Yıllarca çalışıp prim ödeyerek emeklilik hayali kuran engelli vatandaşların, yapılan yasal değişikliklerle birlikte büyük bir belirsizlik ve mağduriyet sarmalına bittiği belirtilen raporda, Ekim 2008 öncesi sigortalı olan engellilerin vergi indirimi esasına dayalı sisteminin değiştirildiği hatırlatıldı. SGK sağlık kurullarının belirlediği çalışma gücü kaybı esasının getirilmesiyle birlikte binlerce vatandaşın emeklilik hakkından mahrum kaldığı ya da bağlanan aylıklarının kesildiği ifade edildi.
“DEVLET VATANDAŞINI EMEKLİLİK KAPISINDA MAĞDUR ETMEZ”
Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Saadet Partisi Sosyal İşler Başkanı Av. Sinan Tekin, devlet ile vatandaş arasındaki güven ilişkisinin zedelendiğine dikkat çekerek şu demece yer verdi:
“Yıllarca devletin belirlediği kurallara güvenerek çalışan, primlerini düzenli ödeyen ve geleceğini buna göre planlayan engelli vatandaşlarımızın emeklilik aşamasında değişen şartlarla karşılaşması kabul edilemez. Bugün kanser tedavisi gören, görme veya uzuv kaybı yaşayan, ağır ortopedik rahatsızlıkları bulunmasına rağmen yeniden çalışmak zorunda kalan insanlarımız var. Engellilik ile çalışma gücü kaybı aynı şey değildir. Bir vatandaşımıza kurallar değiştiği için 'emekli olamazsın' demek ya da sağlık sorunlarına rağmen onu yeniden çalışmaya mecbur bırakmak sosyal devlet anlayışıyla bağdaşmaz. Devlet tasarruf edecekse israftan tasarruf etmelidir; engelli vatandaşın hakkından değil!”
SOMUT MAĞDURİYETLER ARTIYOR
Engelli Emeklilik Dayanışma Derneği verilerine göre düzenlemeden 50 ila 70 bin kişinin doğrudan etkilendiği, aileleriyle birlikte bu sorunun çok daha geniş bir kesimi kapsadığı belirtildi. Emekliliğe günler kala yeni şartlarla karşılaşılması, başvuruların reddedilmesi ve kontrol muayeneleriyle aylıkların kesilmesi gibi sorunların yalnızca ekonomik değil; gelir, tedavi imkânları ve aile düzenini de sarstığı vurgulandı.
ACİL ÇÖZÜM VE ÇAĞRI
Saadet Partisi, yaşanan mağduriyetlerin giderilmesi için şu adımların acilen atılması gerektiğini belirtti:
- Geçiş düzenlemesi yapılmalı; Ekim 2008 öncesinde sigortalı olan ve emeklilik planlarını eski sisteme göre yapan vatandaşların hakları ve haklı beklentileri korunmalıdır.
- Mağduriyetler yeniden değerlendirilmeli; yeni düzenleme nedeniyle emeklilik başvurusu reddedilen veya aylığı kesilen vatandaşların dosyaları hakkaniyetli bir yaklaşımla incelenmelidir.
- Sağlık kurulu kararlarında şeffaflık sağlanmalı; değerlendirme ölçütleri açık olmalı, farklı uygulamalar önlenmeli ve vatandaşların etkili itiraz hakkı güvence altına alınmalıdır.
- Engellilik ve çalışma gücü kaybı arasındaki farklılık gözetilmeli; engelli bireylerin sağlık durumları, çalışma hayatında karşılaştıkları güçlükler ve sosyal güvenlik ihtiyaçları birlikte değerlendirilmelidir.
- TBMM'de yeni bir düzenleme yapılmalı; ilgili kamu kurumları, engelli dernekleri ve sosyal tarafların katılımıyla mevcut mağduriyetleri giderecek kalıcı bir çözüm hazırlanmalıdır.
