Günümüz dünyasında teknoloji rekabeti giderek daha da kızışıyor. Yapay zekâ ise bu rekabetin en önemli başlıklarından biri olarak öne çıkıyor.
Teknolojinin belirli ülkeler ve küresel şirketler tarafından tekelleştirildiği bir dönemde İran, kendi imkânlarıyla geliştirdiği teknoloji ve inovasyon çalışmalarını dünyaya tanıtmaya çalışıyor.
Başkent Tahran’daki Pardis Teknoloji Parkı’nda gerçekleştirilen 26. İnovasyon ve Teknoloji Fuarı İNOTEX, farklı ülkelerden teknoloji şirketlerini, girişimcileri, öğrencileri ve araştırmacıları bir araya getirdi.
Fuarda yaklaşık 300 İranlı firma yer alırken, 23 ülkeden de temsilciler katıldı. Çok farklı teknoloji alanlarının sergilendiği fuarın dikkat çeken başlıklarından biri ise yapay zekâ oldu.
Yapay zekânın eğitimden tarıma, sanayiden sağlık teknolojilerine kadar hayatın hemen her alanına nüfuz ettiği görülürken, beraberinde önemli bir soru da gündeme geliyor:
Yapay zekâ insanlık için bir fırsat mı, yoksa tehdit ve tehlike mi?
Bu soruya fuarda görüştüğümüz uzmanların verdiği cevap ise ortak bir noktada birleşiyor: Yapay zekâ ne yalnızca bir tehdit ne de yalnızca bir fırsat. Önemli olan, bu teknolojinin nasıl kullanılacağı, yönetileceği ve yönlendirileceği.
“YAPAY ZEKÂ STRATEJİK VE VAZGEÇİLMEZ BİR TEKNOLOJİ”
İran İnovasyon ve Yapay Zekâ Teknolojileri Geliştirme Merkezi Genel Sekreteri Fatimizade, yapay zekânın günümüz dünyasının en yeni ve stratejik teknolojilerinden biri olduğunu belirtiyor.
Fatimizade, yapay zekânın hem fırsatları hem de tehditleri beraberinde getirdiğine dikkat çekerek şöyle konuşuyor:
“Yapay zekâ, günümüz dünyasının en yeni teknolojilerinden biri. Kendi içinde hem fırsat hem tehdit ve tehlike var. Her geçen gün hayatımızın her alanını kapsayacak şekilde gelişiyor. Bu yüzden doğrudan bir tehdit ya da doğrudan bir fırsattır şeklinde özetlemek doğru değil.”
Yapay zekânın stratejik ve vazgeçilmez bir teknoloji haline geldiğini ifade eden Fatimizade, kullanıcıların da bu teknolojinin sınırlarını bilmesi ve kendilerini eğitmesi gerektiğini vurguluyor.
“Yapay zekâ teknolojisi stratejik ve vazgeçilmez bir teknolojidir. Kullanmamız gerekiyor. Burada kullanıcılar olarak bizler kendi sınırlarımızı bilmemiz gerekiyor, kendi imkânlarımızı bilmemiz gerekiyor. Bütün dünya kullanıyor, bizim de kullanmamız gerekiyor. Kullanım alanları çok farklı ve çok geniş. Kullanıcılar olarak kendimizi eğitmemiz, bilinç oluşturmamız gerekiyor.”
“YAPAY ZEKÂDA GÜVEN ORTAMI OLUŞTURULMALI”
Fatimizade, yapay zekâ kullanımında güven ortamının oluşturulması ve belirli sınırların çizilmesi gerektiğini de belirtiyor.
Dünyadaki ülkelerin yapay zekâ konusunda farklı politika ve stratejiler geliştirdiğine dikkat çeken Fatimizade, İran’ın yaklaşımını ise ihtiyaç odaklı olarak tanımlıyor.
“Bugün her ülkenin farklı bir bakış açısı var yapay zekâya karşı. Bazı ülkeler programlama alanında çalışmalar yürütürken, bazı ülkeler programlamayla birlikte kullanım alanlarını da geliştirdiler. Dolayısıyla yapay zekâ teknolojisinde her ülkenin kendine özgü siyasetleri ve stratejileri var.”
İran’ın yalnızca yapay zekâ programlamaya değil, ülkenin ihtiyaçlarının belirlenmesine ve teknolojinin bu ihtiyaçlar doğrultusunda kullanılmasına da önem verdiğini belirten Fatimizade, şöyle devam ediyor:
“Biz İran olarak tek başına yapay zekâ teknolojisi programlama alanında değil, programlamayla birlikte ihtiyaçlarımızı belirleyerek ihtiyaçlarımızla kullanmayı ve programlamayı birlikte yürütmeye çalışıyoruz.”
İran’ın yapay zekâ kullanımındaki konumuna da değinen Fatimizade, farklı kategorilerde çalışmalar yürütüldüğünü ve ülkenin yapay zekâ alanında dünyada üst sıralarda yer aldığını ifade ediyor.
“YAPAY ZEKÂ GENÇLER İÇİN BİR FIRSAT”
Fuarda teknoloji şirketlerinin yanı sıra gençlerin de ilgisi dikkat çekiyor.
