Trafik cezalarında yapılan yüksek oranlı artışların sahadaki etkileri, sosyal ve ekonomik sonuçları ile uygulamada ortaya çıkan sorunların detaylı şekilde ele alındığı raporda, cezaların artırılmasına dayalı yaklaşımın trafik güvenliği açısından beklenen sonucu vermediği vurgulandı.
“Artan ceza rakamları trafik güvenliğinde beklenen sonucu vermedi”
27 Şubat 2026 tarihinde yürürlüğe giren düzenlemeyle birlikte trafik cezalarında ciddi artışlar yapıldığı hatırlatılan raporda, bu artışların trafik güvenliğini artırma amacı taşıdığı ancak uygulama sürecinde beklenen sonuçların elde edilemediği ifade edildi. Özellikle bazı ihlallerde yüzde 100’ü aşan, hatta yüzde 3.600’e varan ceza artışlarının dikkat çektiği belirtildi.
Raporda, cezaların artırılmasına rağmen trafik kazalarında ve ihlallerde kayda değer bir düşüş sağlanamadığına işaret edilerek, yalnızca ceza miktarına dayalı bir yaklaşımın yeterli olmadığı belirtildi. Caydırıcılığın, ceza tutarından ziyade denetim etkinliği ve yakalanma ihtimali ile doğrudan ilişkili olduğuna dikkat çekildi.
“Ağır bir yük kalemi oldu”
Ekonomik boyuta da yer verilen değerlendirmede, yüksek ceza tutarlarının özellikle dar ve orta gelirli vatandaşlar üzerinde ağır bir yük oluşturduğu ifade edildi. Bu durumun, cezaların caydırıcılıktan uzaklaşarak ekonomik baskı aracına dönüşmesine neden olduğu savunuldu. Ayrıca trafik cezalarının kamu maliyesi açısından önemli bir gelir kalemi haline gelmesinin, kamuoyunda düzenlemenin amacına ilişkin soru işaretleri oluşturduğu kaydedildi.
Sosyal adalet vurgusunun öne çıktığı raporda, sabit ve yüksek tutarlı cezaların farklı gelir gruplarını eşit olmayan şekilde etkilediği, bunun da toplumda adaletsizlik algısını artırdığı ifade edildi. Öte yandan cezaların yüksekliği nedeniyle tahsilat sorunlarının yaşandığı, birçok vatandaşın cezaları ödemekte zorlandığı belirtildi.
“Hukuki güven sorununa yol açıyor”
Raporda uygulamadaki belirsizlikler ve bazı düzenlemelerin farklı yorumlara açık olması da eleştirildi. Özellikle araç içi ekran kullanımı ve mühürlü plakalarla ilgili tartışmaların toplumda güven sorununa yol açtığı belirtildi. Ayrıca yürütme organından gelen “erteleme” ve “iptal” açıklamalarının hukuki güvenliği zedelediği ifade edildi.
Raporun sonuç bölümünde, trafik güvenliğinin yalnızca cezaların artırılmasıyla sağlanamayacağı belirtilerek, daha bütüncül bir yaklaşım çağrısında bulunuldu. Bu kapsamda; ceza sisteminin yeniden düzenlenmesi, denetim kapasitesinin artırılması, trafik eğitiminin güçlendirilmesi ve altyapı eksikliklerinin giderilmesi gerektiği vurgulandı.
Trafik güvenliğinin adalet, denetim, eğitim ve altyapı unsurlarının birlikte ele alınmasıyla sağlanabileceği ifade edildi.
Trafik güvenliği cezalar artırılarak sağlanamaz!
Saadet Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve Sosyal İşler Başkanı Sinan Tekin, rapora ilişkin yaptığı değerlendirmede yapılan ceza artışlarının temel gerekçesi olarak trafik güvenliğinin sağlanması ve can kayıplarının azaltılması gösterilmesine karşın uygulama sürecinin, beklenen sonuçları üretmediğini açıkça ortaya koyduğunu söyledi.
Cezalar caydırıcılıktan çıkıp baskı unsuru hakine dönüştü
Bazı trafik cezalarında yüzde 100’ü aşan, hatta yüzde 3.600’e varan artışlar yapılmış olmasına rağmen, trafik ihlallerinde ve kazalarda kayda değer bir düşüş sağlanamadığına dikkati çeken Tekin, şunları söyledi:
“Cezaların caydırıcılıktan uzaklaşarak bir tür mali baskı aracına dönüştüğü yönündeki eleştirileri artırmıştır. Trafik cezalarından elde edilen kamu gelirlerindeki ciddi artış da kamuoyunda düzenlemenin amacına ilişkin soru işaretleri doğurmuştur.
Devlete olan güven zedelendi
Uygulamada ortaya çıkan belirsizlikler, farklı yorumlara açık düzenlemeler ve yürütme organı tarafından yapılan çelişkili açıklamalar ise hukuk devleti ilkesine olan güveni zedelemiştir.
Açıktır ki trafik güvenliği yalnızca cezaları artırarak sağlanamaz. Etkili bir trafik politikası; güçlü denetim mekanizmaları, nitelikli eğitim, güvenli altyapı ve toplumsal bilinç ile birlikte ele alınmalıdır. Bu çerçevede, yapılan düzenlemelerin tüm yönleriyle yeniden değerlendirilmesi, ortaya çıkan etkilerin bilimsel veriler ışığında incelenmesi ve daha adil, dengeli ve sürdürülebilir bir trafik güvenliği politikası oluşturulması büyük önem taşımaktadır.”
