Yapay zekanın bilimsel araştırmalardaki rolü giderek büyürken, matematik dünyasını sarsabilecek yeni bir iddia ortaya atıldı.
ABD merkezli yapay zeka şirketi Anthropic'te çalışan Türk matematikçi Levent Alpöge, 1859 yılından bu yana çözülemeyen Riemann hipotezini Claude adlı yapay zeka modeliyle birlikte kanıtladığını duyurdu.
Alpöge, kişisel internet sitesinde yayımladığı açıklamada yalnızca Riemann hipotezini değil, bunun daha kapsamlı bir versiyonu olan Genelleştirilmiş Riemann Hipotezi'ni de çözdüğünü ileri sürdü. Ayrıca daha fazla çalışmayla Genişletilmiş Riemann Hipotezi'ni de kanıtlayabileceğini belirtti.
Ancak söz konusu kanıt henüz bağımsız matematikçiler tarafından doğrulanmadı. Anthropic de araştırmacısının açıklaması hakkında resmi bir değerlendirme yapmadı.
Riemann hipotezi nedir ve neden önemli?
Alman matematikçi Bernhard Riemann tarafından 1859 yılında ortaya atılan hipotez, asal sayıların dağılımıyla ilgili matematiğin çözülememiş en önemli problemlerinden biri olarak kabul ediliyor.
Asal sayılar, yalnızca 1'e ve kendilerine bölünebilen 2, 3, 5, 7 ve 11 gibi sayılardan oluşuyor. Bu sayıların doğal sayılar arasında nasıl dağıldığını anlamak, sayı teorisinin temel araştırma alanlarından biri.
Riemann hipotezi ise asal sayıların dağılımıyla bağlantılı olan Riemann zeta fonksiyonunun belirli sıfırlarının karmaşık düzlemde aynı doğru üzerinde bulunduğunu öne sürüyor.
Hipotezin kanıtlanması, asal sayıların dağılımına ilişkin çok sayıda matematiksel sonucun daha kesin biçimde anlaşılmasını sağlayabilir.
Problem, ABD merkezli Clay Matematik Enstitüsü'nün 2000 yılında belirlediği yedi Milenyum Problemi arasında.
Enstitü, bu problemlerden her birinin çözümü için 1 milyon dolar ödül vaat ediyor.
Bugüne kadar yedi problemden yalnızca biri, üç boyutlu uzayların topolojik özellikleriyle ilgili Poincaré varsayımı, resmen çözülmüş kabul edildi.
Alpöge: Claude ile bir kanıt keşfettik
Alpöge, kişisel internet sitesinde yayımladığı açıklamada Claude'un araştırma sürecinde belirleyici rol oynadığını ifade etti.
Araştırmacı, Claude ile birlikte Riemann hipotezinin kanıtını keşfettiğine inandığını ve geliştirdikleri yöntemin Genelleştirilmiş Riemann Hipotezi'ni de çözdüğünü belirtti.
Alpöge ayrıca Claude ile birlikte matematiksel argümanları matematik ve kodlamada yaygın kullanılan Lean adlı kanıt doğrulama sisteminden geçirdiklerini söyledi. Lean, matematiksel ispatların mantıksal tutarlılığını bilgisayar yardımıyla denetlemek için kullanılan bir sistem. Ancak bir kanıtın Lean üzerinde sunulması, tek başına matematik topluluğu tarafından doğrulandığı veya kabul edildiği anlamına gelmiyor.
Alpöge, çalışmanın kendisinde yarattığı etkiyi anlatırken, araştırma sırasında gördüklerinin kendisini şaşkına çevirdiğini ve bunun bilimde çok daha büyük bir dönüşümün başlangıcı olabileceğine inandığını ifade etti.
Araştırmacı, açıklamasında Anthropic CEO'su Dario Amodei'ye çözüm hakkında pazar gecesi mesaj gönderdiğini de aktardı. Belgede, duyurunun şirketin perşembe günü gerçekleşen halka arzının sonrasına bırakıldığına işaret edildi.
Bir milyon dolarlık ödülü kazanabilir mi?
Alpöge'nin öne sürdüğü çözümün kabul edilmesi halinde Riemann hipotezi, çözülen ikinci Milenyum Problemi olabilir.
Ancak bunun için uzun bir doğrulama süreci gerekiyor.
Clay Matematik Enstitüsü'nün kurallarına göre, bir çözümün ödüle aday olabilmesi için yayımlanması, en az iki yıl boyunca matematik dünyasının incelemesine açık olması ve uluslararası matematik topluluğunda genel kabul görmesi gerekiyor.
Alpöge'nin çalışması şu aşamada yalnızca kişisel internet sitesinde yayımlandı. Enstitü tarafından resmen kabul edilmiş değil
Öte yandan Anthropic, ağustos ayında Claude'un Riemann hipotezi üzerinde yürüttüğü araştırmalara ilişkin bir çalışma paylaşmıştı. Ancak şirket o dönemde, Claude'un kullandığı tekniklerin Riemann hipotezinin kanıtlanmasını sağlamasını beklemediklerini açıklamıştı.