Teknoloji şirketi yöneticisi Ebulfazl Gulam, yapay zekânın özellikle gençler açısından önemli fırsatlar sunduğunu belirtiyor.
“Yapay zekâ gençler için bir fırsat olabilir. Bugün birçok alanda kullanılan bir teknoloji. Her gün de gelişen bir alan. Tek başına eğitim, imar, inşaat değil; bütün alanları içine alan bir kullanım potansiyeli var. Gençler de kendi potansiyellerini keşfetme yoluna gidebilirler.”
“TEKNOLOJİ İNSANA HİZMET ETMELİ”
Laboratuvar teçhizatları üreten bir teknoloji şirketinin yöneticisi Said Mektebtaş ise yapay zekânın kendi sektörleri açısından da önemli olduğunu söylüyor.
Mektebtaş, çalışmalarının cihazların planlanması, test edilmesi ve üretimi üzerine yoğunlaştığını, üzerinde çalıştıkları ürünlerin ise ışınların tespit ve teşhisine yönelik olduğunu belirtiyor.
Uluslararası rekabet güçlerinin bulunduğunu ifade eden Mektebtaş, başta Türkiye olmak üzere farklı ülkelerle ilişkileri ve iş birlikleri bulunduğunu belirtiyor.
Teknolojiye yaklaşımlarının temelinde ise insan odaklı bir anlayış bulunduğuna dikkat çekiyor:
“Teknoloji, insana hizmet etmeli anlayışı üzerinden bakıyoruz.”
ÖĞRENCİLER DE TEKNOLOJİYİ YAKINDAN TAKİP EDİYOR
İNOTEX’in ziyaretçileri arasında üniversite öğrencileri de bulunuyor.
Ziraat mühendisliği üçüncü sınıf öğrencisi Hüseyinzade, kendi alanı dışında günümüz teknolojilerini de yakından takip ettiğini belirtiyor.
Ziraat alanındaki gelişmeleri merak ettiğini ifade eden Hüseyinzade, özellikle yapay zekânın tarım sektöründeki kullanım alanlarını görmek ve yeni teknolojiler hakkında bilgi sahibi olmak amacıyla fuara geldiğini söylüyor.
Eğitimci Samira Mahya da gençlerin eğitimine ve geleceğin inşasına dikkat çekiyor.
Mahya, gençlerin eğitiminin geleceğin şekillenmesinde önemli olduğunu belirterek fuara yeni çıkan ürünleri ve teknolojik gelişmeleri görmek amacıyla katıldığını ifade ediyor.
TEKNOLOJİNİN YÖNETİLMESİ VE YÖNLENDİRİLMESİ GEREKİYOR
Fuar alanında yalnızca teknoloji şirketleri ve öğrenciler değil, teknolojinin toplumsal etkileri üzerine çalışan isimler de bulunuyor.
Din âlimi Beheştiyan, teknolojinin insan hayatındaki kullanımının yanı sıra toplumsal ve ailevi ilişkilere etkisi üzerinde çalışmalar yürüttüklerini belirtiyor.
Modern hayatın beraberinde getirdiği sosyal ve ailevi sorunların çözümüne yönelik çalışmalar yaptıklarını ifade eden Beheştiyan, soruları değerlendiren ve çözüm önerileri üreten bir tür işletim sistemi geliştirdiklerini söylüyor.
Beheştiyan’a göre asıl mesele teknolojinin kullanılıp kullanılmaması değil; nasıl yönetileceği ve hangi amaç doğrultusunda yönlendirileceği.
“Önemli olan teknolojinin yönetimi ve yönlendirilmesidir. Bugün her teknolojide olduğu gibi yapay zekâ teknolojisinin de kullanılmasından çok yönetilmesi ve yönlendirilmesi konusu önemlidir.”
İNOTEX’TE TEKNOLOJİNİN GELECEĞİ KONUŞULUYOR
Tahran’daki Pardis Teknoloji Parkı’nda gerçekleştirilen İNOTEX Fuarı’nda yarışmalar düzenleniyor, öğrenciler ve genç girişimciler teşvik ediliyor.
Şirketlerin yeni teknolojileri yakından takip ettiği fuarda özellikle gençlerin ilgisi dikkat çekiyor.
Yapay zekânın hayatın hemen her alanına girdiği bir dönemde İran’daki teknoloji çalışmaları da bu dönüşümün önemli başlıklarından biri olarak öne çıkıyor.
İNOTEX’te ortaya çıkan ortak mesaj ise dikkat çekici:
Yapay zekâdan kaçınmak değil, bu teknolojiyi anlamak, doğru kullanmak, sınırlarını bilmek ve insanlığın yararına olacak şekilde yönetmek gerekiyor.
Teknoloji yarışının giderek hızlandığı günümüzde, yapay zekâ bir taraftan büyük fırsatlar sunarken diğer taraftan ciddi riskleri de beraberinde getiriyor. Bu nedenle önümüzdeki dönemde yalnızca “kim daha gelişmiş yapay zekâ üretecek?” sorusu değil, “bu teknoloji kimin için ve hangi amaçla kullanılacak?” sorusu da önemini koruyacak.
