CNBC-e Ankara Temsilcisi Hazal Ateş, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Kabine Toplantısı sonrasında yaptığı açıklamaların ardından emekli maaşlarında gündeme gelebilecek seçenekleri değerlendirdi. Ateş’in aktardığı bilgilere göre, 2027 bütçesinde düzenleme için mali imkân oluşturulurken, yasal çerçevenin Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin takvimi doğrultusunda yıl sonuna kadar şekillenmesi hedefleniyor.
17,1 milyon emekliyi ilgilendiriyor
Türkiye’de yaklaşık 17,1 milyon kişinin emeklilik ve emeklilik kaynaklı aylıklardan yararlandığı belirtiliyor. Bu grubun yaklaşık 12,3 milyonunu doğrudan emekli aylığı alanlar, kalan bölümünü ise dul ve yetim aylığı alan vatandaşlar oluşturuyor.
Ateş’in aktardığı bilgilere göre, yaklaşık 4 milyon kişi ise 23 bin 552 TL tutarındaki en düşük emekli aylığını alıyor. Bu nedenle yapılacak düzenlemenin yalnızca taban aylığı mı kapsayacağı, yoksa farklı emekli gruplarının gelirlerinde de iyileştirme sağlayıp sağlamayacağı merak ediliyor.
En düşük emekli maaşı için ocak ayı beklentisi
Mevcut uygulamanın sürmesi halinde en düşük emekli aylığında ocak ayında enflasyon verileri dikkate alınarak yeni bir yasal düzenleme yapılması bekleniyor. Ancak Erdoğan’ın “hakkaniyet” ve “adalet” vurgusu, tartışmaları yalnızca en düşük emekli aylığındaki artışla sınırlı olmaktan çıkarıyor.
Düzenlemenin hangi emekli gruplarını kapsayacağı, maaşlarda ve diğer ödemelerde nasıl bir değişiklik yapılacağı henüz netleşmiş değil. Düşük gelirli emeklilere yönelik ilave sosyal desteklerin de pakette yer alıp almayacağı önem taşıyor.
Seyyanen zam ve intibak seçenekleri masada
Emekli maaşları arasındaki farklar, olası düzenlemenin en önemli başlıklarından biri olarak öne çıkıyor. Özellikle yüksek prim ödeyen emeklilerle en düşük emekli aylığını alanlar arasındaki maaş farkının azalması, yeni bir düzenleme beklentisini artırıyor.
Bu kapsamda gündeme gelen seçenekler arasında şunlar bulunuyor:
* Seyyanen zam: Emekli aylıklarına eşit tutarda ilave artış yapılması.
* İntibak düzenlemesi: Prim ödeme süresi, prim tutarı ve emeklilik koşulları arasındaki farklılıkların maaşlara etkisinin yeniden ele alınması.
* Düşük gelirli emeklilere sosyal destek: Geliri yetersiz kalan emeklilere maaş artışının yanı sıra ek yardımlar sağlanması.
Ancak bu seçeneklerden herhangi birinin kesinleştiğine ilişkin resmî bir açıklama bulunmuyor. Seyyanen zam seçeneğinin bütçeye getireceği maliyet de değerlendirmelerde öne çıkan başlıklar arasında yer alıyor.
Kademeli emekliliğe yönelik çalışma var mı?
Emeklilerin merak ettiği konulardan biri de kademeli emeklilik. Ateş’in aktardığı kulis bilgilerine göre, hükümet ve AK Parti kanadında yıl sonuna kadar kademeli emekliliğe yönelik bir çalışma bulunmadığı belirtiliyor.
Bu nedenle emeklilere yönelik yeni düzenlemenin kademeli emeklilikten ziyade maaşlar arasındaki farklar ve gelir artırıcı destekler üzerinde yoğunlaşabileceği değerlendiriliyor. Ancak düzenlemenin nihai kapsamı henüz açıklanmış değil.
Düşük gelirli emeklilere kira ve fatura desteği
Emeklilere yönelik olası düzenlemede sosyal yardımlar da önemli bir başlık olarak öne çıkıyor. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından hazırlıkları sürdürülen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) kapsamında düşük gelirli emeklilere kira, elektrik ve abonelik giderleri için destek sağlanması seçenekler arasında bulunuyor.
Taslak çalışmada, desteklerden yararlanacak kişilerin belirlenmesinde gelir durumunun dikkate alınması öngörülüyor. En düşük emekli aylığı da değerlendirmede kullanılabilecek ölçütler arasında gösteriliyor. Ancak desteklerin kapsamı, tutarı ve başvuru şartları henüz kesinleşmedi.
Düzenlemenin kapsamı yıl sonuna kadar netleşebilir
Emekli maaşlarına yönelik olası değişikliklerin, 2027 bütçesi ve hazırlanacak yasal çerçeve doğrultusunda şekillenmesi bekleniyor. Seyyanen zam, intibak düzenlemesi ve düşük gelirli emeklilere ek sosyal destek seçenekleri gündemdeki yerini koruyor.
Düzenlemenin tek bir paket halinde hayata geçirilip geçirilmeyeceği ve hangi emekli gruplarını kapsayacağı ise yapılacak resmî açıklamalarla netleşecek.
