Günümüzde üniversiteden başarıyla mezun olmanın iş bulmada eskisi kadar önemi olmadığı biliniyor. Artık iş aramalarında kişinin CV’si yani özgeçmişinin ne derece dolu olduğuna bakılıyor. Üniversiteden yeni mezun olmuş bile olunsa iş verenler CV’de bir şeyler görmek istiyor.
Bu nedenle kişinin kendisine en uygun CV’yi hazırlaması gerekir. İster yeni mezun olsun isterse uzun süredir iş dünyasında herkesin yeni CV formatlarından haberi olması iyidir. Bunun için de CVMaker sitesi veya benzerlerine bakılması yerinde olur.
Böylece aday hem kendisine hem de başvurduğu işe en uygun CV’yi rahatlıkla hazırlayabilir. Yalnız, bunun olması için öncelikle kişinin buna uygun kimi vasıflara ve deneyimlere de sahip olması gerekebilir.
Artık üniversite döneminde yapılan stajlar, yarı zamanlı işler ve öğrenilen diller daha da önem kazanmakta. Bunların yanında dersler kadar dışarıdan kurslardan alınan sertifikaların da büyük önemi olmakta. Kısaca üniversite diploması eskisi gibi tek başına yeterli değil. Onu destekleyecek yan faktörler lazım. Bunları da CV’de parlatmak ve diğer adayları geride bırakacak şekilde sunmak önem arz etmekte.
BİR DİL BİLMEK YETERLİ DEĞİL!
Artık İngilizceyi orta düzeyde bilmek ya da yazmak iş için yeterli görünmüyor. Çoğu firma işe alacağı kişinin İngilizceyi oldukça iyi bilmesini bekliyor. Bunun yanında ayrıca bir dil daha bilmek önemli.
Üniversite zamanı İngilizce ders almanın yanında, filmleri ve dizileri İngilizce izleyerek ya da internetten çalışarak geliştirmek mümkün. Kişinin maddi durumunun el vermesi halinde ayrıca bir kursa giderek başka bir dil daha öğrenmesi iyi olur.
Maddi durumu iyi olmayanlar için ise ikinci bir dil öğrenmek için yeterince fırsat var. Bir kişi para ödemeden çeşitli uygulamalar ya da yapay zeka programları üzerinden yabancı dil öğrenebilmekte. Burada önemli olan kişinin bunu gerçekten istemesi.
Öğrenilecek dil konusunda stratejik davranmak da iyi olur. Üniversitede okunan bölümle alakalı dünyanın hangi coğrafyasında daha iyi iş bulunabilirse oraya göre dil öğrenilebilir. Mesela inşaat mühendisleri için Arapça, İspanyolca veya Çince büyük avantaj sağlayabilir. Diğer yandan bir Avrupa dilini bilmek de o ülkedeki işlerde şans arttıran faktörlerdendir.
Bugün pek çok kişi Türkiye’de biraz iş deneyimi kazandıktan sonra, hatta bazen mezun olur olmaz yurt dışına çıkmak istiyor. Fakat, bunun için dil bilmek önemli bir kriter. Yapılan iş ne olursa olsun yurt dışı için en azından bir dili çok iyi başka bir dili de işte kendisini anlatacak kadar bilmek gerek.
Çok iyi bilmediği halde, eğer bir aday bir dili iyi bildiğini CV’sine yazarsa bu sonrasında sıkıntı yaratabilir. Sonuç olarak işe girişlerde ilk aşamadan sonra mülakat mutlaka olan bir aşama. Mülakatta Türkiye’deki şirketler Türkçe sorular sorsa da yabancı şirketlerde bu aşama genelde İngilizce oluyor.
Kimi zaman adaya bildiğini söylediği dilde de sorular yöneltiliyor. Bunlara cevap vermek de öz geçmişte yazılanların doğruluğunu gösterir nitelikte oluyor.
YENİ MEZUNLAR İÇİN STAJLAR DAHA FAZLA ÖNEM KAZANMAKTA
İş yerleri az da olsa deneyimi olan kişileri işe almak istiyor. Bu nedenle yeni mezunlar arasında da staj yapmış adaylar öne çıkıyor. Artık üniversitede okuyanlar yaz dönemlerinde eğer yaz okulundan ders almıyorsa staj bakıyor. Hatta yaz okulu ile birlikte staja gidenler de var.
Son senelerde iş ilanlarının yanında staj ilanlarının da artmasında bu durumun etkisi yüksek. Unutulmaması gereken noktalardan biri ise staj ilanlarının yeni yıl ile birlikte açılması ve sürecin genellikle yazdan önce tamamlanıyor olduğudur.
