Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), ülkeler arasındaki fiyat düzeyi farklılıklarını ortadan kaldırarak gerçek anlamda uluslararası fiyat ve hacim karşılaştırması sunan "Satınalma Gücü Paritesi (SGP), 2025" geçici sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. Toplamda 36 ülkenin mercek altına alındığı resmi raporda, Türkiye'nin alım gücü ve refah göstergelerinde Avrupa'nın oldukça gerisinde kaldığı tescillendi.
SGP'ye göre kişi başına GSYH endeks değerleri, 2025
[AB27=100]
TÜİK raporu: AB ortalamasının %33 altındayız
TÜİK tarafından yayımlanan bültende, 27 Avrupa Birliği (AB) üyesi ülke, 3 Avrupa Serbest Ticaret Birliği (EFTA) ülkesi ve Türkiye dahil 6 aday ülkenin verileri karşılaştırıldı. 27 AB ülkesinin ortalamasının 100 puan olarak baz alındığı sistemde öne çıkan başlıklar şunlar oldu:
Kişi Başına GSYH: Türkiye’nin kişi başına gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) endeks değeri 67 olarak kaydedildi. Bu puanla Türkiye, 36 ülkelik listede alt sıralardan kurtulamayarak sondan 6'ncı ülke oldu.
Avrupa'nın Zirvesi ve Dibi: Rapora göre kişi başına GSYH endeksinde liderlik 239 puanla (AB ortalamasının %139 üzerinde) Lüksemburg'un olurken, listenin en son sırasında 36 puanla Bosna-Hersek yer aldı.
SGP'ye göre kişi başına fiili bireysel tüketim değerleri, 2025
[AB27=100]
Refah düzeyinde de tablo değişmedi
TÜİK, tüketicilerin göreli refah düzeylerini ölçmede en doğru gösterge kabul edilen "Kişi Başına Fiili Bireysel Tüketim" endeksini de açıkladı. Vatandaşların satın aldığı doğrudan mal ve hizmetlerin yanı sıra devletin eğitim ve sağlık gibi sağladığı kamusal hizmetleri de içeren bu endekste:
Türkiye'nin fiili bireysel tüketim düzeyi 70 puan oldu. Vatandaşın genel refahı, AB ortalamasının %30 gerisinde kaldı.
Bu kategoride de en yüksek ülke 145 puanla yine Lüksemburg, en düşük ülke ise 44 puanla Bosna-Hersek olarak rapora geçti.
Türkiye dövizle gelen için "ucuz", kendi vatandaşı için zor
TÜİK bülteninde paylaşılan bir diğer kritik gösterge ise fiyat düzeyi endeksi oldu. Türkiye'nin fiili bireysel tüketime ilişkin fiyat düzeyi endeksi 2025 yılı geçici sonuçlarında 52 olarak belirlendi.
Bu endeks, ülkelerin ulusal para birimlerinin döviz kuruna göre alım gücünü simgeliyor. Rapordaki verilere göre, AB genelinde 100 Euro karşılığında satın alınabilen standart bir mal ve hizmet sepeti, Türkiye'de 52 Euro karşılığı Türk Lirası ile satın alınabiliyor. Bu durum Türkiye'yi döviz sahibi yabancılar için bir "ucuzluk cenneti" haline getirse de, yerel gelirlerin düşüklüğü sebebiyle ülke içindeki alım gücü zayıflığını ve sondan 6'ncılığa yerleşen ekonomik gerçeği bir kez daha teyit ediyor.