Müh. İbrahim Ertan YÜLEK
ESAM Genel Başkanı
10.09.2026