Üniversitenin ikinci senesinden sonra öğrenciler yaptıkları stajlar sayesinde iş dünyası hakkında bilgi edinir. Kariyerinde iyi bir gelişim göstermek için ilk adımları atar.
Bazı zamanlarda staj yapılan şirkette sevilen, becerisi ile öne çıkan öğrenciler daha sonra aynı yerden iş teklifi de alır. Bu sayede staj ile başlayan süreç iş bularak devam eder.
CV’lerde artık çoğu kişi kendisini anlattıktan sonra deneyim kısmına hiç iş deneyimi olmasa da stajlarını ve oralarda yaptığı işleri yazmakta. Bu dönemde öğrendiği çoğu bilgisayar programı sayesinde de iş ilanlarında öne geçebilmekte.
İnsanlar artık üniversite öğrencilerinin mezun olur olmaz iş bulamadığını ancak staj sayesinde iş bulma şansının arttığını biliyor. O nedenle staj ilanlarında ve başvurularda bir artış var. Şirketler öğrencilerin transkriptlerini isterken, notu yüksek olanlar öne geçiyor.
Staj eskiden üniversite ya da lisede eğitim alırken yazın yapılan işler olarak düşünülüyordu. Oysa bu durum günümüzde her açıdan değişti. Artık stajlar sadece yaz mevsimini kapsamıyor. Kimi zaman 6 aylık stajlar da olabiliyor.
Stajlara günümüzde sadece öğrenciler de başvurmuyor. Kimi noktada uzun süredir işsiz olan veya sektörünü değiştirmek isteyen kişilerin de staj başvurusu yaptığı görülmekte. Stajlarda kimi şirketlerin ödeme yapıyor oluşu da cazibeyi arttıran noktalardan biri.
Stajlardaki ödeme genelde öğrenciler düşünülerek belirlense de bu meblağların işsizlik ödemelerinden yüksek olduğu bir gerçek.
YAPAY ZEKANIN ÖNEMİ ARTIYOR
Artık hayatın her alanında yapay zekanın rolü artmakta. Neredeyse her iş dalında yapay zekaya dayalı araçlar kullanılıyor. Üniversitelerde de yapay zeka üzerine dersler veriliyor. Onun için yapay zekadan anlamak önemli.
Herkesin yapay zeka uzmanı ya da bilgisayar mühendisi olması beklenmiyor. Ancak yine de kendi alanında yapay zeka programlarını kullanmak önemli bir nokta teşkil ediyor. Yapay zeka programlarını online kurslar üzerinden kullanmayı öğrenen kişiler de bunu CV’lerine ekliyor.
İster öğrenci olsun isterse çalışan biri, günümüzde yapay zeka noktasında açık olmak şart. Sadece açıklık da yetmiyor. Bu konuda uzmanlığı geliştirip, yapay zeka araçlarına uzak durmamak gerek.
Şirketler sadece yapay zeka araçları ile ilgilenmekle kalmıyor. Ayrıca genelde iş ilanlarına gelen cevapların ilk kısmını bu araçlar üzerinden eliyor. Yani yapay zeka ile haşır neşir olmak sadece kariyer adına değil, işe girmek adına da önemli.
Çoğu kişi için yapay zeka hala ChatGPT veya Claude olarak görülmekte. Oysa bu büyük dil modelleri sadece en bilinen ve genel kullanımı en yaygın programlar. Pek çok iş dalı artık kendi sektörüne ve gerekliliklerine göre ayrı yapay zeka programlarına sahip.
Yapay zekadaki hız nedeniyle şirketler de bu programları bünyelerine katmakta. Bu sayede iş yükünü hafiflettikleri gibi işin yapılış hızını da arttırmaktalar. Her ne kadar yapay zekanın verimliliği arttırıp arttırmadığı belirsiz olsa da şirketlerin kullanmaya başladığı bir gerçek. O sebepten hangi meslek dalında çalışıyor ya da iş aranıyor olunursa olunsun bu programları öğrenmek önemli.
Böylece kişi kendisine uygun bir CV hazırlarken diğer adayların, en azından ilk etapta, önüne geçecek bir noktaya varabilir.
SOSYAL MEDYA HESAPLARINI GÜNCEL TUTMAK
Sosyal medya ile iş hayatının yerleri çok da ayrı değil. Özellikle LinkedIn ve benzeri platformlar iş aramak, iş bulmak ve profesyonel hayatta görünmek için oldukça ideal. Bu tür platformlarda kişi kendisi hakkında gereken pek çok bilgiyi verebilir.
