İstanbul’da 2025 yılı boyunca kuduz riskli temas nedeniyle sağlık kuruluşlarına yapılan başvurular 123 bin 538’e ulaştı. Hayvan ısırıkları, tırmalamalar ve enfekte salya teması gibi nedenlerle riskli kabul edilen bu temaslar sonrası kent genelinde 411 bin 432 doz kuduz aşısı uygulandı. Veriler, İl Sağlık Müdürlüğü kayıtlarına dayandırıldı.
Kuduz; köpek, kedi, tilki, çakal ve kurt gibi hayvanların ısırması ya da açık yaralara enfekte salyanın bulaşması sonucu insana geçebilen, merkezi sinir sistemini etkileyen ve klinik belirtiler ortaya çıktıktan sonra ölümcül seyreden bir hastalık olarak biliniyor.
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre her yıl dünya genelinde 59 binden fazla kişi kuduz nedeniyle hayatını kaybediyor. Hastalığın kuluçka süresi genellikle ısırık sonrası 14 ila 90 gün arasında değişiyor. Yetkililer, belirtiler başlamadan önce uygulanan aşının hastalığı önlemede etkili olduğunu belirtiyor.
İstanbul’da son kuduz vakasının 2007 yılında görüldüğü, 2025 yılı içinde ise herhangi bir insan kuduz vakasının kayıtlara geçmediği bildirildi.
Başvuruların büyük bölümü kedi teması kaynaklı
2025 yılı içinde hastanelere yapılan 123 bin 538 başvurunun yüzde 83’ü kedi temasından, yüzde 16’sı köpek temasından kaynaklandı. Kalan başvurular ise sığır, tilki, kurt ve çakal gibi hayvanlarla temas sonrası gerçekleşti.
İlçelere göre dağılım incelendiğinde, en fazla kuduz riskli temas vakasının 8 bin 483 ile Kadıköy’de görüldüğü kaydedildi. Kadıköy’ü 6 bin 429 vakayla Üsküdar, 5 bin 343 vakayla Pendik, 5 bin 314 vakayla Maltepe, 4 bin 993 vakayla Kartal ve 4 bin 815 vakayla Küçükçekmece izledi.
En az başvuru ise 646 vakayla Adalar’da gerçekleşti. Adalar’ın ardından 1264 vakayla Şile ve 1292 vakayla Güngören en düşük başvuru sayısına sahip ilçeler oldu.
25 merkezde aşılama yapıldı
Kuduz riski taşıyan temaslar sonrası başvuran 123 bin 538 kişiye, kentte 7 gün 24 saat hizmet veren 25 kuduz aşı merkezinde toplam 411 bin 432 doz aşı uygulandı.
En fazla aşının uygulandığı sağlık kuruluşu 54 bin 83 doz ile Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi oldu. İkinci sırada 39 bin 826 doz ile Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi yer aldı. Üçüncü sırada ise 29 bin 175 doz aşı uygulamasıyla Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi bulundu.
Aşıların, Ankara’daki ana depodan çıkışından uygulama anına kadar soğuk zincir sistemiyle takip edildiği bildirildi.
İl Sağlık Müdürü Güner’den açıklamalar
Abdullah Emre Güner, kuduzun santral sinir sistemini tutan ölümcül bir hastalık olduğunu belirtti. Temas öyküsü bulunan kişilerde hızlı müdahalenin önemine dikkat çeken Güner, İstanbul’da 7/24 hizmet veren 25 kuduz aşı merkezinin bulunduğunu ifade etti.
Güner, 2025 yılı verilerine ilişkin şu bilgileri paylaştı:
"Türkiye'de olduğu gibi İstanbul'da da sahipsiz hayvanlarla ya da hayvan sevgisinden kaynaklı temaslar yaşanabiliyor. Deri bütünlüğünü bozan yaralanmalarda, tırmıklarda, ısırıklarda en azından profilaktik uygulamaya başlamamız gerekiyor"
Kuduzla mücadelede planlama ve organizasyon çalışmalarının uzun süredir devam ettiğini dile getiren Güner, Türk sağlık sisteminin Recep Tayyip Erdoğan’ın önderliğinde yürütülen Sağlıkta Dönüşüm Programı ile hem tedavi hem de birinci basamak sağlık hizmetlerinde önemli değişim yaşadığını söyledi.
Vatandaşlara dikkatli olunması çağrısında bulunan Güner, sahipsiz hayvanlar ile kedi, köpek ya da kemirgenlerle temas sırasında yaralanmalardan kaçınılması gerektiğini vurguladı. Herhangi bir tırmalama ya da doku bütünlüğünde bozulma olması halinde en yakın sağlık kuruluşuna veya İl Sağlık Müdürlüğünün internet sitesi ve sosyal medya hesaplarında duyurulan 25 kuduz merkezine başvurulması gerektiğini belirtti.
Güner açıklamasında şunları kaydetti:
"Hızlı bir şekilde profilaksisi ve aşılaması yapılırsa kuduz, yüzde 100 önlenebilir bir hastalık ama geç kalındığında ölümcül bir tehlikeyle karşı karşıya kalabileceğimizi de göz önünde bulundurmamız lazım. Korkmamızı, tedirgin olmamızı gerektiren bir husus yok. Erken müdahale edilirse herhangi bir sıkıntı olmadan vatandaşlarımız şifaya ulaşır."
