Çalışma ve Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, Dünya'da 2026 yılı asgari ücret rakamlarına ilişkin "Asgari ücret masasında işçi yok: 2026’ya giderken sorumluluk ve rakamlar" başlıklı bir yazı kaleme aldı.
Erdursun yazısında şunları dile getirdi:
Asgari Ücret Tespit Komisyonu, 24 Aralık Perşembe günü üçüncü toplantısını yapacak. Bu toplantının en dikkat çekici özelliği, işçi tarafını temsilen en büyük konfederasyon olan Türk-İş’in masada yer almaması. İşveren ve hükümet temsilcilerinin katılımıyla yapılacak bu toplantı sonrasında, 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren geçerli olacak asgari ücretin açıklanması bekleniyor.
Geçmiş yıllarda asgari ücret belirlendiğinde, artış oranı ne olursa olsun ortaya çıkan tablo genellikle benzerdi. İster %25, ister %30, hatta %40–%50 seviyelerinde bir artış yapılsın, çalışanlar açısından memnuniyet oluşmuyor; buna karşılık tepkiler çoğu zaman işçi temsilcilerine ve sendikalara yöneliyordu. Asgari ücretin “yetersiz” bulunmasının sorumluluğu, masada oturan işçi tarafına yükleniyor, düşük ücret algısı sendikalar üzerinden okunuyordu.
Bu yıl ise tablo değişmiş durumda. İşçi temsilcilerinin komisyonda yer almaması, asgari ücret hangi oranda artırılırsa artırılsın oluşacak memnuniyetsizliğin adresini de değiştiriyor. Artık düşük ya da yetersiz bulunan bir asgari ücretin sorumluluğu, “işçi sınıfının yeterince temsil edilmediği” gerekçesiyle sendikalara yöneltilemeyecek. Bu durumda oklar, doğrudan hükümete çevrilecek. Dolayısıyla bu yıl asgari ücret tartışması yalnızca rakam üzerinden değil, sorumluluğun kimde olduğu sorusu üzerinden de yürütülüyor.
Asgari ücretin etki alanı: Sadece ücret değil
Asgari ücret, yalnızca ücretli çalışanların gelirini belirleyen bir kalem değil. Belirlenecek yeni rakam, 2026 yılı boyunca uygulanacak çok sayıda parasal sınırın ve idari yükümlülüğün de temel referansı olacak.
Yeni asgari ücretle birlikte;
-Genel sağlık sigortası primleri,
-İsteğe bağlı sigorta primleri,
-Bağ-Kur ve tarım Bağ-Kur primleri,
-Ev hizmetlerinde çalışanlar için ödenen sigorta primleri,
-Sosyal güvenlik borçlanmaları,
-İdari para cezaları ve idari yaptırımlar,
lSigorta primine esas kazanç alt ve üst sınırları otomatik olarak güncellenecek. Bu yönüyle asgari ücret, ücretli kesimin çok ötesinde bir etki alanına sahip.
Mevcut asgari ücret ve beklenen artış
Hâlihazırda yürürlükte olan asgari ücretin brüt tutarı 26.005,50 TL. Piyasalarda dile getirilen beklenti, asgari ücrete %25 civarında bir artış yapılması yönünde.Bu senaryonun gerçekleşmesi hâlinde, brüt asgari ücret 32.506,88 TL seviyesine yükselecek. Ancak artış oranı ne olursa olsun, asgari ücretin tek başına memnuniyet yaratmaktan uzak olduğu gerçeği değişmiyor.
Sosyal güvenlik primlerinde yeni dönem
Asgari ücret artışının mali etkisi değerlendirilirken, sosyal güvenlik primlerine ilişkin düzenlemeler de dikkate alınıyor.
-1 Ocak 2024 itibarıyla 5 puan olan sosyal güvenlik primi indirimi 4 puana düşürülmüştü.
-1 Ocak 2026’dan itibaren, imalat sektörü hariç olmak üzere bu indirim 4 puandan 2 puana indiriliyor.
-Aynı zamanda malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi işveren payı 1 puan artırılıyor.
Bu düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, sosyal güvenlik primi yükünde toplam 3 puanlık bir artış ortaya çıkıyor.
Sigorta primine esas kazanç tavanı da değişiyor
2026 yılı itibarıyla bir diğer önemli değişiklik, sigorta primine esas kazanç tavanında yaşanacak. Mevcut uygulamada bu tavan brüt asgari ücretin 7,5 katı olarak uygulanırken, yeni dönemde 9 katına çıkarılması öngörülüyor.
Bu düzenleme, asgari ücretin üzerinde ücret alan çalışanlar için ödenen primlerin artmasına yol açacak ve ücret skalası geniş olan işletmeler açısından ek bir maliyet etkisi yaratacak.
Sonuç
Bu yıl asgari ücret, hangi oranda artırılırsa artırılsın, memnuniyet yaratmaktan çok sorumluluğun kimde olduğu tartışmasını beraberinde getiriyor. İşçi temsilcilerinin masada olmaması, düşük bulunan bir asgari ücretin muhatabını da netleştiriyor. 2026 yılına girerken açıklanacak asgari ücret; ücret artışından çok, ücret–prim–idari yükümlülükler dengesi açısından ekonomide nasıl bir çerçeve çizildiğini gösterecek.