Kimi şirketler iş başvuruları sırasında bu tür bir profili istese de aynı zamanda CV’yi de sormakta. O nedenle bir kişinin bu tür platformlarda yazdıkları ile CV’sinin uyumu çok önemli. İnsan kaynakları uzmanları ilk elemeyi geçen adayların öz geçmişi ile sosyal medya hesaplarını karşılaştırıp, uyumsuzluk olup olmadığına baktığı artık herkesin bildiği bir gerçek. O nedenle her iş başvurusunda nasıl bir CV hazırlanıyorsa, sosyal medya hesabı da ona göre düzenlenmeli.
Kişilerin eğitim hayatlarındaki başarıları, aldıkları sertifikalar, bildikleri diller veya başka gerekenler bu tür hesaplarda rahatça paylaşılabilmekte. Ancak buralarda esas önemli olan şeylerden biri çalışma arkadaşlarının, patronların, öğretmenlerin yazdığı referans yazıları. Bu sayede kişinin yaptığı işte ne denli mahir olduğu, hangi alanlarda kendisini daha geliştirdiği görülmekte.
Ayrıca yazılan referanslar sayesinde kişi iş başvurularında şirketler referans yazan kişileri kolayca bulup sorular sorabilmekte. Bundan dolayı üniversite hayatının belli bir noktasında bu türde bir hesap açmak ve kimi öğretim görevlilerinin referans yazmasını istemek ilerisi için yararlı olabilir.
Bir de bu tür hesaplarda unutulmaması gereken noktaların başında hesabın sürekli güncel kalması için uğraşmak gelir. Çünkü kişi iş sahibi olsa bile daha büyük bir şirketten ya da yurt dışındaki bir firmadan bu platformlar üzerinden iş teklifi alabilir.
SERTİFİKA PROGRAMLARI DİPLOMA KADAR ÖNEMLİ
Eski dönemde alınan sertifikalar diplomanın benzeri gibi görülürdü. Diplomanın önemi daha büyüktü. Oysa artık günümüzde diploma kadar önem kazanmakta. Çoğu kişi belli bir iş alanında uzmanlaşmak isterken kurslara gidip sertifika alıyor.
Bu sertifikaları da CV’sine en uygun şekilde yerleştiriyor. Hatta sertifika alınan kimi konuların iş bilgisine katkısı da bulunmakta. Bu sayede insan kaynakları benzer özelliklere sahip adaylar arasında eleme yaparken sertifikalıları bir adım öne çıkarıyor.
Sertifika almak için de her zaman kursa gitmeye ya da para vermeye gerek yok. Kimi zaman online kurslarda deneme süresinde sertifika alınabiliyor. Benzer şekilde staj yapılan bir firma varsa, onların üyesi olduğu kimi programların da sertifika veren eğitimlerine katılmak mümkün.
Sertifikalar artık yalnızca kurslar tarafından verilmemekte. Covid-19 pandemisi ile başlayan değişim eğitim dünyasını da oldukça değiştirdi. Artık dünyanın en saygın ve bilinen üniversiteleri bile çok farklı konularda sertifika programları vermekte.
Bu üniversitelerin verdiği kimi programlar bedava. Fakat, eğer sertifikayı basılı ya da sosyal medya hesabında göstermek isteyen biri olursa ücret ödemesi gerekiyor. Bu tür üniversitelerden alınan sertifikalar yurt dışında çok pahalı görünmese de Türk Lirası’nın değer kaybı nedeniyle ülkede pahalı bulunabilir. Yine de dünya çapında bir üniversiteden, online da olsa alınmış bir sertifikanın anlamı oldukça fazla.
Şayet kişi elinin altında bulunan bütün olanakları kullanırsa ve istediği işe göre kendisindeki donanımları çoğaltırsa hedefine kısa sürede ulaşır. Bunun için kişinin hangi iş alanında, hangi tür şirketlerde çalışmak istediğini önceden belirlemesi gerek. Ayrıca başvuru yapılacak olan şirket hakkında önceden çalışmakta olmazsa olmaz.
Şirketin çalıştığı alan, müşteri portföyü ve markasını hangi temeller üzerine oturttuğu iyice kavranırsa, aday CV’sini ona göre daha iyi düzenleyebilir. Kimi zaman aynı pozisyon için iki farklı sektörden şirketin açtığı ilanlara aynı öz geçmiş ile başvurmak hata olur. Belli alanlarda kişinin kullandığı araçlar, işi yaparken öne çıkan özelliklerinin değişmesi gerekir.
Çalışan ancak kurumunu ya da çalıştığı alanı değiştirmek isteyenler için de bu zor değil. Gerekli eğitimleri tamamladıktan sonra, uygun CV ile istenilen türde işlere başvurulabilir.
Bütün işe alım süreçlerinde en öncelikli noktalar adayın belli bir donanımın olması sonrasında da bunu en iyi şekilde gösterecek CV’yi hazırlaması. Böylece kişi diğer adayların önüne geçerek istediği işi alabilir.