28.09.2027-ANKARA
Saadet Partisi Sosyal İşler Başkanlığı, Sosyal Gündem Analiz Raporu'nda Türkiye'deki üniversitelerin özgürlük tablosunu mercek altına aldı.
İFADE VE ARAŞTIRMA ÖZGÜRLÜĞÜNDE KESKİN DÜŞÜŞ
Raporda yer alan verilere göre, üniversitelerdeki araştırma ve öğretim özgürlüğü 2012 yılında 0,49 seviyesindeyken 2025 yılında 0,14'e gerileyerek yaklaşık %71 oranında düştü. Akademik ve kültürel ifade özgürlüğü göstergesi ise aynı dönemde 0,37'den 0,10'a inerek %73'lük kayıpla en yüksek oransal gerilemeyi yaşadı. Türkiye'nin bu verilerle Orta Doğu ve Kuzey Afrika (MENA) ortalamalarının dahi gerisinde kaldığı, Avrupa Birliği ortalamasının ise araştırma özgürlüğünde beşte biri, ifade özgürlüğünde ise yedide biri seviyesinde olduğu belirtildi.
ÖZ SANSÜR VE SOSYAL MEDYA BASKISI ENDİŞE VERİCİ
Akademik özgürlüğü tehdit eden en sinsi tehlikelerden birinin, akademisyenlerin soruşturma endişesiyle kendi kendilerine uyguladıkları "öz sansür" olduğu ifade edildi. Ayrıca akademisyenlerin YouTube gibi dijital platformlardan elde ettikleri gelirlerin devlet memurlarına uygulanan ticari faaliyet yasağı kapsamında değerlendirilmesinin, bilimsel bilginin toplumla buluşmasını engelleyeceği ve öz sansürü daha da yaygınlaştıracağı uyarısı yapıldı. 2016 yılında değişen rektör atama sistemine de değinilen raporda, akademik topluluğun sürecin dışında bırakıldığı mevcut yapının yerine liyakat, şeffaflık ve kurumsal özerkliğin merkeze alındığı bir sistemin kurulması gerektiği belirtildi.
AV. SİNAN TEKİN: HEDEFİMİZ ÖZGÜR VE LİYAKATLİ ÜNİVERSİTELER
Raporun bulgularına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Saadet Partisi Sosyal İşler Başkanı Av. Sinan Tekin, üniversitelerin siyasi anlayışların arka bahçesi haline getirilmesini doğru bulmadıklarını vurguladı. Özgür düşüncenin olmadığı yerde özgün bilimin üretilemeyeceğini belirten Tekin, şunları kaydetti:
“Akademisyen hangi konuyu araştıracağına bilimsel ölçütlere göre karar verebilmeli, ulaştığı sonuçları özgürce paylaşabilmelidir. Üniversitelerde farklı düşünceler konuşulabilmeli; fikirlere baskıyla değil, fikirlerle cevap verilmelidir. Saadet Partisi olarak üniversitelerin kurumsal özerkliğinin güçlendirilmesini savunuyoruz. Rektörlerin belirlenmesinde akademik camianın daha fazla söz sahibi olduğu; liyakat, şeffaflık ve hesap verebilirliğin esas alındığı bir yapı oluşturulmalıdır. Bizim 'Önce Ahlâk ve Maneviyat' anlayışımız bilginin ahlâkla, hakkaniyetle ve insanlığın faydasıyla buluşmasını esas alır. Bizim hedefimiz; siyasetin gölgesinde kalan değil, bilimin ışığında yol alan; özgür, ahlâklı, liyakatli ve üretken üniversitelerdir.”
